장음표시 사용
201쪽
aquarum fretus & securus. Nihil enim
est in toto rerum orbe essicacius, ac potentius pro conseruanda ac tuenda Regis
nostri sanitate , hisce fontibus : Quicquid enim Regi conuenit ut se tueatur ac defendat ab omnibus quae illi intrinsecus nocere possunt hi fontes blande admodum iucunde, ac tuto administrare possunt , ut ex superioribus colligere licet. Q propter non longius protraham ac dilteram conclusionem, qua asserere possum virtutes ac proprietates insignes,
quae fontibus Niuernensibus insunt dependere ex radijs & influxibus coelestibus Iouis, & Mercurij, qui seminalem quandam virtutem & spiritualem substantiam, Mercurij & stanni seminibus correspondentem, his aquis influunt, & procreant , ex qua spirituali substantia, non metallisa , non minerali, sed coelesti radice, virtutes omnes & energiae ortum tabent. Ad virtutem & essicaciam harum aquarum prospero cum successia obti- .nendam consulo corpus prius esse purgandum lenibus nonnullis medicamentis , ut senna, manna, & Rheubarbaro', vel croco metallorum, aut sale vitrioli. Sic praeparatum corpus energias dc virtutes harum aquarum potentius re essicacius persen-
202쪽
lia iamcisae & inclytae,propter insignes re eximias virtutes & naturae dotes, quibus naturaliter donantur in curandis fere omnibus morbis, multos torserunt Philosophos & Medicos , & adhuc varia anxietate torquent, ut earum virtutum originem & ortum discere & cognoscere pomnr. Nunc enim multi ex bitumine, alij ex sulphure, alij ex metallicis spiriti bus,& mineralibus virtutes has scaturire , asserere contendunt: Nos vero ex particulari coelesti influxu & radio has descendere proprietates asserimus , &Veneri &Lunae,eorumque signis eiusdem naturae & virtutis attribuimus: caelestia enim haec astra loco huic peculiarem qi andam substantiam, spiritualem dc astralem infundunt, metallis inferioribus correspondentem; ratione cuius calorem natiuum membroru omnium refocillant
203쪽
196 ΗΥDROGR. SP AG TR. hae aquae: hinc paralyses curant, arthriticos dolores mitigant, colicos cruciatus demulcent, stupores & spasmum auertunt, catarrhos inueteratos, cephalargias& hemicranias depellunt, Ulcera quaecumque maligna ac depascentia, ad cicatricem laudatam conducunt, obstructiones omnes reserant, acreS humores temperant , viscosos ac tenaces attenuant,
crassos & terrestres laevigant. Sic nihil est. in corpore noxium , ac praeter naturam quod facultate sua, & agendi mira potestate non expellant: unde virtus illa insignis dc stupenda in curandis morbis fere Omnibus, ortum habet. Nam si his aquis ac thermis calor natiuus refocilletur, dc quicquid est in corpore praeter naturam evacuetur , non est dubium quin morbi omnes facili negotio curentur. Refocil-
Iatur autem nativus calor, a calore coelesti dc astrali Veneris dc Lunς, quo turget hae aquae influxus siquidem horum planetarum cum sint vitales, dc eiusdem substantiae cum calore nostro natiuo quo vivimus, facili negotio calor noster refocillatur & restauratur ab alio sibi simili; refocillatio siquidem dc restauratio a simili substantia dependet. Est autem calor noster similis dc eiusdem essentiae cum influxibus, dc radijs coelestibus Veneris 3c Lunae, in genere saltem , cum 'ambo sint coelestes de ab uno dc eodem fonte, nempe sole hauriantur : Sol enim planetas
204쪽
L I B E R II. I97 omnes irradiat, dc suam virtutem ac lucem in hos infundit : Planetae deinde clim a sole hauserint suam lucem ac Virtutem terris communicant ac dispergunt cum aliqua tamen distinctione ac diuersitate: Nam virtutem suam peculiarem cum virtute solis miscent, & unam particularem faciunt, & terris communicant ;noster autem calor naturalis quo vivimus, a sole est, & particularem virtutem
