장음표시 사용
661쪽
est introducta i iure easti ut res, quae per testimonia, Sstripturas non apparent, per testes notae fiant. glos in rubr. de testibus.& attestationib. & Ioan. Andr. in dicta rubrica .
a QValis est probatio per testes
ηι. Si testes sint omni exceptione maistotes , sortissima est, & secunda sortior post confessionem partium. glos. ψbi supra. 3 Quis debet esse testis λη. ldoneus .c i. de testib. & ibi glo. Quis dicitur testis idoneus 3ν. ille,cui nulla potest opponi exceptio ex his ,quae testem reddunt inhab,
a Quam regula debemus seruare ad admittendum restem ad testificandum 'a t. Quoties quis ex tali dicto commodum,vel damnum non reportat, neq; est pars principalis , neq; procurator, vel affinis par tis, neq; habet Odiu, neque amicitiam, neque timorem, neqs assectione respectu partis,tunc admittendus est tanqua testis idoneus. Ab.
in C. In luper. de testib. nu. 8. c. licet ex
quadam, .lit. N ibi glo. is Quae requiruntur in teste idoneo eis. Conditio, sexus, aetas,discretio, fama, S somma. Glo. in Q a.de testib. 7 Quae est conditio, qua requiriture Vt sint testes liberi, non serui. c. si testes.Α. q. s. s. item liberi. s Qui sexus requiritur ἐVt si masculus.& non foemina, qui de iure canonico non admittitur. Q λ- rus, de verb. signifs Mulier in quibus casibus admittitur ad testificandum ED. In erimine commisso a se,& etiam cotta clericum, in desectu aliorum t stium. c. quoniam. de testib. Io Quae aetas requiritur in teste 9. In ciuilibus , debet esse maior quatuordecim annis ,in criminalitas ,m
ior viginti, quia agit de vita, quae printiosior est diuitiis. c. si testes .q. 3. ii Quae discretio requiritur in testes'. Talis discretis,ut possit discernererem, & veritatem a salsitate,& ideo nodebet esse impubes pi a Quae sama requiritur in testibus R. Quod no si infamis infamia iuris, vel facti. α testimonium, de testai 3 Quae Drtuna requiritur in teste P. Quod no sit pauper ea paupertate, do qua timeatur quod propter metum veritatem non aperiat. c si qui testiu,
rq Pauper repellit ne a testimonio dicedo e
, Secundum. c. in primis. q. a. Sc.si testes. q. q. 3. repellitur pauper testificando; sed hoc intelligitur no rati ne paupertatis, sed timoris, ut no com rumpatur et at vero si pauper sit perso na honesta, non sollim non repellitur, sed ei fides dat. gl. in c. si testes. q. q. s.
Is Quae est causa scientiae, quae requirenda est a Iudice in teste, S in quo cosistit D. Consistit in sensibus hominis d. Ponentis , videlicet si res sit visibilis, quia vidit, si res est palpabilis, ga pabpauit,si ad auditum pertinet, Maudiuit,& debet interrogari quando, quo
loco, quo tempore, & coram quibus. Abdi in c. cum causam, de tes Lib. n. 8.i6 Qut fides requiritur ir teste f
662쪽
LIB. VIII. CAP. 1 a. DE TESTIB. ETC. 63sast. Quod non sit infidelis. ut habetur in c. i. dc ibi glo. de test.& attestat. t 7 motu plex est odium λυ. Duplex priuatum,& publicum,uel generale: priuatum est quado propter inimicitiam 2s odio habet alteri personae publicum, vel generale est, qua-do publita omnes odio habemus, videlicet peccatoribus, quia generaliter odio habemus peccata,& vitia. Ab. in
i Quod odium debet quis habere, ut repellatur adieedo testimonium in aliqua Causa ξ odium priuatum tali personae; sia
publicum non vitiat testimonium, cusit generale. Ioan . Andr. inc quoties, de testibus.
