Ioannis Driedonis a Turnhout ... De libertate Christiana lib

11쪽

Filid, inquit obedire parentibus vestris, ad GIBIL ter . Serui obedite dominis vestris carnalibus. Item ad Ti. tum tertio Admone illos principibus ex potestatibus subdi. tos esse. Obedite prepIsitis vestris ad Hebreos in Omnis anima potestatibus sublimioribus sit subdita Necessitatem subditi estote non solum propter ira, sed etia propter conse Christi iter entiam ad Rom. H. Ex his eci genus al4s scripturisias non Leit ba multis infra latius deducendis, liquido patet per Christiariamine liberis ab libertatem,si esse sublatam, neq; legem naturae, nec Iegem obedientia e te iuris gentium nec legem coniugale inter maritu et uxoregavi b in nec legem honestorum contractuum, pactorum, e promis sonu , nec legem secundum consuetudiuem loci disponenatem de haeredibus qui succedant in bonis defuncti nec leages de licitis ecillicitis coniugi js,in gradibus cognationis

deaffinitatis. Docere autem Christianos iam reparatos a Christum in Evangelicam gratia ton esse obligatos ad huiuscemodi leges ac locorum consuetudines,est perturbare totius Christianae ecclesiae ordinem, dg euertere principia nasturalis legis, quae intus suggerit ac docet pro unaquaque republica in contractibus ciuilibus ac nuptialibus in bonorumcoeuaonibus, dein coercendis maleficis ex licita esseta inastituta, ex statuenda esse ea, que paci ectraquillitati illius coueniunt, eg alia quidem ac alia secundum personarum, Iomarum,temporum,ac reipublice varietates . Unde iuxta diui Augustini sententiam, lib. a.delatastrina Christiana Multa

Amrere iisti, a sunt mmmum i nitituta de rebus super quibus ex euange. Δ is fio, sis ea specia uter non disponit reipublice commoda 8E necessatbtra stolam te ria, une quivus humana societas, qua in hac vita carere non in eoissi fur ssumus Rut non omnino,aut minus commode geritur,vea hum iam nes luti quaecum p in Rostu vel cultu mrporis ad sexus vel ho. a nores discernendos placuerunt,quaec in ponderibus, menis suris, ex numorum impressienibus, vel estimationibus sua cuic ciuitati sunt propria. Sic ecit. 6 de ciuitate dei caspite decimoquinto, iudicauit nefarium esse,si quis etiam .neoo humana, nec diuina lege prohibitus, acciperet uxore de

cognatione sua contra morem introductum secundum natuaralem quendauri atq; Iaudabilem sanguinis pudorenti

Secunda pars.

12쪽

Secunda pars huius rapituli tradit sententias plasiam ex sua periori libro recesedas huic materiae meres Maser interpretationes nominum liberi vis, resie intis, pue in scriptaris sacris

multifariam accipiuntur.

CHristianae fidei sententae omnes serme cohaerent, nec explanari poterret unum fidei my sterium sine altero, nec intelligi plenarie. Idcirco studiose lectior nihil strice mireris si eadem nune quidem breuius, nunc autem prolixius saepe dicimus quia de gratia clibertate impensa nobis per Christum dominum salutaria sunt quae dicuntur, de a , . G tahus nun* satis meditari possiumus. Undeoc venerabilis N

Athanasius differens de incarnatione verbi dei, Prestat, i 'qui idem sepe repetere prolixitatist argui,stea relinquere,qus scribi necessario debuerant. Primum igitur ex superioribus recolendum est. Si homo talis mansisset , qualem eum deu ab initio condidit non suisset ulla necessitas seruia tutis ec ideo non indiguisset liberatione. Nec enim est os pus liberatione, ubi nulla est seruitus culpe aut miserie. Ipse deus creauit quidem nos ipse secit nos e non ipsi nos , sed tales,quales nue sumus,seruos Videlicet peccat at miseris. ipsi nos secimus nos, ic non ipse nos . Adam cum prima

erat creatus,verax fuit purus immortalis, o liber ab omni malo seruitutis,captiuitatis,carceris tenebrarum B vincus

