장음표시 사용
51쪽
44 ΗΥDROGRAPHUM& sic yna cum anua bulliente fluant; ut in. pyrenaeis montibus cernere licet multis in locis, & praecipue apud locum dc urbem Aquensem, vulgari lingua dictam Ams, ubi, & multis in iocis vicinis alijs maxima quantitas harum pinguedinum terra clauditur dc occultatur , forisque erupit multo cum impetu et igne, ex quantitate sulphuris et bituminis quη iuibi progignitur et ignescit , suoque igne exe-. unte ,urbes ipses integras comburit οὐ con
Ignes ergo hi suhahurei et bituminosi, fontes illos qui inibi sunt 3 excalefaciunt
et ebullire cogunt, et vapores, et exhalationes uabtiliores harum pinguedinum terrenarum quς sursum feruntur ab ipso igne, dum aerem liberum persentiunt illo flammescunt: nam dum aliquid oleaginosum et pingue ebullit, nisi aer adsit copiosus et liber flammam non concipit sadueniente autem aere libero et copioso, adest illico flamma, quae aere nutrituro aere autem prohibito extinguitur, et v Pores et exhalationes illae sulphureae non
amplius fiunt flamma, sed flores sulph ris, subtiles admodum et aetherei qui circum circa passim super lapides colligun
Apparent etiam in ipsis sontibus pinguedines et olea quaedam in suoerficie. aquae fontis supernatantia , quod nobis , indicio est, sontes hos ardere et ignes in
52쪽
'SPAGTRICUM sit his substantijs ignitis et arsis, quae Vnabin fonte fluunt. Hi fontes maximarum sunt Virtutum, Fonem a condos infinitos fere . morbos: Nam ebullie, arte subtiliores &aethereas sulphuris&iituminis, aliarumque terrenarum pin- uedinum cernimu -experimur in ipsisontibus esse, dc speciem petrolei constia
uere, quo musculis 3 nuruis, ac tendoni, Ius roborandis nihil in natura cnicacius teperitur: salotnnim innatu membror
omnium fouetur 4c robot xur ulo spiritu:
Petroicis Unde attenuantur humores visicosi omnes, & tenaces acres modexantu & dulcescunt; α sic curantur arthritides,
.asmi. paralyses, oe similes alii morbi. S serest tantum, ut temperetur & moderertur ardor oc cador , violentissimus ipsius fontis , constructis balneis procul ab ipso fonte, ex quo undinae canali lo aquapsent frigidiores . sic baureum tepidum μmoderatum ad nutum di vol ratem dicorum constituent,mqrbis .his omninus curaodis .e Lacissimum. Qu*mplurimi adsunt limites. sontes in Varuit inviae prouinciis, qui ex. penuria Meticorum qui fontes hos decantent, dc eos experiantur quid valeant eorum liquores ad curandos morbos, vilescunt omnino & vituperan- tur, quod maximo est aegris incommodo, quibus curandis natura ipsa, & Deus pisci- inas illas naturales constituit ; at homine i
deiiciente qui ipsos aegros in piscinas ilias l
53쪽
mittat, coguntur ipsi aegri langitescere de morbum pati. ' Aightii COraeludamus' ergo fontes o ardentes, fontes ex tales esse ex subtilioribus parth sul-DIphure phuris , bitu nis, & limilium terrena- 4ς- ς- runt pinguedinum , quae progignuntur in rerrae viseeribus abi spiritu generalitorius naturae/s non diisimili ratione aevia, ac in vegetantibiis animalibus,
ex quibus pinfluedinibus petroleum fluit, B: origincm habet sulphur, bitumen
naphtha,' ampliora , succinum, seu Kara. be gagales, aliaque multa quae subsantiam pinguem re adimum continent ab spiritu rerum. Omnium autho- re productam ex calido innato suo: de mercurio in prouementem . & has comfhustibiles substantias igneas generantem , quae erum ignescunt & flamam eoncipiunt i ai calore i subterraneo unae 'eum aquis fotis erumpunx fontes ar--' dentes sic constituunt qui , perenni
flamma aqua fluunt in admira- . i. . tion Squorumdam hominiam . ti a
- qui causas has occultas indv, '
54쪽
ciprocos patiuntur aestus, ut '
V L TI sunt fontes must in locis. Fontes
