장음표시 사용
91쪽
siue Savinia, b in P, ut spe fit, transmutata, dicitur,ea in urbe Leo io apud adem sancta Crucis,in vallem declinans, ferme usque ad pontem,qui in instulam ducit,perduratritum
vero more sevo Eburones victoriam conclamant , atque xlulatum tollunt, impetat in Romanos facto, ordines pertusta, bant; ibi Lucius Aurunculeius Cotta pugnans interficitur, cum maximaparte militum,caseuch suo via nome dedit Aurunculeis apudportam quae in publicum montem ducito
per Mosim flumen nunc quidem,ea autem tempestate hunc locum non attingebat, sed longo post tempore condita urbe Legia,ut pluribus partibus oppidum interlueret, ductas aderiiratum est, ct instulam essecit. occiso autem Cotta,reli-vς Ῥε qui Romam fe in castra recipiunt, unde erant egregi, ex quibus L. Petrosidius aquilifer, a quo mons ille maximus Petrosius in νrbe Legia nomen habet,cum magna multitudine hostium premeretur , aquilam intra vallum proiecit, ipsie pro castrisfortissime pugnans occiditur,ali, aegre ad noctem oppugnationem sustinent, noctu ad unum omnes,d
sterata salute, sie ipsi interficiunt; pauci ex praelio elapsi,incertis itineribus perstiuas, ad T. Labienum legatum in hν-berna prouemunt, atque eum de rebus geItis certiorem δε- monarium ciunt. Hyberna autem Labieni, quantum coniectura sedi- ' mensione ad equi posum. Lobiense monasterium nunc es opinor ex nominis allusione: distat a Taruca quinquaginta milibus pusuum, quae Geman ira circiter quindecim miliaria conficiunt, ad Sabim flauium loco excelso, niscribit O ar, ct postea latius declarabo.
92쪽
nunc vero Leodium appelletur.5 Inon puduit Romanos terrarum orbis dominos originis suae auctores Aeneam ct Romulum non satis honesto fgmenta poetica tollas, utrunque parente procreatum,at que hunc patria prodita, ut multi tradunt, illum vero starerna caede infamem citare:nescio cur mihi vitio vertipsit, si in Ambiorigem magnanimum regem, hac una dempta in Ambiorix C sarem ingratitudinis nota , urbis Leo ij prima abstitia . 'S referam. Restituerat illi quidem Caesar regnum,liberaverat
stipendia emiserat θ filium Ostatris suum, quos Ad
lici in catenis ct seruitute habebant obsides: sed quam appellabis restitutione, ubi grauius iugum quam inseruitute
feras' Romanorum imperia facere cogebatur regia dignitas, comportare se umenta, hyberna intra regni viscera at re, ct perpeti male audire ab Omnibus Germanis ct Gallis, quod polus volens, ct non coactus, contra propinquM ac cognatas sibi ciuitates subsidia comministraret. Pudedum donique Tungrorum atque Eburonum genti, quae ita a maiorum virtute degenerauisset, ut edes istorum sanguine quaesitus, ct in nobili solo con tabilitas, per vecordiam ab externa gente, inseruitutem reduci pateretur, Caesarem beneficiis vinctum, captumque,non restitutum habere regem, quem mox,cum libuisset, minima occasione esset expulsurus,ct Romam in triumphum ducturus. Ad haec,non propria lon- resed Induciomari ac Treuerorum, quorum cliens erat,de inuadendis Romanis consilium sumpsit Ambiorix, non quidem ipsie,sed Eburonum ciuitas, cuius importunitati parere cogebatur. Possem etiam allegare Caesaris impudentiam a
nobicibus prodit scriptoribus, qua nihil peritus est confingere,ad
93쪽
re ad tegenti, vel sita, vel amicorum impudenter gesta satis eIt niihi ist us testimonio legionem Romanam cum quinque cohortibus ab Ambiorige Eburonum regula in ea vaste rbi nunc e t urbs Leo tum, casam demonstrasse: doce-bbmu etiam paulo post, L Ciceronem cum altera legione a Cae ire a Vanti am remium, atque ibidem a Germanis interceptum, penessi deletum. Et binc huic loco a legione ibi caesa, ct diu hyberuaute Legia nomen iustum constanter alfirmo: omnμ enim Caesaris descriptio adam im quadrat. Distat Legia a Tarusa vix amplius dimidio miliaris. Tamamcoon magna convalle,st nouum oppidum csse opinamur, circa Caroli Magni tempora, ab Huberto Aquita- . norum duce moenibus cinctum, non admodum amplis,ut
