장음표시 사용
301쪽
, hostis, quam subditi ejus operis, ct opi, bus defendunt. AD F. V.
Fata I quis in hosti inciderii I is Hoc ι, non fit iure belli, sed jure necessariae
is defensionis, quae cuique privato , contras, quemcunque ata tessorem , etiam extrao bellum, competit. Cons. svr. I. m μ.-l. a. c. II. sao. I. V c. 26. ,, S. 6. Impetret isti ex rebras hostiam damna D
eisui J - Τunc jure belli agit, nomine , o & jussu superioris stuod itu definiendum es ex iis, qua de
pignor,i-θω snpra a nohis sunt tradita ii, immo jus capiendi res hostis es ex conse ,, su superioris plane differt a pignoratime, ,, seu iure repressaliarum. Nam privatus,, priori casu acquirit dominium in rem, α,, personam hostis bello capti; hoc casu tamis tum securitatem acquirit in res, & per. sonas pacatae civitatis. Vid. l. 3. c. a. DF. 7.
A u o Y o hic in genere notat, militem, qui privatiin damnum c etiam in is bello justo absque jussu, ct absque ne-- cessitate datin inde teneri suae civitati ;,, immo si iusta causa absit , etiam hosti. se Equidem prius omnino verum est; at po- ,, sterius negamus queri enim hostis non se potest, qui toti civitati injuriam intulit. ri Ex judicio igitur nostrae civitatis semper se justa nobis causa est; adeoque milites no--stii intuitu hostis semper jure agunt, ne- is que hactenus judicium aliquod hosti comis petit, quam quaestionem occasione Anni- ,, halis motam exammavmus ι. a. c. RI. f. m 4. n. l.
Si quis miles 3 is Qui pretio eonductus
Aut aliis 3,, Qui suis sumtibus militat. Etiam in bella iusto I is De justitia belliis inter duas summas potestates quaeri nonis posse, diximus, quia uterque eam sibiri vindicat; at cujusque judicium valet in is sua civitate. Aia eis hostiam inrenderit, Ue. J . Id is est hostem privata auctoritate heserit.
Non iussis id est absque superioris iis cui injuria facta est, consensu.
Adde, eum neque metimas subesset J - Id
si est ubi hostis vires non minuuntur, neci nostrae augentur. L. 3. c. I a. S. I. 6ζ L q.
Neque iusta causa I Ilaee semper subestis ex judicio cujusque civitatis. Theologis J- durisconsulti contrarium te ,, nent, & merito, quia omnia in hostemri licent etiam naturae jure. merito autem addidi, quod ab eis omissum estis Immo recte omiserunt; quia ju- sta causa semper subest ex iudicio ejus,, civitatis, quae capit, nec alius judex est. Nam ea s asit, leuehitur forte sua c vitari I ri Sine cujus jussu tem hostilem v
is stavit. Nou item hosi. eui nullam seris injuriam J ., Sed qui dum non vult reparar m damnum 4njuria datum, quaevis hostilia ,, pati debet, nec ideo quet i potest.
Νω dissimile es 3 - Duplex ibi quaestio
ri erat: 1. An Saguntum, quae civitas eratis socia Romanorum , jure obsideri potuerit ri a. An Annibal privata auctoritate obside. o re eam potuerit Prior quaestio sola cum, , Carthaginensibus ventilari potuit, & adis eam quoque tantum respondebant carinis thaginenses. At merito ad alteram reger is bant, ad Romanos eam non pertinere,
,, utpote cum ex judicio Carthaginensium, , Saguntinis jure hellum inserri potuerit ἔ, , an vero jussu publico. vel privata auct is ritate id secerit Annibal, hane quaesti
nem, atque animadversionem in cimem, is eorum esse. Cons. L a. e. a I. S. -
302쪽
De fide inter hostes. I. R in deberi hostias quoi siis. II. Reselgitur semitentia, qua praedonia , U Oraunis fiam servandam
III. Somitur argumentum fuintum ex eo , Fod tales pmiam merautim , V oseuditur, hoc non considera ri, ubi tanquam cum tali actum
est. IV. Non obstare quod promisA -- tu extorta fit, si ei, qui promisit,
metus illatus non fit: V. Amsi juramentum accesserit, quam-Dam id adυersus praedonem impune , quod homines attinet , in
VI. Eadem aptata ad Alditos bellantes. VII. Specialis difficulta. circa promissa subditu facta, ob supereminem
dominium tractatur :Vm. Et ostenssitur , talia promissa sim mari cmitatis jurejurando :IX. Aut si tertius se interponat, cui sat promimo. X. Mutatio satus publici quomodo fiat.
