장음표시 사용
341쪽
lir detrabunt, sed etiamfalsas fles calumnias imponunt, nempe hac vita in animi assectione, & Herculem ipsum, & Vlyssem, hille,
Alexandrum , aliosque impotentes suisse memorant, qui omnes s. annal. verissimum esse illud Taciti declararunt acerbarum facetiaru- .apudpraepotentes in longum memoria es de Iulianus postquam C stantium Imperatorem ex eo laudauit,quod conuicio fortiter resisteret,deinde addit φαγλ. Ἀρον in ρν-- TSIM ε Λει,6
φαλαγγα semira Fi ψαθου quod facinus mea fetetia nihilo deterius es
quam Troiam expugnare,vel ingentem exercitum instiga is compeia
lere. Certe magnus Consaluus cum aliquando in publica militum consternatione, ob stipendia non soluta, violatus fuisset coim tumeliosissimis verbis ab Hisbia Centurione, qui illi in extrema se peeuniae inopia constitutum esse iuranti, superbe respondes ratin pecuniam non babes fias tuas prosilue: seditionem primum sedauit, pecuniae sponsionibus oblatis; mox vero nocte,quae insecuta est; Hisebiam correptum,laqueo strangulari, fenestraque suspensum exercitui spectandum proponi iustit: scilicet, ut ea severitate iudici j, pristinam limperii auctoritatem, recenti militum
tumultu pene conuulsam,non modo reciperet, verum, S inposterum,seditiosorum ac petulantiu animos,ne se dicto,sa iove la dere auderet,istius supplicii repentina atrocitate deterreret. Qua etiam ratione, nisi quod metus extremae poenae loco fuit, animaduersum aliquando fuisse recordor, a Christianissimo,& inuictissimo Rege Ludovico Iuso, in manipularium quendam ex praetoriana legione, qui a militari quaestore stipendiorum mora cruciatus, iniuriam hanc adeo proterve, impudenterque ad Regem optimum detulit, ut verba etiam despectus, ct contumeliae plena in ipsum adi ceret: sed non impune tulit hanc audaciam ceruico' sus nebulo,continuo enim ad crucem raptus, quae ante Luparam
1 castrensi lictore crecta fuerat, & supremis astantium precibus commendatus, tantum non infelici ligno pependit: cum Rex tim lignum sua clementia duxisset, miserabilis istius homuncionis sanguine, aucitoritati suae parentari. Haec igitur quia Maiestatem Principis laedunt, & violant, e tremo supplicio nec iniuria quidem comprimi debuere, verum irrisio, tu .e praecipua nota est hominis impudentis, ut minus altu vulnus infligit, quam contumelia manifesta, sic leuioribus rem
342쪽
dijs curanda est: nec illis unquam utendum, quibus Sancti mal ris filius Ranimirus in proceres sui regni non satis consulto saeui jt quia nimis scurriliter, & effuso risu exceperant, id quod in expeditione aduersus Saracenos,cum equo insideret, & lanceam dextera, scutum sinistra teneret, quibusdam monentibus,ut habenas apprehenderet, respondit in hunc sensum,ecquid vero possum,nisi fortὸ dentibus teneam I simplex enim fuit illa irrisio ex familiaritate profecta, nec ita mordax,aut amara, ut capitis supplicio puniri debuerit; nisi quis credat Regum adeo sacrosanctam esse auctoritatem, Ut ne minimo quidem, contemptus ac despicientiae sgno, violari ipsam permittendum sit. Quamobrem diligenter aduertendum est, num ioci ac dicteria quq in duces a militibus torquentur a contemptu vel insectandi& maledicendi licentia proueniant; an ab honesta quadam Vrbanitate, qua semper tutum fuit, omnibus populis, aut ad familiaru & personarum disterentiam,cognomina varia,a rebus obuijs desumpta, unicuique tribuere; aut in summa hilaritatis testificarione, ludicra quaedam sellaque dicta usurpare,etiam in ipsos duces . Qui mos Romae, praesertim in ipsa triumphorum solemnitate inualuit, si quidem ut refert Dionysius Halicarnasseus liscet ijs qui triumphum pro eouerentur, iambos ct dicteria iacere in illustrissimos quo que viros, atque adeo in ipsos imperatores: que madmodum Athenis olim dis qui plauseris vecti pompam prosequς'bantur, obuios quinquestammatibus impetere licebat: nunc vero eam mina ex tempore compos ta canunt: quibus verbis puto illum intellexis e baliBea, seu vulgares cantilenas, & rythmos, quorum meminit Plautus Vopiscus in Aureliano, & qui ultimus ad il- tu notas conscripsit omnis siclecis eruditionis plenissimas, Claudius Salmasius,apud quem varia illorum exempla reseruntur, Ut certe apud Barnaba Bri ssonium in sormulis,ex quo baliseum illud in reliquorum exemplum prosero, quod Suetonius de Iulio Caesare attulit, ne prouincialibus quidem matrimoniis ab inuisse, mel hoc di Iticho apparet, iactato aeqtie a militibus per Gallicum
triumphum Vrbani eruate uxores moechum caluum adducimus.
