장음표시 사용
591쪽
Oecula, quod priorum stelicitati inuideant, sermonibus nostris finem imposuit, quorum recordatione, sic in praesentia assicior, ut videar mihi , & hunc, Samicissimos illos viros, quibus cum olim habiti sunt, non loquentes modo audire, sed intueri praesentes,& amplecti suauissime. Verum ut ab hac digressione, cuius mihi ocasionem obtulit,bellum cum leuissimis de causis suscipitur, eo procedat oratio , quo styli cursum destinauerat , si homi cidia, si furta, si incendia, si adulteria, diuinarum humanarumque legum auctoritate damnantum, quanti criminis reus ille iudicandus est, qui sui similes tanquam pilas habens, & de eorum corio ludens, propriae cupiditati ut obtemperet, non unum aliquem,sed tot hominum millia bello trucidat; non domum unam,
aut villam, sed Regiones integras devastat; nihilque cultum aut frugi fel um in agris, nihl in horreis congestum, nihil expositum in emporiis, nihil pudicum in gynaeceis, nihil denique sanctum
in templis,aut arcanum esse patitur,notum est enim istud Lucani Stat cruor in templis, multaque rubentia caede
Lubrica Maxa madent, nulli Aa profuit aetas. Ibin, Proindeque Liuius non invenum, bellum tempe Iicomparat, ct Pindarus ventoram ingenti turbini, qui simul ac Pelago incu- η Pyyh , omnia turbat, impellit, proruit; dissipat; ego vero si quid post celeberrimos viros de eadem re dicere habeo, consei rem
illud quoque deri cuidam procelloso, quod de se, ita in Plauti
Rudente loquitur. Anum suum omnium quam acerrimum, Velemens sum exoriens , ctim occido vehementior
nempe quia districtus ensis, & ab eo plagae, vulnera, caedes,bellorum sunt praeludia; faces vero atque incendia sinis, quando sic, licet
Cuncta iacent flammis O trist me is usita&Sapienter D. Augustinus cude malis quae ex ex bello nascuntur . si ἡβς ς sermonem haberet, haec itaque inquit tam magna, tam horrenda , tam eua qui uis cum dolore considerat, miseriam necesse es fateatur , qui uis autem vel patitur ea sine animi dolore,vel cogitati multo υtique miserius; ideo putat beatum, quod ct humanum perdidissensum: breuiter igitur Plutarchus saeua res bellum eH, cumultim-m C hφ' quesecum trabis injuriarum, instentiae. Unde cum priuatorum
592쪽
commodis utilitas publica, non aliter quam foecunda seges 1 lo' lio, & sterilibus herbis sceptus opprimatur, & ab euentu bellarii Reipublicae salus, aut exitium plerumque dependeat; Romani
quominus tanti momenti negotia,priuatorum votis, occultisque
desiderijs subiacerent, bellum non paucorum suffragiis decerni, sed comitijς populi centuriatis, indici tantum posse voluerunt; cum tamen Plebi pacem iubere liceret: quia ni nitrum plus sempera bello periculi, quam a pace imminere censebant, quae nun- qua adeo iniqua est,quin scelici bello , loge potior haberi debeat.
