장음표시 사용
81쪽
unde m TE DICI sere omnes credunt, Vec Iurumque esse putant bronchocelem ' quo solent deturpari Sabaudi et Mospyr-
renei homines, exoriri ex glacie et niue fusiet. in fontes delapsis , praecipuo an-. ni tempote. Non nix, neque glacies, nec aqua quae ex niue et glacie funditur et liquatur hoc tumoris genus progignit ; at est spiritus falis congelans et coagulans, quo turgent aquae omnes et fontes horum climatum: verum tamen est in niuei et in glacie spiritum illum salis coagulandit tem turgere ; nam dum frigus urget et aquam condensat, spiritus aquae sulphu, rei et vitales evanesicunt, et remanent spisVn4ς ritus salis copiosiores et potentiores; vnn glaciatur aqua , .dum priuatur spiritu qua. sulphureo et vitali suo , et in aqua frigore Condensata vigent spiritus salis, qui , solihronchocelem efficere possunt: qui hu' mores serosos,et aqueos, ct pituitosos Virri
82쪽
Ite sua coagulanti et fixanti, condensant coagulant circa partes gutturis , ubironelao celes prosignitur ab humoribus igidis et pituitosis, ab spiritu illo fatis ui in potu copiosus reperitur conden
Itaque non alia nobis est quaerenda ronchoceles causa, quam spiritus illesia, S coagulans et condensans, qui copiosust turgens reperitur in aquis omnibusaontanis tam ex situ loci, qui cum petroas habeatur ex inde spiritu salis abundar,uam ex frigore quod violentia sua spirius sulphureos et vitales evaporat er ex aurit, et inde spiritus ille salis coagulansi fixahs vegetior est in niue et glacie, luam in caeteris aquis quae frigore non ondensantur, cum spiritus vitae seu sul thureus dum viget & potens est in aqua, mpeditur ne frigore congeletur ; at dum vanescit & foras pellitur a frigore ni-nio , tunc temporis congelatur aqua, ab piritu coagulante salis, qui in aqua gla-riali viget, &sic aqua in erystallos con- aertitur aliquando , absque Vlla potenia resolutionis nouae . ex siccitate nimiantrqducta in humidum aquae , ab ipso pisitu: Oiliti midum aquae firmiter con- esat & vere fixat in crystallum ti Quod n fit u e ' & glacie con t ingere non pote st, quia 'facile et olliuntur in aquam leuissim' talore scisis; Atua'iccitas vitima dc
eitrema spiritus filis , nbn' est introducta,
83쪽
6 HrDROGR. AP HVM in glacie dc niue , ut est in crystalilis Spiritus ergo salis, qui copiosas & turgens reperitur in aquis Sabaudiae dc Pyreneormn montium bronchocelem opera-
salis. partibus laryngis & gutturisum li
horum hominum qui inibi degunt,multa& copiosa reperitur pituitae saburra,viscosa & tenax, pinguis & glutinosa, & praecipue in corporibus mulieru, quae cum sint hominibus frigidiores, pituita inde magis abundant,quae clim sit salsa, de spiritu salis turgeat, inde facile in tumorem congel tur & condensatur , ab spiritu suo salis innato & naturali, qui fouetur dc augetur magis ac magis potu illo continuo, de Perenni aquae , quae turget simili & eodem salis spiritu. Et sic producuntur schyrrosi dc Cedematosi illi tumores circa laryngem, dc partes
. . gutturis, quos bronchoceles dicimus: qui tumores numquam ad suppurationem suppura- deueniunt; quod calor naturalis seu vitae elonem sulphur in hisce tumoribus fere extin-n dς' guatur. dc quod sal abundet dc turgeat inniste tumoribus viii corruptionem impedit. Ad quos tumores curandos dc euanescendos excellit dc potens est spiritus salis permixtus balsamo sulphuris. Sal siquidem curat omnes morbos quos ipse facit.& operatur, modo .sale uti sciant Medici therapeutici ; nam frialis acrimonia morbos n nullos progignitatus dulcedo
84쪽
s P AG TRICUM. 77 t. Si siccitas eius & coagulans virtus Broch ronchoceles parit& schyrros, humidiis eius, quae est elui spiritus dulcis, eos isos tumores di luit & discutit, & sic abno & eodem fonte malum oc bonum xoriuntur & scaturiunt.