Auro in Gallia Lluprum emisi, his sum ut mutuum . vides igitur Ludovice Comes aculeatos versus, & plane Fescent' V a ης
343쪽
nos , quia ex militari licentia, & non animo nocendi proferebantur, tam sedate, ac tranquil le toleratos fuisse a Ducibus ipsis, ut etiam iocorum nomine venirent apud populum Romanum , quod indicat lepide Martialis . Consueuere iocos vestri quoque ferre triumphi, Materiam dictis ,nec pudet esse ducem. Sed nolim tamen existimes vinolentiet tantum,ac probris destin tas suisse eiusmodi cantilenas,nam adulationi quoque,ut plurimuin seruiebant,prout erat militum animus propensus in Duces,aut auersus Gijsde unde gratulationes illae in Aurelianu ex Vopi o. Mille, mille, mille, mille mille, mille drcollauimus
Vnus homo mille, mille. mille, mille decollauimus. Mille, mille vivat, qui mille milie occidit, . ii Tantum vim habes nemo stantum iudi anguinis. οMille Francos, mille Sarmata, semel occidimus: .li Mille, mille, mille, mille, vetitis Persas quaerimus. nec similium balisteorum etiam in Sacris literis desunt exempla , lib. i.eip ta cum in Historia Regum mulieres e uniuersis urbibus Israel c, tantes, sacraque ducentes, in occursum Saul Regis veniant, &praecinant in sistris, ac tympanis laetitiae. Percussit Saul mille, Dauid decem millia. l s Ρorro quia genus aliud facetiarum; ac iocorum militarium in ,ais hi, iis cognominibus consistere dicebam, quq milites sibi inuicem, aut etiam Imperatoribus suis per lasciuiam imponunt; res quoque ipsa videri posset ex antiquo more fluxisse, tuo cognomen homi-.. nibus ab aliquo accidente addi solebat,quoties nomen &praeia men non satis esse videbantur,ad homines eiusdem gentis,aut cognationis inter se distinguendos; quemadmodum docte explicatum suit a Sigonio intractatu de nominibus Romanorum . Hinc enim Philadelphi, Euergetae, Philopatores, Longimavi, apud Graecos fluxerunt, hinc Romanorum Silvis. Porcir, Lentuli, Pi nes,Fabii, Serrani or ginem habuerunt, &ipsimet orbis Domini, frequentius asciti iijs illis cognominibus, quam iamiliarum propriis innotuerulit .Quis enim hescit Caio Imperatori Caligulae liminen inditu a caliga militari qua frequenter ili exercitu Vtebatur , ad conciliandos sibi militum animos, idque vel Ausoni' teste. catus gnomen Callae cui casta dederunt.