ac proprietatem in nobis ipsis acquirit, de sic a calore generali solis discriminatur; omnis nihilominus tamen eiusdem radicis est, olorham a luce creata illa uniuersali omnes illi calores,seu luces dependent originem 'habent. Et clim Haxima illa pars illius generalis lucis creatae , in sole collecta
fuerit, ut hinc tanquam a vero lucis fonte , caeterae dc aliae luces. omnes desumerent pabulum 6c alimentum ; sic a Deo
ordinatum est, Vt calor omnis naturalis
qui lucis creatae portiuncula est, a 'luce illa coelesti refocilletur, dc rest uretur, tanquam ab inexhausto. & perenni lucis fonte. Sic balnea haec thermalia Borbonensia,
dc alia eiusmodi omnia , quae calore multo pollent dc turgent, nostrumque calorem natiuum suo interno refocillant, hoc habent a calore & luce coelesti, quam a superiori fonte exhauriunt. Non est ergo mirum si tantum virtutis oc energiae experiatur in hisce bal-
205쪽
Iog ΗΥDRO GR. SF AGΥR. neis ac thermis ; a coelo enim hoc habent in quo virtutes omnes & proprietates insignes &eximiae collocatae sunt. Notandum tamen est in hi ce balneis duplicem esse calore, externum unum αaduentilium, qui foris aduenit exardente, sulphure,bitumine , aut alio quovis simili pingui & adiposio minerali ςombustibili: qui quidem calor nullius est virtutis dc efficaciae , nihilque aliud praestat in ipsis thermis quam sollim calefacere, Millo externo calore , alium insitum 6c internum suscitare, qui vere est ψtius actionis & energiae principium & fundamesitum , a quo solo dependent ocoriginem habent insignes de mirandae virtutes , quas aegroti λε omnes in hisce
Hinc audacter concludere possumus, thermas Borbonenses habere virtutes suas& proprietates ex calido illo innato suo quo turgent & abundant; suscipiunt autem illud calidum innatum suum, ex peculiari coelesti radio & influxu quem a Luna & Uenere sustipiunt , qui in ipsis aquis spiritualem quandam substantiam coelestem x astralem argenti & cupri 2-minibus correspondentem procreant ac producunt,quae subtilitate sua totas ipsas aquas penetrat, & eoru substantiae radicaliter permiscetur , & inseparabiliter adhaeret:vnde si distilletur,iquae ipsae,& ipsemet
spiritualis substantia virtuosa dc actiua uni
206쪽
LIBER IL I99 eum ipsa aqua distillatur chm tamen sit tenuiuimae substantiae evaporat facilime , cum tenuiori aquae p/rte, remanente crassiori, absque ulla virtute, & essicacia,ut quamplurimi Medicorum & Physicorum saepissime experti sunt aquas ipsas distillando, & evaporando.
CONCLUSIO HV iusce libri secundi,
SVnt multi alii & fere infiniti sontes per
totum terrarum orbem in Germ nia, ii sunt in Italia, in Hispania, in Anglia, in Grae- sontescia, in tota Europa, in Asia , Africa, &America ; coelum enim ubique producit res miras 6c stupendas , de quorum Virtutibus in proprietatibus dicere, & ena rare non in votis est , cum charta non susficeret ,& dicendi modus infinitus esset. dicta sunt Lectori lassicient ut ex ptimci libro & secundo, aquarum Οm , ii, nium virtutes colligat & cognoscat; nam latu est si in aliis testae locis fontes reperiantur a c*l eximiae virtutis & proprietatis inauditae, causa ad coelum referenda est, & ad spiri-
207쪽
arao ΗΥDROGR. SPAGTR. i tum mundi ex coelo descendentem; 'a m l quicqiiii rarum est, & mirum in terrils,ex lha - unica causa expiscandum est,& iad eam solam reserendum.