Is Qaotuplex est amicitia λ0. Duplex alia carnalis , alia charit, tiua; carnalis est,quq dirigitur in ordine ad corporis voluptates , aut ad ali si sinem humanum et charitativa est, quae respicit Deum laquam sine, seu ratio nem formalem propter quem res diligitur, ut cum diligitur proximus propter amorem Dei, c. de parentela. s s. q. 6.& Abb. in c. quoties, detest n. .
io Quae amicitia repellit hominem a testificando N. Carnalis, non charitativa. Abb. ubi supra. ii Productiones testium, quo i numero debent admitti a Iudice ad petitionem partis Ig. Tres iductiones possunt admitti equarta vero productio testium; no est 3 admitteda sine solenitate legali, ut litibus finis imponat. c. in causis, de test.22 Quae solemnitas est legali se N. Iuramenta, quod fit a parte,pros rente, quod ad eius notitiam ante non ivenerit notitia tali u testium, & quod non secerit dicta quarta productione animo dilatadi, nec superfluθ, sed co-
sequendi iustitiam. Abb. in c. in causis. de testibus.13 Attestationes , & depositiones factaria uno iudicio, valent ne in alio auet. Si legitimὸ sint factae, valent. c. causamque ii l. de testib. Sattest. a 4 Testes quomodo sunt examinandi phi. Sigillatim, &secrete, non praesente
conteste; alias non valent. c. venerabilis, de testib. 1 3 Testis , si sub obscure dixit, potest ne ite
1 t. Potest etiam post publicationem. αcum clamor, detestib. 26 Testes quomodo debent esse, ut sit sufficiens eorum testimoniumstruet. De visu, de affirmativa, reddendo sufficientem causam sus depositionis.
27 Si ali sis testis det causam suae depositi nis,& postea dicat se credere, quam fidem iacit ΘR. Inficit seu dictu quasi dicat de crς-dulitate. Abb. in c. quoties. de test. n. sa8 Testis praesentatus super uno articulo, si dicat in alio, valet ne eius depositio R. Non , qa solum valet in eo ad quod est praesentatus. c. de testib. titi de test.& ibi Abb. n. I. as Si testis examinatus in summaria moriat, facit ne fide eius dictum in plenaria R. Non,quasi non esset, ratio est, quia ratificatio testiu de iure est necessaria, tamqua solemnitas substantialis. Ab. in c. tua, de testib. n. q. o Si testis velit se corrigere in sua attest, tione ,est ne admittendus λSi id faciat statim,vel ante publicationem,tune est admittendus. Abb. in
663쪽
LIB. VIII. CAP. 1ο. DE TESTI IB. ETC. Monario, cu arbitrer mortuus fuerit, cui dicto est standum ep. Primo dicto, licet multu debilitetur cum secundum habeatur suspectum.
Abb. inc praesentata, de test. n. IO.
31 Actus depositionis ad quod tempus desertur 'Iuet. Ad tempus iuramenti, licet de poli. tio in alio die fiat. Ab. c. a. de test. n. q. 33 Testis debet ne iurares Ix. Debet de veritate dicenda,& debet
admoneri a Iudice, ut dicat, veritatem pro utraque parte. Ab. incin nomine Domini, de test. n. l.
3 Testis,qui iurat de non testificando, po- test ne compelli ad dicendumst
L. Debet poenis, carcere,& censura, praecipue, quia tale iuramentum non obligat;est enim contra iustitiae administrationem. cap. intimauit, de test. Nibi Abbnu. l. 3 1 Si quis iurauit alicui non reuelare secretum, s in testem, super ea de re producatur, quid debet agere P. Uebet dicere veritatem,& non peccat eam dicendo sub iuramento, quia ipsensi reuelat secretum sbi commissum, quia alii prius reuelauer ut,& ip se tenetur deponere veritatem. Abb. ubi sup .nu. 3.3 6 Si testis deponat, & pollea iuret, valebitne eius dictum pD. Non,quia iuramentia est actus substantificus ad elicienda veritate, licet contraria opinione aliqui teneant, sed verius est no valere tale dictu; ratio est quia dixit ante iuramento, & iurametu cadit supra dic eda no supra iam di
3 Si testis deponat sine iuramento,& dicat falsitatem , potest ne condemnari de
crimine falsi r terit puniri, ut falsarias, sed non
ut periurius. Abb. Vbi su p. n. s. 3 8 In quibus standum est iura meto partis R. ln dependentibus a conscientia alicuius , s per alia remedia res probari non possit. Abb. c. praesentium, dete
39 Partes possunt remittere iuram Etum testibus sne consensu iudicis P - Possunt, quia introductum est in fauorem partium , quae possunt re nuntiarer & officium iudicis est sol si partes ad concordiam reducere. Abb. c Sc. tuis quaestionibus, eodem tit. nu. 3. de testibus.