M. Metus exceptionem ad bellum s lemue juris murium non pertrici erXII. God intelligenatim de metu tali , quem jus gretium agnosecat.
Xm. Servandam fidem , V perfidus rXIV. Non si conditio deficiat : quod locum habet si alter parti pa
ctorum nou secm. Nec si jusa compeiisatio oppo-
XUI. Quamvis ex alio contracta :XVII. Aut damno dato.
XVIII. Immo eg ex paena: XIX. βιιomodo haec in bello locum sim
' I. I. Uid , quantumque in bello liceat, diximus partim nudespectari, partim ex promisso antecedente. ' Parte priore a Pluta, ret x posterior , ' quae est de fide hostium inter se. Egregium est consulis Romani ε Silii Italici dictum e. XIV, vers.
Militia, cui postrervum, primumque tum i
Xenophon Φ ' oratione de Agesilao , Dω μάγου καλὸν κτῆμα red re αλλως ἔ
303쪽
chnra res es tu omnibus qreidem , sed praecipue in ducibus, religionis, U 1idei obser utes esse , atque haberi. Aristides ' Leuctrica quarta : is εἰ ni is σπον-
tionibus se; audis maxime speerantur qui , Utilia suilent' : ut enim recte dixit Cicero de finibus . quinto : nemo es , qui non hanc 3 Uectionem aviami probet, atque laudet , qua non modo utilitas nulla q ritin, sed ' contra utilitatem etiam conservatur fAs. a. Publica fides, ut apud patrem est φ Quinctilianum, inter armatos hostes ' inducias facit, ' deditarum civitatum jura conservati Apud cui dem alibi di fides supremunt ' rei mu humanarum υinculum est e saera laus fidei inter hostes. Sic & Ambrosius : liquet igitur . etiam tu bella fidem. ij justitiam se, ari oportere. Et h Augustinus et 1 Mes quando promittitur, etiam bosi serυanda es , contra quem gerittir : nimirum , ' hostes qui sunt, homines esse non ste sinunt. ' At homines omnes, qui ad rationis usum pervenerunt , ε capaces sunt juris ex promisso. Camillus apud Livium s ait , s sbi cum Faliscis eam esse societatem , ' quam ingeneratat natina. 3. ' Ex hac autem societate rationis, & sermonis, nascitur ea , de qua agimus , obligatio ex promisso. Neque vero putandum est, quia hOsti si ' falsum eloqui aut licere. aut crimine vacare , ex mul Orum se tentia I supra diximus , ' pari ratione hoc & ad fidem datam referri ponse. Nam ' verum eloquendi obligatio est 3 ex causa , quae bello fuit anterior . ' & bello tolli sorte aliquatenus potest: ' at promis fio per se jus novum consert. Vidit hoc discrimen Aristoteles . quum de veriloquio agens ait:
rax es, V in iis, quae ad justriam, V injustitiam pertinent et ' sunt enim
. Pausanias Arcadicis de Philippo Macedone : ς -ωὶ, ἀγαθὲ, a,
voca rit, ni qui Do more habuerit juburandum c temnere , idem quaυis occasione violare , ita ut nulli homini fides vilior fuerit. Valerius Maximus
de Annibale : bellum adversus populum Romanum, V Italiam professis
ro adver-G a o T 1 ff.b summutu J Qui idem argumentum late tractat in istola CCXXV. Ia6. secundum n vam divisionem. )G st o N o v I ff.' 3 sectionem animi J Propositum ejus , qui se gestit bonum virum haberi. 4 capaces sunt jum .2 promisso J Polliint obligare alter alterum stipulamio. s Ibi rem Fadiatas 3 Quamvis hostibus eum