Enimuero quoniam ea est supremi numinis. beneficentia, ut 6. prosperos armorum successus facile iis concedat, qui bella iustis --. - de causis suscipiunta, ut idcirco M. Antoninus Imperator, libera' ιὸν itus ab insidijs quasilli parauerat Avidius Cassius ii fidenterex- m ara n se clamaris, no P Deos colimus, neesic vivimus , utilis vincere δε-buisset; cum exaduerso Mancinus, ut se purgaret in Senatu de
bello Numantino infeliciter gesto, bau mirum esse dixerit in hoc bellum infeliciter cessisset, quod praeter omnem aequitatem decreuissent; quoniam scilicet Pompeius pactum cum Numantinis soc-dus, irritum fecisset, quo similiter reseruntur verba haec Iornan- Vetudis, pra mare Ponticum Bulgarorumsedes,qucs notissimospeccatorianos rum malafecere c. horum omnium veluti consectaneum sit
illud quod vulgari hoc disticho effertur Properi.lib.4Frangit, ct attollit vires in milite eausa, eleg. o. ua nisi ius ubes, excutit arma pudor. Eam ob rem Dux , etsi minime ad illum pertineat in arcana principum inquirere, rationesque quas habent bellum inserendi, ad aequi iustique trutinam explorare, qui sua se obedienti 1 superioribus suis potius probare debet, maxime si hanc illis debeat,ex nexu seu tali,aut obligatione aliqua personali, qualis sub dito cum Rege existi ipsi tamen quantum opis suae erit conniten, dum est, ne eius belli administradi prouinciam suscipiat,quod vel aperte iniquum est,uel saltem non italegitimis de causis susceptu iudicabit alioqui vindex iniuriarum, Deus , cuius solio adsidet illa diuinarum,humanarumque rerum regina Themis,n5 rite exorsa eius, male secundabit; vicunque enim Aeschylo obedientia σαλτερίας esse dicatur: & ex diuo Bernardo ubi agit de praecepto
dilpensatione non attendat Oreus obedient, quale At quod pincipi-
593쪽
ων, hocsilo contentus quodpraecipitur , tutius tamen est, si Dux haeli.,i .eap.1s in re D. Augustini consilium sequatur, quod contra Faustum . scribens his verbis attulit, vir iusius si forte sub Rege,semine etiam sacrilego, militet: recte pote in illo iubente bellare: si quod bi iubettir , vel non esse contra Dei praeceptum, certum est, vel virum ι certum, non es: ita ut ortasse reum faciat Regem inquitas imperandi: inno-crartem autem militem osendat ordo seruiendi. Est tamen in his veris bis virum i certum,ubi multis aqua haereat bellatoribus,cum negotia Principum,intimi tantum consessus consistorianis pateat,&illis plerunque, non tam ex euidentibus causis, quam ex occultioribus alijs dijudicandae sint , in quibus quantum ipsi Duces caecutiunt, qui absque ulla consiliorum participatione, arma in hunc aut illum principem expedire iubentur, non opus est,mea quide opinione , aliis rationibus, quana experientia quotidianae cons mare. Quamobrem cum nullus ita hebes sit ac nouus in rebus tractandis, quin iacile cognoscat, si quid illi quod Deo, qui summus omnium princeps, & dominator est,immediate contrarium sit, committitur , tum si quid eiusmodi illi occurrat, consilio uti potest D. Ambrosii cum Dominus iubet ea quae uni contraria De ei obediendumnones: in reliquis vero quoru arcanae rationes apud
solum principem, & intimos quosdam consistorianos delitescunt ex ossicio potius optimi subditi, aut viri prudentis iaciet, si nihil quicquam a suo principe quod iniquum sit decerni existimans, bellum audacter suscipiat, quod ab eo, & qui eius consilijs adstant viris grauissimis, prudentissimisque, iustis de causis in o. ctum crediderit , nec Infandum contra omnia bellum, Contra Fata Deum,peruerso Numine poscat. 7 Iustio autem belli causae erunt,no solum ut arbitratur M. Tuultus,si primum hostis quis iudicetur; aut si idem, repetendis de iusta bellorum rebus. instituatur S iure repraesariorum, quandoquidem ita nostritiis ., 'U, appellant, quod M. Varro clarigationem, Demosthenes πιωλ
fata . . ara, Iustinianus c νουειασμον magna proprie eleganterque dixerunt: sed si facia Reipublicae iniuria sit vindicanda ; si soci; coni sederatique ab oppressione defendendi 1,di pro communi salute commoditateque ciuium pugnandum ; etenim,cum aliter staro Respublica quam bello scere gesto nequeat,ut eleganter Plato in
594쪽
primo de legibus sub Cliniae persona docuit, necesse prosecto est
