장음표시 사용
191쪽
I VrDROGR. S P AGr R. tam cito reducitur, quam in ipso fonte, quod principium coagulatiuum & fixatiuum salis non adeo efficax ac potens habeant, ut sons hic habet.
IN Leodiensi Ducatu datur pagus Vulgo Spa dictus : non longe ab illo pago
ronilum dantur sontes ib Ardena sylua , eximiae spada- Virtutis, & qui sima tua totum fere replenorum runt orbem , ob in nem proprietatem, ε, et & Virtutem quam habent in curadis om- irtuo. nibus fere morbis. AEgroti ab omnibus terrae partibus huc magna Cotta confluunt,ad potandas has aquas ut a morbis ineurabilibus comuni medendi methodo vindicentur & liberentur. amplurimi non infimae notae Medici de his scripserunt aquis, variique varia dixerunt; at tanta diuersitate, ac varietate, ut nulli fide adhibere queant qui rςbus naturalibus insistunt & ipsarum cognitioni inhiant: Sunt multi qui cuprum , qui ferrum, qui vitriolum & sulphuruias imsignes virtutes, & proprietates his fontibus communicare, multis arguentis con-
192쪽
LIBER II. 18 Itendunt: alij spirituosos mineralium halitus esse probant, alij ad occultas confugiunt causas, & dicunt occultam hanc es 1e fontis huius virtutem & innatam pro- pridiatem , quam particulariter desiignare asserunt impossibile.&plus quam herculeum opus: Id autem cum illis videatur impossibile, nos id ipsum etsi magnum aggredi tentamus,& nostram in medium proferre sententiam cogitamus , cum αde reliquis , dc similibus fontibus hoc
Spadani ergo fontes habent has insignes froprietates & virtutes ex peculiari& particulari Martis x Veneris influxu, qui spiritualem quandam substantiam in i hosce fontes deponunt, quae vitrioli se- men, ac spiritualem substantiam imita- piod tur. Unde quamplurimi hallucinantur dum has aquas gustant ac praelibant, dum gustu vitrioli saporem praesentiunt ; non est vitrioli sapor, at Martis & Veneris influxus ac radius, qui fontis scaturi- , gini immixtus,vitriolum inibi producere
gestiens, aut martis, aut ferri rudimentangere volens, nihil, nisi seminale quoddam rudimentum, vaporosum & spirituale ferri & martis, producit ac generat
siue deponit. Quod si fixum, ac quietum, in loco optime clauso persisteret, ce te ferrum, aut cuprum ,aut saltem vitri
tum inibi produceretur At cum quod deponunt astra illico effluat cum a qua sontis , ideo , tantum semina horum
193쪽
1s6 ΠΥDROGR. XPAGTR. metallor uni, & influxus spirituales Martis & Veneris in ipso fonte experiuntur. Hinc dissiliatores , & qui arte chymica se cxistimant posse ad inuenire causas materiales harum proprietatum , delusi falluntur , quod in fine distillationis nihil ad inueniunt quod mineralium corpora sapiat; imo limus qui residet in fundo vasis distillatori j nihil habet virtutis', & est, caciae, sed tota & integra sontis virtus &energia cum ipsa aqua sursum elata euanuit: hinc virtus illa & proprietas insignis& admirabilis, quae in hisce fontibus reperitur, colligitur esse quid spiritua , α
non quid materiale, minerale aliquod re-' dolens' non possumus autem spiritualem hanc essentiam alteri planetarum influxui attribuere, quam Marti de Veneri; cum hi planetae terris infundant, & communicent has omnes virtutes & propriet ν γε &', quas hi fontes habent, Mars robur
saturo' ac vigore membris omnibus infundit obii)- st ructiones reserat omnes, & quod inimi' fu Dς- calido innato fugat ac disiperdit, o febres omnes intermittentes curat, hydropi sies, paralyses , si upores, melancholicos omnes affectus , dc frigidas omnes affectiones, quae Saturni & Lunae male a D
sectae sunt, suo natiuo calore velut alter sol, comminuit & evanescere cogit. Ve-' nus vel b sanguinem totum renouat, foecunditatem inducit, sterilitatem longe propellit, morbis omnibus, membris ge-
194쪽
a IR ER II. I 87nerationi dicatis medetur, eorundem que membrorum vigorem conciliat. Vlcera maligna curat, phagedinica & cancrosa mundat & abstergit, calorem intemperatum dc nimium hepatis, lienis,&viscerum omnium tollit, Elephanticis summopere auxiliatur. Pallidos calores mulierum & virginum citissime curat, si eius dominium prae caeteris planetis in corpore harum mulierum & virginum vigeat ac polleat, vesicas & uteros quo cumque affectu maleficiatos restaurat , ad statum debitum de naturalem reducit. Et multa alia quae particulariter enarrare velle longum & tςdiosum esset, hi planetς corporibus nostris , ac terris infundunt. Que omnia in his fontibus peculiariter elucent, ut experientia quotidiana v idere licet. Itaque s1 planetarii horum virtutes& energiae hisce sontibus insint, nihil mirum erit, si asseramus horum fontium virtutes ab hisce planetis dependere; terra siqi iidem non coelo dominatur, nec inferiora superioribus ; at e contra influunt superiora inferioribus ac do.