ε Fassum ει-tii J Dieere , vel Beere , quo hostis deeipiatur, ae salsam opinionem de cortia siliis nostris imbibat. ν Supra diximis 3 3 . I. I .g Ex ea a , qtia heslo 3 Ex illa iudieandi
304쪽
3. I, H. De fide inter hostes. 29 aikersus ipsitim faeni acrius rasit, meudaciis , M fallacia quasi praelatris
artibus gaudens. qrio evenit ut alioqui insignem nominis Di memoriam relie Zimrus , in dubio majorne vir, au peior haberi deberet, po3ieret. Apud Home- .ium o semet accusint adacti eonscientia Trojani vers. 3st,
Iuratamque fidem pugnamus, nou quibus es finIL I. Et supra β jam diximus , non recipienda illa Ciceronis . ' nul- b
Ii nobis societas cum tyrannis, sed potius simina afractio es. Item : pirata nou es ex per taetritim numero aefinitus : ' cum hoc nec Mes esse debet, e M ise.' nec Iusjurandum comminis. De tyranno etiam 4 Seneca : quicqiridi Vites at , quo mihi cokσeret, intercise juris humani societas abscidit. Ex quo ἡ. - f. 'sonte error Michaelis Ephesii profluxit, qui ad quintum Nicomachiorum p- ιJ e dixit, in tyranni uxorem O ' adulterium non committi e quod ipsunt pari errore quidam 4 Judaeorum magistri de alienigenis dixerunt , quorum conjugia pro nullis habent. a. Atqui belli piratici magnam partem Cn. ' Pompeius pactionibus confecit, vitam illis pollicitus, ct sedes , in quibus sine rapto viverendi
Et tyranni interdum 33 libertatem reddiderunt, impunitatem pacti. Caesar belli civilis 1 tertio, a Romanis ducibus cum pGedonibus, & iugi tivis , qui in Pyretnaeis erant montibus , actum de compositione scribit. quis dixerit, si quid convenisset, ' nullam inde exstituram fuisse obligationem 3 ' non habent quidem isti specialein istam communionem, quam
inter hostes in bello selenni , & pleno, introduxid jus gentium : ' at
e Muste iam non committi J Senem in exeerisrtis Iu , 7. Nem putavi adulterium , uxorem tyranni polluere : IcM nee hemicidium , tramuum oecidere. Iuluιε Curtio iii F. homicidiumnum. 36. feminam bannitam impune adulterio gorrumpi censuitici Iudaeorum magi ri J Rabbi timi Seu G mson , & Rabbi Salamo ad Lewt. XX , Io. e Pompe- pactionisin eo reit J Sie impro ista Didii perfidia in Celtiberos ex rapta viis ventes. Vido APPI AN. De my. Moem. pag. 3ra. & , quod spectat Pompertim, P L. Via T. ECH. in ejus vita, pag. 63a, 633. I. B. GRo Novi rixo adorem ipsam Gem J Adeo nihil pactorum sibi servanillim putavit, ut ipsi fidei Murum indixisse videretur. M Eo perduelliam mcmera I Non pro justo hoste habetur. Ia Iuburandum e mine J Nee si quid erpromissum , vel juratum sit. id servandum est Ia Libertatem reddiderunι J Ut Iseas Carynen sum tyrannus . qui dominatu deposito , Ω aecepta fide publica, patriam traderi Achaico ad iunxit. Pol . a. Et hinc materia declamatio nis Fabio avo decL a 67. Heus ad arem de ρυῖιον Orannidinc ia) Est apud Homerum :
EMG u ἐκτελέει.α , λι- έ Ἀ- ωλ. i. e. ut benὸ vertunt ultimi lati. svure uia 'il utile nobis autumo essectum Di , nisi fere iamrae ita , scilicet, nisi reddamus Helenam. Sie A ictor noster. ex memoriae vitio . sensum, &setiem orationis immutavit : quemadmodum etiam in ora libri scriptum erat, nimi. X. pro
305쪽
goo LIBER I M. CAPUT XIX. g. Η - IV.
