장음표시 사용
111쪽
variaca ad Tungros tendentibus add-ttam relin. quit ii non admodum altus.
flua morantur: quibus in locissit Caesar, ex captiuis quae- unt , prosectum D ius reperiunt, omnem 1 exercitum disice se cognosiunt , atque unus ex captiuis, Quid vos,inquit, hanc miseram ac tenuem sectamini praedain, quibus iam licet esse ortunatomi imbus linis ad Varucam renire pol s; huc omnes sim fortunas exercitus Romanorum cotulit: praesidii tantisin est, ut ne murim quidem cingi possi, neque qui quam egressi extra munitiones audeat. Oblata ope Germani quam nacti erunt praedam in occulto relinquunt: ipsi ad Varucam contendunt,us eodem duce,cuius luc indicio cognouerant. Cicero qui per omnes superiores dies praeceptis Caesaris summa diligentia milites in castris continuisset,ac ne calonem quidem quenquam extra muni
tionem egredi p t sua eset. septimo die dissidens Caesarem de
numero dierum fidem seruaturum, quod longius eum progressum audiebat, neque ulla de eius reditu fama asserebatur inimi eorum permotus vocibus,qui illius patientiam pene obsessonem appellabant, siquidem e castris egredi non liceret, nullum eiusmodi casium expectans, quo, nouem oppositis legionibus maximo equitatu , di stersis ac pene deletis Eburonibus in milibus passuum tribus, offendi posset,qainque cohortes frumentatum iii proximas segetes misi, quaι
inter o castra unus omnino collis intererat. Complures erant in castris ex legionibus agri relicti, ex quibus qui hoc stacto dierum conualuerant, circiter CCC. sub rexisti una mittuntur: magna praeterea multitudo calonum, magnavis iumentorum ,q in castrissubsiderant acta potestate, sequitur. Hoc ipse tempore 2 caseu Germani equites interveniunt, protinosi eodem illo quo renerant cursu ab Decumana porta in castra irrumpere conaritum nec prius suntvs,abiectis ab ea parte f)luis, quam castris appropinquarent, usque eo, τι qui bub pallo tenderent mercatores reci
112쪽
pi nili sui non haberent facultatem. Inopinantes Romani renoua pertu bantur, ac vix primum impetum cohors inflatione sustinet. Circumfunduntur Germani ex reliquis partibus,si quem aditum reperirepossent i Vr e Romam por-ras tuentur, reliquos aditim locus ipse per se, munitiose defendit: totis trepidatur castris, atque aliud ex alio causam tumultus quaerit, neque quo signa ferantur, neque quam in partem quisque conueniat , prouident. Alius iam capta castra pronunciat,alius deleto exercitu atque imperatore, Victores barbaros venisse contendit; plerique nouas bi ex loco
religiones fingunt, Cottae , ct Tituri, calamitatem, qui in
eodem occiderint castello , ante oculos ponunt. Tali timore omnibus perterritis, confirmatur opinio barbaris, ut ex captiuo audierant, nullum esse intus prodium ; perrumpere nituntur , sessi ipsi adhortantur, ne tantam fortunam ex manibus dimittant. Erat aeger inpraesidio relictus P. Sextius
Baculus, qui primu pilum apud Caesarem duxerat,ad diem iam quintum cibo caruerat. Hic di fisus sua ac omnium si-luti,inermis ex tabernaculo prodit, videt imminere hostes, atque in siummo esse rem discrimine: capit arma a proximis, atque in porta consistit. Sequuntur hunc Centuriones eius cohortis, quae in Italione erat. Pauli ster praelium vna sustinent, relinquit animus Sextium, grambus acceptis Pul'neribus esciens aegre per manus tractusseruatur. Hoc stario interposito reliqui sese confirmant, tantum ut in munitionibus consi Itere audeant 'eciem1 de seu forum praebeant. Interim confecta frumentatione, milites Romani clamorem exaudiunt, praecurrunt equites, quanto res sit in periculo, gnoscunt. Hic vero nulla munitio est,quae perterritos recipiat: modo conscripti, atque usus militaris imperiti ad Tribunum militum, Centuriones , ora conuertunt,quid
