장음표시 사용
631쪽
aliquod malu suggeret,licet illud non recipiat, sceleratus erit, &S. Pompeius cui consiliu in aure subministratum fuit,vi Augustu,&Lepidum,contra fide datam,in propria naui captiuos retineret, tam obnoxius erit infamiae, quam si eiusm odi consilium generoso, & vere nobili animo non respuisset. Quid ergo obturandum est os fatuis omnibus,sceleratis, vanis, audacibus, inconsultis, aut quicquid stulte loquuntur ,& blaterant, statim in ipsos duces, ac principes redundabit quae malum haec ratio Θ aut verius quis luror quae pernicies ξ quod scelus Θ praestat igitur concludere aut malevolorum rumoribus, aut Terentii Varronis industria commetum hoc de Annibale disseminatum in vulgus suisse: quod enim esset maxima asperitate, & immanitate naturae, quod fleuitia vellet vincere, quod barbarum se maxime ostenderet in rebus omnibus, ad terrorem hostibus incutiendum: occasio inde sumpta est, praedicandi quaelibet maxima grauissimaque de eo facinora; accedit quod odium iurasset in populum Romanum; quod Pater eius Amilcar,eo adegerit Phoenices Mercenarios,ut humana carne vescerentur, ct multa demum alia suaserunt, hoc ipsum non difficulter posse verum, & manifestumiudicari. Non secus, ac Phalaris Agrigentinoxium Tyrannus,eo Vsque crudelitatis pro- libro s.cessisse dicitur a Clearcho in vitis,quarum mentionem facit Athenaeus , ut molles , ac tenerat infantes comederet, hoc enim vix pueri
ipsi crederent; sed nihil est tam absurdum quod indignatio ab homine non exprimat, & a literato praesertim quem sceptus nimiae literae transuersum agunt. Praeterea quis modus ille fuisset conciliandi sibi militum animos, quos ab extrema Iberia, & Asrica in Italiam traducere volebat; docere illos & assuefacere tam n fitiis dapibus vesci, quarum,nullus est adeo ab omni sensu hum nitatis alienus, quin Vel sola recordatione terreatur. Et sit hoc ab illis obtinuit, cur tandem in transitu Alpium, cum incredibili ci
bariorum penuria VeXaretur, carnis humanae macellum non ii
stituit, eosque milites sortito delegit, quos in eo lanii fartoresque iugularent. Denique Porphyrius in praeclarissimo opere de non necandis ad mensarum usum animalibus, non modo hanc hist riam ita refert, ut eam ad verba de Polybio expressisse videri possit, sed praeterea Amilcare Annibalis patre mirum in modu com-
632쪽
ceitimos assecerit, qui non veriti fuerant occisorum in proelio . deinde captiuorum, postea seruiorum, aci tandem sorte ex seipsis eductorum,cadaueribus obstinato suo furori alimenta suggerere
quemadmodum etiam a Polybio sub finem libri primi. fusius, ac distinctius explicatum fuit. Atque ita, nisi velimus grainfimis viris Polybio, & Porphyrio, nobisque ipsis tanquam parum camte res dubias inuestigantibus,iniuriam facere non debemus tam sinistre de maximo illo duce arbitrari, ut quicquam eiusmodi ab illo factum unquam, aut excogitatum fuerit . Verum qui1 multi eo facilius in hanc prauana opinionem inducuntur', quod istud non dissiculter Annibalis militibus, ut pote hominibus: suapte natura seris, & ab omni cultu, ac mansuetudine alienis suaderi
potuisse credunt; cum etiamnum hodie Caribes occidentalis indiae populi carnes humanas, si Mochetio testi occulato, &Benzono credendum est, nullo necessitatis ductu, sed sola sponte naturae,eiusque luxuriantis. ingluvie comedant: unde etiam BenZ
nus notat quod Hispanos e uistis aptos esse negant, qui sint du'riori ct exsucca carne , ni trucidati, tres aut quatuor dies ante mamcerentur . Et Athenion quidam ita Samotesiacibi ex eo probat coquinariam artem omnino plurimum ad pietatem contutas quod a nefando mutuae carnis esu homines vindicarit, qui primis,
temporibus penes ordiis incolas, inualuerat, eterum Cum suis carnibus mutuo, vescerentur homines: Et grauia saepius inde mata exorirentur Minim/sultus aut fatuus vir aliquis.