quia homInes sunt, communionem habent juris naturalis, ut recte disse. a Pin. rit Porphyrius φ, libro de non esu animalium tertio, ' ex quo nascitur Ei ut pacta servanda sint. Sic Diodorus . fugitivorum duci Apollonio a Lutis . cullo fidem servatam memorat. Et Dio ς seribit, ab Augusto Crocotae. Lib. bb latroni persolutum pretium iripiti ejus impositum, cum se ipse si- sitim steret, ne fides violaretur. n. i. III. I. ' Videamus tamen, ecquid a Cicerone non allatum proferrii hi L h speciosius possit. Primum hoc est , quod ' qui atrociter malefici sunt. c s. Es' δε ' neque pars sunt ullius civitatis, hi a quovis homine puniri possunt II. Steph. si jus naturae respicimus , ut alibi a nobis explicatum est. At qui puniri possunt ut vitam amittant, ' his & res, & jura sua possunt aut i . si ferri . sicut recte dixit idem 4 Cicero : non est contra naturam, spoliare e. v. b. i. eum, si possis , quem honestum es necare. ' Inter jura autem est hostro jus ex promisso quaesitum t potest igitur & hoc in poenam ei auferri.' Respondeo, processurum hoc, si non tanquam cum malefico actum esset; at f si quando cum tali, qua talis est, actum est, ' smul de remittenda. quod hanc rem attinet, poena actum censeri debet. quia semper, ut alibi diximus, ' ea lamenda est interpretatio, quae *' cavet,
O, 2. ' Non male apud Livium φ Nabis , cum tyrannidem ipsi obji-xxxiv. ceret Quintius Flaminius : de nomine hoc respondere possum , me, qualis ς. 3i. cumque san, eundem esse qui fui, cum tu ipse mecum , T. Qiunii , societatem pepigisti. Ex mox τ jam fem avi haec, qualiactionque sunt, cum societ tem mecum pepigistis. Addit, si quid ego mutassem, mihi mea in istantiae ,
cram vos intitetis, vobis vestrae ratio meduenda est. ' Locus est non dissimia
i. 2. l. in oratione Periclis, ad cives suos apud f Thucydidem t ται πόMια --
MV,' nemur , s tales fuerunt pio tempore factiun es fiam. n. a. eor. IV. Deinde objici potest , quod o alibi diximus, ' eum, qui me ira , tu causam dedit promisso, teneri liberare promit rem, ' quia dam- s. in num dedit per injustitiam. id est, ' per actum pugnantem & cum natura
orta injuria. II. I. 3 Vide hae de re scriptorem de eompositione Dineis inter principes, V ordinει Imperii. GLON o r4 Neque pars' sunt 3 vari sedium' inopes . nee eivili societate conjuncta, in quosvis graL
debetur. II Non tanquam aD o J Si eum e. egit , quem putavit esse bonum virum . & neis seivit latronem . piratam, maleficum esse.
is cum lati , qua triti a Cum eo, quem n tum eli , qualis sit. I9 Simia de ramutenda 3 Conitaehat tacite inclusum . quae prius secit improbe , Baudi esse illi non debere. ao Ora ne actio J Emeit , ut eontrahentes non videantur nihil egisse. ai Li,erare I Solvere obligatione. Ita veteres Edd. sed legendum curoeot--, ut est apud Auctorem , unde hoe petitu I. B. Gao No
306쪽
6. IV - VI. De fide later hostes. gor
