장음표시 사용
661쪽
mentio, ex aere potius, quam serro cusa fuerint, Vt Eustathius rost bini Pausanias, Magius, Lambinus, & alii persuadere conati sunt, his 4. praesertim rationibus ducti, quod Hessiodus loquens de homini' iis tibus aereae aetatis,omnia apud illos ex aere fuisse nonnullis Versibus 4; i. 'asserat, qui ita latine redditi ab interpretibus legunturhs autem erant aerea quidem arma,areaque domus, Aere operabantur, nigrum enim non erat ferrum
ex quo, cum staculum aereum, tempore prius serreo fuisse manifestum sit, conijciunt etiam quod Vt inquit Lucretius ib os . Et prior aris erat, quam ferri cognitus usus ac propterea quod sicut idem subiungit.
Aere solum terras tractabant, aereque belli Miscebant suctus, ct vulnera vamferebant.
quae opinio videtur plurimum confirmari auctoritatibus Alces Poetae, qui aereorum tibialium,& ensitum meminit apud Athenaeuin Deipnosophistis , ct Pausaniae insuper cuius haec sunt verba in
Laconici uisse autem Heroum arma ex aere Homerus te tu , cubipennem Pi and 3, ct Merionae sagittas describit, argumento, ct es Achilli, basa Phoselida in Minerva templo p ta: ct apud Nicom dienses in Aesculapi' uemnonis ensis ratus ex aere, ciam ha Hae illius ima tantum O summac pis aerea μ : eodemque sensu Virgilius Pyrrhum luce aliena coruscantem depingit, S in libris Regum legitur, Goliath haec aenea arma habuisse cassidem, ocreas,& clypeum. Quaerenti vero qui fieri potuerit ut adeo molle metallum ad rustica instrumenta& arma idoneum redderetum, respondent ex Proeli auctoritate quam laudat TZetetes commentari s in H sodum , teperatura quadam aes in illo saeculo durari solitum, qua amissa ferri tandem usis innotuit. Sed illud quoque in huius temporis felicitate computant,quod bella mitius elusinodi aeneis in. st rumentis gererentur,quoniam aere incise,vel ambusta, vel pum cia multo iacilius curantur , quam quae ferro , Ut proinde etiam herbas medicis usibusinseruientes,alienis potius falcibus quam serreis secari debere multi tradiderint, &.Virgilius non de nis Aene ihilo dixerit ni Faunis, O messae M Lunam quaruntur atinis
662쪽
D plantas partim radice reuellis, Partim succidit curuamisi alcis ahenae. nisi verius ex Circes aut Medeae, qua Aesculapi schola haec o seruatio defluxer t. Sed quo certiora sequamur,siccii esse de , quod vulnerum sanationi multum conducit, vel Poetae ipsi experibmento ostendunt cum aiunt
Vulnus Acbilleo quod quondam fecerat hos Zi,' uiseris auxilium Pelias hasta tulit. υ, nunquam enim Telephi vulnus siccari potuit,nisi cum ab Achille edo 'tiis limatum ars inspersit, eo modo quem magis distincte kb 3 x s. Plinius exprimit es ct rubigo i a in remediis, Osic Telemum proditu sanasse Achilles flue id aereas ueferrea cuspidefecit ita re re depingitur eam decutiri gladio, quo loci ct si Pluuim in dubiu vertat te
reane, aut aenea cuspis illa tuerit,euidetissimum tamen est ex P msaniae loco iam antea laudato,aeneam potius tuisse; quin etiam aduersus serpentium morsus, ct putredines aeri occultam vim inesse φ ης η ς proditu est,unde ex Hebraeis qui a serpentibus in deserto i ii su rant , serpentem aeneum intueri iubebantur, cuius intuitu curadi fuere innumerabiles ; ac tametsi in eiusmodi remediosupra naturae vim diuina potestas conspicua fuit, ex aere tamen id neri m-- datum est, non ex alijs metallis: atque huc facit, quod ex Plutarcho agendo de commeatu retuli, carnes infixo clauo aeneo aputredine conseruari,ut mos est venatoribus si quando in remotist mis locis aprum, aut ceruum deiecerint , ex eoque Rhodiginus prouerbium illiud repetit, quod tamen Chyliastes Batauus non , videtur mihi inter alia recensuisse, nempe ut clauum nobi ess aeneum dicamus,quicquid est quo ita niti muri uemurque, ta4- uersus retatum omnem.ventorii, obfirmato & insuperabili con- sistamus animo. Vcrumtamen si magis attente exquisiteque haec omnia perpendamus, minuenda proculdubio erit haec optato de
armis aeneis, quae veluti consectanea est allexius inultum inueteratae,ac peruagatae etiam magnorum virorum erroribus, qui fin. -cula)prunumaurea introducunt, post argentea, deinde aenea ,
tum ferrea, ac demum lutea in quibus nos ipsi vivamus . Nam β. . quis historicae veritati, non autem fictionibus poeticis fidem habere velit, certe eX rerum,quae nunc sum cum antiquis compar
tione, iatendum illi necesse erit, parem semper extitisse in ,rebus
663쪽
humanis naturae conuersionem; nec aliquidsub Sese , ut inquit capientiae magister, nouum esse , Atque ut exemplo quod prae ruan, bus est haec veritas confirmetur . heroicis illis temporibus non .