Primus hostiam mactauit O camem assauit, , Visa tum forte es iam humana illa suavior .. Ab illo vero tempore &insanai, ac propudioso,ciborumi generer Anthropopbuoru nomen derivatui, & variis, postea Barbaris, ac efferis gentibus inditum fuisse, rationi consentaneum est e vi sane de Cyclopiburres est notissima,quos iremedio prope Terra rumo be Sicilia videlicet & Italia , Hiram hanc hominum: lanienam exercuisse Poetarum natio commenta , est, assentiente etiam: illis vate maximo,apud quem Achaemenides haeca se in Cyclopis . tro obseruata fuisse refert
Visceribus miserorum, O sanguine vescituratro
633쪽
6ol Prensa manu magna medio resupinus in antro. Frangeret ad saxum, nieque adspersa natarent Limina: vidi, atro cum membra suentia tabo Manderet, O trepiditremerent sub dentibus artus
eodemque modo Plinius signum posteritatis memoria iudicauir, lyb 7 ς p es Sutharum genera, ct quidem plura qua corporibus humanis ve- Aeretitur. Quod idem relatum est etiam ab Heraclide de H lib. de Politi. niochis qui Phasin primi habitarunt:& a D Hieronymo de Statis, 2bro in opere contra Iovinianum ,ubi Varios populorum mores,ac ritus percensens haec habet, quid de ceteris nationibus loquar, cum ipse adolescentulus viderim in Gaia , Statos gentem Brittannieam humanis usi carnibus, ct cum per inuar parcorum greges , O a mentorum pecudumque reperiant , pastorum nater, Ofeminarum papillas abscindere, O bas solas ciborum delicias arbitrari, quem lacummulti postea Anglorum scriptores lubentissime transcripserunt, ad conflandam istius barbariei inuidiam Scotis omnibus , quibaecum perpetuas. simestates exercent. Quanquam &extra odium nationis, idem pariter ex D .Hieronymo retulerunt, Petrus Crinitus, Coelius Rhodi inus,& Ioannes Aubanus B - .mus in libro quem de moribus gentium compositata, additque , t Ii
Forcatulus Arthurum,de quo mira prorsus narrat, immanem, Ebr. de Garuillorum consuetudinemsustulissequi syIuestri in ora siti, carnei lor ρος humanae vescebantur; tum S superstitiosos mores eorumdem , qui Leporem , Anserem, & Gastinam volaptatis tantum causa alebant , non autemin cibum, quasi eodem cum Aegyptiis iustutulo,apud quos ut inquit Iuu alis stim lanatis animalibus aminet omnis Mensa, nefas illic fatum iugulare capellaCarnibus humanis vesci licet. Accedit his Gotborum Ru Getarum natura, nisi ijdem sint cum Scythis,quorum supraementionemex Plinio secimus,qui olim , ct carnibusvesci, & sanguine promtusorbere,non obscuris auctorum monumentiS ierebantur ,ac inter alios Prisciani in Pe
Nec Bacobi donum,Cereris nec pocula noruntν Sed lac concretum humano curianguine potant
Nonnulli demum ab unanam N quadam naturae hocscelus as
634쪽
mit uni, nam ut recte Iuuenalis dixit.
