장음표시 사용
361쪽
demissi ad poplitem , non alba,nec bene color 1,Mec quae aliquo colore splendide refulgeat, ne eminus,seu de longinquo a seris ubdeatur, S huic simile pallium addit,quod sinistrae manui circumuoluendum est,si seras insequitur, aut cum ipsis pugnat ; calceosque altos ad mediam tibiam ascendentes, fi riuo alligatos vinculo, quibus per humida, ct uliginosa loca transire queat; ira Romani quasdam vestes militaribus tantum officijs destinatas habuerunt, libro 19. quas in iliti donatas e publico clare Polybius indicar, & pluries in
Liuio videmus id notarum,osimenta, inquit,exercitui deerant as, , quoqNe baud segniter curata res, mille ducentae toga breui patio, a- i, ' ' decim millia tunica in missa. scilicet ab eo disparitas illa t obseruat mi ilippus Ruben iis,quod togae honestioribus tantum mi fice, ut equitibus, decenturionibus, gregarij vero tunica cotenti fuerunt, S super eam soriasme fago Sagum enim altera militaris V stis erat tam bellorum propria, quam Toga pacis; unde frequenter apud Ciceronem reperias, propter cuius perieulum ad agum i simus : ad sua ire, O redire ad togas ; cum en in agis ciuitas: tumultum decerni, tu ilium indici, saga sumi dico oportere . Atque hoc genus vestis Lacernae excipiebant, pallia videlicet fimbriata quibus olim soli milites irebantur, ut notat Scholiastes Persis qui Vocem hanc olim non perperam addit, quoniam urbani postea lacernati esse coepere,quemadmodum Salmasius iusE, & erudith in notis ad historiam Augustam ostendita, ubi etiam ventilatur, quales suerint Penula,quae nul la re a lacernis ipsis disserunt,ac ne quidem usu in bello unde serui penulati vocantur a Seneca in mi-ia, it situm, O quidem non vulgarem cultum bornati. Iam vero praeter' ' has velles posterioris aeui Scriptores Armilausam numerant, Vt Eruist c. i. Paulinus Nolanus passim in epistolis, & Isidorus in libris originum , qui modum eius ita explicat Armelausa vulgo vocata, quos ante ct retro diui a atque aperta est, in armos tantum clausa. quasi armiclausa, e literi ablata: meminit tamen ipsius verus interpres Dim s. Iuuenalis, qui viridemuoraca per Armiclausis pra nam explicat, certe Mauriiij locum profert ex Strategicis doctissimus Rugaltius, ex quo genus fuisse militaris vestis breuioris colligimus, ct huic forsan simile, quod equites nostri armis superiniectum H i.eap.,.. gςst ut, suis insignibus distinctiini, nobisque vulgari lingua Com ς darmes siue tunica armorum appellatur. Denique, Vegerius --
362쪽
lites ad sua usque tempora,Pileis quos Pannonicos vocabant, per libui usos fuisse scribit.quod,ut addit proptereaseruabatur,negravis galea υideretur in praedis , homini qui gestabat semper aliquid in cinpite. De pedum vero integumento notum est Caligam, quod ait Dio ιυτι nmis suisse hoc est militare calceaia entum de quo plura qui Voletis adire poterit diatribam eruditissimam Ii lii Nigronij mihi enim satis est hic, digitum ad sentem intendit te, ε,e;dii A e.& notasse ex Iuliani Centurionis historia relata ab Egesippo,calceos militares creberrimis, & acutis diauis confixos fuisse, quo melius vestigium firmarent.Neque etia de Cingulo aliquid in prae sentia dicendum habeo, quandoquidem praeoccuparunt mihi. grammatici, & critici ferme omnes,qui de hoc non modo gest mine, sed nota sine qua nemo militari dignus ordine videbatur, nihil non dixerunt, quod afferri ex penitissima antiquitate ab eruditis hominibus posset. ΙΣ.