ab his praecipiatur expectant. Nemo est tam fortis, qui non
113쪽
rei novitate perturbetur. Germani signa procul cresticatias oppugnatione defluunt, redi se primo legiones credunt, quas longius disic isse ex captiuis cognouerant; postea δε- stecta paucitate ex omnibus partibu3 impetum faciunt: Olones in proximum tumulum procurrunt; hinc celeriter doiecti, si in signa manipulos conjciunt. Eo magu timidos perterrent milites,alty cuneo facto,ut celeriter perrumpant, censent quoniam tam propinqua sint castra,et pars aliqua circumuenta ceciderit, at reliquos seruari po se cre dunt: alj xt in iugo confiutini, atque eundem omnes ferant casum,hoc veteres non probant milites, quos sub vexilla una profectos docuimus. Itaque inter se cohortati, duce C. Trobonio equite Romano , qui eis praepositus erat, per medios hostesperrumpunt, incolumes, adun m in castra perueniunt omnes: hos subsequuti calones, equites1 eodem impetu militum virtute seruantur. At ij, qui in iugo constiterunt,nullo etiam nunc Uu rei militaris percepto, neque in
eo quod probauerant confisio, permanere, ut se loco superiore defenderent neque eam, quam profuisse alijs vini,celaritatem, viderant,imitari potuerunt: se se in castra recipere conati, iniquum in locum demiserunt. Centuriones quorum nonnulli ex inferioribus ordinibus reliquarum legionum causa virtutis in stuperiores erant ordines huius is onis traducti, ne ante partam rei militaris laudem amitrerent orti fine pugnantes conciderunt: militum pars horum virtute, summotis hostibus, praeter stem incolumis in
castra peruenit, pars a Germanis circumuenta perjt, quidserata expugnatione castrorum quod Romanos tam
constitisse in munitionibus videbant, cum ea praeda,quamini tuis deposiverant, trans Rhenum sese receperunt: ac tantus fuit etiam post discessum Germanorum terror ut ea nocte, cum C. Volusinus missus cum Waltatu ad castra
114쪽
veni fiet, idem non haberent, adesse cum incolumi Castrem
exercitu. Sic omnium animθs timorpraeoccupaverat,vr p
ne alienata mente, delectis omnibus copiys, equitatu se ex fuga recepi se dicerent: neque incolumi exercitu Vermano; castra oppugnaturos fui se coiitenderent, quem timorem Caesaris aduentus pustulit. Reversus isse, euentus bessi noui arim, unum,quod cohortes ex statione ct praesidio essent emissa,questus, ne minimo quidem caseu locum relinqui debuisse, nullum fortunam in repentino hostium aduentu potuisse iudicauit: inulto etiam amplius, quὸ pene ab ipso vallo,portis, castrorum barbaros auerti ssent. Quarum omnium rerum maxime admirandum videbatur, qu d Germani, qui eo confiibo Rhenum transierant , ut Amb origis snes depopularentur, ad castra Romanorum delati, optati mum Ambiorigi beneficium obtulerant. Caser ad vorandos rursus miseros Eburones profectus magno coacto numero exsinitimis ciuitatibus: in omne, parteis dimittit, omnes vici, at1 omnia ad cia, quae quisque coq'exerat, incendebantur'praeda ex omnibus locis agebaturi, frumenta non solum a tanta multitudine iumentorum atque hominum consiumebantur, sed etiam anni tempore,atque imbri bus procubuerant: rt si qui etiam tu praestentia se occultassent, tamen js deducto exercitu rerum omnium inopia pereundum videretur; ac saepe in eum locum ventum est, tanto in omnes partes diuiso equitatu, ut non modo visium