Itaque ii Gexmani Itali,Hispani Angli, Medici ae pbiloi hi c*nquerantur , quod patriae suae miros fontes non de Dcripserim,& Gallices tantum & patr meς insitos & natales inquisierim susticiat illis me eos tantum descripsisse fontes, quos ipsis oculis ρerlustrarim . ex quibus ipsi
ii vellent suos natues .fontes & patrios describere i x 'sausas eorum inuestiga- IN AN e re & εnarrare poterunt. Existimo qui-
per torum terrarum' orbem mirosia quit R stupendos ex re: oc scaturire fontes,& praecipue in Ante ica in E ina torrida sub linea aequinoctiali, cum ibi planetae a nanes, v coeli feruor ac lux directe dc. perpendiculariter influant in terram ; &e miros ac stupentios effectus producant; mam si ibi mineralia multa, aurum puta purum argentum, margaritae & lapides: pretiosos insignes & admirabiles terra producat , aquae beneficio:sunt hςc omnia aquae partus,ac foetus quidni & ip-famet aqua & praecipue in fontibus ad-- ' mirabile & stupendu quid producetὶ Sunt
etiam inibi locorum plantae,arboreS, anim. maliaq:3e admiranda , dc nostris plantis, arboribus, de animalibus toto coelo diselarentia , & virtute & emcacia praestantioria , etiam, ipsa aqua
208쪽
LIBER II. a Icis his omnibus sit uniuersale alimentum & pabulum quotidianum,erit etiam admirandis virtutibus praedita , & quid aliud mirabilius & efficacius in America producer.& essiciet, quam in nostris hisce regionibus, nullo pacto id dubitandum est, & qui huc nauigant fidem facere posssunt: sed cum aurum, argentum lapides
que pretiolbs. aliaque eiusmodi summi
pretij, quaerant& inuestigent, aquarumicaturigines relinquunt , ac flocci pendunt, aut saltem sine ulla alia inquilitione pertranseunt udeo de effectibus eorum miris nemo adhuc dixe tr. Nihilominus
tamen admirandos fontes esse oporici, quorum virtutes & proprietates colligere possumus ex his omnibus quae, dicta sunt in primo & secundo Libro huiusce Tractatus,& ad coelum eiusque spiritus, qui sunt coeli influxus dc radij lucis, e
coelo in terram descendentes , referre possumus 2 si claudemus rivos nostros cum iam sat prata biberint. Et tertium aquarum & fontium Librum inauditum etsi ubique repertum inchoemus,ut Chymici omnes & huiusce sententiae sideles alumni inpbrientpr , & me liberalem &omnino prodigum ubique terrarum ingratiam eorum prςdicarequbeant;etii illis pquas propropinandam praebeam viniam tamen est a cuius spiritu nemo Chyrnicorum se tueri potest.
209쪽
A sisti . T Iber primus & secundus huiusce Τra- Chrmia I ctatus inutilis & vanus esset philo sorum chymicis,Tertius hic liber de fonte chy- η ς' micorum subsequetur. Nam quicquid id. 'ε -& rarum diximus de fontibus in liquoris genere, & in particulari , occulta qua- sonitu. dam ratione dependet, & ortum habet, ab illo Chymicori im fonte. Hic est ille fons, e medio terrae surgens dc irrigans totam & uniuersam superficiem terrae: hic est ille fons quo tota natura irrigatur, quo foecunda ea, & sine quo sterilis &in ecunda iacet veluti mortua: hic est ille fons quo animalia vegetabilia & mi- 'neralia cuncta, vivunt,nutruntur,& con- l: seruantur: hic est ille fons, cuius scaturigo, coelum est,& terra elementa riuus 'idcalveolus que multi quaerunt,pauci in-
210쪽
LIBER D. 2 3 ueniunt; quem vident omnes, & pauci Cognoscunt, quem potant omnes, dc pauci sapiunt,is eit qui commercium inter superiora dc inferiora peragit , qui animas ab orco educit, easque in orcu introducit; qui vitae & mortis principium est,qui ct
mentorum omnium anima est,qm mundum hunc perficit, de nomen tuum illi imponit,alioquin verum Chaos esset, ni ab ipso fonte species distinguerentur, α apparerent quid sint in rerum natura, dcquid possint & valeant. Fontis Hae sunt fontis nostri descriptiones,que
adhuc apud chimicorum patres nume Ο deserip-siores,& plures reperiuntur,& fere infini- tiones clim omne naturale coeleste,& elemetare valeat & possit intra huiusce fontis
descriptione coerceri. Possumas enim recte dicere: fons hic coelum est,Sol,Luna, Saturnus,Venus, Mars,Iupiter ,& Mercurius : fons hic ignis est , aer, aqua, terra et fons hic est animal, homo, leo,busla,serpens, piscis, foemina virgo : fons hic, est Vegetabilis ; arbor, pomum, moly rosa,
mercurialis, Lunnaria, oliva, corallum: fons hic est mineralis , sal, arcenicum, sulphur vitriolum, auripigmentum , nitrum,boraX. lapis, et om nra illa quae in singulis animalium, vegetabilium, & mineralium generibus reperiuntur. Quae omnes descriptiones obscurant potius hunc fontem et occultant, quam mani