344쪽
quis ileni ignorat Antoninsi,ut Sextus Aurelius auctor 'caraca lia dictum fuisse,ab eius nominis indumet seu veste ad talos usque dem illa, quam populo largitus est. Atque ut nihil hic dicam de
perlepidos commate quo Heluius Perrinax eqndem Imperato-i cm non Parth:cum modb,aut Alamannicum, ct Arabicum, sed G ticum, etiam ab interempto fratre suo Geta appellandum censuit;
vel de Iuliano, qua Capella b barbam prolixam,& neglectam ab
aulicis dicebatur; ac de caeteris Imperatoribus, quibus varia
eiusmodi agnomina impune a subditis, militibusque indita sunt
fausta vel ominosa prout ipsorum vita fuerat; ut Macrino Macellini, quod macelli specie domus eius cruentaretur sanguine vernularum ; Antonino eius filio Diadumeni,' pileo naturali seu potius membrana,qua insignitus in lucem prodiit: Vario Heliogabali, quia eius Dei s cerdos literat, Commodo Herculis , Neroni, Martis 1, & Seuero, Pertinaci, Iuliano, Gordianis. Antoninorum, quoniam ut inquit Lampridius itiit iam amabale illis temporibus
nomen Antoninorum,ut qui eo nomine non niteretur mereri non videretur imperium ; ut inquam missa haec omnia faciam, certe Pescennius cum esset ceruice adeo nigra, ut quemadmodum multi dicunt ab ea, nigri nomen acceperii, tantum abest, ut in fauilam hanc Romanis appellationem auersatus sit, quod cum Rex I hebaeorum simulacrum eius ex nigro marmore seri curauisset , addito etiam epigrammate graeco,cuius postremi versus La Latine reseruntur a Spartiano. Nigrum nomen habet,nigrumformauimur iasi Vt consentirent forma metalla tibi. λPescennius illud dono acceptum summopere gratum habuit, &in Trichoro, seu fastigio domus suae,quae R omae in capo Iouis erat, collacari iussit. Horum autem indulgentia; quasi caeteris Principibus exemplo fuisset, multi propterea Regum nostrorun a Fatienter tulere, eiusmodi cognominibus etiam inhonestis apud populos traduci ; indeque nihil in eorum historia frequentius Occurrit, quam Calui . Stupidi Bretiei, Balbi Crassi,Simplices, Capeti Longi, & qui in bonis numerandi sunt Pulchri, Sapientes, Augu- si, Patres literarum,Magni,Iusi e id genus epiteta alia , quorum ratio non minus quoque in Anglorum Regibus obteruata ivit
Vt in Edmundo secundo quiferreum latus dictus fuit, & in duo-
345쪽
bus Guillelmis ex quibus unus Conquesti , alter Vero Rufus appellatus est. Atque ita liquido constat non omnia quae in Principes dicuntur, eo semper animo ab illis accepta, aut vindicata suis. se, quasi ex odio, vel contemptu detorta illa& usurpata in eos suissent; ac proinde multo minus decet Imperatores ipsos, siue
Duces militum acerbe prosequi,si quid simile in ipsos ex castrensi libertate,& otio, quod parens est argutiarum,committitur. So . lent enim milites, usu qui apud ipsos antiquissimo tempore semper inualuit,prae caeteris delectari mirum in modum fictis elusino. di vocibus,excogitatisque ab euentu aliquo nominibus,quorum a si Dux aliquis, aut Tribunus licentiam reprimere velit, is non sociis aget, quam si in torrentem obluctetur , ita enim sunt a natura emcti, sic a moribus,& consuetudine instituti, ut nomina suo arbitrio fingere velint, & Coruinum a Corvo, qui pugnanti fauere vudebat utiTorquatum a Torque hosti erepto, Drusum a Drauso cominus in conflictu reiici dato,quasi ex analogiae legibus ectrinare: cuius si ex 'plii aliquod postulas,quod militare potius,qua gram-MM. Annal. maticum chen habe tibi unum istud ex Tacito, Lucilius interficitur, cui militaribus facetiys weabulum cedo alteram indiderant, quia fracta υite in tergo militis,alteram clara voce,ac rursus aliam
poscebam, eiusdemque moris est, quod scribit Flauius Vopiscus de
Aureliano,eum essent in exercitu duo Aureliani Tritani, hiestasius qui cum Valeriano captus eni, huic signum exercitus apposuerat In nus ad ferrum, visi forte quaereretur quis Aurelianus aliquid, vel fecisset, velgessisset ,suggeretur Aurelianus manus ad terrum atque cognosceretur. Ab hoc vero militari ritu,si Comites Guidios maiores tuos,Ludovice Comes,aliquid traxisse dixerim, statim intes ibges me nihil loqui, quod vel a veritate alienum sit, quandoquidem Guerrae cognomen pluribus illorum inditum est , vel 1 tem, Poribus il lis diuersum, in quibus vixerunt una cum ipsis Carm gnoia Piccini,Gattametatae, oritae, Fagiolani, Rhodomontes, daria-glia Tarentulae, Mou dae,praeclari omnes facinorum gloria,&ingentibus ausis Duces, scd quorum propria nomina sub his militaribus signis,quasi velo quodam obducta latent,occultaque Vulgo, ita ut n6 plane perspectum sit,nisi peculiares illorum historias
euoluentibus, qua tandem ex cognatione luerint, aut ibus appellari nominibus propri is debeant .