6 Si aliquis testis iurauit, se nihil dimi ru,
aut no dicturum veritatem, est ne adhmittendus,& valet tale iuramentum D. Tale iuramentum non obligat, si , cui de re illicita, & nihilominus est i admittendus, S tenetur dicere vect-tatem. Abb. in c. constitutis, i I. detestibus . num. 2.
i Testis potest i urare per procuratorem λR. No,cu sit actus pertines ad propita conscientiam, Abb. in c. licet ex quod
1 Si quis sne iura meto dicat aliquid contra aliquem scripto, vel verbo, est ne ei credendum R. Non ua est contra ordinem iuris,&contra charitatem, c. nuper, de test.
4 3 Testis receptus sine citatione partis valet P. Non. c. a. de testib. ne Θ
iniando procedit per inquisitione, pars
debet ne citati ad recipiendos testes 8t. NO,beneta inen ad publicationem iustium. Abb c. a. de te . n. 3. 4s Si timeat potentia aduersarii, potne ludex clam examinare testes ΘIy. Potest ad instantiam partis. Abb. c.
46 Si pars citata noluerit coparere, nec inte- .resse iuramento testiu, valebit ne testimonium' R. Ua- Diqiligod by Corale
664쪽
Ualebit, sicut si praesens fuisset. Gl.
in verb. noluerit. C. a. de test.
7 Si citatus fuit procurator, & non dominus,& Dominus non comparuit, valebit ne talis depositio D. valebit, quia procurator agit eius personam. l. qui stipendia. C. de procuratorib. 2.q. T. cap. biduum, Verb. palam, ut refert Abb. c. 1. eod. ritu. nostro num. T.
3 Q li numerus testium est necessarius in qualibet causa ἡθ. in ore duorum, vel trium stat omne verbum;& licet duo testes probent in rebu, grauissimi praeiudici j ι tamen secundum veriorem opinionem. D. Tho. duo testes non sufficiunt ad poenam rigo rosam,& ordinariam. Abb. in Q.quoties, de testib. n. I. dc calcet, ii I. eodem titu.
In quibus causis suffcit testimonium unius ξν. In causis ubi non agitur de praeiudicio alterius; ut si quis est baptizatus,si Ecclesia est consecratas, si quis est uxoratus , vel non uxoratus. Ab . in c. licet, it r.eod. tit. n. .
IO Si testator mandet, ut stetur dicto unius personae in aliqua re, vel in dispostione sui testamenti , requiritur citatio Partis Non,&est casus notabilis. Bart. in I. Theopompus. ff. de dote praelega
li Unus testis quam fidem facit Nullam,sia dictum unius, dictum nullius; sed auget praesumptionem. c. veniens,il primo,de testib. cap. licet, il
singularitas testium quotuplex est ξP. Triplex obstativa, diuersificativa, & cumulativa. Bald. in cui cet causa,de probationibus. vide caput de clerico DE PROBAT. ET sollicit. in consess. lib. s. 1 a Dictum unius quado sufficit ad tortura P. Quando dicit super facto, non qua-do dicit super prs sumptione, vel inditio. l. 2. C. ad i. Iuliam de adult.1 4 Est ne solus considerandus numerus t stium in probationibu us ξNon, sed auctoritas videlicet si sine
honestiores, ditiores, mel inris fama'. Secundo consideratur si dicta eorum sint magis consona iuri communi. q. q. 3. C. ii testes. c. licet, de probationi b. Tertio eorum multitudo, sia sunt plures numero, sed istae qualitates considerantur eo ordine, quo criptae sunt, secundum quas aliquando minor pars testium praeualet maiori. Hostic ns. eoisdem titu. Abb. in c. in nostra, de testi
1 1 Cui credendum est magis, duobus testibus, de assirmativa, aut pluribus denegatiuae Ix. Duobus testibus de affirmativa, qa
deponunt rem certam; testes velo denegativa deponunt quasi de re incerta. Abb. cap. in nostra. eodem titu
s 6 Testimonium de crudelitate quando ad. mittitur R. Vbicumque causae per sesentiam probari non pollunt propter magna antiquitatem admittuntur testes de auditu, & quando instrumenta deficiunt, quia non est alia probatio. R in c. quoties de testib. n. 6.& T.