Iorum 8c tales in illo eramus omnes liberi. Ipse vero pincliniana suggerete, peccauit, factus est seruus peccati & miserte. Aic ita per peccatu intrauit in genus humansitio mors solam seda peccati seruitus iuxta illud, Qui facit peccatu, Semit'peccari εd seruus est peccati Ioan . s. Servitus autem haec est in ipoten fit. tia hominis non potentis,nec se suis solius viribus a peccasto liberare,nes redire ad iusticiam,nec recuperare at*ia. here ea voluntati reetitudiem ac libertate, qua possit prorosus esse e vivere sine peccato, qualem libertate habebat Aadam ante peccatum,quam non poterat amittere,nisi volens.

Suis solius, ribus ex se potuit libertatem semel acceptam Perdere,sed hanc semel amussiam non rursus ex sese aut suis

13쪽

nli Ma e pri solius viribus potest recuperare. Secundo ex superlari

Eopaeestari recolendum est, Tria nos in ala liabere ex veteri illo Adam,

d Eua matre nostra,culpam caecitatem, impotentiam.

Culpa est causa ut celestis regni ianua sit clausa nobis iam seruituti peccati obnoxi j sub inimico nostro diabolo. Cecitas est ea ut ipsi nos i sub peto vensidati nobis derelieu ignorem salutis via detrusi in regione Umbri mortis. Impotentia est causa,vi ipsi nobis derellisti non solummodo simus impotetes quicqi boni agere,oga seruitute peccatinos eripere absq; gratia dei miseretis sedit etiam in hae vita iam giam dei miseretis assequuti,simus languidi, BE ad Perseuerauum in gratia,quam accepimus imbecilli ocin hac vita etiam per gratiam Claristi liberati e dominio peccati dum prorsus liberii seruitute quadam peccati re miseris. Atq; ita iam genus humanum a statu innocentiae delapsum indiget aliorum consiliis, magisterijs, imperiis,instructionishua, coerctionibus per leges ac superiores potestates. Cupientibus ergo nobis intelligere veram libertatem

Christianam seu Euangelicam conuenit praemittere interpretationes nominum ad hanc materiam pertinentium, quo

itu semino rum re passim meminit scriptura sacra Primum igitur in . sciscitemur quid appellatioe seruitutis 5 Iibertatis signitiacetur, di id quidem in corporalibus rebus ex quarum similitudine spiritualia capiamus. Augustinus. 39. de ciuitate dei, Conclitio seruitutis iure intelligitur imposita peccatori Proinde nusI in scripturis legimus seruum, antequam hoc vocabulo Noe iustus peccatum ut 4 vindicaret, Aic itatam nomen ipsumc ipsam subieetionem seruitutis, culpas rati inde meruit non natura Seruus ut inquiunt grammatici,a

seruaria a est liberari iustodiri dicit. Origo vocabuli ser

uorum in lingua latina inde inquit Augustinus,creditur duceta quod hi qui iure belli possῆent occidi a victorib', cum seruabantur iebant serui,a seruando appellati quod etiam ipsusine peccati merito non est. Nam Sc cum ultum geritur Mulum pro peccato contrario dimicatur, ct omnis victoria, metiam malis prouenit diuino iudicio victos humilia vel zmendans peccata,vel puniens. Unde ex seruitutis iuste co

stituta

14쪽

Ilituta est,n3 tam in fauorem dominorum, Irin utilitatem seruitvi est

seruorum . quibus utile magis est seruitutibus dominorum vorem ferraru casub jci,c occidia Proindeac non solummodo coa fluviaeti sedd etia volentes saeti sunt serui sub dominorum se rum impcrris Coa stiridem,dum inuiti sunt victi di coacti

in articulum illum duorum malorum Uenerint. Volentes autem dum alterum eoru oporteret arripere, Ges