346쪽
Hoc autem si militibus in duces suos licet, cur non etiam, &
in commilitones λ profecto cadem ratione inducor, ut intempestiuum fore existimem, urbanae cuiusdam dicacitatis aculeos, salesque, S acumina verborum, ab ipsorum societate, conuictu que prope domestico amandare: tantum enim abest vi rixae inter illos serendae occasionem praebeant, quod potius ad mutuae hilaritatis oblectationem, & arctioris necessitudine amicitiae, non minimum conducunt , Quemadmodum olim Athenis usu venit in Sunia festo, cuius singulo quoque anno recurrens solemnitas
libertatem, ut inquit Hesychius, cunctis faciebat, varijs se dicte xijs, S argutis dictis impetendi; quo familiaritalcm ut par cst ci edere, & velut domesticae consuetudinis libertatem, inter se retnerent, quam alioqui certum est, nimia grauitate, ac moxosa plerumque remitti: cum nempe ab illa remo iatur flores, ac ornamenta cauillationis, & probrorum, quae modo hilariter dicantu omnium animos mirifice deliniunt ; sed plebciorum praesertim qui hac loquendi libertate ita capiuntur, ut nulla alia re magis Quo respiciens Plautus duos, plagipatidas seruos Leonidam, & In Asinar Litanium ita se vicissim salutantes inducit, Iubeo te Laluere etice Rςt Rea 3 magna quantum vires υadens Omnasium flagri .auid ais cusos cameeris ξ δ catenarum colone to virgarum lasciuial Sed inseruiunt praeterea tales ioci, ac sacetiae virtuti, per honestam quandam aemulationem suscitandae, dum otio languet, aut alio quovis impedimento marcescit: qualem finem certum est habuiste scommata illa,quae superiori aeuo pedites, per quos,restituto antiquioris militiae usu aspera cuia ista Duces aggrediebantur, in senescentes iam nominis fama, atque armorum exercitatione cataphractos equites, surpabant, dum aculeatis verbi illos interrogabant num feriae essent quod adeo compti,quietique incederent,ct ab omni opere immunes ' di haec etiam, quae passim usurpantur quoties conspecto
aliquo itrigosiore, vel annoso equo, hunc ab obae sis clunibus bHIum pullum, O qui molares dentes nondum emiserit, cum risu lau- ,
Et vero multa alia eiusnodi in exemplum afferre nullo nego- noni, ram-cio possem, sed materia adeo humilis est,& abiecta Vt currenti ca' --,ria, lamo iroenum per se in i ciat;& ordo dicendorum admonet, Vt ad rum . mutuas illas columelias deflectam, quibus ex antiquo more dum acies
347쪽
acies in conspectu sunt,3 leuibus proelijs certatur, aut in urbium obsidionibus, solent milites inuicem se prouocare,ac lacessere: ut in nostrorum pugnis videre est, in quibus ex vulgari gentium nota, Gallos Hispani Borracios, idest ebrios , ct ex remulentia vinum meientes vocant Galli autem Hispanos a parciori,& dimen victu Rauanilios, seu Raphaniuoros appellant: sicut Heluetris Germani, ad exprimendam gentis ignobilitatem Couamelos, hoc est vaccas in stabulis mulgentes vocare sunt soliti: & hi vicissim
Germanos esse dicunt Smocharos, quae vox spurcos nebulones indicat: Italis vero & Chiaccaronum, & Parabolanorum nomen
ab omnibus aliis inditum est, non tam forte vitio eorum qui nucsunt, quam Priscorum, de quibus dicebat Aeneas Sylvius plus M. dies ei trons montes quam citra reperiri, ct pleriaque quos Italia , genuit Parabolanos tantum inueniri. Haec autem vitia, & si praeclarissimae nationes sibi inuicem inurant, non alia prosecto ratione, ni si quod, prout unaquaeque suis moribus delectatur, ita contrarios serre in alijs non potest,censet tamen Michael Molanus, cuius iudicium plurimi semper ab omnibus,& merito quidem factu est,non illas tantum leuiores offensiunculas, militum licentiae co. donandas esse, aut alias etiam, eius similes quam Athenienses in Suracusarum obsidione tulerunt, cum ex eo quod Gerras frequenter poscerent, id est crates vimineas, Siculi cos irridentes Gerras appellabant, ut inquit Festus, qui factum inde narrat ut Gerra pro nugis, ct contemptu dicantur: sed grauiores quoque sannas & eontumelias pungentes, omnisque generis probra in illis esse dissimulanda monet; partim quod ira & indignatione coimuiciorum exardesciit animi, ct ad vindictam stimulantum, partim vero quod usus ita obtinet: Cuius etsi creberrime apud historicos exemplum occurrat mullum tamen mi hi elegantius hactenus visum est, eo quod habet Nicetas Choniates in Anabat Zae oppugnatione seliciter a Ioanne Conineno suscepta his verbis, dei dinopinato quodam ct bellaino impetu erumpentes,Barbari se inuicem cohortati machinat, igne in oreas ct pegmata, quibus tegebantur it lecto facile cremant τού νυς GYPσusi F-β σ-