Et vero cum vestimenta non amplius ex publico, aut bique mau, .,s..
stipendiorum diminutione, manipularis accipiat, SVnicuiqv ET IT
no minus licitum quam honestum sit,suo modo & arbitrio vestitu incedere; Praestat idcircosagaria militare instituere nostris accommodatam temporibus, quam adeo accurate inquirere,quali nam vestitu fuerint Romanorum velites, ac Iribum. Quamobrem manipulari,circa indumenta propria,recte, meo quidem arbiti Ptu, consultum erit,si vestes habeat non laceras ut segmentatas, sed ex panno coccineo vel cineritis absque ullo fimbriarum, & vitatarum textilium apparatu , cum diploide sinailis materiae, aut pe- .st nul a gati vina heteromasia quae nonnullis manta dicitur, nec minus stragulae quam vestis usum praebet aduersus aeris inclametia quod si thoracem vel femoralia ex molli corio parare Voluerit, . ῆ
auctore me laudatoremque habebit istius consilij,quo nullii militi in ratione vestium utilius, aut honestius dari potest; si praesertim quemadmodum solent Germani, cum elegancia quadam & decore eiusmodiscretea Globia aut si mauiis sagula pellicea quae su-Miculis sericeis constringantur, non autem globulis per ocellos Commissis, usurpent ; nam Turcarum plerique serinas in belligerunt pelles, sed adeo rustice negligenterque consuatas,& para- S, Vt nostris opilionibus,ac bubulcis ne quidem conferendi sint. Porro quia Ocrearum maximus est etiam in bello Vsus, quarum
363쪽
forma & materia satis innotescunt; praestantia autem inde potissibmum aestimatur, si aquam non transmittant, illud obtineri posse νεας subiit, notat Cardanus, si hali nitrum tenuissime contritum cerae liquemue, & pinguiori aliquo liquore temperatae i: fundatur, eoque mixtione diu multumque ad ignem ocreae inungantur. De Calceis vero quom penuria,detentis in praesidio aliquo militibus, aut per iter longii,& dissicile,summopere molesta est,& cast renses morbos stapius inducit; ita ut Aurelianus apud Vopiscuinter alia disciplinae praecepta statuerit, Ut militis arma tersa ferramenta a-miata salciamenta fortia sint; praeclare consulit Alberius Magnus fieri illos debere ex corio Asinino, ea parte tergi qua onera baiulare solet, quoniam nullo temporis tractu atteruntur, neque
si per lapides quis perpetuo ambulet, aut per spinas ', nimia i men vetustate adeo durescunt, ut ferri non possint, quemadmoti sub si dum trδssit Hieronymus Cardanus, quem tamen una cum Abberto certum est multa scripsisse, usu non ita recepta, aut experientia confirmata. Quare magis ad compendium facere exiessemo Epirotarum, seu Graecorum equitum consuetudinem, qui eriobuio aliquo cadauere vel equi, vel alterius animalis, calceos sibi parant, non quidem consutos & soleis duplicibus munitos, ut in pace moris est, sed ex aluta cruda, quom supra pedem reflectunt, alligantque iuniculo tortili in crumenae, aut sacculi modum, a que ita pedes obuoluti incedunt donec fiat illis elegantioris alicuius calceamenti copia. Pauperum igitur, ac gregariorum militum hic erit apparatus, nam Tribuni, Centuriones, praeiecti quin rum dignitas magis adhuc nitescit si paulo honestiori cultu sustineatur: pestate quidem Trionesio, Vndone, umbalisto, aut vulgari
maluto, striceisque alijs vestibus restis, leuibusque uti possunt: vi hyeme sericeis hispidis: coccineis & quisquiliatis pannis, bombicinis: atque ut uno verbo absoluam accommodatis uniuscui 23. que fortunae,modo, S tempori. esse , scilicet Coccineum O cinentium, nam in hoc postremo m auri. d. ἔ nus apparent vestigia aquae, pulueris, coeni, &reliquarum sor-
iubμι dium Quae ob eiusdem coloris Parricidiationem facile obliteran-
364쪽
produnt; quorum species , cum Liuius Andronicus in gladiolo
varias enumeret Pulices ne, an cimices,anpedes responde mihi,i