17 Criminos , & infames quando ad mitistunt ad denuntiandii crimen alioru P. In re graui pnitiosa fisco, vel Rei p. Vel Principi. Abb. in c. nouit, de iudi- cijs,num. 39.&c. in omni negotio,detemb. &nu. I.
3 8 Si testis dieat se audiuisse ab alio, qui etiaaudiuit ab alio, quid probat
665쪽
ε , LIB. VIII. CAP. ar. n. Nihil, quia testis debet deponere de visu, vel auditu, scilicet, quia audiuit ab alto,qui ipsemet vidit, ac narra.
uit. Ah. in c. tam literis,de test. nu. I. c. cum causam, eod. tit.
3 9 In denuntiatione , qui testes admittunDN.omnes, sed non inimici, neque criminos. c. quoniam ,de test.& ibi glos. 6 o Admonitiones requiruntur ne ad validitatem denuntiationis Ix. Sufficiunt duae de nutiationes. Ab.
c.in omni negotio. ut is p. n. a.
si Denuntians quando admittitur ad testi- scandum. ρSolum quando agitur ad correctionem delicti, vel poenam leuissimam; novero quando imponitur pina legis. Ab in c.in omni negotio, de test. n. q. Si quis confiteatur delictum, di ratificetur in consessione,& postea dicat co-trarium, quid agendum' R. Non est illi credendum. c. veniens, it i. de tellib. 63 In erimine simoniae contra clericum, qui probatio requiritur P . Plena, etiam si agatur ciuiliter. Ab.
c. veniens. it t. n. q. eo. tit.
64 Socius criminis admittitur in testem in crimine simoniae Regulariter non admittitur in uno crimine, sed eius depositio dat maiore claritatem, & auget fidem aliorum testium. cap. veniens ad nos, de test. Quibus modis, quis est socius eliminissimoniae λR. Duobus. Primo adiuuando ad crimen simoniae. Secundo adiuuando, &participando de pretio dato pro limonia. c. l . de testib. in 6. gl. mediatores.
66 Quando admittitur socius criminis simoniae ad testificandum contra simOniacum,&contra quas personas
u. Contra laicum, &solum quando DE PROBAT. ETC. agitur ciuiliter,& non criminaliter; at
vero non admittitur contra clericum,
neque quando agitur ciuiliter, neque criminaliter,propter eius dignitatem, nisi clericus sit persona vilis, & inta.
matus. c. in primis. 1 q. I. Abb. in c. ve aniens. de test. n. 7.&gl. in c. l. de testib verb. mediatores .in 6. i67 Quot mulieres sufficiunt ad dissoluendum matrimonium,vel contrahenda δ' . Duae mulieres faciunt plenariam. probationem, si non sit alia probatio
virorum. Abb. in c. super. nu. a. de testibus. it 1. 6 8 Si duo petant eandem uxorem, & aequa. liter probent, cui debet darit D. Iudex debet deserre sententiam,vLque dum constet, quis sit eius maritus propter periculum, ne sorte tradatur homini, qui non sit eius maritus. Abb.
in c. in nostra. eo. tit. n. s.
In causa matrimoniali, vel criminali partes possunt ne remittere iuramentum partibus PR. Non, si agatur de validitate matrimonis, neci crimine cu isdatur fiscus, S hsc est regula generalis,& non possunt remittere iuramentum nisi in causis, quae pendent a libera partium voluntate, quia alias non renuntiarent suo iuri, sed alieno. Abb. c. tuis quaest.