VERISSIMUM est centrum mun- Cetrum di terram esse, in quam tendunt &tergunt virtuteS omnes totius uniuersi, anquam ad centrum mundi: unde terra . pere dicitur mater rerum omnium,& prς-:ipuE fontium ruat moducuntur in ulcrouo dulces dc insipidi, qui cum ita sint & vndem,
exoriantur ex medio terrae, dum ex ea tes dul-
egrediuntur aquam maris inueniunt salsam, spissiam, & crassam, ponderosam, &viscoiam, & sic chin habeant qualitates contrarias permisceri non possunt; nam fontium aquae dulces, tenues sunt, subtiles admodum oc leues, Sc perinde aquae maris illico permisceri non possunt, unde perueniunt ad superficiem maris dulces
85쪽
subtiles 3c leues , donec tandem mota
maris permisceantur. Scaturigo tamen horum fontium motu suo violento, maris aquam penetrat,& quatit undique sine permixtione ulla, donec ad finem motus sui deueniat,ubi tandem quiescit, & quiete sua permiscetur, varijs agitata mariS fluctibus. Sic reperiuntur fontes dulces in medio ipso maris Oceani, & Mediterra- nci, nonnullis in locis, qui admirationi sunt nautis omnibus, quique ex terra scyturiunt,& per medium mare fluunt absque ulla permixtione, quod aqua maris,&fontis sit contraria , ct aduersas habeat qualitates , huic permixtioni repugnantes. Quod valde mirari non debemus, xliba, 'quotidie id fieri experiamur in Rho-tiu, ma- dano fluuio,cuius aqua cum sit dulcis mari non ri Mediterraneo permisceri non potest , α permis--multa stadia, dc fere ad septem aut octo Qxur extenditur Rhodanus per mediumare Mediterraneum absque ulla permixtione, ita ut in medio mat is Mediterranei aqua dulcis reperiatur & permisceri ne- , queat mari, propter eius tenuitate &su, tilitatem, quae crassitiei & viscositati moxinς repugnaI. Concludendum est ergo fontes aquae dulcis, qui in med ijs ipsis marinis aquis reperiuntur ex terra ipsa exoriri ab spiritu mundi, qui eos ipsos fontes producit &progignit in ipso terrae Ulcro, ex quo dein
de egrediuntur, & nuunt ad superficiem
86쪽
rete, quae quamuis mari cooperiatur, nil impedit quin fontes producti ab spiri- mundi, huc tendant quo vergunt mb-
naturali, & si mare inueniant, per meum mare Ut per mediam terram fluereguntur , nec ideo permiscentur, cum Uae maris tenaces, Viscosae, ponderosae, salsae sint; aquae vero fontium sint sub-eS,tenues, leues,& dulces,& perinde coiriae qualitatis, & dissiciliis permixtionis, ide ad tempus remanent impermixtae il- aquae, & fluunt & mouentur Undiquale ad tempus aliquod ,donec motu agito tandem permisceantur.
NFINITI fere sunt fontes qui salem Undena
effundunt tam ad litus maris, quam ex a litus maris longe ab ipsomari in medio m.ὸ 6''ere terrae, in plano terrae Sc in montibus terrae. bi fontes salem effundentes reperiuntur. 'bi ad litustini maris,hi quidem ex mariunt & veri fontes dici non merentur, sed psius maris aqua transata & transmissa in aliculum per . coecos & occultos i cIIae
87쪽
fontes non sunt, quod in terra non progugnantur, ut veri oc alii piogignuntur fon tes ab spiritu mundi, uti dictum& prob
bal sivero fontes qui in terra repertutu cui ab piritu mundi fiunt, & ita veri sunt
fonteS, non ex mari sunt ; quamuis salsidiat quia sal liquidum in ipsis fontibus g
neratur ab iplomet mundi spiritu tan,' quam a vera sua causa efficienti et formali.