exqui reciprocos illos patiuntur aestus; qui reci-1tur unus in saltu Pyreneo in pago Belsa, communi & vernacula lin- adita: datur alius in Pictauia vulgo Prirρ- multi sutica locum & 'pagum M Godinure, ope. domum Domini du Chastelier,atur etiam riuulus prope ciuitarem di am saumur , ad ripas Ligeris Vulgo Loire, . r . ipso pago, vulgo dicto de rarins,in quo rauius ille, seu rivulus , reciprocos pati- ir aestus in ipso meridie, horar s. Mul que alij sunt lanxes qui si iles patiuntur stus in diuersis anni temporibus, cuiuStius causas multi Philosopborum quae- erui de indagarunt. Quamplurmi Lunae, miti Oceano causam attribqetunt : atmnes hallucinantur aestus siquide ille re. procus nec ex luna, nec ex mari ortum aestus so-abere potest:non ex luna, qubdi omnes UR antes no habeat aestum illam etfiscaturiat
i de ipso loco, climate di Prouincia,sub
55쪽
aipectu dc influxu sub eodem coeso , &con1tellationibus , quae intinia agemia similia , similes produce sent effectus , in
similibas subiectis eiqhae di onctent ad
similes incrus α actiones, nec ex mari id leuenire,potest quod non habeant cantes hi similes cum inari aetius: at omni ex parte diuersos & vario sue fontium siquide rum motus &- aestus non eandem pe- lriodum offlaruat: notarii etenim suist no- nulli, alij vero nocturni, alij diurni , alij1- vero tempore moidiei sollim fiunt de aestuant; mare autem similes non habet aestus, quotidie fit, hiemis, acaestatis tem, autumno ac Verno, solo plenilunio
augetur ioluit,h di aequino ijs, quod l*estus huius. causa efficis sit sortior, α potentior histe in temporibus. vla inst
Aiast. Maxima est haec quaestio, &iudicatu . . hete, te dissicilis,leste ipsomet Aristotela,qui qua-norauit uis maximus fierit philosophoru, genius lisa. -& da tan naturq aestimaretur, nihil R ' ominus hos taestus capere non Iun. imo fertur cum capere non posset se ita Oceanum ii psum piaecipitem dedisse αdirisse, cum te capere non possim, tu mis sum. capim : captus est Aristoteles abi oceano Λristoteles oceans. ca per non possen; Maxima est ergo haec dissicultas; nihilominus etsi sim minimus phiIO-λphorum , ipsomet. Aristotele inferior multo, dicam quiasiniam, dc undenam fontes
56쪽
intes aestuent breuiori quo potero dicamoquio. Opinor, & veritatem eme testoriales aestuare, varijsque motibus recipros, varijs in temporibus exagitari ab ip- Vndemet spiritu mundi , qui fontes ipsos oducit, botque motus in his ipsis fon-bus operatur, inod enim dat esse, dat iam & reliqua cuncta quae ad esse perti
:nt:spiritum autem mundi dare fontibus Ie , clare admodum superius probatumi, proprietates inde & virtutes omnes pendere etiam necesse est. Quod si non tuent omnes, etsi omnes fiant ab ipso-iet spiritu, ratio in promptu est, quod ip-m et spiritus , non omnes communicet mnibus fontibus suas proprietates &rergias; at huic unam dat proprietatem, satiCM teri aliam, & sic fiunt diuersi ac varij tes vatij intes, etsi ab una & eadem fiant causa ge-erali,diuersis dispositionibus introductis irijs in locis, quae Qmnia mutant ac variat fontes, mutata stiam causa generali, i particularem in ipso particulari loco, ut tanquam uterus & matrixfeminis illis mouet particulari suo motu semen il- spi,itu, id , & . disponit ad particularem hunc mundi latem progignendum: nam uti superius habeat iximus, spiritus hic habet proprieta-:s omnes omnium rerum , etsi in Om' tale, ibus omnes non protrudan; ur& ilucescant proprietates: omnia siquidemngularia, singulares habent virtutes ex 'tero & matrice particulari, quae haec sin-
57쪽
endum, non omnes ea nadem habent proprietatem, cum in V no & eodem loco, sea Vnde utero non progignantur: homines om-h ' ab uno & eodem emine humano specifico producuntur 3 at cum semen illud uiui . specificum varijs in uteris varietur , varios ac diuersos, ac omni ex parte dissimiles producit homines. Sic semen specificum Ioiuium varijs in locis ita variatur, ut v rios producat omnino fontes ; .variatur autem ex diuersis suis motibus intrinsecis, quos ipsemet spiritus ex sinu suo excitat, cum sit principium motus totius naturae laCalor Philothphi enim omne5 existimant, VOR tuu rii litie putant calorem natiuum esse, principium motus; calor vero ille natu, tiuus - nihil villud est, quani lumen a Deo creatum & elementis iniussim , ut in ipsis