in libertatis humanae, ' & cum natura actus, qui liber esse debui . Hoc vero sicut fatemur interdum locum habere, ' ita non ad omnia promissu praedonibus iacta pertinet. nam ut cui promitium quid est, ad liberandum promissorem teneatur, 33 ' opus est, ipse metu iniusto causam promita dederit. ce ' Si quis ergo, ut amicum vinculis eximeret, pr miserit pretium, tenebitur et ' huic enim metus illatus non est, qui ad contrahendum sponte venit. V. Adde quod & ' qui injusto metu coactus promisit, teneri poterit , accedente jurisjurandi religione. nam inde, ut alibi η diximus, ' homo non homini tantum, sed L Deo obstringitur, ' adversus quem metus exceptio non est. Uerum tamen est, ' ex tali vinculo solo promittentis heredem non teneri, ' quia *3 in heredem transeunt quae in humano sunt commercio ' ex primaeva dominii Iege ; ' at in his non est jus illud Deo quaesitum qua tale. Iterum illud quoque ex . superioribus repetendum est , si quis fidem junatam, aut injuratam pretedoni datam violet , ' eum m nomine poenam apud alias gentes non debiturum : ' quia odio praedonum placuit gentibus, quae adversus eos etiam vitiose committum tur , dissimulare.' UL Quid diemus de subditorum bellis adversus reges , aliasque summas potestates his , ' etiamsi causam per se non injustam habeant, si jus tamen per vim agendi deesse, ostendimus ς alibi. Potest interdum & tanta esse ' aut causae injustitia. ' aut resistendi improbitas,' ut puniri graviter possit. Tamen si quasi cum desertoribus, aut rebellibus actum sit, *7 ' poena promisso opponi non potest, secundum ea, quae modo . diximus. Nam ' & servis fidem servandam, veterum pietas existimavit, credito e Lacedaemonios iram divinam expertos, quod Taenarenses servos contra pacta occidissenti Et Diodorus f Siculus notat, fidem servis datam in fano Palicorum nunquam a quoquam domino
lassicere responsio : nam certe Praedones , &fugitivi, metu injusto musam eontractui dede runt : nisi enim metuerentur . nulla cum iis fieret pactio. Μesim dieere , id verum esse in eo pro initare , qui fuit in potestate illius , cui promittebat , quippe huie nihil fuit indignnm. itaque nee tuitus rivi eonsensus. At qui ii-her , S tui iuris eum praedone contrahit, eius plenus est consensus , uteumque provido metu inducti e nec hie est metus proprie dictus, qui cadit in constantem virum , eum praesen vertatur periculum erueiatus, aut mortis , quo amittitur eonstantia , S omne eonsilium ari eitur , sed quidam prouisus adversus laturum malum . quod ita exspectatur , ut saepe. non aecidat. 23 In heredem trans ι qua is haemino IDebita ex eontractu 1egitimo : hi enim honis adhaerent, & quocumque bona veniant , hoc eommodum , aut incommodum feeam serunti At ubi quis injusto metu eoactus interpoliis iureiurando promittit . nullue est eontractus legitimus , sed tantum vineulum personale . quod cum persona mitinguitur , nisi novum jus aceedat , hoe est , moriens forte . qui promisit . ultima voluntate mandet heredi. uti ilud solvat. a. Di imulare J Impunita transmittere as Per se non in clam a Puta injusta tyrannide pressi. αε Dia tamen d Adstringit enim eos civilis ordo ad obedientiam , & patientiam. I Paena promis 3 Non liberatur prinee fide iliis data , ditendo eos menam sibi deis here i itaque cum illa promissum suum coma pensari. neo se id servare teneri, & suffieere,
re At vide quae diximus ad PD E
DORMUM, De Imr. N. ου Gent. Lib. m. P. O. S. I . Nol. II. I. E.
307쪽
Da L I B E R II L CAPUT XIX. l. H - VIII.