ab se Ambiorigem in fuga circum sticerent captiui, ed nec
plane etiam abi se ex cons=ectu contenderent , ut iste illata
consequendi, atque infinito labore suscepto qui se unimam
a Caesaregratiam inituros putarent, pene naturam istudio
vincerent ,semper1 paulum ad summam felicitatem defuisse videretur, atque ille latebris, aret tuis, aut saltibus se eriperet, noctu occultatus, alias regiones, parteisi pere teret,non
115쪽
1 DE TVNGRI reret,non maiore equitum prodio, quam quatuor, quibus solis vita suam committere audebat. Tali modo vastatis regionibus exercitum Caesar duarum cohortilim damno Du- .rocortorum Rhemoru reducit: concilio, in eum loca GaIlia indicto,de coluratione Senonum ct Carnutum quaestionem habere instituit , duas legiones ad fines Treverorum,
duas in Lingonibus, sed reliquas in Senonu sinibus Ag dici in libernis codocauit frumento, exercitui prouiso,ut instituerat, in Italiam ad conuentus agendos ofectus est. Anno sequenti nondum satiatm Caeser, cum videretntillam iam esse in Vallia ciuitatem qua bellum pararet, rursium ad deuolandos depopulandosi sines Ambiorigis proficiscitur, quem perterritum atque fugientem cum redia
ri posse in suam potestatem desperasset,proximum essesi
dignitatis ducebat, adeo nes eius vastare, ciuibu3,aedificiis, pecore, ut odiosuorum Ambiorix ,si quos fortuna fecisset. reliquos,nullum reditum propter tantas calamitates his
rei in ciuitatem. Cum in omnes fines partium Ambiorigis, aut legiones aut auxilia dimisisset,atque omnia caedibus, i cm ijs, rapinis, vastasset, magno hominum numero inter secto aut capto. Haec A. HirIius lib. 8. commentarior m. Dum hanc in signem Ebhronum calamitatem Ab Am biorige acceptam recenseo, vix a lachrymis contineor, O quos accusem, deos ne an homines, non satis Mo:qui quod ab hac gente semel peccatum est, tam grauite semper punierunt. Caesar, es non gentem totam ri cupiebat, certe Eburonum nomen ita extinxit, ut postmodum Ebzronem nemose profiteri ausu fuerit, sita antiquo recepto nomine, miri; is Vim o Eburonum reiecto, Tungrossis appellarunt in xo ex noxiu' inde quicquid postea ab hac gentegenum, Tungris applicvere scriptores, quorum etiam fauni fuit fatum,ctinte latio ab Hanis, qui urbempraeclaram ct maximam ita δε- Iet erunt
116쪽
tet erunt, ut nunquam reparari potuerit, nisi in hanc quam Turim is videmus oppidati formam, qua vix suum tuetur nomen. Wμ' mst Ubi cetum ista insignia templa quae Christum profess, religioni nostra Tungri dederunt Z ubi palatia ' ubi portus o murorum iste ingens ambitus 'nonne omnia tufauillas abierunt, ct vix ulla 'persunt Istigiar Ouod ri bis Leodi condendusata nassam aliam inuenere viam , quam deletis Ebura o Tungris, nihilo superi querimur, dummodo non
non suris fuit stupra centum puberum o impuberinia homi- idis ci ''num milia uno die expugnata urbe trucidasse, nisi totam propemodum incenderet, moenia di Oceret, nauibus cuses impositos pertuso fundosubmergeret,omnia faceret,nouin urbe solum, sed per totam ditionem, quo nullae gentis superessent reliquiae. Sed disegratia, bene habet, oret rursumo urbs Leo tum ct Leodiorum nomen, aterni I deo propitio orebit, dum ille Nancest hostili terra, captus ad huc oputridus iacet. Haec ego de Carolo diui Caroli Imporatoris nostri optimi ct mansiuet imi principis proauo materno. libenter praetermisissem , nisi ostendere voluissem, quam parum interdum Christiani agentiliu