bellum ijs de causis quas dixi suscipi, ne iniuriae, contumeliae, audaciaeque hominum iniustorum, eadem pateat; tuncque nullum de belli aequitate dubium esse potest, quoniam hoe ut inquit Cicero Oratio doctis ct necessisas Barbaris, ct mos gentibus, ct Frei p 0 Hiione. natura ipsa praescripsit; ut omnem semper vim quacumque vepossent, a corpore,ὰ capite o vita propulgarent : elique illa non stripta, sed i nata lex, ad quam non locii, sed facti, non instituti, sed imbuti su- .mus,ut salutem nostram propugnare,& oblatam ab hoste iniuria manu, serroque vindicare studeamus. Hoc Vero cum varijs in Goccasionibus fieri debeat, tum certe nulla unquam praeclarior esse potest, quam si patriae negotium agatur, pro qua pugnare, optimum esse auspicium dicebat Hector Homericus, S cuius inc Iumitati deuouere semcij duo pater S filius,ut nec certe Brutus filios, &Agamenon filiam quae illi unica erat immolare non dimbitarunt: quinimo Sobiorum populi Alexandrum magnum; Abdem patrem eius Philippum, Xanti, Brutum; Numantini Scipionem; Caliguritani Cia Pompeium cum sustinere prementes, amplius non possent,ferro ac flammis saeuire in se maluerunt, quam communibus patriae malis, eiusdemque excidio superesse. Nec immerito Agratilis themina,quae pro salute patriae,mortem oppotere non recusauin, istud apud antiquos obtinuit, uteius admiratione virtutis ducti, eam immortalem elle voluertat; atque adeo illi templum dedicarint,in quo omnes Ephebi, priusquam ad heu - . tum educerenturiiurare inter alia solebant admorum et uestro
aris, focis,Nt apud Stobaeum, & Polluccm habetur in antiqua iusiurandi epheborum Atheniensium formula ; siue ut ex Vlpiano& P hilostrato addit Petitus, pro tricia terra esse dimicaturos. Eoque nomine potistinaum laudantur, sex illi Calm oppidi cuiusdam in Gallia naunitissimi, incolae, qui se Eduardi tertij Amplorum Regis arbitrio,pro reliquorum ciuium salute offerentes, nihilo secus nobis admirationi esse debent Frosar si histolias euoluentibus, quam si praeclarum illud eximiae in putriam pietatis exemplum, antiquorum historicorum ut Plutarchi, vel HG .rodoti monumentis, on signatum fuisset. Bella praeterea ob iustam vindiciam, fere semper exitu foetici a terminata suisse, tam exploratum est unicuique, ut vix probatio- sera vliis .
595쪽
ne indigeat sic enim Iunius Brutus mortem Lucretiae cum ulcisce retur, Tarquinios Roma expulit; sic Agustis, & Antonius, Ca saris percusiores minimo ferme negotio superarunt; sic Seuerus, Pertinacis manes laso hostium sanguine placaui t: sic Din,Sichaei mariti cineres vindicta satiauit, eaque praesertim actione se foramnatam esse, apud Urgilium praedicat Aeneid V sem praeclaram tui, mea moenia vidi, Vlta virum poenas inimico a fratre recepi. Sic denique apud Scythas, quos hodie Circassios vocant, tanta . erat in iusta ultione con fidentia, ut si quis acceptam iniuriam vL cisci absque aliorum opera non posset, sedens humi, in tergore immolati Bouis , quem in frusta dissecuerat reiectisque in do sum manibus, accedentes, sibi ut auxilio adesse vellent, rogaret, carnium dissectarum portionem velut inpri tum offeres, qu madmodum Lucianus in Toxari auctor est, adeoque semper honesta, haec belligeredi occasio, existimata fuit, ut Belisarius apudici i, 4. , Procolpium dic e rimam hanc esse iusitiae curaminissae inrem
bellov vii. Nos vici :& cum caetera negotia, Dijs tum medioxumis tum inimis,&yrout unius cuiusquevotum erat, commendarenti, huic in quo de vindicta ageretur, Romani Iouem sub ultoris epitheto praeesse tantum voluerunt; sicut etiam Ciprij, ut narrat Clemens
Alexandrinus in oratione ad gentes
h His bellorum causis iustitia proxima sim quae vim omnem 1 f.,is is, δε- sociis confoederatisque populis repellunt, quoniam ut Ciceroni placet Fortitudo quae per bella tuetur a Barbaris patriam, vel defen. dit in mos, Gela latronibus socios, plena iusilia e II ; unde Floruscum bellorum occasiones in certa genera restringeret, non hanc omisit qua sociorum incolumitas modis omiubus procuranda
continetur: & Romanis ipsis, nihil unquam antiquius suit quam periclitantibus socijs,omni ope consilioque subuenire e ex eoque . iis Scipio apud Liuium ad Annibalem inquit, neque Patres nos it.. 'Τ ' priores de Sicilia, neque nos de Hispania fecimus hesium: tunc
Mamertinor m sociorum periculum, O nunc Sagunti excidium . n bis pia iusaque induerunt arma, nempe socios iuuare picnum opus pietatis S iustitiae arbitrabantur, quia praeterquam fidem . 3 datam seruare, eosque modis emnibus protegere, qui semel in , alicuius se clientelam commiserunt, ita videtur opere pretium esse,
596쪽
esse, ut ad communem hominum salutem maius esse ncm possit; constat insuper nullum i aerium,fineauxiliaribus sociorum copiis &opibusaugeri,ac ne diu quide stare poste florens ti beatum unde si ab hostibus eorum vires imminui, agros facultaretque depraedari, qurcum ipsis mutuo seederum nexu coniuncii iunt, permittant, idem est proiecto, ac si stas ipsi opes, propriasque vires imminui, S labefactari continuo ab iisdemi hostibus non moleste serrenti, quod equidem nescio utrum aliquis absque grauidamno, &iniuria pati possit. His igitur de caussi ad recuper tionem rerum; iustam sui ipsius aut sectorum detensionem; &punitionem seu vindictam,pertinentibus,quae trias uni in hac Carmilli ad Gallos denuntiatione expressa,omnia qua defendi, repeti que,ct vles fas fit. Duces moueri,ac impelli oportet,pi iusquam bellum aliquodsi cipiant si utinquit Onosander sibi contra lim capite εstes, secium bellorum Deum, propitiumque adsistere volucrint, .