Apασοι εως, is λῆροι M idest sequvnime cachin ni hoIIium, bilares corporis agitationes, Romanorum crebra deri co
348쪽
ludibria contra Imperatorem, nugae longae : sed maior adhuc fuit Nieetit ibi a. Constantini cuiusdam oppido Baccae praesecti petulantia, nam Graeca voce dicteria in Imperatorem iaciebat, ct uxorem eius, ac silias , oris impotentis homo , obscoenis verbis deridebat. Enimuero nollem tamen milites hac abuti verborum licentia, quae ducum arbitrio regi potius, atque gubernari debet, Ut cum praesertim
acies in procinctu sunt & parat s de summa rerum inter se experiri; aut arx aliqua pertinacissimc propugnanda est, eius tunc facultatem suis militibus faciant, vi desperatione salutis, ab illis
quos tam atrociter laeserunt obtinendae,sortiores euadaian, vitamque suis armis acerrime meantur, cuius spem nullam sibi relictam intelligunt, si ipsa tandem victoris arbitrio permittatur. Et vero quamquam istud stratagema Vitellio male cesserit in Othonem pugnanti ,& Memnon suo militi dixerit pugnare conduxi,non conuiciari,negari tamen haud potest,quin multis alijs ducibus sodliciter id verterit, qui hac arte,pugnandi necessitatem suis militibus imposuerunt, quam nulla alia poterant in ipsis accendere: tunc enim cum aduersarium audiunt istud Menalcae Erlor.1. laedorijs suis reponentem inciam posthac ne quemquam voce lacessas. aut candem ab illo responsionem expectant, quam Ascanius dedit Numano, cum eius caput sagitta traiicereti verbis virtutem illude superbis, Bis capti Phryges, baec Rutulis responsa remittunt. Aeneia 9. serio quidem cogitant huic impigre resistendum esse, quem non tam ducum auctoritas , aut militiae sacramentum , quam propriae iniuriae vindicandae causa, iii quodvis discrimen furentem, si
Hucusque igitur de linguae moderatione, cui proxima est illa 8 quae militi pariter necessaria est, in personae suae, ac vestium, & Tμm ' ρ marmorum decore seruando, ut nihil in eo requiratur quod ab G
optime instituto desiderari possit. Hoc vero loci, scio primum , Neg mi dissicultatem institui circa cultum personae ipsius, quem nonnulbli varicgatum esse volunt, & ad incutiendum hostibus terrorem , - . apprime compositum ; unde quasi idem de milite quod de Bo- i L .. dbus iudiciunt serendum esset, de quibus dicebat Virgilius
349쪽
3. georgie. Forma Bouis, cui turpe caput cui plurima ceruix volunt idcirco milites tonsum habere verticem , barbam semirasam, si tuam quae supra labrum superius est perplexam, nec aliter hinc S inde prominentem,quam solent in Felibus pili longiores,
vultumque non una cicatrice foedatum, ut totidem Samis litteratores videri possint, de quibus iocus est prouerbii: laudant praeterea vestes tot coloribus pictas, ut nulla auis aeque variet plumas suas, nec Pavo patagium: addunt insuper lacinias varias, & vittas pendulas, & sollicantes manicas, & ingentia versicolorum plumarum volumina, quae rectius Mulorum onera dixeris, quam . capitis ornamenta Equum similiter desiderant pbaleris aureis ut
inquit Apuleius , fucatis ephippijs , purpureis tapetis , pictilibus balteis, tintinnabuli ue perargutis exornatum; nedum tenaci,&vivido colore, qui nisi cum pilis evanescat, infectum, ut Turcismos est, pace ideo belloque conspicuis . Aut si manus conseren-α , dae sunt,& pectus in hoste ferendum, loricas volunt ex serpentum corijs, ferarumque pellibus, qualem ille apud Silium habuit, cui Pectora pellis obit cine υenatibus Vrs.& Aeneas quem futui pelle Leonis armatum fuisse, poeta narrat ;vel saltem hac arte contextas ct hamatas,quae laminulas quasdam ferreas, singulis artubus ita affabre connectit,& agglutinat, ut ei es horribiles existant simul conterruminatae, & facile nobis per-
Rusia. suadeant Emulachra moueri Ferrea, cognatosque viros spirare metallo.