gerunt victori patius seruire interire. Vnde seruitus secudum vocabuli originem.qua dicitur seruus qui sic contra ordinem naturae primitus institutae alicui subi jcitur, senatconditionem quindam subieci ionis , vilis ac miserae staue sublestio fuerit voluntarii, siue coaeta. tremadmos dum o solemus dicere homines alios ingenuos alios semistes Sie, Christus pro peccatis nostris diluendis scribis tur induisse sor mam serui laetus pro nobis opprobrium hominum N abiectio plebis. Sic multis in locis scriptura deseruis loquitur,appellans seruitutem peccati,aut mortis, aut corruptionis, aut miseriae aut coactionis sub iugo temporaalium dominorum,eoq, his malis subiecti sunt ut inuiti pastientes,aut etiam sua sponte vilibus rebus sese subi jcientes. Sie dicimus quosdam seruire carni gulae, suo ventri, ac lia bidini. De seruis corporaliter subiectis dominis suis, multis in locis scriptura loquitur. Unusquisqs,in qua voca tione vocatus est,inquit Apostolus,in ea permaneat. Seruus vocatus es non sit tibi cure,sed oc si potes fieri liber, magis utere primae ad Corinthios septimo, hoc est in quocumque vitae Eenere vel ordine aut conditione. Christi fidem suscepe R mris, in hoc dii micteri

S cum esses seruus, pter hanc seruitutem, te te liberum a seruitute domini tui, in citi potestate est cor.

pus tuum unde ex Pauli doctrina ad Ephe. 6.& ad Collos. 3. cvi. ad Tim .vit imo liud patet seruosi susceptione fidei

nosteri liberos a subiecti Je, aut ab obedietia suoru di m. In eandem sententiam concuriit 8 Petrus admonens seruos, ut tanquam liberi semiant dominis .aabentes in hanc liberintem,non tant clamen,id est, Praetextum maliciar. Fraterni

intem

15쪽

eatem diligite. egem honorat*serui subditi estote domistia vestris non tantum bonis, sed, dystolis Istius seruitu. tis relatiuum est dominus, Oppositum vero liber,'ii nulli

contra ordinem nature primitus institutae subqcitur. Secundum ordinem conditionis nature omnes in Adaideo conditi sunt equaliter liberi ab omni mala,ab omni seruitutis incommodo Mansisset quoq; sub illo statu omnes homines pares secundum paritatem libertatis a culpavi misearia,sed non pares secundum paritatem in talentis naturae In

Instatu Innocen persectione iustitiae, scientiae, e prudentiae . Si siquidemi quomodo a alii magis alii minus extitisset sapientes, cuprudentes,suin re missent isti et quo dominium quoddam uni super alios,non pro suo homines ipsius commodo dominantis in illos tana in seruos, ne stprouidentis vel consulentis illorum miseri j oc imbecilIitati,sed ut consulentis, di dirigentis illos ad ampliorem sapientiam,disciplinam o prouidentiam aic utentis voluntarqs obsequq illorum obedientium, non solum abst omnis Iaboris molestia sed cum gaudio cordi' laeticia, quemadmoduex iusti presides nunc imperant non cupiditate dominandi, rubim etia sta sed officio consulendi,& hoc naturalis ordo praescribit. Sic tu ἐν iis fuisset quom deus hominum genus condidit,ut essent alid in sciens

seriori qcoc virtutibus superiores ali js.Sed a coacta,seu vili subiectione omnes fuissent aequaliter liberi,in qua libertate manssisset,si mandatum dei non preterrissent. Si nullum suisset peccatum, nullum fuisset bellum, nulla vis,nulla iuuoluntasgia subiectio nem ulla necessitas propter quam indiguisset alter alterius ministerris nec fuisset opus ullius seruitutis,

Pon pectatu er aut metus, aut poenae remedius, quae tamen nunc sunt neces xuvies et cuinis saria ad praestandum timorem utilem peccantibus, Et hinc ne per leges e sam sumitur ratio propter quam expedit esse leges seruorum,pm pessκnt,ti poenarum superiorum potestatum,quibus coerceatur sus

lacer necessume perborum deinsolentium hominum audacia. Ante disrripiolicis Iuuium post Adae lapsum erant quidem homines aequaliter.

iugo peccati. atm miseria subiecti secundum conditione nasturei vitiatae. Sed post diluuium seruitus quaedam specialis unius hominis sub altero squalis conditionis secundum naturam Iegi tui sumpsisse originem. Cum tres essent fratres, Cain