ipsosque adeo milites.periculis adeundis promptiores euadere postquam enim perspexerunt, se iniuriam non inferre, ver allatam propulsare nullius impietatis conscii, absoluta vere masculaque vim tute,st cesso animo, militiae se se ultro dabunt, spemque non v nam aut inutilemconcipient, de totius belli euentu, qui se e
semper talis esse selet, questa suere ,α eius principia. Vnde cum Rhodiorum Legati pro suo.populoapud Romanos perorarent, illis absqueinuidia libenter hanc laudem tribuebant, cerre quis Liuia, lib. s. δε- mi estis Romani qui ide oesicia e bella me ra quia iusa sunt
Fra vobissertis; necram exitueorum quod vincaris,quamprincipis is, uodnon necausa suscipiatis, gloriamini. .
Porro, laesicut anteadixi,Duxobsequium suum vel Regi suo Io. aut egitimo principi, cum illi militat, vel caeteris quibus operam suam addixerit, animo semper expedito praestare debet; nollem hunc quem in praesentiaessormamus, ita morosum aut dissicilemine, vinon nisi grauissimis de causis, ad exercitum ducendum se accingat,cum leues occassiones,seuillae medit IO iamo adornato, ita
bellu principium faciant, ut vulnus Ascanij sagittis cenio in
Causa fuit , belloque animos accendit et stris. siti inserendi belli primae, ac principes cauta existant, agnas hae:
597쪽
perseepe rerum inclinationes, & momenta post se trahere, nec minus in se iustitiae, aut aequitatis habere, propter Varia quibuSVeluti stipantur accidentia, consueuerint, quam si parentes ipsi aut patria ad internecionem postularetur;quoniam ut inquit Ni'
cetas in Mancie Comneno saepe incidens utillius momenti causa multarum rerum mutationes peperit, ac calamitates ingentes attulit,
quo sensu dicebat etiam Tullius, quod maximorum bellorumias pe tenuissima contemptissimaque principia suere . Et sane proximis illis quidem aureo sceculo temporibus. bellorum stre
omnium occadionem praebuerunt themime, Nam fuit ante Helenam cunnus teterrima belli au
ut inquit Horatius; hincque Herodotus prima inter Graecos SBarbaros proelia , ex raptu sceminarum exorta scribit;& apud Graecos Helena ipsa , apud Habreos Dina silia Iacob , oppressi Levitae coniux , adulterium Bethsabeae, Incestus Thamar; apud Troianos Hesione ; apud Romanos raptae Sabinae, viola taeque Lucretia , & Virginia; apud Aeraptios Cleopatra; apud Scythas Iautini Regis filia, non tradita Dario in uxorem, sicur pactum suerat; apud Messanos stupratae Lacedaemoniorum Virgines; apud Phocenses , O TMbanos unius puellae quae adauersis ambiebatur , collocandae disceptatio ἡ grauissimas dissentiones concitarunt : non secus , ac Simalia meretrix bellum concitauit inter Megarenses , & Athenienus , quod ut iam quit Dicepolis, apud Aristophanem , Pericla Duce gestum est; multaque alia Athenteus exempla in hanc rem ex celebri memoria collegit, quae tam facile in libri; eius haberi possiuntur referre ea nihil necesse sit; praesertim cum temporibus non ita dudum elapsis , acerrima illa factio, quae totam postea Europam in consensum rapuit, Gue horum, ac Gneliinorum , , Blorentiae inter optimates initium habuerit, ab eo qui ex Bul demon tiorum familia, nobilissima, nouas nuptias sibi quaesiuerat,dutidio s. to eius affinitatis, quae cum alia sponsa. prius inchoata iuςrat. Atque ut non modo in hoc,sed in omni prope causarunt genere, bellorum incendia quae totas regiones foepius peruadsit,. minimis quandoque ex icintillis originem duxtile ostendatur: Neluetis, ut notat Gallorum politicys, ob curxum pellibus onu αδ i - να stum,
598쪽
stum, qui ipsis 1 comite Romontio, ut addit Cominaeus, ablatus