profecto hae omnes militibus Estidii plurimum inerre solent,cum in diuturnis obsidionibus, tum in longis itineribu bi nec vestes
mutare , nec recentes interulas ut opus esset, tali re possunt:
quare ut i ν seu facile paratu i emedium Iuditersus minimas eiusmodi pestes habeant, lubijciam ea quae mcinet Pamphilus a ri cap.rs apud Constantinum Caesarem in libris de agricultura, nimirum amara omnIa, acria, graueOlentia; ut absyntium, cucumeris sylvestris radicem, aquam marinam, melanthium, semen sin peos, S rhododaphnes, calcem vivam, cyminum, amurcam, rutam, mentham, ment hastrum, lupulum ; Equi insuper fi- εmum & urinam,omnia inquam haec pulicibus mortem esse, si vel
per se sola, aut in aquis decocta , ijs in locis respergantur,ubi haec animalcula obrepunt: si vero paruulus scrobs sub lecto effosus sanguine caprino repleatur, congregabit ad se pulices, & ex vestibus illos alliciet ac vocabit, quibus remediis consentanea sunt quae Nonus medicus item antiquus proponit felle bubulo, inquit, eum oleo ligna tori illinito, velsiores umigato,vel atramento utorio δῖ' εἶ cum oleo perugito. Praeterea de fuga eorumdem illud amplius addit Avicenna, quod colocynthidos infusione, vel decocto rubi, aut raphani pelluntur: eadem prorsus ratione qua Cardanus se multoties expertum fuisse dicit magno suo commodo, quod succo foliorum cucurubitae, si quis mulorum,aut equorum pilos intinxerit, muscae nullam illis molestiam aestate etiam media afferre poterunt . Sed ne singula referam quae Dioscorides, Rhasis eskque medici de hac re, quamquam nullius ferme videatur esse momenti, referunt: nihil tam commodum est compraehendendis pulici- bus, quam lecto imposita recens, ct candidissima lanugo xylina, in ea namque congregati facillime capiuntur. Quod autem inquit Ritterhusius in notis ad Oppianum periculos minimΘ in Ur nis pellibus nidulari ore eaque ob rem milites in his velut insutos noesti cubare nescio profecto vela quo istud habeat, vel qua veru sit. r .
Alter igitur color maxime bello conueniens coccineus, scii Et Occiuem
puniceus est ,qui plurimum ad elegantiam iacit, & viros insignes, animique generos potissimum decere videtur ; unde si Isidoro mis
365쪽
credimus veteres Romani hoc colore in bellis utebantur m fatis sub consulibus Romanis ununt milites, unde etiam russaei vocabanium: quod Trebellius in Claudio confirmat, apud quem legas tu-nieas russas mulitaresa de Nonius ex Varronis fragmento in voce Torques e cela sextra vibrant. rusti emicant. Sic Lacedaemoniosi didi ta auctor est Amilius puniceis vestibus indutos suisse cum in cere,' ' men descenderet luem ritum S simul eius causam pulchre hunc in modum A ristoteles apud Suidam explicat Arsoteles ait Lacedaemonios punicea veste ad bella υti, tum quia color ille virilis. tum
quia sanguineum illud in rictura, sanguinis i us fluxum assuefacit
tib e eap ι contemnere.atque omnino cum Aristotele conueniunt Plutarchus
in institutis Laconicis, & Aelianus in libris variae historiar ; vec si
lib. ir .cap.ε. Valerius Maximus utramque causam non complexus est,proptem
rea ab illis in ea dissentit,quam de sanguinis& vulnerum occulta' tione attulerunt, imo aliquid non poenitendum addit eorum sententiae, nam ad di mulandum inquit, ct occultandum vulnerum suorum cruorem, puniceis in bello tunicis utebantnr Lacede monii,
non,ne i i Upectus eius terrorem sed ne hostibus fiduciae aliquid oflai: ' ferret. At vero Xenophon de hoc Lycurgi instituto loquens , 'S ''' quasdam eius ratior es affert, quas moralibus illis,quae apud Aristotelem, & V alerium leguntur facile praetulerim, si bona mihi