16쪽

Cham Sem, Iaphet sub Noe uno patre ab omni humana sera Uitute libet i,aequalitas condicionis ablata est, factu' est fra. ter subiectis fratribus propter columeliam patris, ex eademnatus puerpera eodem egressus utero excidit a pari fratrum dignitate Vindicas Noe peccatum Cham fili j sui trialed iactionem seruitutis pronunciauit in Chanaam filiu Cham,atac in illo totam posteritatem ipsius subiecit seruituti Maleo dictus,inquit puer Chanaam,seruus seruorum erit fratribuasuis, nediet' dominus deus Sem sit Chanaam seruus eius. Dilatet deus Iaphet,c habitet in tabernaculis Sem, sitque Chanaam seruus eius Gene. p. Ex his igitur consequens est quod utraq; seruitus tam illa videlicet generalis,qua voniuersum genus humanum subiectum est seruituti peccati, demiseris, b ea quae specialis est, secundum quam alter suboiicitur alteri homini contra ordinem conditionis nature est a deo patre, non quidem ut instituente naturam .sed ut vindicante peccatum aut per iustas poenarum necessitates nobis instras,aut per iustas superiorum potestates aut per iniustas tyrannorum voluntates, o id quidem vel ad eruditionem, correetionem e disciplinam eIecstorum vel ad iustam vitio.

nem illorum,qui sunt inemendabiles. Ex hac speciali signi sicatione secundum qua nomen serui ex origine υocia subie si Mi crione quanda,iIitatis sonat, etia nome ipsum in scripturi, ' usu paturi quolibet alteri subiecto, siue subire tio illa fuerit m WH miserabilis aut vilis, si praestans e venerabilis qualia est 'l Am iu ea qu est secundum naturae ordinem secundum quam deo 'Uvoluntarie subiecta est anima que sane subiectiovoluntaria, summa est liberio, quemadmodum iusti dicuntur seius dei fis N

ac serui iustitie. Ille est ordo institie ut omnia seruilit deo eo I ditori suo. Et quia quiis nascitur seruus peccatiseruus mi. seriae, ex mortis,non potens sese a malis his eximere.ae vita aeternam apprehendere nisi per Christum ducem seruetura morte, cY manumittatur a seruitute diaboli. Id.

circo etiam iustus quisque dicitur seruus Iesu Christi, a seruando seruus appellatus , Non quod sub huius domini potestate efficitur vilis ac abiectae conditionis,sed quod seruatus sita morte invita ex se pridem vilis ex abiectius sub

17쪽

alieno domino,nunc iuxta nature ordinem vero suo domin obsequitur,cui per amore inherere, que adorare, benedicereo laudare summa libertas est Hec est seruitus in qua gloriatur omnes veri Christiani, de qua loquebatur Agatha, Sumim est ingenuitas perquam seruitus Christi comprobatur. Proinde qui a peccato liberatur seruus Iesu Christi efficitur, transiens de seruitute miserabili in seruitutem beatam dilai dabilem. Sed de his latius alibi,ubi demonstratur liberum arbitrium etiam post peccatum esse dominum suoru actuum. Exinibus supradictis colligere possumus multa seu varia seruitutis esse genera, multosti malois grad',&secundu hos viae si intκ si multa esse gna libertatis. Seruit enie libertas tu potissimulariatis et semis significet naturae ronalis cocliti s secundi quas inter ronatis grata . les naturas una altera excedat in seruitute e libertate, Coseques e seruitute e libertatechsda habere grad' qucadnodamulta maloru gna obus subiecta esse potest ronalis natu- Insupremo liber ra. Inter ronales aut substantias deus, sine controuersia oim

taris gratia 1 de maxime est liber quia cum nulli sit subicetus, nullo pari scin . potest. Deinde post deam in secudo atq; proximo libertas gradu sunt beati,qui ia in coetu recepti in bonis scilicet do Inste disiberta mini sui arse securi a nulla re mali suscipere possunt. In tersiis adussi se tio aut libertaiss gradu fuit Adam sub inocetiae statu, di an geli prius essent beati. Nam erant coditi prors abolias Io liberi, nondu in in bono securi ex solidati Per Adam asstpeccantem humana natura vilis conditionis effecta est ex ab Intretis Ibemta ieeta Amissa etenim dignitate libertati qua sub deo omniatis gradu fuit A bus pro suae voluntatis iaplacito fruebatur, mox pudore, egiam in Milo. erubescentia premitur,vumni' ac miseri, multis subi jciatur,rea aeternae mortis . Ex hac item seruitute per gratiam