mpicimus populos quorum no incit irae Occidissse aliquem ed pectora, brachia, vultum Creviderint genus esse cibi talisque erat furcifer illesectarius in Gallia,quem Dux Guisius oti
comesta ab eo viginti quinque Catholicoru ustulata carbonibus, iecora,eo supplico affecit, ut laxioribus catenis ad palu alligatus accetiq. in orbem,& ex mediocri interualla pyra, ipse circa paludecurrens,semetipsum torreret. Quidam vero eX deprauata ap- petitione hoc vitium contrahunt,cum scilicet tetri humores ventriculi tunicis impacti, rei alienae,& peregrinae,ut terrae carbonu, dc nonnunquam stetidorum animalium, a carnis humanae desiderium inducunt, qui assectus describitur a Nonno, & veteribus alijs medicis sub titulo me Κίmis seu de pie adeoque nonnumqua impotenter praegnates.vexare solet,ut Ioannes Langius contestatae probitatis,ac doctrinae medicus,multam exempla reserat quae eo suroris adactae iuerunt,ut ex iugulati mariti,aut aliorum hominum pretio ad id conductorum, carnibus vescerentur. Atque hic vitiosus humor si in viris cumuletur,non dissimilem esse-etiun producit, ut confirmat Ludovicus Uiues in commentarijs ad libros D. Augustini de Ciuitate Dei ; desartoris illius exemplo constare potest,qui Catalauni in Gallia anno MDXCII. flammis ultricibus traditus est, cum antea depraehensus luisset tot pueros. comedisse , ut eorum ossa vix mediocri dolio quod nos Bamini dicimus caperentur Ex quibus tandem concludunt qui Anni hali aduersantur, non nouum hoc autinusitatum eius militibus obsessium ex carne humana fuisse, quandoquidem tot aliae gentes , istud ab omni aeuo in more habuerunt, ut ijsdem dapibus vescerentur. Enimuero si quae hactenus exempla protulerunt,' examen vocare liceat, nihil propius arbitror, quam ut omnia extremae vanitatis,& Llsitatis argui debeant,si tamen illa excipias. aberratis naturae symptomata,quae vi ata aegris, non delectu
in saniso valentibus fiunt,sic & nihil huc pertines nam in primis quod de Cyclopibus dicebatur, neminem arbitror tam insantem
esse, quin hoc Poetarum commentis, annumerandum censeat, quorum tota natio o
Id ibi negoti credidissum duri, t
635쪽
1 v. Populo ut placerent qua ecissetfabulas. nihil autem aeque placere, quam quod est nouum,& supra fidem atque admiratione dignum, cuiusmodi sunt narrationes illae de Cyclopibus & Empusisprimi'. hominibus anthropophaginis lippis, ac tonsoribus notum est. Quod vero de Sotbis addebat Pliniuso auctores alii de Getis affirmarunt,id omne detortu suit ex eo quod multi Thraciae populi,quoties cibum aliunde habere
non possent, sanguinem ex equis mittebant, eoque, aut admixto lacte,aut quavis alia conditura praeparato,utebantur in alinientu.
quemadmodum testantur de Bulgis Ennodius in panegyrico Thodorici . de Sarmatis Plinius, & Martialis ; de Scythis, & N madibus , Clemens Alexandrinus, ct Damascenus, ac Galenus, lib. 3 8 e. ro. qui eos γαλιακ άγειο appellatid est lacti tas,de Getis denique,& Do sit. Uuis Sidonius Apollinaris passi mJtin panegyrico Auiti petae stu solitosque cruentum de motitia Laeparare Geras, ct pocula tingere venis. rede:
Pisi potat per vulnus equum. 'ςm . Sed omnium planissime Sextus Avienus in descriptione orbis. His cibus O tuis mul est, cum aquinem equinum, Et lac concretam per barbara gutturas bent. cui pariter consentit Statius in Achilleide Lactea Massageta, veluti cum poculas ara Sanguine puniceo . Proptereaque recte, meo quidem iudicio,de illis omnibus idem , dici potest,quod in re non admodum dissimili protulit Rufus Festus in Thraciae regionibus etiam Scordisci habitauerunt riter crude loci callidum genus, milia de euitia adictorumfabulosa memorantur, quod hos ijs captiuorum dijs uis aliquando libauerint ; atque languinem humanum in Usibus capitum potare t soliti. Iam vero quod de Cannibalibus, & populis alijs in nouo orbe Antropophagis dicebatur,nollem contendere istud omne esse vanitatis cuiusdam, ac mendaci argumentum: sed tamen Franciscum Monachum prostram, qui in argutissima sua epistola de orbis descriptione d Ioannem Carondeletu Archiepiscopum Panormitanum, hoc ipsum inter Ioannis Mandaevilli fabulas reponit, quod autem de
636쪽
Antbrepophagis, inquit, quos indigena Canibales vocant, malus imternas hominibus persuasit,adeous in rabulam marinam non pudueris homines canina capita habentes referrepictura quis miretur cum v