veteres indicant ruina. Ostendi etiam vicos in illo quo damde nomine caesorum ibi ducum Romanorum adhuc in pra- . sentia nuncupari. Interfluit Legia fluuiolus pueris in urbe
Molus. Porro quae de Tarusa diximus,ue quis putet nullis nos alis; conlecturis inuisi. quam ἴs quas ex libro illo manu scripto deprompsimus, si s Lit multa praeterea, ct alia nobist haec in amnia in induxi se . Romane adhuc hodie loqui di-crentur Leo tensies, etiam si strino illorum ad gallicam si
guam magis inclinet. Sunt non proclli a Taraca vici complures Romanam originem nomine referentes. Visitur inde
Ialinus pagus, Volsci Vercella, Pa casib, Berceiij viri docti fini patria. Ita Antium, nimirum ab Antiatibus in quo vico coctae sonti Legia MViolus habet ortum, ct Cotta fons limpidissimus, quo, dum in bybernis erat Cotta Οἱ ectabatur, avt propec; ἡ 6hi, kἰrevi funda traiectus fuerit. Est 2 Ciceronis sons in urbes '' notissimus, ct aquis maxime uber, quem Riceronis fontemnia e lilia utera nuncupant,sicatsuit e monte Petrofio retro aedes Fratrum quos Minores appellant. Et haec est vera nominis Legiae origo, ct tanta vibis, dum adhucs lita foret,
94쪽
ET EB vno NIBVs. 93dscriptio, n a Ie iii nympha, ut in carmine aliquando iuuenu usi, neque a Ligise Hungat is populis, ut nonnulli voluerat, eo quod gallica vox Lige consonat. NAnc autem cur hodie Leodium vocetur, quoniam ab omnibus ignorari, rq;iri tamen intestigam,aperientim est. Dico igithr quod
est, Leodium oppidum a Gallis Legiam a legione ibi rata Ohybernante ab initio appellatam fui se, a Germanis robnon valentibus Romanam megallicam exprimere rosem, in Lugicli,deinde Ludicii id nominis detortum. Dictiones autem h&iumodi Germanice a lixit incipientes quando Latinas facimus, in leo conuertimus, ut Ludger Leo- degarius, Ludupoli Leopoldus , hinc queque Ludicii Leadium appestatum, non video cur reformidona a perere.
OV v M antiquiores urbis Leo iij conditores facere
mallem,ct diu ante Cai, Iesi, Casaris atque Huberti Alsitanici tempora Leodium fulse assi marem,aiebam Ithacensini Oenopa relicto Leo e suo domi, ad Troiam Vlysen secutum,ctea expugnata, longi quoque erroris: illius comitem fuisse, ct cum i o Asciburgium peruenisse derat oppidum infra coloniam Agrippinam, non pro larantho Clivia ditionis celabri municipio, quod in tenui fimum objt victim cui A sci ibum hodie nomen est. Huius rei testis est Cornelius Tacitus in libello De situ, moribus, ct populis Germaniae. Quonia rero Oenops iam grandaeum esset, longaq. ac diutina peregrinatione defatigatas ct exhaustu, adeὸ Miribus, ut disderet in Ithacam se posse redire, quamuis summo se penatilini reneretur desititerio,
ab Vl 1 se impetrauit , ut cum ijs sociis quos pari modo adfectos Asiburgi, relinquebat, dimitteretur. Et quam ipsi
95쪽
i inses a ciburgii nomen ina riseriton commutasset,quo socij,quia vero Nerito Ithaca promontorio frui non poterant,sicto saltem oblectarentur,ipsie Oenops,ut sibi charis-niisti, Leodis desiderium leniret,ad 3Mosam condenda urbis locum quaesiuit, ct conditam λειωλον, Leodium deflijsui
nomine appellauit. Hic Lewtis interim Ithaca inter Penelopes procos conuersabatur, haudquaquam tamen eorum
adprobans insolentiam, sed saepe repraehendens o procos exosos habens in extremo loco apud poculastempersedebat. Vnde Homerus lib. Odysea.