suisse violatam. ' Metus autem illati exceptio & hic poterit elidi ii terposito jurejurando , sicut S M. Pomponius tribunus plebis jurejuraim do obstrictus servavit, quod L. Manlio metu coactus promiserat. VII. Sed ' hic ' supra priores specialem difficultatem tacit jus learis constituendae, & jus supereminens dominii V in res subditorum , ' quod civitati competit, ' & ejus nomine a summam potestatem habente exercetur. ' Id enim jus si ad omnes spe fiat res subditorum, ' quid ni etiam ad 3x jus ex promisso bellico natum Z quod si conceditur ἡ ' via dentur inanes fore omnes tales pactiones, ' ac proinde belli nisi per victoriam finiendi spes nulla. Sed notandum contra cst, ' jus illud supereminens 3 non promiscue competere, ' sed quatenus communiter e
pedit ' in regimine non dominico, ' sed civili, etiam regio. ' Plerumque autem communiter expedit , pacta talia servari ; quo ea pertinent, qmum L. II. de praesenti statu tuendo alibi dicta a nobis sunt. Adde quod ' ubi hu S ius dominii usum res exigit , 33 compensitio tamen facienda est , ut instab g. x , . latius explicabitur. V ι - ' VIII. I. Prieterea possiuiu pacta ' sanciri jurejurando, nec maturn. pj., a rege, ' aut senatu, ' sed ab ipsa civitate ι quomodo in leges suas L se l. cedaemonios, ' jurare secit ς Lycurgus, Athenienses 4 Solon , & 3ε ne P ag sy, personarum mutatione jus jurisjurandi intercideret , repeti quotannis ju Mis. αμ. jurandum. dis Id enim si fiat , omnino ' ne publicae quidem utilia M. 9a. tatis causa recedendum a promisso erit : ' nam & de suo cedere civitas potuit, ' & verba possunt ita esse aperta , ut nullam exceptionem admittant.. L h V3 Valerius e Maximus Athenas ita alloquitur: lege legem, quae te jureju-ὼ L ' rando obstrictam tenet. Romani hoc genus h leges sacratas appellabant, ys' per quas ipse populus Romanus , ut 36 Cicero pro Balbo explicat, religione obligabatur. 2. Est
ne tribuatim in ordinem redigere. Seneea de be
nefietia III, c. 37. h Loos saeratis oppetrahame I vide Manti tam de legibus. G o N O V I r. a Mestis anιem iliati J Quod dieere potest imperans , se a subiectis rebellibus initistii meis tu eoactum ea promisisse, eoque eivili iure posserescinderε tontractum initum , id ei prodessa nequit. quia plerumque intervenit insiuraudum. αν δει legis tonstittiendis I Quod summa νυ- testus legem potest serre. Re abruare.*O I, stes stiliιον- J Ut potvit eas domitiis auferre . aut consumere in utilitatem publi.
1 Itia ex promis 3 Quod aequisverunt lata iecti ab imperante armis rebellibus exgressum.
v Non promisitie I Ut pro libidine sua possit
prineeps, vel eivitas ahuti privatorum honis. 33 compressiario tam 3 Quoties princeps, veIeivitas. bona privatorum arripit publici commodi musa, debet pro illis satissa re ei, qui sua perditig personarin J Ne posteri exeiperent , iusiarandum illud suis e persinale , atque ideo obligasse tantum iurantes. 3s Per quis ipse popiatis I Non hoe dieit cia sero , sed facto Atim nihiι esse . nis quod minptilias, plabsis Minxisses. Itaque oportebat quidem intervenire populum . ut lex saerata serretur et non tamen uhi populus intervenerat, ea lex statim saerata erat : nisi fuisset adiecta sanctio . qui eam non servasset. eius caput saerum , hoe est . Diis devotum esset : eoque is hem
308쪽
f. Vm - m. De fide I, re hostes'. 3o32. Est ad hanc rem pertinens disputatio per se obscurior Apud 37 LL
Vium libro tertio, ubi ex sententia multorum juris interpretum ait, ' tribunos esse sacrosanctos, ' non etiam aediles, judices, decemviros, ' quorum tamen si cui noceretur, id non jure fieret. ' Causa discriminis est ' quod aediles, atque alii 3s lege sola defendebantur et ' quod autem p stremum populus jussisset, id natum erat; ' manente tamen lege nemini contra agere jus erat. ' at tribunos religio publica populi Romani tuebatur. ' nam jusjurandum intercesserat , ' quod ab his ipsis , qui juraverant, salva religione tolli non poterat. Dionysius Halicarnai sensis libro sexto et aco'. 3
advocata anctor Quiritibus fuit, ut marisi amni Imne non lege tantum , sed U Iurejurando inviolabilem redderent ; quod omnibus placuit. ' Hino lex illa sacrata appellatur. Ideoque improbatum fuit bonis i factum Tiberii Gra chi , cum Octavio tribunatum abrogavit dicens, tribunitiam potestatem a populo hibere sanctimoniam , ' non adversus populum. ' Ergo, ut diximus . jurejurando & civitas, & rex obstringi poterunt , etiam in causa subditorum. IX. Α' Sed & tertio, ' qui metum non intulit, promissio valide fiet: ' nec scrutabimur, quid, aut quatenus ejus intersit, quae juris Romani sunt subtilitates : ' natura enim omnium hominum interest ut hominibus aliis consulatur. Sic Philippo, paee cum Romanis inita, ε jus saeviendi in Macedonas, qui in bello ab eo defecerant, ademtum legimus. e. ap. X. Sed &, quemadmodum probavimus p alibi, ' status mixtos in- ς L. I. e.