minus sane quam nostris serrum in usu suisse, istud platia indicat, quod Cyclopes,qui ipsismet quibus Aeneas, & Vl, stes vivebant
temporibus, Ferrariam inuenisse fabricam legantur, quamuis Plinius ob allatas rationes aerariam illam suisse contendat, sed negari tamen non potest , quin serrum in illa elaboraretur, quia ex Herodoto, Lyche Spartiatarum nuntius qui Orestis ossa quaerebat,ex oraculi monitu ut aerat iam ossicinam ingressus,intuebatur ibi serrum quod procudebatur, S IIesta diis ferrum iuuentum asse it ab Idaeis Datalis in Creta, quod alioqui Orpheus tribuit. Curetibus Iouis nutricis; & ipsemet Homerus Penelopeui in thalamum vitiuium penetraue dicit , ubi thesauri Regis asseruabantur aes aurumque, o multi laboris ferrum '. meminitque idem pluribus aliis locis armorum seri corum, ut Iliados libro septimo,& Odysseas nono, quemadmodum etiam Hesiodus Herculis scutum non absque ferro compactum fuisse dicit: & Virgilianus Aeneas serrum non aeneum ensem stringit, & eripit evo
Tuque in de υiam, vaginaque eripe terrum. quo loci videntur mihi frustra esse, qui multa ingeniose comminiscuntur, ut pro aere ferrum a Poeta surpatum fui se ostendant cum idem sub Troianotum persona toties Ferri meminerit , ut eius ereplicationis nulla posta esse ratio satis legitima, sic enin Aeneas Hic ferro accingor rursus, Hypeoque sis iuram Insertabam optans, meque extra tecta ferebam .& alibi apud eundem .. Dixit , vaginaque eripis ensem Folmineum ,strictoque feris retinacula ferro. adeoque frequens est hic loquendi modus apud Virgilium , ut crebrior in eo sit,ae frequetior nullus. Atque eam ob ri m verisimile est quod inquit Aristoteles in Poetica, Homerum aliosque poetas artificem aeris pro Fabro rerrario, S aes ipsum pro surro accipere solitos ; quod nimirum sequerentur antiquorum consuetudinem, qui paulatim utrique metallo candem appellatione
664쪽
impertiuerunt, ut patet ex Apollonij scoliaste A- ωmς φηψιν
'pollonius inquit in primo memorabili u rerum ab antiquis affuisse vellatum qua ratione Virgilius dixit micat aeneus ensis,hoc est id reus, Vel potius ex aere habens capulum; ut simili modo loque di sit usus, quo & alibi dixerat ensem collo suspendit eburnum, propterea anachronisinoque MaZZonius hic fingit, nihil opus est . Ratio vero cur hac translatione usi fuerint antiqui, talis ab Antonio Cerrio excogitara fuit, quod serri tunc quam aeris usus rarior extiterit, ut non secus ac hodie, etsi e chalybe conficiantur gladii,&alia instrumenta, ferri tamen nomine appellantur, ita antiquitus etsi arma ex serro cuderentur, a re tamen copiosi re ,&vsitatiore nomen illis inditum fuisse, quamquam non ref cienda quoque sit illorum opinio,qui ex eo quod aes aerugini non rentetur ut ferrum, veteres aereum pro inuincibili ,& perpetuo, quemadmodum aureum pro re omni nitere, & pulcherrima surpasse coni jciunt: & sane Virgilius cum indicare vellet Templum Iunoni Argivae a Didone dicatu aeternaturum esse, id non melius significari posse crediis si quam si ipsum totum ex are compactum & fabrefactum diceret,