Sapor acidus tenuis ac penetrans qui in his rutibus inest, Martis & Venerem testa- acidus tur influxus & radios: Mars enim & Ue- per rine nu dum influunt in mercurium mundi,&vni uotur ipsi,ariditatem operantur in ipso martes. mercurio: humidum enim mcrudu mer-
195쪽
xis M ROGR. STAGTR. , Perinde cum non avitute coquatur acidus potius, quam alterius saporis: calidum enim humido permixtum, αVnitum,si non absolutam habeat coctionem & omnino perfectam, acescit, ut in fructibus immaturis cernere licet, quidum immaturi sunt a idi sunt; dum ve-TO maturi,& perfecti, & absoluti omnino dulces Qirando vero Venus & Mars, qui sunt imperfecti soles , suum calidum & radium mercurio mundi infundunt , ob debilem suum calorem ac influxum, coctionem absolutam mercurij perficere nequeunt & perinde imperfecte, & segniter. coquunt: unde aciditas & acor,in his omnibus quae Martis & Veneris coctionem patiuntur, reperitur. Aciditas ergo
quae inest in hisce Spadanis fontibus; dependet ex debili & impotenti Veneris dc Martis influxu de radio, qui Mercurium mundi seu humidum radicate naturae, imperfecte coquit qui in hisce sontibus inest. -od si aciditas horum fontium ex
Marte ac Venere depedeat, virtutes etiam omnes alias & proprietates quae hanc aciditatem consequuntur dependere necesse
Concludimus ergo virtutes & proprietates Spadanorum fontium dependere reoriginem habere ex Martis ac Veneris influxu,& reliquarum constellationum quae Martis & Veneris sequutur virtutes,
196쪽
quae unanimi concursu in hos sontes has virtutes infundunt, & in his tenui simam,ac spiritualem producunt substam tiam , quae non materialis, ac fixa fontibus adhaereat at volatilis est omnino& infixa, tanquam Martis & Veneris spiritualis influxus, & eorumdem planet rum spirituale semen,quod cito in auras evanescit si sub Ioue frigido diu quies cat a quae . Haec sunt quae de Spadanis fomtibus dicturus eram ; si aliorum sententia plus arrideat Lectoribus, liberum sit unicuiqu e iudicium.
IN Dioecesi Niuernensi prope pagum dia
ctum Poriues, dantur fontes insignes . dc eximiae virtutis & proprietatis reserant omnes obstructiones, purgat omnes praeter naturam humores. putredini resistunt calore naturalε refocillant,& venenatis & . malignis humoribus insigni proprietate. obsistunt,ita ut omnibus fere morbis. subuenire nati sint tuto, cito, & iucunde. Et
quicquid possunt & valet Spadani fontes
197쪽
fontis Ni uernensis ex Ioue ad Mer
lamitatibus, hi etiam pari naturae dote, ac forsan potentiori & essicaciori pollent. Vndenam autem tantiim virtutis habeantiam nobis incumbit disquirendum 3 non enim ex Marte & Venere, ut Spadani m-tes hanc virtutem e hauriunt, quia hi fores subtiliores sunt Spadanis, habentque spiritum subtiliorem non ita rude ac fortem sed mitiore,ac dulciorem: quapropter ego asserere vellem has virtutes descendere ex radiis & influxibus Iouisoc Mercurij qui in hunc fonte seu scaturiginem spirituale quoddam semen metallicum argenti uiui, de stanni infundunt cuius ope,& auxilio hic fons hisce insignitur virtutibus , veluti horum metallorum habeat secum dis lutam substantiam , cum tamen in ipso fonte nec minerale ullum, nec quid unquam metallicum reperiri cotingat ut saepe saepius quamplurimi experti sunt distillationibus, dc evaporationibus ipsius aquae celebratiS. Aciditas illa subtilis & penetrans ad dulcedinem vergens quae in ipsis aquis
gustu percipitur, non ex Vitriolo, non exfulphure , non ex Venere, nec Marte,nec
ex vilis alijs mineralibus & metallis ortum habet ; cum non fortis sit & acris valde, sed temperata, & ad dulcedinem quandam vergens: unde ortum habere cx Ioue & mercurio suspicamur: climsemen proprium & innatum horum duo-
198쪽
rum metallorum sit eiusdem qualitaris, ct virtutis, & semen eorum siue radius &influxus Iouis & mercurij clementorum sublunarium seminibus permixtus& adunatus , acedinem temperatam , pcnetrantem ac subtilem procreet ac proinducat, tum in ipsis metallis , tum in rebus omnibus sublunaribus, quibus hic xa dius , seu semen spirituale horum planetarum permiscetur & unitur.