horum venia istud facere liceat; ita enim hic ad armorum certam, na huiusmodi quaedam excogitauit solam eos purpuream habere -- luit, Oscutum aereum, existimabat enim genus hoc vesis minimὸ cum e muliebri commune quicquam habere. Nam ct celerrime splendidum redditur sordes tardiss contrahit. Caeterum quod isti de Lacedemonijs dicunt, Plutarchus videtur etiam de alijs Graeciae populis affirmare,cum deΡhilopoemene scribit,eu milites suos ador natos. instructos in Theatrum duxisse 'in Uo e φοινι Mis . Amto in gutis militaribus, puniceis tunicis: quin etiam Silius illud idem Catethaginensibus attribuit
Ars erat in pugna visum occuluisse cruorem. cuius stratagematis ciun non ita caeteris nationibus in mentem venisset, singulae prout impetu ac consuetudine ducebantur, alterius coloris vestes usurparunt Thraces pullas ;Aethtiopes candidas : Samnitas varias , O discolores; Boii, ct Insubres aurarax Galli
366쪽
Galli denique virgatas cum torque aureo; sed in eo colorum delectu omnes praeter Lacedemonios videntur aberrasse quandoquidem ut inquit AristophanisScholiastes φοινικιὶ πιλεμ punicea chlams hellica Porro quia, Romani sedulo cauebant, ut milites nunquam incederent nisi probe cincti caligatique, eo quod discinctos.Vel Caesaris exemplo qui hoc nomine, Ciceroni, non minus quam Sylle imposuit, haud ita fortes ac strenuos esse censerent, hoc ipsum militibus nostris etiam obseruandum est. Sed ea tamen moderatione, ne statim velut data licentia in mollitem diffluant, adeoque nitidi , S compti fiant, ut non amplius Phoges sint sed Phogiae. Neque enim omnes ita sunt praesenti animo, &exercitatione indubijs rebus aequbac in prosperis, ut quem admodum de militibus suis iactare solebat Iulius Caeser etiam , Unguentati, o calamistrati bene pugnare possint; cum nulla res magis animos frangat, & remittat, ac studium eiusmodi deliciarum,quas vel Medea ipsa in iuuenibus detestatur
Sint procul a nobis iuuenes, ut famina compti, Fine coli modi forma virilis amat.
recte enim, & more suo fortiter diuus Chrysostomus, mollis ve- sis dissoluit rigidam animam, O Ffrigidum corpus assumat, asperum acile per eiusmodi molliciem delicatum reddit, ct fragile .
Proptereaque Heroibus illis quos nulla in vitium cupido traxit, nulla voluptas pellexit ad Luxum, v sitatum erat ferarum pellibus vestiri, maxime vero Leonum, V rsorum,Luporum,Tigridum cPardalium,ac Lincum quemadmodum de Hercule, O Aiace Celamonio Pindarus asseritnde Aenea,& Nb Virgilius de Cadmo,ouidius ; quin etiam pellis leonina certatoribus pro brauis concessita, fuit aeneide quinta; S xeniorum loco pelles hospitibus,ut amoris, amicitiaeque symbola donabantur; Inde Orpheus in Argonautis Pardalis pellem ostendit itque Chironis esse munus: praeterea in pellibus dormiebant, hyemabantque praesertim in castris, quod feri coeptum est apud Romanos, anno vigesimoseptimo supra trecentesimum ab Urbe condita, ut colligit Ioannes Camers ad
illud Titi Livii in Veiorum Obsedisneprimum subpellibus hymare caeperunt. Idque a prima illa institutione diligenter subsequutis postea temporibus obseruatum suit, non modo in Caesaris mili-
ae demum πιι eis ι in milito proba tu , via de
367쪽
hia,'sta hib Nerone, S inti me saeuissima,de qua Taci rus re ren- γυι'dimnis eae, Himi sub peli; bus, quamuis h7eme suas adeo,ut obducta glaeis nissessossa humus, tentorijs locum non aberra & post Neronem, sub Theodosio Hispano disciplinae militaris obseruantissimo, quem Latinus Pacatus commendare Volens , Ammatim, inquit, tuum illud attingam, cum patre diuino, currens collegium hiemei uctas sub pellibus,aesates inter bella uritas , qui ta etiam miliares ipsi pelliceis , coriaceisque ut plui imii vestibus utebantur , ut
Iosephus Castalio pluribus ad istud Rutilii Numatiani confirmat Ipsa satellitibus pellitis Roma patebat,
Eleupti prius quam caperetur erat. M 'l' Et eodem vis epitellio Claudianus. Cama, i noluitrer re natant, moriturpessitatauectacPars morbo, pars enseperit.