od nonnulli Philosophorum conced*maon poli unt: sal omne existimans ex mare ortum habere et scat Miri, quod sal ubi- trimen salium est et erroneum I cum i' omnibus locis iat produci et generari posiest' sit, ut et in mari generatur, quod ex fontibus salsis qui multis in locis scaturiunt, et ex montibus salis, qui in ipsis m'iatibusi Py en Vis reperiuntur, et multis alijs in lo- . o cis,sat admodum testari potest.:Sal enim qui in his locis generatur et
producitur in tanta copia et fertilitate, vis i' ο - eius fodina exhauriri non possit, ex mari non potest exoriri ; cum aqua maris huc 'non perueniat, nec per caecos, nec per ap parentes et euidentes ductus. Sed solum producitur a virtute naturae, ops ipsius productricis facultatis,quς est spiritus eius, , qui materiam elementorum his in locis
miscerad productionem salis. Et hinc probari potest cum hic in superficie terrae natura salem producat, posse etiam
88쪽
etiam producere eumdem ipsum salem
an cauernis, et in intimis terrae antris, cum aequε potens sit natura in superficie terrae ac in eius cauernis; aequalis enim ubique locorum est naturae potestas , modo locorum dispositio aequalis reperiatur. Natura ergo producat salis montes in superficie terrae.in intimis etiam terrae antris ex eadem materia et simili agente, et aequali locorum dispositione salem producere potest: cum autem intima terrae antra, Uda
sint et humida, sal dita luitur in humido illo, et sic cum humido illo fontes salsi
progignuntur et fiuvi, ad superficiem terrae, cum sal ibi coagulari nequeat in solidam massam, sed necesse est ut fluat in fontem , cum ab humiditate nimia loci di luatur in liquorem qui fontem
Scimus chimica doctiina salem produci in omnibus mundi partibus,calore naturali ipsius mundi, qui dum agit in ipsum . suum humidum, eum depascendo, Vt nutriatur eo, desiccat ipsum humiduishquod autem desiccatum est in ipso humido naturali, sal naturale est, et radicale cuius. cumque rei. Quod si fontes, ut dictum est producantur ab ipso calore naturali mundi et naturae, potest fieri ut in quibusdam locis calor ille naturalis sit ita potens et efficax, ut actione sua potentissime suum materiale humidum desiccet, ita ut appareat Sal naturale eius, & sic Sal centrala,
89쪽
Desieea ri mundi et naturae, apparet quibusdam tio hu- in locis, et si diffoluatur ab humido assimi di na- uentitis, fontes salsos costituit.Deliccatio toxae x humidi radicalis ab ipso naturae C
dueti. 'mis, est productio salis,seu est actio cuius 'beneficio sal apparet,et in lucem produc, tur, alioquin enim inuisi e remanet in ipso humido radicati. Qui aquam coag ' lare sciunt virtute caloris continui et per-z ennis in vase hermeticE clauso, sciunt etiam veritatem huius Philosophiae, et
apsa met experientia, aquam continuo calore fieri salem ; 'quia calor naturalis aquae depascit continud suum humidum, dc depascendo desiccat ipsum, & in ipsa humidi radicalis desiccatione saὶ statim apparer,
quod est naturale & radicate in centro cuiuscumque rei, & permixtum cum calido di humido innato rerum omnium. - Concludimus ergo fontes sal s, qui in diuersis terrae locis scaturiunt & Π Unt, non ex mari esse ; at produci , α progigni ab spiritu naturae in cauernis -teriae , qui spiritus cum in quibusdam locis potens siit, & turgeat calore inna- to, seu coelesti lumine. Virtute ipsius ca-- loris potentissime , desiccat humiduim; suum, ut ab eo nutriatur: desiccato autem humido , ,siccum illico naturale appa-
.ret , quod est sal naturale. Quod deinde cum di luatur ab humiditate nimia
ioci propinqui vel alio quouis modo
90쪽
s P AGT ICVM. 8 1midum externum confluere inibi post multis ex caesis, & sic salem inibi pro-1ctum dissoluere di fontem salsum eoiodo constituem. 'i
nonnulli Demis tempore Nirtute sua naturali exuantur, reliquis . autem anni emporibus eam
ENSIBILI sere signo terra videtur apparet sortior & potentior hyemis:
zmpore , quam quavis alia anni αonsti- .utione; quod per aritiperistasim scis ris, tyemis tempore , calor naturalisapsius errae augeatur in cauernis & antris ipsius rerrae 3 evaporari enim non potest, nec ursum ferri ad superficiem terrae , ad ἴenerationum & corruptionum usum M mlitatem . quae in i superficie terrae fiuntί iEt perinde cum calidum illud naturalα. terrae sortius & potentius sit homi tem- , pore, sontes etiam tunc temporis dat e- rem esse maioris virtutis & essi cis .quam