o Cum agitur ad impediendum matrimo nium, quot testes requiruntur Vnus sufficit. c. praeterea. desponsalib. ii secundo. i Ad probandum crimen adulterii,quae Pobatio requiritur R. Sufficit,quod sint singuli testes, in actibus diuersis; videlicet, quod vid rint in diebus diuersis, hominem esse supra mulierem. c praeterea. de testib.&ibi Abb. n. l. Ad Diuitigod by Cooste
666쪽
LIB. VIII. CAP. a tin Ad crimen fornicationis, quae probatio
requiritur ξηι.Suffcit quod testes viderint hominem,& mulierem latebris, vel in occulto ad inuicem se osculantes. Ab. in
c. praeterea. de test. n. 2.13 Adprobadam copulam carnalem in ma- 8trimonio, quae probatio requiritur n. Sufficit testimonium de auditu cualijs adminiculis, Abb. c. praeterea. de testibnu. q. Quae sunt adminicula, quae iuuant pro- 8bationes istas R. Tactus viri,& mulieris, visus, frequentatio domus, missio nuntiorum, cohabitatio,amplexus, oscula,& similia. Abbin c. praeterea. de testib. n. 7. 83s Ad separationem thori,que probatio requiritur PBe. Sufficit,ut testes dicant de auditu. Adib. ubi lap. n. . 36ReFiruntur ne haec omnia adminicula simul ad probationem horum criminum tD. Sufficiunt cum fama unum, vel duo gex his adminiculis; si vero non sit sama, non sufficiunt adminicula. Ab. ubi
77Clcus, qui audit clauso hostio, vel media cortina, potest in istis criminibus carnalibus esse testis ξD. Si cecus habet cognitam vocem vi
ri mulieris, ita quod distincte possit testificari illos esse Ioanne,& Ioannam,est sufficiens testis cu ex mira Domini prouidentia voces hominis sint
diuersa sicut facies. Abb. c. praeterea. n. 6. de testib.
8 Vni Cardinali, vel Episcopo creditur ne tD. In praeiudicium alterius, non. c. cua nobis,de testib. 79 Iudex potest committere examinatione
testium in alio loco alicui Delegato, DE TEITI IRET
tam in ciuili, quam in criminaIi causa R. Potest si testes commodὶ comparere non possint,& Delegatus debet esse discretus, & peritus. c. si qui testium, de test. Ab. in c. constitutus, de fideiussoribus. n. I.& 8.
o Si testes deponant diuersa, & non similia quid debet facere Iudex Ili. Si fieri potest concordare eorum dicta, ut e uitetur periurium. te t. in tacutu fili, de testib. i in dubio, in cuius fauorem est interpretanda depositio testium In fauorem rei,& non actoris; quia ius reo fauet. Abb. in c.cum tu fili, de
1 Facta publicatione testium,Iudex potestne admittere nouos testes ED. Non, super eisdem articulis super quibus dictum fuit iam; ratio est, quia ante publicationem, fit renuntiatio a partibus,dicentibus se non velle prae
sentare nouos testes. tex .in c.fraternitatis, de testib. In quibus casibus post publicatione pM- sunt recipi testes super eisdem artic lis, vel contra iijs ζΡ- in pluribus in d c. fraternitati. Aia ponit quatuordecim casus, in quibus fallit dicta regula. Primo in causa m. trimoniali Ppter periculu sacrameli. Secundo in causa appellationis. Te tio ubi non obstat exceptio rei iudicatae. Quarto ubi periit instantia prointer lapsum biennij,vel triennij, ex minata de iudicijs.l properandum. eod. tit. Quinto quando dicta testium sunt perdita, vel furata, vel igneer
mala. Sexto cum agitur inter alias perissonas,vel venit tertius oppositor, vel ligatur de nouo Septimo cum vari tur modus agendi. c. veniens. de testibus. ut si probationes facti fuerint in
667쪽
M LIB. VIII. CAP. et summario, Si publicais in plenario super eisdem articulis alii possunt recipi. octauo quando restituitur minor, vel Eeclesia. Nono in iudicio inquisitionis, qus procedit ex officio iudicis. Decimo si quis directe voluerit probare falsitatem testium. Undecimo si in scia, vel in uita parte, fuit facta publicatio testium. Duodecimo si Iudex ar-hiter moriatur facta publicatione, arbitrium non fuit finitum, S in voluntate partis consistit super eisdem articulis praesentare direcite nouos testes. e. praesentata. de testib. Decimo tertio eu sis probauit se decept 5 vltra dimi. disi preti si,sed testes no dixerunt neq; declarauer ut quantitate deceptionis, vItra dimidium,ut in casu, c. cum causa. de testibus. Decimoquarto cum aliqui testes fuerunt interrogati, sed non pIene. ut in c. per tuas de testib. Decimoquinto in causa criminali. l. Diuus. ff. de custodia reorum. l. I. T de quaestionibus & Hostiens. in c. praesentata. de testib. Abb. c. fraternitatis, mI- me. 3. & q. 8 Iudsi post ut esse testes cotrachristianos thi. Non,bene tamen e contra. c. Iudaei. de test.&Abb. ibin. 3.