transiri pactis potest i ita ut subditi qui fuerant , incipiant summum habere imperium , ' aut certe partem ejus, ' etiam cum libertate partis ejus vi tuendae.' XI. I. ' Bellum vero solenne , ' id est, publicum utrinque, Rindictum, ' sicut alia habet peculiaria ' in jure externo posita, ' ita &hoc , ' ut quae in eo bello , aut ejus finiendi causa promittuntur, adeo sint valida, ut 63 ex causa metus injuste illati, invito eo , cui promitia. sunt,
9. c. s. om. Ge. g Lexe sola J Non etiam iureiurando, ut vulti Non tamen his discriminis esse causa via .etur , sed quod neminem voluerunt sacrosia 4ctum haberi, de quo id nominatim cautum non esset . ut lactum fuerat in tribunis. Liv. 2, 33. 39 Brutis J Non ille regum expulsor , sed L. Iunius , unus e primis tribunis plehis. o dea re terιio J Qui tanquam pacifieator ,
aut quomodocumque medius inter regem , &subditos intervenit. In mixtum J Ex pura monarchia in em Peratam aristocratiam.
a Subditi qui fueram, ines απι J Ut Heia
vetii excusso Asiriueorum , Bella liberi mis haustrum jugo. Ex ea a metur injuste 3 Eo praetextu . quasi vitium intervenerit contractui. aut metu intacto expressa sint , non possit ab his dilaedi.
309쪽
sulit, In irritum deduci non possint i quia ' sicut alia multa quantum- Vis vitio non carentia ex jure gentium pro justis habentur, i ' ita Ametus , qui tali bello utrinque insertur. ' Quod ni id placuiset, bellis talibus , quae valde sunt frequentia, nec modus , nec finis potuisset imponi t ' quod tamen fieri interest humani generis. ' Et hoc poteli intelli Fgi jus illud esse bellicum , quod cum hoste servandum, ait ' Cicero , , cui & alibi . dictum , hostem in bello rura retinere . scilicet, ' non
IV. ss. tantum naturalia, sed & quaedam ex gentium consensu om.
2. Neque tamen hinc sequitur , ' eum, qui tale quid bello injusto extersit, salva pietate, salvis viri boni officiis, posse retinere quod accepit , ' aut etiam cogere alterum, ut stet pactis sive juratis, sive injuratis. - ' Intus enim. & ipsa rei natura id injustium manet: ' neque interna haec injustitia actus tolli potest, nisi ex novo, & vere libero consensu. XII. Caeterum . quod metum , dixi, haberi pro justo, qui bello solenni insertur, de eo metu intelligi debet, s quem jus gentium non improbat. ' Nam si stupri inserendi metu extortum sit quippiam, aut alio terrore contra datam fidem , verius erit, rem constitutam intra jus nat rate : ' quia jus gentium ad talem metum suam vim non porrigit.. ' XIII. I. Servandam autem fidem etiam perfidis, & nos ' in gene- Π, rati tractatione supra diximus , & idem docet AE Ambrosius : quod , haud dubie ' porrigendum ad hostes quoque perfidos et quales Poeni, ιου. i. ' quibus Romani fidem sancte servaverunt. Se tunc Senatus , non eos. γ quibus hoc prasabatur, aspexit, ait in hoc argumento Valerius Maxi- i. mis. Et I Sallustius t bellis Punicis omnibus , mm saepe Carthaginienses Uf ME. in pace, per indiκ- multa nefanda facinora fecissent, nunquam Us p Minsionem talia fecere. min a. Appianus ἐς de Lusitanis foedifragis, quos A Sergius Galba nova
.M. Ia' perfidia perfidiam illim contra Ronurnam deuitatem M. Steph. barbaros imitabatur. Eoque nomine idem Galba postea a Libone tribuno vni: i. plebis accusatus est et quam rem narrans . Valerius Maximus , misericor-α a. dia, inquit, illam quaestisnem, non aequitas rexit. ee male editur ιexis quoniam qua innocentia tribui non poterat absolusio, respectui puerorum dura