fuerat, bellum grauissimum susceperunt,aduersus Carolum Lur- tib o r. gundionum ducem, quod non nisi eo tandem interempto, consopitum fuit; sic Aetoli, O Arcades mutuis se ipsos proelijs di uti s-sime attriuerunt, propter unius apri caput; Vt Carlbaginenses, ct Bizac 'ob leuissimum myoparonem', Pictos Vero cum Scotis canes quidam erepti, tam ardenter commiserunt, ut nullis foederibus placari, ac inter se amice conuenire amplius potuerint. An igitur bella haec omnia iniusta erunt, vel duci nostro detrectanda quae ex tam ignobilibus, ct abiectis principiis ortum duxere minime gentium, quoniam in his non tam modus, quam animus spectatur, & quemadmodum si graues causas,& omni luce clariorem iustitiam,in bellorum iniths requirat, mali imum ex eo promerebitur laudis incrementum; ita nullum dedecus incurret, ii in haec tam anxie non inquirat,de quorum quitate scepe inter ipsos iuris,& legum,ac principis arcanorum consultos, non liquet.Sed
ijs difficultatibus ad quos pertinent reiectis, bellum strenue gerat, quod suae sidet, industriae, sollitudini, & militari peritiae administrandum committitur
His conditionibus susceptum bellum, duabus alijs indiget, ut VI.
prospere geratur, viribus iacmpe S con vidis, ubi per vires instru- r μεειαν menta prudentiae, ac sortitudinis intelligo,apparatum scilicet rerum necessariarum, ad omnem usum belli, uti sunt haec quatuor pecunia,commeatus, arma, ct vir seu milites; Prius enim est, ut inquit Quintilianus, parare bellum quam exercere, istud que, Ut pu--anablius Mimus subiungit, diu apparandum es, ut vincas celerius: na ut erat cosilium Periclis apud Thucydidem,copiosae opes diu ante bellum praeparatae, hostes iacilius sustinent&repellunt, quam
violentae collationes; nec illud etiam parui iaciendum est, quod s . , 'haec omnia si tempestiue parentur, non modo in bellum valent, sed ne bellum inseratur sceptus essiciunt, nemo si quidem prouo. care audet iniuriaue Iacessere, quem intelligit instructum esse re. bus necessarijs, ad istud quod in se peccatum suerit,non absque vitione serendum. Prae caeteris autem ad belli apparatum requisitis, una maxime omnium videtur necessaria esse pecunia, qu niam ut inquit Plutarchus in Cleomene pecuniam qui primus reria ingendarum neruos esse dixit, ispraecipue ad res bellicas respiciens id
599쪽
absque nummis &multa signata pecunia prouidere. At profecto cum naec sententia quae nummos pro neruis bel- iis. - - .lorum esse contendit, tam vera sit, quam in omnium ore trita, & a. νιιιι habἔ. 'pervulgata est, mirari satis non possum, quis deuius error, quod ma, Aue ab alijs dissentiendi studium, etiam in rebus claris: mis, Patriciunt in hanc opinionem induxit, vos ius decreti sundamenta uarijs sed debilibus rationum machinis, ijsque mutuatis ut plurit lini ab infandi nominis politico, subuertere suis in paralellis conaretur . Ecquid enim amabo, euidentius esse potest, quam bellum,nsi armis tantum, ed multis aliis voracibus impensis onerosum reddi, quae penitus necessariae sun priusquam armis in tua rem uti possis Θ imo vero quid certius est quani numeroso milite, copiosa annona, varijs machinis, Stormentis ei opus esse, qui bellum recta cum ratione suscipere velit Z at quis unquam haec omnia absque praesenti pecunia parare potui se prouerbium equidemust, apud nostrates, frequenti translatione, ad omnia terme in quibus nummis potius quam verbis agendum est, xsurpatum,sissent numifrustra quaeretur Heluc 1, frustra etia milites,maxime
vero illi qui pedibus merent S a stipendio quod nobis a lidis quorsi usus iam obtinebat Chil deberto Rege, & Gregorio primo Dinamiu, Pontifice, qui eorum Dequenter in epistolis meminit, tu Abide di- δ' Mum
citur,Solduriorum nomen, quod postea caeteris commune,i ictum est, accepere. Nec apud ullas nationes quemquam inueniri arbitror ex illo hominu genere, qui denis in diem assibus animam,&corpus aestimant, adeo suis inguinis liberalem, ut gratis ipsunt effundere velit, tantum abest,ut desertor etiam non sit & transfuga quoties alium inuenerit,qui pluris eius operam,venalesque manus licitari maluerit. Quod cum intelligeret i aiaZethes,Pa- pus quiu, .