Ohmκ libem dei quisc in hac vita liberatus costituitur in quarto libertastupradus est liber is gradu translatus in regnum charitatis Christi cui proint i isti de ceu liberatori suo se sual omnia debet ut non amplius si bi sui' desideri j sed illi vivat, quo seruatus est ex morte in sempiternam vitam quemadmodum ait Apostolus, Qui in domino vocatus est seruus libertus est domini, prime ad

Grin. r. libertiis inquam,id est,a seruitute liberatus seu manumissus. Libertus autem nec in totum seruus est,nessi uri ta

18쪽

sn totum ita liber,ut sub nullius sit dominita. Idcirco nec sibi viuere debet,nec alteri cuiuis, sed patrono liberatori suo. Ethsc est libertas Christiana,id est. per Christu impcia nobis de qua impraesentiarum sumus mutuuri. ' Sequitur tertia huius pirali criri triplici Iberiae σferuitute inscripturis sacris si a.

IAM vi faciliora videantur eaque sum delibertate Christiana tradituri. Sciendum est in scripturis cacris triplicereperiri seruitillem v triplicem etiam Iibertatem Estne resentitus necessitatis, Est seruitus peccati, Et seruitus miseriar. Servitus necessiitatis est gemina coactionis ideIste di inclinationis naturalis,secundum quam aliquid aut cocitur assile Alceia

seu vim patitur, aut necessitate quadam agitur. De seruitute ius Vi I.

coactionis loquitur scriptura, Sustinetis si quis vos in serui, inctutem redigi secundu seruitutem necessitatis,quae est secundum inclinatione naturae,omnia mundi elementa fore Iu-na seruiunt deo,qucmadmodi ait propheta, ordinatione tua pei seuerant dies quoniam omnia seruiunt tibi. Sic ex animalia bruta subiecta sunt necessitati naturalis inclinationis seocundu qua tendut in sine naturali instinctu tanuministri quida aut serui directi moti summa arte ditisne volun omniafier Edei clinantur ad processiusqsdam ordinatissimos utpote ab arte tasiimma ordinatos, sicut sagitta directe tendit 'in signum seu Lcopum ex arte,directione,ac motione sagittantis, tanta iris iri habere ronem in se dirigente ra, unumquodc Homerio tum secundum vim seu inclinationem nature diuinitus ima

pressam in suu tendit quietis eccoseruatiois lacu. Quemadmodum ergo gitta cum mouetur, impressa cst iοῦ quae . dam artis ipsam destinantis taet corporibus celestibus o. renibi Mnatindi elementiscvatalibus brutis motis est, iratu dei summi artificis imprcssa, secundum quam Mun. tur potius dei nutu, si agunt, neque enim mouent consonem, tanq; que libero suo iudicio motum, vel sui vel alio. ium in linem illum ordinent.

19쪽

rato impotes videlicet sese ex se eximere a culpa,obnoxi etiam necessitati interdum peccand ,de qua Christus, Qui sale num erae. cicinquit, peccatum, seruus est peccati Seruitus miseris est,secundum quam quis subiectus est necessitati miseriae de qua scriptura pia creatura liberatur a seruitute corruptiois. Servitus autem coactitanis in rationali creatura,cbuis sit species quaedam seruitutis miseriae,quemadmodum e coactio miseria quaedam est, Impraesentiarum tamen distinguim', ad discernendum libertatem arbitri i humanae voluntatis,

in ctionibuWGu, μή cogitur nec perinde to apta se ins s inclinationis necessitate agitur Hec est ergo in scriptam te ris reperta triplex seruitus. Sic di in eisdem scripturis tria

plex reperitur libertas, videlicet libertas arbitrri, libertas a peccato, libertas a malo corruptionis seu miseris Liberto secundum generalem nominis ratione sonat rationalis nasturae conditionem secundum quam ipsa libere vivit prout libet seu placet. Secundum hunc generalem significandi mos dum,sit partic latio quedam in omni genere Iibertatis.