Nihilominus tamen o ipse Penelopes coniugium ambibat; data enim iste illius potiunda ei qui Vli is arcum tenderet, primus periculum fecit, nec tendere potuit ,aliosque dehoseratus est ne experirentur. Homerus ibidem:
96쪽
Hac namque nihil remoratus Vinses Leodenuti torsio re
Et haec dicens transfodit illi iugulum gladio. Hunc habuit Teiodes exitum. Quasi vera sint,vi omnino nec ad i mare, nec refellere Pola, egregie referunt ct conditorem suum,ct conditoris ilium Leodienses. Ille absque dubito non ab re Oenops vocatus est, id est in i csos, ct babens vini colorem, quo nomine etiam Bacchus appellatur, ct nimirum bibulus fuit Oenops. Leodes vero apud crateras ct pocula,ut inquit Homerus,semper sidebat. Nemo enim crederet quam dediti
sint poculis Leodienses, ct quam sint stupra modum bibaces; quod ipsum libenter de gentilibus meis reticui spem, nisi sici-
rem artem egregie bibendi hodie non inter vitia. sed inter primas virtutes annumerari: nec bonus vir habetur nisi qhi pocula euacuare, se uno anhelitu multum vini ingurgitare nouerit; quod qui egregie praestiteriis, ab omnibus amatur, icolitur, ct huius co ortium appetitur. Contra fingi ct mo-ssico vino utentem auersantur omnes, fugiunt, irrident, ct magni alicuius mali conscium clamant, qui se inebriari reformidet, vereatur h ne ebrius sua prodat flagitia. Verum de his non est modo dicendi locus, ad nomectaturam Leorij redeo, quam a Leode Ithacensi habere ut non ausim aspirmare,ita tamen dicere possum: Si verum est Vlusem Asiciburgium peruenise a sinea tonet vocasse, procul dubio ex
97쪽
hcise aliquos relliqui se in eo municipio, alioqui rostra,vomen immutasset, quum nemo Gallorum aut Germanorum
hoc nominis,vetere abiecto, Uarpare voluisset . Deinde sucile fuit vel Oenopeni vel Ithacensim qucmpiam Leodium condidisse, ct vulgari apud Ithacensis uomine μον appellasse. Superuenientes vero pollea Troiani, siue Sicambri fuerint ne alij reteri in graecam gentem odio accensi, Alciburgium D Leo tum destri xisse, Xanthonis condidisse.
Haec coniectura, eissi non certa , veritari tamen consonia, neque de suo Aenea veriorem aut certiorem Roma perduxerit. Leodium itaque destructum pristinam silua faciem
resiumpsit,non totum quidem, sia magna ex parte usique ad Buberii Aquitanici tempora qui vivis ex proceribus Caroli Magni dum ille vel Iupilla vel Harstalli ageret vassos amoenitate, locith celebritate ac rerum ibidem gestarum fama permotus, diui Lamberti martyrio nobilis vetus Leo tum reparauit , ct hinc Leodi, conditor appestari. coeptus est.
RE M noti parum gratam patriae mea mihi feci se videor, in illi parentes siuos, auriqMfiniam1 originem a nemine hactenus animaduersam sub oculospo ui ac veluti ex locupleti fimo probati morsi auctorum penu de promptam, in lucem primus produxi, qua in re quid gratia promeruerim nescio, certe pietati satis fecisse pro virili me parte ius. it. Nunc vero exieris, qIi tanta prbis primordia. admiratisiunt, antequam ad Ambiorigem reuertar in descriptione istius sium mariti. siit ueniendum duxi. Legia igitνr, siue ut nunc vocant Leodium, urbs est Germania. insoloris,quam ct secundam vocant, maxima:ad tertium a Tungris
98쪽
ET EBURONIBVs. 97 Tungris miliare qua mericilem stellant, qua tanto murorum cingitur ambitu, ut alii fimos amplexetur montes vi
tibus pulcherrime consitos. Deinde in latifimam excurrito apprehendit in valle planiciem, in qua ex Arduenna θqua tris umina Via, Vesa, ct Ambivaria in Mosam exonerant, ct multas amaeni fimas esciunt insutis , magnificis ad clys exornatas, ita ut ad voluptatem plane hic nihil desiit. Sive enim quis montibus oblectetur, habet quocunque se vertat,in quibus expediti simus defatigetur. Si quem planicies ct prata iuuant,messitudium urbis haec ad asim da bit. V audes nauigio, urbem Venetam habebis , ni se quod hic riui fluminis aqua iucundior est, quam apud Venetos faetidum mare. EII aliquis religioni ct cultui diuino deditus,exhibebit huic Orbs Leodiu imprimis octo insignia Canonicorum collegia, quatuor ampli finias abbatias, triginta duas ecclesias quas parrochiales vocant, quatuor mendicantium ordinum contubernia, ct ex his nonnulla conduplicatari Franciscanorum. Quod si reliquas monachorum ct admirandarum moniallium ades, conuenticul: i ct sacella recensere velim utegro fere libro opus esset: unde non mirum MFranciscus Petrarcha scribat se vidisse L odium insignem clero locum. Nec est quod qui quam exquiret de agri fertilitate apud Leodium, cum facili colligat argumento,nunquam tantam cleri multitudinem tam magnam eorum hominum turbam,qui in octo diluino viventes,omnium rerum copia opus habent, sibi hanc locum delecturam fuisse,