feritate distamus. Poterat quis accusare C. Iuli, Caesaris immanitatem in vindicanda Tituri, pre inqui ct a is sui nece, ct casa legionis delendo opprobrio: nisi hic Carolus consau Dineo Ludovico Lorbonio episeopatum vi ct armis quaerens omnem Caesaris saeuitiam exuperasset. Porro de Ambi rigis morte nihil est traditumuredibile est tamen, ut Caesar sub- iudicat in fuga incognitum occisum, vel alio modo interi se. Suetonius Tranquillus scribit Caesarem audita clade Tituriana adeo indoluisse,ut barbam capillampsummiseris,nec
117쪽
ri 6 DE T v No Rrsante dem erit, quam vindicasset. Hanc historiam dississe scripsit Titus Livius, ut ex Floro co igitur. attigit o Luc nus in primo: Minium I rebessu Nervius, ct coi pollutus sanguine Cottae. Annotauit etiam Eutropius libro sexto. Plutarchus in vita Caesaris.Oro vi Appianus in Celtictio plerique alij. . Post Ambiorigis se Catiuulci mortem, nec Eburones nec Tungri regem habuerunt, sied praesidi Galliae a Romanis imposito, o Magistratibus municipalibus, quemadmodum oreliqua Gadia, paruerun quod quidem patet ex Tacito,qui Campanum o Iuuenalem primores Tungrorum nominat: deinde ex Marcellino ct Flauio Vopisico ,rtsupra visum est. Luare viderint rerum Eburonicarum scriptores,qui N vitum secundum Tungrorum antistitem Galliarum ducissitum, o Tungrorum regis ex fratre nepotem faciunt. Deinde Metropolum quartum filium ducis Lotharingia ex naη3puum; cum ea tempestate,nec dux erat Gialis,nec rex Tungrorum, nec Lotharingia, aut Vngaria nomina erant, sed nec Linanium comitatus. Viderint inquam,ne dum hinstoriam scribere se credunt, mera figmenta θ nenias occinant,dum etiam sanctis episcopis rerum publicarum administrationes Uignant, quas nec illi accepta sent, necpertulissent ijs temporibus Romani Tungrorum domini.
Doc V i Mus supra, Eburonum fines usique ad confluentem Rheni ct Mose protensosfuisse C. Iulij
Caesaris tempore, o Bethasios inter Eburones annumeratos: ij,ut plerisique placet, ct mihi videtur, circa Traiectum oppuum ad Mosam sedes habuerunt, nomen, retinent Tecbases ion Bethasos legeris sunt mim vici ct arces eiusia: Seuerinum item quintum Comitis Lo-
118쪽
ariuo denominati, non procul a Tungris, qua ex Traiecto ad Oppidum nouum Hasseit iter est. Erant autem origine, lingua,virtute pares Bathauis, numero superabatur. eos accipere mauelis qui extra Bathauorum insulam incolebat iuxta Caninefates qui eam partem insulae tenebant, quae ad Aethoios vergit. Est enim duplex Sathaula, inferior Osuperior. Vnde Tacitus u. . historia Augustae: accepta i quit, equitum peditum 1 modica manu , nihil apud Bat uos ausus, quosdam Nerulorum Betha omnis in arma traxit. Et paulo post: occupati31 Sunicis o iuventute eorum per cohortes composita,quo minus ultra pergeret Claudius, Labeo Bethasiorum Tungrorum1 ct Nerutorum tumultuaria manu restitit,fretus loco, quia pontem Mosa minis anteceperat. Plinius lib. iiij. natur.bist. Tungri,i quit Rinuci, Sunici reponendum ait Beatus Rhenanus,vir cui non uno nomine multum debet Germania,qu diri suuparentes ceu ab inferis reuocatos, ct aterna alioqui deme
sos caligine in lucem quotidie proferat, ct sub oculos reponit. De cuius iudicio dubitare, aut ultra quaerere, hominis curiosi magis est quam diligentis. Is,inquam lib. xi. rerum Germanicarum apud Plinium pro Rinuci Sinuci ex citi