LM is aliam Libςxx- rbitri Dest, secundum quam rationalis animus inaM te multa arbitrio rationis proposita ibere dijudicat, consulta examinat, num acceptat leueligit,csteris refutatis ac reprobatis. Hanc libertatem expressit scriptura Deus ab intatio inquit,reliquit hominem in manu consili4 Ante te bonae malum,morsic vita elige quod vis. Haec libertas est,se- .. . cundum quam liberum denominatur arbitrisi, quae est inse . parabilis a voluntate humana, tam in opere bono, si in opere te inserm φ mayo. Ad hunc enim sensum dicimus , voluntatem hominis esse liberam quia soluta est a coactione seu necessitate iudicisse electionis sed spontanea non coacta,non inclinationis naturalis neceillitare,cosultat deliberat eligi consentit, aut dissentit. Sic eni dicit criptura,voluntarie nos sacrificare de voluntarie confiteri nomini eius,voluntarie nos peccare, voluntarie,inquam,h est, non copulsos ullius coactionis, aut

rλλὰ . - ὰ, Πςim xipnia inuincibili necessitate. Libertas a peccato Dinto in i est seeundum quam quisi, est a Mo,, bifariam videlicet,aut a peccato liberatus seu solutus,aut alias immu

20쪽

nis nunc b peccato subicimis,secundum quam scriptura otiatur de Christo,quod solus fuerit inter mortuos liber Angeli beati sunt a peccito liberi,sed non liberati . laomines vero itasti a peccato sunt liberati in qua libertate scriptura in locis multis, Liberati a peccato serui facti estis iusticie,ubi spirit' domini ibi libertas Hec ergo libertas in homine, 5 in beatis animabus, est libertas gratiae ae misericordiae libearantis. In deo autem qui peccare non potest talis libertas est naturalis. In angelis autem beatis, talis libertas a peccato, e opus dei, non quidem miserentis,aut liberantis, sed naturas liberas instituentis Estoc haec libertas in angelis beatis, Ramul opus liberi arbitri j ori potentis hanc deserere peccando, ex non deserentis, sed cit stodientis ' Libertas a malo mise Libenua ii mriae. in scripturis vocatur libertas a seruitute corruptionis, o libertas gloriae filioria dei. Neq; est in ulla rationali creatura nisi i ea, que suerit a peccato libera, de qua loquit Pau. Ipsa creatura liberatur a seruitute corruptionis in libertate gloriae filiorum dei quam o optans Paulus, InseIix ego hoamo inquit,quis me liberabit de corpore mortis huius. Huiuscemodi autem tres libertates,venerabilis Bernardus

ali j appellat nominib', libertatem arbitri j libertatem iusti m libertates mcie seu reetitudinis consili4,8 libertatem complaciti resi Vi p

fecto,edem, nota vero diuersa. Illa quidem seciuidum term mmise nos a quibus sunt dicita, hec vero secundin terminos, ad cis appellantur,quemadmodum & Apost Paulus in supra diem verbo, libertatem a seruitute corruptionis, appellat liberotatem gloriae filiorum dei, aperte insinuans libertatem a miseria esse libertatem in gloriam, quemadmodii ex libertas a peccato est libertas iusticiae seu in ulticiam. Nec enim est ψllus status medius inter peccatu e iusticiam, secundu citrosum naturaru rationalium nubstantem quemadmodu demostrauim in libro de capti.&redem p. gnis humani Liberum arbitrii secundia nominis interpretiit onem ab arbitra Liberiae mini. do appellatu est vis illa mentis quae inim sit in agendo a ne undedicitW.cessitate inclinationis ex coactionis libera. principiu est liberi ex rati iudici j. Rationalis creatura libera a peccato principiti est tuiticis ex rectitudinis cosi iij, ex ea te ut era mala

miseric