Aerea cui gradibus surgebant limina, nexaeque Aere trabes, Foribus card ridebat abenis. eadem prorsus licentia qua dixerat, alibi solido ex adamante columnae ; & Claudianus hasa adamante grauis, atque Horatius adamantino git dira necessitas clauos nimiruvi res firmissimas,ac durissimas hoc loquendi modo significarent. Quod vero addebant contrariae sentetiae fautores,de vi aeris medica in sanadis vulneribus , id totu videtur mihi po ius de aere praeparato variis modis ut ustione, & in squammas, flores, aut aeruginem, quam det crudo, & simplici metallo intelligendu, illorum enim vis eximia conspiciturin multis medicamentis, quae astringendo, exsiccando, reprimendo, attrahendo ulcera purgant, &ad cicatricem perducunt, viiijsque oculoru, ex Diostoride, ac multis alijs mo bis medentur: huius vero nullus est praeterquam sub malleo, Sin incude usus, nam quod rubigine ex Achillis hasta derasa , Telephi vulnus perfanatum dicunt, id mani seste euincit maioriam cuspidis illius non ex aere,ut vulgo creditur sed ex ferro suis
665쪽
se, quandoquidem aes solum serme ex metallis rubiginem noli contrahit, non situ oisenditur, non vetustate deteritur, sed aeternam habet in iabricis durationem. 1 serrugine tutum, ut inquit Cardanus, quia propter ustionem, quam vel solo odore prodit, minus etiam humori peruium est. Unde cum Achillis hasta rubiginem contraxerit,inulla videtur mihi certior iniri posse ratio,
ut huius cuspis serrea non autem area fuisse credatur. i- . Inimuero quacumque tandem ex materia seu aere, aut corio, vel serro,aclino arma priscis illis temporibus concinnata fuerint, certum est nihilominus istis quibus nunc vivimus,& superioribus etiam quorum exemplo ducimur, serrum unicum sermead istud operis usurpatumiuisse. Quamobrem earum conditionu quae in armis e quam apte com odissimeque tractari possint,requirutur, primam cile existimo, ut ex optima, ct probe subacta atque tempe rata materia con clamur noncitam parum restri, quo armorum genere tectus mile in proelium descendat; idque Poetae spectantes magnis illis Herocius quos fingunt, omni virtutum,&Ornamentora genere praecellentes, ipsorum Deorum manibus fabrucata arma concesserunt,quod ut exemplo Homeri faceret Virgilius, praeclarissimi poematis partem longe cultissimam, huic a gumento impendit, in quo cum ipse Vulcano de artis gloria contendisse videtur, ingenio sissimus Poeta, ille ne coelo an hic stylo potior essen, ille ne pulchrioribus rerum figuris ac lineamentis,
an hic verborum insignibus, ac pigmentis clypeum adornaret. atque eadem ratione Mylesiarum scriptores,arma magica arte impenetrabilia, aut gladios incantatos , passim proponunt, illud credo innuere volentes, eos qui fortibus armis instructi sunt, mira maioraque viribus humanis eiscere, securos nempe pericul ru S vulnerum, quae caeteri resormidare solem. Quamquam ubi praesens necessitas urget,arma q uaelibet etiam ex iunco contexta, strenuis hominibus, proi eis esse debeant, quibuscum hostes audacter la essere,& sundere etiam ac fugare possint . sic enim M. Autonius a Mutina prosectus ebrii cer pro scutis militibus suis dedit; & Spartacus non alia quam ex vimine habuit quae corio regerentur,sicut hodie Turcarum Praetoriana phalanx thoracibus lineis, seu lana inter geminas sindones crassiori silo compressa, &interpuncta pro munimine vi Iouius auctor cit utituri, eoque etia
666쪽