1 1 Testes sibi cotrarij quam fidem faciunt λ
. Nullam. Abb. in nostra de testi.
bus, num. 3.3 6 Si probationes aequales sint pro quo est sententiandum
Pro reo .c.in nostra. de test.
8 si quis codem natus sit in possetatio, potest ne audiri de nouo in proprietate 'I t. Non nisi prius reficiat expensas, Srestituat Ductus a se perceptos; postea vero auditur in iudicio proprietatis, va absoluit etiam in iudicio possessorio. Abb. in eap. significauerunt. detestibus. num. 8. . i. DE TESTIl B. ETC. 88 Iudex potest praescribere partibus, numerum certum testium n. Potest secundum qualitatem causae, dummodo praescribat aequalem numerum reo,&actori, c. cum causam. de testibus.
8 9 Quam pinam incurrit Iudex, qui non interrogat testem de causa scientiae, suae depositionis e
. Tenetur restituere parti interesse. Abb. in c. cum causam, detest. n. 8.so Iudex potest publicatis attestationibus, testes nouos recipere Ps. Potest ex officio suo. Abb in cicam
si At testationes factae in summario, valentne in plenario ΘNon,nisi iterum recipiantur, & re-
producantur. Abb. c. veniens. eo. titanum. II. it a.
set Iudex delegatus si subdelegauit causam, poterit ne ino testis in eadem causa ξR. Variae sunt opiniones. Abb. tenet, quod si talis Iudex subdelegauit causam, amplius non potest reassumere, M si nihil egit ante subdelegationem, sed
re integra se exonerauit, quod non repellitur in testificando. Ab. c. dilecto. de test. num. 8.s 3 Facta publicatione debent testes iterum interrogari Θηt, Non, quia negligentia Iudicis non debet esse nociva partibus. Abb. in C.
94Clerici postunt esse testes in causa suae Ecclesiae λῖλ. Si non sint procuratores in tali causa possunt esse testes in fauorem Ecclesiarum, quia Ius tantorum virorum testimonio plurimum cosidit. c. insuper de testibus. 93 Qui sunt de aliqua uniuersitate possunt ne esse testes in causa uniuersitatis P.POL Diuitigod by Coosl
668쪽
R. Possunt in ciuilibus; in criminalibus vero nO. c. super prudentia. q. q. 235clericus productus coram laico, quid debet agere 'R. Debet petere licentia a Iudice Ecclesiastico,& coram illo dicere, & iurare ad defensionem, & non ad offen- isionem νbi posit interuenire morS,&mutilatio membri. Abb. c. si qui testiur
7clerici debet ne compelli ad testificadu ait. In causa Ecclesia itica possunt com- Pelli; in causa vero saeculati non debet compelli nisi in desectu testium *Culari una,& hoc in fauorem alicuius, ine veritas pereat quod arbitrio ludicis Ecclesiastici relinquitur. Abdi c. cununtius. de test. n. 3.33 In quibus casibus Reges,& Principes in
testra recipiuntur)H. In crimine haeresis, & lasae maiesta tis diuinae, vel humanae . cap. in fidei ilauorem de haereticis .in 6.&sic DOm. Imperatrix uxor Caroli V. Summi Imperatoris dixit testimonium cora DO-ctore valdes Archiepiscopo Hispale si Inquisitori Generali in negotio Doctoris de Torratu a medici auruspicis, qui ex pacto cuiusdam familia iis dicebat res futuras ,& eo die, in quo Carolus v. armis occupauit Tunicem dixit in ciuitate Ualli soletana, dictae Domin et Imperatrici victoriam adeptam a supra dicto imperatore , & notat Odie, postea verum fuit eius dictum, &suit in S. Inquisitione Valli soletana
yy Religiosi conuersi possunt esse testes ΘΙk. Possunt,sia illis non est in iure prohibitum.c. nuper, de test. c. &si Christus, de iureiurando.