scilicet aspero illo cultu optinie colebatur a Romanis militaris disciplina,quae nusquam citius aut turpius expirar, quam in luxu rioso vestium ornatu, S inter molles,fractosque elegantioris amictus studio, , 3e vestium nitore milites. Quod vi Vesa, anu Imperator praeclare intelligebat, sic iuuenem quendam odoribus delibutum , aruirumque sibi gratias de praesectura, qua donatus fuerat torve respiciens maluissem, inquit, Allium quam υnguent uboluisses, & diploma contestim reuocauit: cui facto simi. te quoddam narratur Andreae Gristi Reipublicae Venetae Qit storis designati, cum delicatulo cuidam spirantique fragrantissimos odores,qui ab eo praefecturam aliquam in bello, quod tunc parabatur sibi dari postulabatos mihi vis, respondit illi, veram . tuam addicere ex duobus elige Remum, vel Ligonem, iudicans hoc pacto se nulli ossicio idoneum illum habere, quam remigis, aut fossoris: tantique semper iecerunt praestantissimi Duces,eius in bello modestioris cultus obseruationem, ut militibus suis exemplo praeire non recusarint, quemadmodum ceria secisse ex anti qui oribus dicutitur Philopoemen, Agis,Gilippus Annibal, Age silaus, ct Romani otiines qui ut inquit Ammianus non indumen-Drtim υilitate a militibus gregari s discrepantes, opposisa virtute cuncta superarun , Ac inrer nostros etiam Christianos Heroas,GAL fidia, Bullionius pomparum eiusmodi adeo negligens fuit, ut Regem hi factum in obsidione Vrbis Assur haerentem, aliquando
368쪽
do Reguli vicim qui gratulatum veniebant, omnino gregarii indilitis habitu, di sacco ii ramine pleno, humi insidentem,suosquα- quos pabulatum miserat expectantem, enderint, quaesiverint, que non sine stupore, cur tantus Princeps, ct tam admirabilis m-
minus, quι ab Occidente veniens totum concusserar Orientem, ct re - . .gnum maximum in manu via Moccupaverat ta sederet ingliarturivi neque tantia,neque&4serica, circase more haberet regωu e lipatui satellitibus armatisformidabilem e praeberet accedentibu . Indeque
Priscus Rhetor Attilam miris laudibus effere, quod eius vestis es, hil habcbat in se,quo ab aliorum vestibus dignosci posset,ηWquod erat pura , ct impermixta, di quidem si Plato a Dionysio Siciliae Tyranuo ad coenam vocatus, vestem purpuream recuiauix, tuli, libρον bus Suida, S Laertio versibusque his tragicis usus est.
ιMi Geminata verie non possum tegi, si um m vir natus viritisemmate. quanto minus id iacere conuenit praestantissimo Duces, quibus Scytbarum exemplo, quod inquit Prosper Aquit uicim . asees ' Ostro e tempto ct vellere Serum Eximius decor es tergis horrere ferarum sed dum curiosam indumentorum, immoderatamque lasciuo elegantiam in militibus exagito, non idcirco ijsdem persuadere ηvelim, v t patinos, ct squalore,ac pedore obsiti incedere debem , pam ut inquit Horatius
Cum veta te cra,vappam iubeo, ac neblilonem. . .:
Quare si quis erit sordente circa collum indusio: veste diloricata, maleque praecincta ; vilissimo, ac lacero cum pallio ; diruptis, caligis, soleis effractis, capillo impexo, aut disturbato , vultu puluere,.aut sorduie , d illuvie oblito, is nedum mendici loco . . . . iii Iapud me. unquam erit, tantum abest, v xlitis; & e contrapon staxim eius viri virtus in dubium reuocanda est, cui vestium nil em , ac personae suae munditiem , cordi esse depraebem dimus , cum ex Suetonio Iulius Caesar eirca corporis cur mmorosior fuerit, & cultu notabilis , di munditiarum etiam lauturiarumque studiosissimus, quem morem in consi, tu bellorum parit
369쪽
pariter retinuit, in quibus quo suis facilius innotesceret, nous colore amictus, & diuerso armorum habitu insignis ante primat signa prodibat, quod equidem tantum abest ut damnari debeat; quod si cum decore, & moderatione fiat, summopere potius lau- . dandum videtur, quia duces hoc novo, & peregino habitu, facilius militum oculis obuersantur, illisque animos faciunt, qu eumque iusserint fortiter irrumpendi . Nempe Camob rem iLucullus cum thorace squamoso,& amictu purpureo praeliari
Totus c. cens vesti, atque insensius armis ει Alexandrum Macedonem multum quidem regio habitu Sicu lo amiculo, S lineo thorace , duplicataque, & ferrea casside vorendum, arma insuper alia gemmis,auroque distincta exornabat: neque ullus unquam phaleras pugnae tempore in Imperatoribus damnauit, quibus licet auctoritas sit pro ornatu,phalerae tamen maiestatem augent, etiam apud illos, qui vi Nausicaa faciebat, viros ex vestibus non aestimant. Et hodie nulla res aeque sollicitos
habet nostros Imperatores, quorum non equos modo videre
est instratos auro, pictisque framis,&Ephippijs , sed ipsi etiam , cum illis insident, cristarum sinuosis voluminibus augustiores videri volunt; balteis etiam ad id utentes quorum materia, vix inter gemmas, & auri filamenta pretium sui prodi in sagisque,& p ludamentis, quae operibus acu pictis,aureisque tortilibus tunici sis in squamas Phrygionicas elaborata, ac interspersa micantibus argenteis laminulis, fulgore spectantium oculos perstringant, dum ipsi celeriter huc, S illuc volitant in camporum planici libanum . non multum illis dissimiles , de quibus dicebat Corippu .