nunc incuriae militia redh venefectis armis, quae gliscente se sim per castra mollitie, grauia videri coeperunt, abiectaque cassibde, & thorace lineo ne quidem assumpto, miles celerrime ni dus in 'aciem prouolet, Ssacillime etiam inermis caedatur. Qui mos hodiernae militiae, velut meliori disciplinae c6trarius,non o sare debet, quinninus antiquorum diligentiam miremur , qui magno semper delectu usi sunt in armorum aestimatione, unde lib. i. p io Iulio Polluce commendabantur praecipue apud illos thorax, A 3 ticus galea stoeotica; purus, ct pugio Laconicus scutum Argolicum, arcus Creticus. uda Acarnenso, iaculum Aetolicum; ensis Gallicus , . bipennis Ibraria. non aliter se e quam hic in Italia , . . Promum sui fecerunt non vulgare estpaei, Parmentes; carri Pla- - in centini; tentaria Cremonensium enses Taruistorium ad Sara J-lum lanceae Papaenses; galeae Mediolanensium v calcaria, Vi-
terbiensi unx, Pistotienses pugiones,equi Neapolitani ; ct puluis py- i. qu,airini. xiv. Ferr iensium, ii tamen P hil dethi polytopiens, fides in hisbus soruan. habenda est. Ned praeter arma haec antiqua laudata a Polluceta inucilio quoque Statium plurima alia commendassea locis in quibbus, ut par est credere ipsa aut maiori copia reperta, aut prestan-riori arte fabricata . ita enim ille libro p vino Achilleidos .i Feruet amor belli concussa ue erigit urbes
Aera domant Temesae, quatitur navalibus ora i . . in
Eubois, innumera resinant incude Micena Pisa κοιν at currus. Nemee dat terga feraram. l sic urba sagittiferas certistipare pharetras . . mia i r Lerna graues cli paeos cois vestre iuueneis. n. Dat bello pedites Aetolus,stasper Acarnau. l Argos agit turmas vacuanturpascua disii iti Arcadiae fanat celeres Epiros alumnos. Cil la Phociso Aoniae iaculis rarescitis umbrae. Marorum tormenta Dios Messanaque traiiura. 1 .
Sic Lucanus Armenios aram , ct Geticos neruo plurimi fecisci depraehenditur
Armeniorique armi Geticis intendere neruis Epigramma non secus ac Martialis Dorica me bala, 3 itiai. Dorica quam certo venabula dirigit ictu.
667쪽
Id est e Doride in quamons Pindus erat optime serax materiae ad hastilia. Nam haec una fuit causa ut arma in praetio haberentur, sim optima & maxime ad id conuenienti materia constarent; quemadmodauialtera fuit si 1 praestanilaliquo artifice elaborata fuissent ; cuiusmodi erat ille Lycaon Gotius αρχαιροπdios seu gladio faciem quia Virgilio arti Κx suille dicitur eiuS ensis quem Α , i Aicantiis dedit Eurialomiti
umerosimul exuit ensem Auratum, mira Pem fecerat arte Ircaon, Cnossius, atque habilem vagina vi arat ebtima& quemadmodum Polluci varii armorum diabri enumerantur ν libie:pib.
rarius, thoracum coinfectis, Galearum fabor, glaHos faciem hasta rum politor ; sic in Iure Civili Buccularios eos esse interprotorqui galeas iaciunt, ex ea galearum parte que Buccula dicitiir,imposito nomine Sibidem cum Tumebo pristines pro potionibus lib.y cap εlego, eoque nomine intelligo Samarios, qui arma,gladios aleasque poliebant. Materia vero non quae uis apta erat armorum coniectioni, sed hasta verbi gratia quae istarineae Iro essent,qualemtasIe Achillis memorant, pro nihilo ducebantur : quia ut inquit Plinius oberientissima quocumque in opere fixintis, eadem corso ha- libro 16 dis melior, cornu leuior oorbo lentior: quamuis ii Uirgilio creda mus non Fraxinus modo, sed Myrtus irastilibus faciendis opib
At MVnus validis basilibus: bona sesso a. georgic.
i. Cinna . laureos taxi torquentur marcus.