Sed nondum istis contenti galeas addunt vel equina iuba, vel rictu aliquo serino, vel saltem apice multiplicibus pennis qua puniceis, qua viridibus, qua flammeis ,&nigris, candicantibusque distinctor quae ornamenta cum in summo vertice caeteris armis addiderint, vir quidem apparet duplo maior quam sit; eius vero aspectus tota speci hostibus no minimum terrorem incutit quas inusitata illa ferocitas,quam eiusmodi ornatu milites pri se ferunt, non tam arte, & suco inducta,quam a natura cilicia sit; proptere libdemolita que de Ariis Germaniae populis narrat Tacitus, eos supra vires in N '' quibus reliquos antecedunt, industriam quoque adhibere,ut caeteris rebus formidabiliores existant: ideoque nigras ta , tincta C rpora, atras adpraelia noctes legere, i aqueformidine atque umbra
350쪽
feralis exercitus terrorem inferre, nullo hoHium si ines te nouuntia, ae Gelut infernum aspectum. Quod idem de Hunnis refert Iornan- eap.14. de des, qui quos bellofor tan minim/superabant, vultus Aut pauore ni- Vb gς ε mium terrorem ingerentes terrabilitate fugabant ; eo quod erat eis
Bucies pauenda nigredine, Medvelut quaedam PFHelyas e I deformis ossa, non facies habensque magis puncta quam lumina: q uibus ad- decidedit Bonfinius hirsutis illos sc pellibus induisse: & demissas barbas,
intonsosque crines villotum instar, ieroces, toruosque aspectus auxisse; tantumque terroris adiecisse, ut solo obtutu,ne dum congressu, li ostes absterruerint. Hoc autem omne,licet Tacito alisque ea potissim uin ratione probetur,quod primi in omnibus praeliis oculi vincuntur: ego tamen nullum, aut valde debile praesidium in
ijs repositum esse mihi persuadeo; quia non si quis niger erit, ideo statim, quod prouerbio iactatur, pro daemone habendus es: nec Ge-riones sunt omnes, aut tricipites qui triplicem in casside cristam gerunt: possentquidem illa plurimum, ii pro hoste daretur Cer
aut cincti trepidae fugiunt formidine pennae;
puerorumve examina terriculamentis quibusdam, & Grinidaminibus laruatis dissipanda forent; non vero aduersus sortes Viros, ct milites pugnandum esse , quibus non erectie cristae terrorem incutiunt, nec adi unctae phalerae pallorem inducunt; quas si in hoste viderint, rident potius, sperantque pnaedam, non metuunt
sulgorem: phalerae enim sunt, nec aliud militi quam si minis suus sucus. 9 Quare ut modestiam quae in istis omnibus seruari debet, breuiter per singula discurrendo, proponam; aduertendum est in primis epithe tum istud horridi quod post Ennium in soc Versu ,aiis, δε- Spernitur orator bonus, horridus miles amatur, t ζ. , Titus Liuius variique alii allistores certatim in liti attribuunt; ''non eo trahendum esse,ut hunc velut alterum Marsiam ill uti bar- ε .-bum, trucem , hispidum, attubum, vultuque serino, S atroci esse voluerint: ci ini nihil quicquam simile apud illos legatur,verum ut ipsemet Liuius explicat, istud tantum significare voluerunt, quod mollem esse illum cultu lenoeminatumque minime oporte- b oret, nec caelatum auro, argentoque in aciem prodire, sed ferro &armis fretum: quippe illa praedam verius quam arma esse, nitentia