dea Plinitio, Salinum insinit que alios graui. λο criptores,mulio manseruosora mandassiliteris,nec idem postea cum de Caribum,&Cariporum inter se naturali S admirabili dissidio loquitur , quicquam de eorum anthropophagia simile habet eius quod di-iit Benzo. Et vero si quid in hac re peccant,totum istud potius religione, quam ulla naturali immanitate fieri crediderim; quoniam ut ipse Beneto affrmat, Chiappent idolustium ab bella deferunt, eique prius quam expeditione ineant electos quosdam ex captiuis mactantes pluribus sacrificijs litant, totumque ipsius signum sanguine respergunt, & carnes inter se ipsi epulantur. E stant igitur Scoti de quibus maxima me tenet admiratio,quomodo hoc quod de illis asserit D. Hieronymus, verum esse possit,
praesertim cum nullus alius ex tota antiquitatis memoria , coelo tamen,solo,ac saeculo,tam doctoo literatorum ierace,illius
barbarici meminerit 3 deinde Scori ea tempestate in Gallus non erant, & etiam si fuissent, quis tamen sanus credideri Gallos tam dirum nefas impune admitti in gente sua, ab alienigena populo pati voluisse; demum vero ducentis ac pene trecentis ante Hisronymum annis, Scotia fidem Christianam tota receperat, unde caret omni probabilitate, viros Christianae pietatis studium fer. uentissime amplexos,in tam horrendum crime incurrisse; qua . ad Ombrem libenter assentior, doctissimo viro Thomae Dempstero, qui his rationibus persuasus mendum esse in D. Hieronymi contextu,Gothos pro Scotis feliciter reposuit, reiecitque verba haec gentem Britannicam, tanquam imperiti cuiusdam glossem quod in nullo vetustiori codice reperiatur. Et sene quod Gothi, seu infideles , seu arriana haeresi insecti, eo aeuo cum Hunnis, alisque Barbaris in Gallias irruperint, iura diuina humanaque consuam detes,praeter Hin arum in vita Sancti emigii, & Bedam scriptorem Ecclesiasticae gentis Anglorum historiae, multis id ostendit Christophorus Brunerus ad librum tertium Venantii Fortunati, ac Prosper Aquitanicus qui solus fidem istius rei iacere posset, dum inquit
637쪽
in Vandalicis gla spernimur, o Geticis.
atque ita certum est, tota illa exemplorum congerie, nihil momenti ad eorum rationes accedere, qui Annibalem suis militibus persuasisse contendunt, Vt quoties aliorum alimentorum , penuria esset, vesci carnibus humanis non recusarent, quod receperam initio probandum. Superest modo ut postquam excussimus cibariorum genera I 3. omnia, quae vel necessitas ipsa, Vel deprauata ratio per compositionum quarundam arcanas descriptones, ct id genus Vana, & fisi νὸν . ιι innania secreta homini subministrat; ad ea nunc veniamus quae ram eidem recta ratio usurpanda suadet, si quidem velit, &militum necessitatibus, & suo pariter ossicio inseruire; cuius in eo serme maxim. dis. tota ratio c5sistit, ut esculentorum omnium quae castris usu esse possint parabilem semper copia in horreis habeat, nihil que sibi ρυ -- , .siacile putet quamdiu commeatuum dissicultate laborabit. Quare licet infinita propemoduni requirantur,ad castra rebus omnibus is si necessarijs ivstruenda, arcesque muniendas, ut sitiat ligna quo- umrum desectu narrat Gregoras Bizantinos, & Michael Brutus D. Lucenses eductas sorte, suas aedes demoliri coactos fuiste , prat mari .. quo lignandi copia, quae seris Prohibebatur intus suppeteret. 2 ζ udiati Cis,losum, seu Thracius Vt ab antiquis appellabatur; Molae Florent. frumentaria maiores aquis aut Vento agitatae , tum de minores quae manu versantur, & triticu egregie molunt, sed nequaquam affatim fornaces aeneae curules duobus interstitiis distinctae, utione in inferiori accenso, panis in superiore coquatur, quales a Ioanne Federico Duce S oniae, ut arbitror, inuentas , reliqui nunc duces cum exercitucir. um uehunt, elibanorum loco, quos hunc in modum describitCassiodorus eoquendis panibus aenei οὐ id Pulmetili deducta rotunditas, qua sub ardentibus summis ardet intrinse eus,denique cuiusuis vis generis arma,plumbeae ac ferreae massae, nitratus puluis, funes, candelae, faces in ventis O imbribus ardentes,coria ,veses, medicamenta, & eiusmodi multa alia, quorum &si maximus sit in bello usus, longe tamen maior est cibariorum necessitas, de quibus ut ordine dicam, videri primum posset non magnis impensis illa parari debere, quandoquidem it inquit Lucanus
fatis snpulis utroque Ceresque.