ni si omni ubertate ager Leodius abundarei ct excelleret. Habet ad meridiem Arduennam diuam totius Gallia via, Arduenna θνximam,ex qua innumera proueniunt commoda,ferae pecora. oues atque ad riorum materies, ligna praestantisma,ct immensa, ut ait Strabo,longitudinis. Ad alterum la
99쪽
que adeo gleba fertili, adhac pomis ct nucibus omnisgeneris abundans,ut cum Idaea o Sicilia de praestatia certare posset. Iuxta ciuitatem effodiuntur nigri lapides qui modico ligno accensit,calidisiimum ignem praebent. Aer temperatissimus e t, ct saluber: bcet enim ad austrum ciuitatis bona pars stertet,issius tamen satus Arduenna,quae alitior est,mitigat ct frangit , ct habent qui ab ortu stirant venti,liberum acce spum,ct continui ignes ex ea,quam dixi,materia, crassorem perpurgaui ct extenuant aerem. Cum nuper
Caesar Carolus in Brabantia ageret, missius est ad illum orator a fratre Electore oe Cardinale Moguntino princeps illustri finius Fridericus Dux Bauariae, Comes Palatinus Rheni θί. cui pro excessenti humanitate, ut in reditu patriam meam Leo simi inuisieret, perfluasi . Qui postquam Mutum. exHuio oppido, flumine in medium urbis perductus magna populi multitudine exceptus esset, nemo diceret, quanta admiratione urbem circumspexerit, alti si os conpendit montes, nihil , praetermist, quo totam videre posssit. Verum quia urbs ipsa ampla supra modum e t, ct pubinde intra reductas valles abscondatur, nec usiqvam tota ex
xno loco constici posiit, 'e fru Datim est,adherens amoeniorem ciuitatem,etiamsi tum hiems erat nunquam stridisse. De palatur epi copuli ad Cardinalem rescripsi, opere perse-cto,in orbe Christiano nullum pulchrius futurum. Praetereo pontes solido constructos marmore,ac reliquam urbis putichritudinem , ne in volumen libellus excrescat: σad Am-Liorigem a quo digressus sium, redeo. Varucana victoria sublatus Ambiorix statim cum equitatu in Aduaticos, qui erant eius regni finitimi, profici ci tur, neque diem neque noctem intermittit, peditatum se subsequi iubet. Re demon irata, Aduaticish concitatis, postero die in Nerviosperuenit, hortaturi, ne sui in perpetuum
100쪽
ET EBURONI B vs sypetuum liberandi, atqχe ulciscendi Romanos, pro his quas acceperint iniuriys, occasionem dimittant, interfectos esse legatos duos, magnami partem exercitus interisse δε-ntonstrat,nihil esse negoti, subitu oppressam legionem,quacum Cicerone ' et , interfici , se ad eam rem profitetur adiutorem. Facile hac oratione Neruise per uadet, itaque coisse Iim dimisiis nuntijs ad Centrones, quorum oppidum Centrono satis amoenum in patria Leodie ab tribus a Tungris miliari. μ'''biu floret,ct a sancto quopiam Truilone,eo quod nomen parum adludat, quidam denominatum audent con Mere: a quibus si eius oppidi nomenclaturam ante illius diui tempora requiras, magis mutos videbis, quam pisces. Toxandri enim, quod illi nomen Placentinus fuisse opinatus est, id
Mose ripam erat, visuo loco indicabo. mittunt etiam ad Grudios, ct ad Levacos, non procula Cetronibus, Pleumo- Ο ὸ .sos, quos nunc Cortracum tenere adsieruntii Gundunos mGundanos esse non dubitauerim, ct meliuS Goni nosseri- Leuii., bi,quam Gordunos animaduerti M omnes sub imperio Ner- 4: et fmorum 2 Aduaticorum erant ct quam maximas manus
possunt,cogunt, ct de improuiso ad Ciceronis hyberna aduolant, nondum ad eum fama de Tituri, morte perlata. Huic quoque accidit, quod fuit necesse, ut nonnusti milites, qui signationis munitionis causa in f=luas disic issent,
repentino equitum aduentu interciperentur. His circumventis, magna manu Eburones, siluatici, Nerui, atque horum omnium sicci' ct clientes, legionem oppugnare incipiunt. Romani celeriter ad arma concurrunt,ua divi conscendunt , aegre is dies sustent attir, quod omnemstem hostes in celeritate ponebant , atque hanc adepti vii toriam, in perpetuum si fore victores confidebant. Mittuntur ad Cae- sirem confestim a Cicerone siseres, magnis propositis pra-