iaci Si religiosi dicant testimonium sine licetia Praelati, valebit ne eorum dictum e E ΤESTt B. ETC. 6 IR. Affirmative r licet ex eorum constitutione a suo superiori puniantur, cusne eius licentia, neqHiteras possint accipere. c. nuper, de test. c.& si Christus. de iureiurando. Bald. in auth. ingressi. C. de sacro sanct. cccles: Laici ad quid admittendi sunt contra clericum iruet. Ad accusationem piosequentis sua, vel suorum iniuriam semper admittuntur: ad testimonium vero non, nisi in defectu aliorum testium clericorum, ne delicta maneant impunita. c. de eae tero, de test.& Abb. ibi. n. q. a Procurator potest ne admitti in testem ἐN. Procurator ad lites, non; Ra representat personam Domini principalis . procurator vero ad negotia potest admitti, dummodo ipse de illa lite non
serat commodum, vel damnum. Abb. in c. in super, de test. n. 8. 3 Procurator in una causa, potest esse testis in alia ξφ. Affirmative: licet in causa, in qua fuit testis , vltra de nouo non poterit esse procurator. Abb. in cap. super. de testibus. 4 Pateri quibus casibus est testis idoneus pro filio, vel contra in denuntiatione: quia in ea agitur de correctione, & prohibitione peccati,& exaltatione ridet in quibus apfectio carnalis non operatur. Abb. in
is Quado cosanguinei possunt esse testes In causa consanguinitatis, & affinitatis,& praeseruntur alijs testibus, gahabent maiorem notitia, quam forenses. tex. in c. quoties de te sit.
γο Mater quando potest admitti in testem pro filio p . Quando agitur de validitate matri-
669쪽
monii,vel de reuocando matrimonio. c. super eo, it 2. de testib.
ro 7 Vilis testis,& infamis possunt testificari
B. Non, neq; laici in causa criminali, nisi de ea ciuiliter agatur, sed haec iura hodie seruantur in quantum cum alijs testibus possunt probari, vel non possunt ; quia si aliter non possit probari, omnes admittune ,ne delicta impunita maneant. rex. in C. ex parte, de test. c testimonium, e litam 3 Si sis sit actor,&obijciat crimen alicui,
poterit ne reus contra ipsum opponere aliud crimen, ut eum repellat Durante lite criminis no, ne exmPtu talis obiectionis delicta impunita
maneant. Ab. in c. testimonium, de testib. nu. vltitos Periurus repellitur ne a testificandoὸ Distinguendor si quis violauit lici.
tum iuramentum, ut infamis repellit, at vero si iurauit iuramentum illicitu,& factnm contra charitatem, non repellis; quia licet secerit male iurando, se occidere inimicum, facit bene non adimplendo tale iuranietum. Io. d. e. testimonium,de test.
ito Ad quid prodest recipere testimonium socij criminisὸ Ad augendam praesumptionem, &declarandam maiorem veritatem ex circunstant ijs consessis, non ad malo. rem probationem faciendam. c. si testes. q. q. 3 S. item liberi. c. i. de consesss. c. veniens,il l .de testibus. de Abb. ibi. num. T.
iii Conuictus de periurio in una causa, potne esse testis in alia No, sed repellitur, ut periurus. Ab.
rQLegatarius potest admitti in testem,quia habet commodum, ex eo quod testa mentum si validum R. Uariae sunt opinion Es pro affirma. tiua adducitur. s. legatari j s. instit. detestam. sia sunt successores rei, di non
iuris . Speculator vero.tit .de instrumetor. edict. . nono,nu. 3 l. tenet negat bua; ea sultus ratione,quod si tale testamentum non valet, net eorum legat si, sed Abdi tenet mediam viam . in c. insuper,de testibus. n. s. nempe,quod
quoties agitur de re, quae ad testamenti validitatem non pertinet, vel qu ties legatum est sibi dandum, licet i stamentum sit validum,vel non; tunc loquuntur iura, quae dicunt legatari si posse esse testem sed quoties agitur de validitate testamenti;& ex consequenti,de validitate legati non possunt esse testes, cum sint principales quoad legatum, di dicat in propria causa sicut Dominus prinei palis litis. iis Proxeneta, vel cursor, vel ille, qui inter
mercatores accommodat pretium, rem, merces, & tempus soluendi , potest esse testis in re, quam ven
Regulariter no inquia portat lucru,& commodum ex veditione sed si causa aliter probari non possit, & sit vir integer admittendus est albitrio boni viri. Abb. in calcet Heli, de simonia,n. 16.&c. ex litteris, n. 3. de transactionibus, qui allegat pro se multa iura. iiq Donator in causa donatarij est ne idoneus testis P. Affirmative, quia donatarius non tenetur de euictione. Io. Andr. cinsuper. de test.