Ridebunt forsan quamplurimi Medicorum, & physicoruhanc opinione;at insu digiti sunt ipsit ec naso suspendi adunco,
quod hanc acedinem & virtutem ac promprietatem fontis huius , ad sublunarem& elementarem , ac terrestrem referant causam quidquid enim in orbe terrarum& in infimo hoc orbe habet virtutem, S agendi potentiam , non ab inferiori hoc globo, sed a superiori id habet: vir- tus agendi non ab elementis inferioribus sed a superioribus ortum habet. ignis ip- beiis, se , aer, aqua, terra, per se, & ab his Usis ς elo. non sumunt agendi potentiam quam
habet ; sed ab ipsis superioribus elementis quicquid habent actionis & e nersiae subcipiunt.
Unde si fontes hi habeant miras & si pendas virtutes & proprietates , non ab ipsis inferioribus rebus habere necessum est , sed ab ipsis superioribus fontibus, iquibus omnia sublunaria desumunt age di potentiam, desumere necessum habςl,
199쪽
rς et ΗΥDROGR. SPAGTREt perinde risu maximo digni sunt Medici & physici omnes, qui hanc meam de
fontibus his ridebunt f ententiam & opis nionem I non enim ridiculosa est, at vera & legitima, tanquam a fonte vero αIegitimo agendi delumpta. Quid enim non potest radius mercurij, & Iouis cum his inferioribus elementis /permixtus & unitus,& praecipuae tenui ac subtili aquae immixtus, quae tenuitate& subtilitate sua hunc subtilem spiritum coelestem vitae plenum ubique defert, ac portat,& inunuat, ut in ea Gmnia quae sunt contra naturam agat,& Virtutem suam exerat, & praecipue in serosos humores, tenaces, ac viscosos dit- Cutiendos attenuandos , ac fugandosὶ πῆς Vnde non mirum est, si hi fontes rese. 5; 2 Omnes obstructiones hepatis, lienis,
ctiores & mesenterij, purgent omnes humores Diues praeter naturam, qui in omnibus corporis in Vς - nostri visceribus intimis reperiuntur, pu
tredini resistant,quae ob prohibitam calo- Iis natiui ventilationem exoriri solet, calorem natiuum refocillent omnibus in membris, unde paralyticis & stupore affectis membris subueniunt , & quasi iuuentutem & vigorem iuuenilem inducunt , & malignis omnibus humoribus Obsistunt: unde pessi occurrunt ,& febri-hus omnibus pestilentibus , ac maligna qualitate praeditis curandis inseruiunt, re . ulceribus quibuscunque curandis nihil praestantius
200쪽
LIBER II. Psypraestantius inuenire possit: radii siqui dem & influxus mercinii & Iouis haec omnia potentissim. agunt potissimum si purae, ac hitidae,ac tenui elementorum Irublunarium substantiae immergantur . nam eorum actio potens ac em-Cax , ex subtili ac tenui materia dependct.
Tenuis autem ac subtilis valde est haec aqua, dc subtilitate & tenuitate praestat aquis Spadanis; unde etiam potentius& emcacius agit. Est etiam hic fons in loco, ubi aer subtilis admodum est, & valde
temperatus, unde aegroti omnes qui huc magna copia ex Lutetia Parisiorum assiu-unt , illa aeris temperie & benignitate fruuntur quae non parum confert, ad cu- vita est, ratjonem morborum omnium Lest enim in aete occultus vitae cibus, quo partes Cmnes corporis nostri mirifice recreantur. Unde non sine maxima ratiane . de
insigni' prudentia illustrissimus Dominus de Boubari, Archiater Christianissimigis nostri Ludovici,anno Ios praescrip- ierat usum harum aquarum Ludovico
Regi nostro, idque prCspero cum lue cessa sanitatis ipsius Regis,quς post usum harum aquatum summa fuit se absoluta. Quod tamen non probarunt nonnulli Medicorum Parisiensium potius ex inuidia, quam ex alia ratione, quod sinὶ consilio totius Vniuersitatis hoc egerat Dominus Archiater. Id tamen liberE & audacter poterat, virtute dc energia harum