esset principium motus quietis: Mic. antem lumen principium'caloris vitalis nihil aliud est , quam spiritus mimdi ,. Manima 'naturae,hoc est principium actionis
Q iod inde colligere facile possumus;
corpora siquidem vitae plena , non .mo- C-iox uentur, nec ullo pam, agunt sinEcalore Non autem ille tingvi- nati uias non distinguitur ab spuitu ci aniatur ab ma corporum naturalium; nec anima illa RH di spiritus a lumine' illo creato, quod oc- ει permiscetu elementis quaece exeata corpora illa naturalia' componinu ,
58쪽
tum ipsa vivunt,&incise naturali persi-tunt post morier' vero extinguitur, unde tropriE dicimus ut mortem rerum indi- emus invitam extinctam esse, quod im-1roprie loqui esset , si vita lumen non flet e quod eniri extinguitur, luminis gnis rationem habet. Uita ergo chm sit lumen, & lumen il- 'ita estud non distinguatura calore natiuo & vi ali, arguendum. est pxincipium motus um a calore nativo dependeat, penderetiam ab dio lumine, quiad calorem vita-em dicimus Et cam aestps reciprocus sit notus in λntibus : a principio motus niuersali totius nature , dependere. Lenendum eli , quod principium cum situmen illud a Deo creatum & massae ele . nentorum ' tofusum vertissimum est Motus
iulli fontes , pendere, 'ab im eodem lu-Dine quod fontes hos fecit, & in ipsis fa- , =: ad 'i hum est calor natauus fontium & princi- sumine. γium ipsius motus, quod nunc plus, nunca unus viget in his fontibus , ex astris Juae principium illud rqborant, vel infir-
nant, secundum eorum naturam; nam
iumen illud internum quod est princb tum motus uniuscuiusque rei, a lumine Duperiori tanquam 1 patre suo, 6c a causa generali gubernatur & resitur, & duris . viget lumen superius, inferius suas vege
59쪽
potentiores aestus in uno tempore, quam in alio , cum lumen superius plus in uno, tempore vigeat, quam in alio, a quo lumine fontium lumen internum fouetur& multiplicatur, tanquam a causa sua generali , quae praesentia sua vigore suo, affectus suos Vcgetiores re potentiores
petroleum effundunt. CAPUT XII. VT curiosis animis penitus satisfacia
mus circa naturam horum fontium, .
, . explicandum nobis est, quid sit oleum αan eiusmodi substantia in meditullio terrae reperiri possit inter mineralia dc ea omnia quς terris enascuntur, ut& reperitur inter vegetantia & animantia. Asserimusot..ta' icum substantiam esse . aetheream4. . '' mercurij mundi , quae continet in se multum sulphuris, parum mercurij, & adhuc minus salis, Sc ratione paucissimi salis li- . quidum est & ficiens: cum vero sal ab-dat . coagulatur 6c condensatur veluti in axungijs & pinguedinibus animantium, quae coagulantur ratione salis abundantis:
qudd si distillentur vasis chymicis tunc tu oris sal separatura sulphure dc mer-
60쪽
s P AG TRICUM. 33urio. & remanet in fundo vasis inter ω- , es di magma, quod caput mortuum diust Chymici: reliquum quod ascenditer distiliationem numquam amplius fri- ore densatur,sed manet liquidu& fluens,nde dicitur oleum & essentia pinguediiis & axungiae: Idem est, ac contingit in ummotis omnibus liquoribus, resinosis,c therebentinis, quae frigore densantur;
t si distillentur, quod subtile est & aethe- eum sulphuris & mercurij sursum pelli-ur: quod vero salis est, fundum petit, αnter magmata rasidet , unde ex sepa-atione salis, quod sursum petit, non am- lius frigore congelatur , sed liquidum , emanet re fluens, & vocatur oleum αssentia. Cum ergo haec substantia aetherea sul- ,huris & mercurij in animantibus & ve An oleu tantibus reperiatur copiosa & turgens, reperia-:adem etiam substantia reperitur copio tori fonte in mineralibus ; nam sulphura uncta, bitumen naphtha, succinum om- iis generis,& petrolea inueniuntur copio a valde in terris, quae a calore centrali dciaturali, imo & tape saepius a calore prae-er naturam ipsius terrae distillantur ,
Euenit aliquando, dc saepissime , ubi opta sulphuris-, bituminis , gagatini apidis, & lapidei carbonis adest, qubdi ςalore pr ter naturam. ipsius terraebitumi si corpora comburuntur,