promuntque ineruntque AuguIHas vestes, pretιosaque cingula gemmis ἐῖ' , ὸ Imo vero praeclari multi Duces, ut Sertorius, Philopoemen, ., Brutus, Alexander, Caesar, Salij milites suos armis ,auro, argem , loque eaelatis , & segis praeterea ornatu, ac colorum varietari conspicuis, uti voluerunt unde celebres sunt in historijs Argγο- F. δε- aspides Alexandri milites,quorum arma, sciataq uti & equorum Φρο ' phaleras argento induxit, ut gloriae suae, exercitus similiter odinamenta conuenirent: & Iulius Caesar apud Suetonium milites habebat tam cultos,ur argeato di auro expolita arma,gestare in
370쪽
sineret, non minus ad speciem & ornatum, quam ut metu damni ingentis, illorum tenaciores essent in proelio: quin video etiam inferiore aeuo principum arma margaritis gemmisque distincta fuisse, quod Capitolinus de Maximino notat fecit, ct galeas gem muta, iecit Obuculas; Claudianus similiter meminit armorum s , d. ite taquae solerter luxuria gemmis exornauerat fulic. βuin o Sidonia, Alamdes, ct cingula baccis, Aspera, gemmata que togas viridesque smaragdis loricas, galeavique renidentes hyacinthis, Gesatoriquepatri capulis radiantibus enses . . Atque ut obiter notem multa quae ad eiusmodi consuetudinem spectant,inualuerat quoque illis temporibus consuetudo, arma inaurandi quemadmodum ex Trebellio patet in vita Claudi -- peratoris , ubi profert epistolam Ualeriani ad Zogymionem procuratorem Syriae, qua praescribit certum salarium Claudio nondum im peratori, sed T ribuno Martiae quintae legionis, dandum, S inter alia cassidem inauratam unam scuta chra raphata duo . Imo vero Alexander Seuerus, quo nemo m Imperatoribus laudatior , fecerat sibi aromaspidas, ct chrysoaspidas milites,reserente Lampridio, & Conppus Poeta Africanus dixit Fulgebant rutilo pilis splendentibus auro. ''. Quamuis si pedem referre velimus in antiqua tempora, inueniemus quoque non illa eo armorum ornatu caruisse, qui a gemmis, ct auro petebatur,secus enim non dixisset Ouidius ειωPonto Scuta sed Θ galeae gemmis radiantur O auro a V nec Statius illud de bello Thebano, quod gestum ruit anno ante urbem conditam. CCCCLXXXI. usurpasset splendent cidipei, pharetraeque decorae si ι.Thebaid. Cingulaque, O nondum deforme cruoribus aurum. ut nec sane paulo post ita loquutus suisset, vSurgentes etiam num humeros, ct leuia mater Pe lora, Iunc auro phaleras, auroque sagittas Presserat, ct mixto conum crispaverat auro.
Quid plura solebant veteres in dente vivi adhuc Elephantis stubpere turres, munitiones, pugnas, & eiusmodi alia, si tamen fide digna sunt, quae Philostratus maxima mendacia longe maioribus Oinans, & eXPOnens, afferre ipse in suo Apollonio solet: Haec au-Y tem