tre Sul mano in Persidem fugiens, quacumque incesserat ,aedixi postibus inscriptiim relinquebat, militibus qui ad se transirent, duplex se numeraturum esse stipondium; nempe ba iis pugnare volebat argentatis, Ut ex Apollinis responso omnia superaret. Verum quia haec dissertatio politica quod numini sint belli 3. rum nerui,nemini te me no dicta,& etiam contra Patrictu copiose ab AlexandroTassi,no & Elia Reusnero tractata est;ita ut nihil is alijs relictum sit, quod aliqua cum laude in hoc argumento alserre possint,conuen entius erit Augustii Imperatorem caeteris prin- Nn cipi-
600쪽
urincipibus ad imitandum proponere, qui ut in commentariis Suetonii traditur, quo sumptus ad tuendos milites, prosequendosque perpetuo ac sine difficultate suppeteret, aerarium misit re cum vectigalibus nouis, propriosque huic aerario praeiectos instituit. Quo pariter modo notat Thucydides , Athenis i Ponti mille talenta in sanctiori aerario, quotannis consuesse,quae liquis in alios usus, quam aduertus hostes,cum in Atticam irruerent,im oendenda esse decerneret, ct populum rogaret, morte mulctari. lebat, lege etiam de hac re lata, quam inter Atticas succent riauit Petitus ex Andocidis oratione de pace his verbis Mille talenta quotannis seponunto non expendenda Muis dixerat, autxopulum rogarit ea impendi in alios usus, quam ' hostes nauibus pu invadant Atticam, propugnanda t patria,capitiae . in m vero Athenienses maximam auri vim e ciuium censu, Vectigali' bus,& tributis colligerent, quam a bellis, in quorum Vlum impendebatur, Stratioticam ipsi dicebant, auctor suit Pericles, ut Resoublica duos ex ea obolos tenuioris fortunae ciuibus viritim elar iretur, quorum unum comparandis sibi alimentis intumerent, alterum vero Theatri architecto, sedibus in eo conducendis erogarent: Vnde quia Graecorum idiomate pectaculum υ hinc stratiotica illa pecunia , in Theoricam commutata fuit, de iova tamen, leae altera cautum erat, Ingruente bello , e Lbeorica
necunia militum sipendia numerantor. Et ex eo est quod Socrates apud Plutarchum sapienter docebat,cibos potusque vitandos esse, qui nulla indigentia pelliciunt lacestantque, sed & quae ex iis sentitur iocunditas, ordinanda est, ac necessitati subiicienda. erutinouit faciunt qui ex Theoricis, Stratioticas consant cunias. Hoc vero Aerarium,paratum ad omnes casus habere, quam principibus conducibile sit,unus omnium apertissime declarauit Aristoteles, ubi de Lacedaemonijs inquit, malis habent quae ad pecuniam pesticor. publicam pertinent apud Spartiasas: neve enim mc ciuitatis es aliquid: hoc vero durauit usque ad tempora L landri, qui post captas Athenas, magnam inde auri atque vim conflauit, intulitque in aerarium publicum. Eadem omni omente quaAugustus dicitur a Suetonio aerarium militare seorum institutile. tauicquid, inquit, ubique militum esset, ad certam si pendiorum praemiorumquesormulam ad rinxit: de iiis pro gras