verbis paulo antepositis scribendum existimat, nec addit, qui fiunt Sunici; quod ego anxius requirens, opinatus sum aliquandiu oppidum illud esse amplum ct vetus in Vestualia e regione Vbiorum, quod Susatum appellant, eo quὸ nominis primas Dba consonaressed quia ilico Mosa mei tionem facit Tacitus ct procul distet a Mosa Sustum,ambiguum me reddit,stitem Ptolemaeus quihoc oppidum Su- sudatam nominat. Rursium proponebam mihi aliud oppidum retus quidem, O τbi aut surrem non inde procul,pla rima I mana antiquitatis cernuntur vestigia,ad Rhenum
119쪽
ris D E TvNGRIssuria inb=νε. ρpra regione Liui:, oppidi quod Sunili eli. vulgus vocat, a Carolo surgundo dirutum , iuxta Ara viij ostium. Verum quia animaduerto Sunicos non procul a Mosa amne abfuisse, iudicabit meus Rhenanus, num forsan nec apud Tacitum Sunicos, nec apud PIS nium Rinicos , sed utrobique Runicos sit legendum, ut ut Runici,gens O terra velut inter Barauos, Phri os ct B thasios, quam Runckentandi hodie vocitant accola, ita
xt uno tractu bene a Plinio fiat de cripti ct collocati Atinici, nec Frisiabones, sed Frisios legerem. Dacabit inquam
meus, imo bonarum litterarum amatorum omnium Γω-ras Rhenanus; indicatum enim yolui tantum non ad emtum. Bethasiorum etiam mensionem facit Cicero lib. xiiij. epist. ad Atticum, ex restitutine ei dem, Beati Rhenani. Redeo, inquit, ad Bethasios, Atua , Vangiones.
SVN τ quoque inter Eburones annumerati Masci, ita enim lego ex veteribus libris,licet quidam Marsacos habeant, de quibus Cornelius Tacitus de Claudio Labeone loquens libro xx. mentionem facit in hac verba: Accepta nquit, peditum equitumi modica manu, nihil apud Batavos ausim , quosdam Nerauorum Betasiorums in arma traxit, ctfurtim magis quam bello Caninefates Masuo que incursabat: hos ego semper Udica i e se, qui non contemnendum profecto oppidum Maseck infra Traiectum superius, ut vocant, ad Mosam incolunt, licet in Comitatu Nomensi atque Bathaniast pagna hodie non exiguus nomine Masack.
120쪽
FRAN cos Germanos olim dextram Rheni ripam . regione Vbiorum, hoc est, Coloniensium supra Sicambros possedisse polys Teuchtheris, nemo no scire poterit,qui
primum Beati Rhenani de rebus Germanicis librum tu rit. Hij, viscribit Ammianus libro xv I i. cum scirent Iulianum Caesarem bello Alemanico apud Argentoratum o
cupatum , depopulati sunt eum Gallia tractum , qui est ad Mosam supra Iuliacum .Hac Iuliantu rei novitate per- cullius, ct comiciens quorsium erumperet, si ii dem tran se set intactis, circumuallare digposuit Castellam oppidum quod Mosa fluvius praeter ambit. Et adusque quartum O quinquas unum diem Decebri scitura ct ianuario mense Obsidionales tractae siunt morae,obstinatis barbarorum antiam is,incredibili pertinacia reluctatis.Tunc pertimescens 'leri simus Caesar, ne olyeruata nocte illu barbari gelu vinctum amnem peruaderet, quotidie a ole in vesteram exo, ad que lucis principium lusioriis nauibus discurrentes flumen vitis citro' milites ordinauit, ut crustis riparum di ffractis, nullus ad erumpendi copiamfacile perueniret. Ho que commentato inedia ct vigiliis, ct desperatione poli mo lassati,spontest propria dediderunt, statim, ad coniuratum augusti sunt misi aliquot eximendo perἱculo. MELtitudo Francorum egressa quum captos comperis et O a portatos, nihilamplius ausi repedavit ad ua castra , hisci perfectis acturi emem reuertit Tarisos Iulianus. Ad uertendum autem qliod non sine causa Castellum ad Μο- sum tum sicribit Arunsianus, quandoqlii em aliud oppi- . . dum eII eodem nomine ad Sabim fluvium, qui apud Namurram in Mosam excurrit. Ptolemaeu3 Cassiarum Me- M hi: α.H napior sim