638쪽
& seruntur etiam versus iambici Graeci quos Stobarus Menan- tib e. 13. dro, Athenaeus vero ,& Gellius Euripidi ali ignant in hunci . 0 7 serme sensum, quid quaeso mortalibus usus es praeter duo illa Cereris munus , ct aquae poculum qua ad G ac nos queunt alere, quorum satias nunquam es : luxus autem sunt caeterarum epularum indu nes , ut propterea dixerit Seneca Philosophus .panem, O aquam, natura desiderat: nemo adbaecpauper e Ii intra quae qui uis desiderium uum claudit cum ipso Ioue de felicitate contendat. Verum t
men quia si quis ad priicam illam frugalitatem respicit, statin
. , audici illud Poetae . Nosque iubet tacitos, ct iam rationis egenos , Non aliter primo quamcumsurreximus auo,
Glandibus 9 purae rursus procumbere lymphae ct re vera solo pane absque cibo deterius vivitur, praesertim in
glandes atque arbuta sacra Deficiunt tuae, 9 υictum Dodona recusat. et Tum vero sine came r. bur eXimiu visceribus, ac reliquo corpori addi nequeat,utpote conuenienti alimento destitutis,cuma numquodque rebus Praesertim similibus alatur & delectetur,ut homo animalia carnibus,ac idcirco Plautus dixerit in Curculione veni ijsabilimeta esse pavem. carnem bubulam,hinc est, quod Cesia penuaria castrenses, non modo pane,aut aqua seu vino instruenda est,sed omni genere ciborum, & eo omni quod victus gratia, siue esculentum sit, siue poculeia tum conditur, ac seruatur, &penoris nomine apud Mutium, & Sabinum Iurisconsultos venit, ut cle stanter probauit Oraculum illud noctium Atticarum Phavorinus lib η ς p eoque Romani quamuis summa frugalitate milites suos in disciplina continerent, illis tamen ex dimenso quotidie tradebant buccellatum pavem,acetum, siue poscam, at laridum, O caseum; ib .irpi & Galenus ubi alimentorum facultates inquirit, opinioni huic
nostrae maxime fauet hunc in modum de Polenta loquens υet res autem militibus etiam polentam praebebant ό Romani tamen mili-iti ipsius imbecillitatem damnantes, ea non amplius nunc utuntur, exiguum enim corpori alimentum da priuatis quidem,ct omni exercitatione abstinentibus satis multum dis autem qui quoquo modo exercentur minus quam sat e I. Ergo Cerealia omnis generis paranda
639쪽
sunt quo nomines mentum, hordeum, oriza, milium, avena, frumentum Sarracenicum, & fruges aliae compraehenduntur, ex qui,
bus vel panis parari potest,uel multa alia quae panis loco esse posssundi,ut cum aqua coquuntur aut lacte, vel in pulticulas formatur. Quibus succedunt Legumina seu ut ca vocat doctissimus Moraeus cerealium succedanea, quod in usu hominum cibario, cerealibus succedant, ct ab eis secundas obtineant partes, cum plerumque vicem panis subean & in usus multiplices ciborum couertantur:
cuiusmodi sunt Pisa, Faba, Phaseoli, Cicera, Cicerculae, Lentes, ac demum Lupini,quos licet Virgilius tristi appellarit in Georgicis propter amaritudinem solebant tamen duobus modis ieiuni Philosophi, & vicatim mendicantes, coctione suaves illos reddere quoru priorem habet Galenus in libris de alimentorum facultatibus,& de simplicium medicamentorum praeparatione,posteriorem vero Dioscorides,sicquepraeparati Lupini gratiores fiunt,&cibi auiditatem conciliant ex Hippocrate Sunt,& alia quaedam