iis Cςdens actionem est ne idoneus testis in causa cessionati j
Non, quia tenetur de euictione.IO. Andr. c. insuper. de test
Iis Socius est ne idoneus testis pro socior Is Si
670쪽
LIB. VIII. CAP. ii. DE TESTIB. ETC. ε γηi.Si sit socius in toto negotio,isse no Abb. in c. in litte is .eo. tit. nu. 2. & sic potest esse testis: quia agit in re suavi intelligenda est l. consensu. C. de repu. vero sit socius in aliqua parte negotii, quando dicit quod ad adulterium ,&pot dicere testimonium pro socio, in similia,quae domi aguntur, possunt ip- alij partibus,in quibus non seri com- bari per seruos, sed non validitas, vel modum innoc.c. s. de test. nu. r. dissolutio matrimonis, quod expressen vagallus potest esse testis in causa Do- est exceptuatum in dicto c. in litteris, mini sui ε de testibus. Debent considerari qualitates do- 113 Potest Episcopus esse testis coram suo mini,& valsalli,scilicet, si dominus *- Vicario eneraliὸ uiat in eos, qui contra ipsum dicunt, N. Potest,& etiam coram soraneos li- vel si vallat lux non timeat dominum , cet postquam testificauerit, non possit
quae omata relinquum ut arbitrio iu- resia mere causam, neq, in ea d. bet luindicis. io Andr. at luper. de teli. l.eos. dex aliquid facere. Λbb. in c. dilecto, I.etiam C de teis. eod tit. nu. ll.
lit Canonici possunt esse testes 1 causa,quet in Si instrumetum amissum fuerit,ad proin contingit intra suum capitulum ' bationem talis instiumenti, vcl scrip-n . Affitarative: imbsunt teste necesi turaeiqui testes sunt examinanuissarii, quia capitulum est clausum, & ait. Non quilibet tcstis, licet dicat se nullus alius pol testificare. cveniens, vidisse; sed Notarius, vel testis peritus il 1. de testib& ibi glossa. in alte, na abj testes facillime possisnt, Excommunicatus admittitur ne in teste decipi. Ahb. c. Albericus. num. 6 eod. . Non, nisi prius absoluatur,& tunc titu. nostro.
testificari poterit de iis,quae vidit tem 113 Instrumenta quado possunt produci in
Pore quo erat excommunicatus.c. v causa d
i niens,citato,& Abb. ibi. n. b. I t. Vsque ad conclusionern causae. Atalio si testis habeat e5similem causam, debet in c.series,detcst. n. q. ne admitti in teste me is 6 Qui dicit testis omniexceptione maior P. Non,neq; laborans cosimili morbo, Ille,qui nulla exceptione potest re vel delicto quia pretium itur haberς aD pelli, neqι iure illi aliquid opponi po-fectionem.c personas,de testib. test.Cl .instit de inutilib. itipulatio- iii In quibus casibus seruus est testis legit, nibus, verbo,idoneos, A. item verbo-mus ad deponendum ξ rum,& Ab. in e. l. de consanguinitate, 1ν. in casibus,qui domi aguntur, & rein de affinit. n. s. sultant inter virum,& uxorem:quia P ia Si quis praesentauit instrumentu falsum, alios probari facile non potest. Abb. c. ad euitandam pgnam, susscit ne dic in literis ,detest n. a. re, se nolle uti illo instrumentoξl21 Famuli de familia admittuntur ne, quan Sufficit, si ille non fecit tale instru-do agitur de dirimendo matrimonio mentum. l. 3. C.de fide instrum. Ig.No,cu agat de validitate sacramen- Ω8Si sentetia super matrimonio, vel se perti,& requitis maior probatio;licet ad- alia re in scriptis non api arcat, quid mittantur in crimine adulteris ad pu- est agendum enitionem delicti,& est casus notabilis. o. Tunc probari pol parte citata per