Modemque modo capulos, ct manubrra fert ex olea Homerus te
statur Putare cura e salice, ac vite Theoplirastus laudat icta enim pro tinus plagam contrahunt , sed salix leuior, di ob id ea magis inusu quam sicus tilia beluia populus ,& alia denique lignatiij bellorum usibus inseruiebant,acalia metalla alijs in hoc .opere praestantior abebat unde non illis allentior qui Glam
αuod cum Tydideranularit protinus arma, ct , in Aureo da rat s reddenti aerea, quin imo arbiuror cum Pli tactio non .admodum iniquam fuisse eonita stoi permutationemipropierem da mi amagis usui sint pu- co .
668쪽
gnaturis quam aurea nam quemadmodum inquit Tacitus morum nee tegit nec vulnerat . AAltera nota praeitantiae armorum est,ut Quietita O expedit quo facile tractari,ac quocumque sine impedimento conuerti, de gestari diutissinae post int, qualia militibus Romanisi fuerunt qui facili lorica,& missili pilo aut lanceis tantum assultabant, Vtcbam. turque simplicissimis armis ad multiplices usus ac proinde, Lucin historijs maximam habet admirationem, eos in proeli s pro re, pro loco, pro tempore punctim, caesim, quominus , eminus eodeleta hostem petere solitos: quamobrem ut pondus nostris dematur,quod in causa est ne idem facere possimus, utilissimum esset si
nunc restitueretur thoracum Thracium structura, de qua tanquam de re praesente,atque ex arte nota meminit Pausanias , cum Sauromatae, inquit, ferro carerent nec emere aut commutando illud habere curarent,abundarent autem equis, illorum ungula
collectas ac repurgatra in bracteas secabant: indeque neruis equorum aut bouu in formam squaniosi corijserpentis consu bant, in eam formam qua selet esse nux pinea, adeoque affabre ex illis sibi loricas concinnabant ut neque usu, neque elegantia Atticis quae ex serro erant inferiores haberentur; verit opus esset ut eodem tempore fulminalia ilia cestarent, quibus nulla hodie arma imperuia sunt, nisi ea quae propter grauitatem gestariuedum ab equite possint; atque haec causa suit cur milites cum nihil etiam in leuibus presidii es hintelligerent, utraque tandem neglexerint Magno ut antea dixi distiplinae dispendio. Antiquis autem quibus non tantae violentiae missilia suerunt,arma ea placebant,quae non ita tutum militem praestarent quas propugnaculo aliquo. cingeretur,unde nec pedem esserre,nec excurrere huc,&illuc pro occasione posset: etenim praeter istud incommodum, , huic insuper ineri grauioris armaturae tegmen obnoxium est,
quod ut aduersus irim impenetrabile, ita impetu hostitim pro luris inhabile es ad re etendum, vel Cornelij Taciti iudicio, qui in bello Sacrouitano, hostes ita armis grauatos fuisse narrat, vix ut se mouere potuerint, eoque Romanos securibus az bipennibus: uti coactos,quibus veluti murum illum virorum rumperent,quitactiam surcis alios rem gessisse, hostiatue sic inepte armatos in oerram deiecisse ac consectile. Quod apud sς perpendens Iph -
669쪽
crates dux praestantissimus ac quanti in milite agilitas faciendata esset considerans, ferreos militum suorum thoraces in lineos conmutauit, quales Homerus Aiaci Oileo antea tribuerat,& scuta ac clypeos ad formam longe minorem redegit.Nec minus postea exolescere sensim coeperunt, tegumenta illa squammatim conte' i bini ιxta, quorum figuram, ac usum sic eleganter expressit Marcellinus erant autem omnes cateruae ferratae ita per gula membra laminis tectae, ut iuncturae rigentes P agibus artuum conuenirent, humanorumque vultuumsimulachra ita capitibus diligenter aptata ,
ut in bracteatis corporitas solidis, ibi tantum incidentia telapossent
haerere qua per cauernas minutas, ct orbibus oculoru ad as parcius vi tur, vel qua persupremitates narium angustapiritus emittuntur rnempe clibanarios equites intelligebat, sic a clibano hoc est ili race ferreo quo pectus tegitur nuncupatos, seu quod tota syecie serrea sic contegebantur, ut tamquam panis,ita ipsi clibano vndique obtectu obductique essent. Gallis vero erupellaris dicebantur, ictibus inserendis inepti, accipiendis impenetrabiles, de quibus, etsi nondum plane constet apud priscorum verborum arbitros quid statuendum sit, intelligendus tamen est de his locus Nazarij in Panegyrico illa dicitumuisse ecte'quam atrox vis sis, quam formidolose i operimento ferri equi atque homines obsepti.& Claudianus etiam non alios hisce carminibus descripsit . . . . .