m De eo meta intelliri diseι , quem Ius re ritim non improbal J Sie nihil prodest extormenti pmmissio . quam legato capto is exto fit. Mariana XXK Cap. ra. & I9. Sed exem- . plum non q-drat. vide Notas nostras Galliis. S. I. N. st o M o v T N Inmae erim, 2 iasa νν --σa 1 Fictione tantum iurix hoe iustiim est . ut aliquis finis perniciali discordiae reperiretur ι non Per uat ram rerum, aut legem morum, aut apud Deum 4s Orm jω reutium J Qui infertur actioniatas , quae in bello eonsensu sentium Iieita P
310쪽
3. XIR - m. De Me inter hos s. gos
s. Cato i originibus scripserat, nisi ε7 pueris, & lacrymis usus en
set, poenas eum daturum fitisse. XIV. Sed simul sciendum est, ' duobus modis fieri posse ut quis a perfidia vacet, nec tamen id faciat , quod promissum est, ' desectu scilicet conditionis, & ε' ' per conpensationem. ' Desectu conditionis non vere liberatur proinissors se ventus ostendit, nullam esse obligationem , ut ' quae non nisi sub conditione contretusta erat. Et huc reserem diis casus, ' si prior alter non implerit quod ex sua parte implere tene-hatur. Nam unius , ejusdemque contractus capita so singula ' alia aliis inesse videntur per modum conditionis. ' quasi expressum esset , haec ita faciam si & alter faciat quae promisit. Ideo h Tullus Albanis respondens, Deos teles facit, ' uter Wius populus res repetentes legatos aspernatus dimi- strit, ut in eum omnes expetant clades belli. Non tenebitur pro socio , ait ς Ulpianus, ' qui ideo renunciavit, quia condisio qMedam , qua societas eratiuita , ei non praestaturi ' Hanc ob causam quoties alia mens est, s let diserte poni, ut si contra hanc, aut illam partem quid sat, ' cetera
non eo minus r a maneant.' XU. ο ' Compensationis originem . alibi indicavimus , cum diximus, nos si quod nostrum est, aut quod nobis debetur, consequi aliter non possumus ab eo, qui nostrum habet, aut nobis debet, ' tantuniadem in re quavis accipere posse : ' unde sequitur, ut multo magis possimus id , quod penes nos est, ' sive corporale est , sive incorporale, retinere. Ergo quod promisimus ' poterit non piaestari , si non amplius Valet, quam res nostra, quae sine jure est penes alterum. ' Seneca libro de beneficiis sexto di se Δbitori suo creditor sepe damnatur, tibi plus ex alia causa abstulit, quam ex credito petit. Non lautum inter creditorem, V δε-bitorem judex sedet , qui dicat : Pecuniam credidisti. Quid ergo Z...H ' agellum, quem non merra, petfides et aesimatioue facta debitor ae eis,
4s Defectu e ditions J Si quis promist non omnino . sed rerio easu. Ae conditione , 2 is easus, eave eonditio non exstiteritis Per eo en ιionem I Si promissum est ,
ipse rem nostram tenet mala fide. R eum consilio non reddendi , quae si elusilem aestimationis, cujus est quod promissiim est. so Sivgala alia aliis inesse I Adeo ut si unum non servetur , omnia pro irritis , & violatis
habeantur. si Hane ob ea nn J Haec exceptio ut elidatur , quoties eam valere nolunt tontrahentes.
sa sui dicat J Actori , peeuniam eredidisti. iraque illum, unde petitur, condemno , ut tibi reddat. Sed alia saepe diciti Quae ista 3 nempe, eredidisti tu quidem illi pecuniam , sed argentum , sellieri factum in vasis , ab eo , qu eumque specie . aut occasione aeceptum , neque emtum , aut jure tinam . possides r id mstimatum pluris est , quam quod petis. Ergo se abi e iudieiis . ut te debitorem scias , qui ereditorem praeserebas. teque ultro aliquid debere illi, a quo nummos petiturus hue Fenisti. s 3 agellum , quem J argentum , quod.