legumina, quorum usus extrema tantum necessitate aliquis esse posset, cum alijs temporibus, pro equorum pabulo potius usurpentur , omnia vero leguminum nomen sortita iunt, quces non se- centur, sed vellendo legantur, unde G raeci ad mentem Latinoruma δερ ea dixeriit quasi χυθοπι manu lecta, S sine falce,nam ut explicat Nicandri Scholiastes ad lios versus Theriacorum. Agricolae quando manu cerealia carpunt Semina, ct ὰ terrasine falce legumina vellunt,
vox quae in Graecis habetur, significat eos qui manui gunt, vel qui metunt sine falce r Sed haec grammaticae rit doctor,hus relinquenda sunt,& illud potius urgendum quod ad ipsorum
Ieguminum ,&cerealium conseruationem speciat, maxime vero
Tritici, quod Varro condi debere in granaria sublimia dicit, quae perflentur mediocriter ventis septentrionalibus, aut ab ortu spirantibus,& ad quae nulla aura humida e propinquis locis aspiret Quidam vero illud diligenter excussiim ab omni puluere recomdunt in speluncis, aut puteis subterraneis, S locis similibus, quae in codice codita proprie dicuntur, palea prius substratis, omnique aeris aditu probibito, lin quibus sic coditum triticum The phrastus auctor est ad quinquaginta annos absque ullo detrimeto , Milium vero etiam ad centum perdurare,quia excusis pulue re,
640쪽
re,nullus est in eo calor extraneus, quo proprius augestat, & ubi spiritus non perfat,ibi non oritur curculio . Tarentinus, absyii thit,aut abrotant arida virgulta, seliaque semperuiui,vel con 3 κγ sub frumento substernit, ali) cinerem sarmentorum quercus, aut bubulum stercus aridum,vel panicum, milium, S raphanum eidem inspergunt, sed praestat calcem arenariam amurcasubsters haec enim,& insecta noxia corrumpit, & frumentum solidius, ac densius facit; quamquam Ioannes Baptista Porta ex Florentini relatione, omnium utilissimum censuerit, terram argillosam perfrigeratam interponere,cuius beneficio triginta,aut quadraginta annis frumentum absque ventilatione, aut alio artificio posse integrum conseruari, sibi persuadet, ita tamen ut arctiori cribro puluis ille dematur,cum frumento utendum est. Si vero caerealia copia non adsit, aut exercitus per infestas regiones, ac etiam per amicas celeriter traducendus est; tunc valde comodus erit panis bis coctus, qui ea de causa iεις Suidae, di Hippocrati a me mirdicitur. Ammiano autem ad us diuturnitatem excoctus, quonialiac pnae paratione longissimam aetatem ferre imputris solet, &memini me in armamentario Veneto ex quodam eiusmodi pane degustasse,qui ante quartum,&decimum annum in horreis ad id, destinatis seruabatur, nulla carie, aut alia labe contracta ', unde sit ut Nautis quoque sit maxime utilis, & eam ob rem Nauticus ,
viris doctis nominetur ut Plinio cui et reus, aut notisus panis tu-sus aluum it; &Luciano, cuius hunc locum laudat Budeus. 6ήτους οκτώ ν ra idem denique a sorma, quia in buccellas , ω
quasi tesselata frusta consectus sid, Buccellatum dicitur, qua voce praeter caeteros usus est Spartianus,& Ammianus ita hunc panem describit Gigisti dierumfrumentum,ex eo quod erat in seditas consumendumad usus diuturnitatem excinthbuccellarum in vulgoappellant, humeris imposuit libentium militum.Quomodo vero gestaretur olim a militibus panes illi, quos Athenaei Parasitus --ν σκια; idest panum umbras non iniuria posset appellare,nondum ex antiquis auctoribus didici;certe nostris temporibus usus obtinuit drraducto fune per foramen quod in illis relinquitur, hestet instar ex humeris , .aut cingulo dependeant, nulloque aut minimo fastidio, in trium,aut quatuor dierum commeatum serantur. His.
succedunt alii cibi castrenses,qui diutissime conseruari pos unt, .