Vi Ga be indutos equises, O in aere latentes consul. Vidit Cornipedes ', quanam de gente rogabati Ferrati venere viri Θ quae Terra metallo Nascentes informat equos λ num Lemnius auctor
A ddidit Hinnitum ferro , mulachraque bellis
Hi igitur quod dicere antea institueram neglectui habiti sunt, etiam florente Imperij Romani disciplina: nec iniuria sane,qumniam ut Vegetius optime sentit cataphracti equites propter muni- tib 3 c p.r mina qnae gerunt vulneribus quidem tuti sedpropter impedimentumo pondus armoru, capi eo acile eri. imo vero cum renascentis in Italia disciplinae melioris temporibus, Albericus Balbianus, qui tunc inter Italos duces, primum illustris famae locum obtinuerat, suos in cataphraciorum morem instruxisset , adinvento hoc conclusae duplicisque galeae genere, quo nunc maxime utimur,
670쪽
& Gothico nomine Hetaetrum vocitamus , ac equos insuper bardis maioribus ex recocto,& inaurato corio undique usque ad
genua protexisset laque illorum stomu str mo pro
minente armasset, quo incitatis equis, hostis congressi feriretur haec tamen decora B artim tegumenta,quorum gestatione,'omines iuxta ac aequi defatigaretur , minusque expedite pugnaret, tum etiam quod nihil haec profuturac redebant aduersus cann rum chalybearum glandes, Italus pariterac Gallus ita mature reliquerunt, ut ne quidem vestigium ullum eorum rellistum sit , m- si in arcibus quo rvdam nobilium, qui haec prospectaculo radioris aeui seruant, quemadmodum, &multaesia elusilam generis, Nicassides graues non satis polita manu fabricatas; & thoraces spiΙ-sos partim ferreos, partim coriaceos, partim Minnos, lino lan uue consutos;simili modo bracchiaserrea;&manuum chiroth cas:tum inusitatae magnitudinis calcaria, & ocreae nullo prorsus commodo in anteriorem partem reflexae. Quae omnia mutata iam bellorum ratione non euiluerunt modo detrita usu, α oblo-leta, sed derisui etiam habita penitus conciderunt Denique debentarma conuenientem habere formam, acau-
7' , stam cum corpore proportionem, ne milites ipsisanduti idean
aza. tur potius constricti alligatique vinculis, aut nudi inermesque
pugnare,quam ornati.Quamobre habenda est diligenter ratio tu hominu in specie,tum&nationu quae Viribus prae caeteris pollet, ut conuenientia singulis ex staturae & lacertorum modo arma concedantum, &ne illud fiat quod Iuvenalis repraehedit,silicet ut
loricam postat Acbillis Cherstes , in qua st transducebat VIuses .
aut Aiacis clypeum , quem Homerus ob molem, pondus , Nquadram faciem instar turris fuisse dicit . Tum molem G pei thrrim velut extulit Aiax vel formosus Nereus vel Thytides exiguus sibi conuenire stulte existimet. Sicut enim giganti Philistino, cuius solatorica cum hastili, ponderis erat quinque milium sciorum aeris, hoc est ducentorum circiter,& triginta trium librarum Romanarum, quae duodecim uncias pendent,pro singulis siclis quatuor drachmas. sumendo, non haec, & alia arma quae tantumdem ponderast Hugo Sempilius ostendit, oneri fuerunt, &si vix robustissimus