장음표시 사용
671쪽
ε η LIB. VIII. CAP. a testes , qui Interfuerunt sententiae,&tali probationi statur. cap. Albericus, de testibus. ras Protestatio iuri contraria valet ne Ist. Nihil prodest protellanti, cum sacta contra ius nihil valeant. Abb. in c.
Quibus modis agitur de crimine salsi
N. Duobus modis, scilicci ciuiliter ad recuperandum damnu criminaliter ad exequendas poenas a Iure statutas, S utroq; modo admittuntur testes ad irecognoscendam falsi talem scripturς, qui licet deponansi se non vidisse propri js oculis falsificari scriptu iam, tamesi deponant quod talis scriptura non si e talis scribae, quia ipsi cognoscunt characterem talis tabellionis, & quod illis videatur talis scriptura esse falsificata, horum testimonium est admittendum, ut habetur in c per tuas , de simonia,&c t. detest. lib. 6.ial Iudex potest producere, vel abbreuiare
dilationes iuri, iIV. Potetit abbreuiare, sed non producere, cu dilatio sit terminus a iure statutu, , ad hoc, ut litibus finis impona. tur,& ne dilatentur in damnum parrisi. tenet Ab ic. vltra tertia, de test ia. qa 3 1 Quando incipiunt currere illae dilatio. nes, seu termini legales Ps. Statim postquam sunt assignatae a Iudice, qura tempus in cis est continuum,& no utile ad hoc, ut pars illud isibi sumat, quando vult. tenet Abb. in
c. vltra tertiam, de tvst. n. 6.
a 3 3 occusatus criminaliter, admittitur ne in testem, pcndente sua accusatione pln causa criminali, pendente sua ac- . cusatione, non ad miti t in teste, nisi inhaeresi, di in crimine list maiestatis diuini, vel humans; ratio et ea pendete accusatione, est suspectus de aliqua in-1. DE TESTIB. ETC. famia, sed bene admittit in causa ciui
i 34 Quare accusatus de erimine admittit intcste in causa ciuili,& no in criminali Θηt. Quia in causa criminali agitur de vita,vel honore, & in causa ciuili agit de bonis temporalibus, & cum vita ,& honor snt maioris extimationis, ideo in eis requiritur, ut testes sint maioris veritatis, & sine aliquo defectu.
3ue Si sententia sit lata in fauorem alicuius
partis super matrimonio, vel alia re, ,&non appareat, poterit probare per testes, talem causani esse sentetia tamὸ D. Parte citata poterit probare per i stcs talem causam esse sententiatam in
fauorem Petri, & tali probationi stit.
sicut sententiae, ratio est, quia instrumenta inuenta suerunt propter fragilitatem hominis , sed ubi testes deponunt ipsi sunt vitia scriptura. c. Albericus, detest.&ibi glossa. 36 isti testes, qui deponunt negotiuesse sententiatum in fauorem alicuius, quid debent deponere, & quas qualitates debent habere i. ξ os ibi. isti testes debent esse instrumetalex talis sententiae, vel talis scripturae, Scdebent deponere se fuisse pr sientes ,&continere talem rem cu oibus articulis, & adminiculis talis scripturi. e.ΑΙ- Dbericus, de testibus . :: 'ῖ 7 Trifacto termino probationis si qu is voluerit praesentare nouos testes, quo
modo debet probare ad suam notitia ventile illos nouos testes fSufficit peti uramentu seu, vel F l e ceius P curator iuret i sic venisse ad eius notitia illos testes ad sua iustitiam necessarios; ratio est, ne de facili tollatur defensiones. tenet Ab. in c. praesentiu, de testibus, nu. I. Disiligod by Cooste
672쪽
LIB. VIII. CAP. i. DE TESTIE. ET iis Q ii s ducit testes, si sorte deponat eoistra ipsum producentem, potest ne a ducens eos reprobare,& obij cere illis aliquam inhabilitatem ρ . Non, quia contrarius esset suo proprio facto, neq; admittedae sunt exceptiones contra eos, quia iam illos approbauit, atq; praesentauit. Δbb. c. de
is si quis approbauit testem praesentando
illum in una causa,& non renuntiauit facultatem reprobandi illum in alia causa, potest ne reprobare tale teste I . Affirmatiue,quia ex eo quod illum approbauit in una causa non renuntiauit facultatem reprobandi in alia causa. Abb. c. praesentium, de test. n. 8.ho si actor approbauit unum testem,& C tra ipsum deposuit , poterit ne reprobare eius dictum F, Poterit. quia aliud est reprobare di im, vel reprobare personam, quam semel approbauit. Λbb. c. prssentium,
i i Quot productiones testium,possunt fieriri in qualibet lite e . . Regulariter duae, scilicet testium,&testium reprobatorum; vltra has duas non permittitur vlla, ne causa prorogetur in infinitum. c.licet it s. de test.& ibi glosa. 141 Si quis se opponat in lite,incepto negotio,quid debet probare
Iit. Prius debet probare, damnum quid inde patitur, &postea admittis; atq; hoc peracto potest,ta ipse, quam aliae partes facere de nouo suas prohat i innes. c. venienS, it a. de testib.&ibi glo Intra quod tempus debet stertius comparens probare tale damnum esse, ut admittatur λR. Relinquitur arbitrio boni viri;ali dicunt quod intra octo dies, sed veruest debere esse summariam cognitionε
de hac re,& non admittitur terminus vltra marinus. Ah b. cap. veniens, ' : idit secundo , eodem titu.
ponere ludex testibus , qui nolunt deponereὸ qD. Crescente contumacia, cresci debet poenar & sic secudu qualitatem negotiis in cotu maciae arbitrio iudicis de- sbent puniri. c. 1. de test. cogend. x In causa ciuili sunt ne compelledi testesὸ Prius sunt monendi,& postea compellendi, ne iustitia pereat. cap. I. eo dem titulo. . 6ὸ In causa eriminali sunt ne compellendi testes e
Si aliter delictum probari non potest, sunt compelledi, sicut in ciuili usi
pinnis, censuris, ac carcere. cperuenit ad nos, de test. cogend. In causa matrimoniali,& consanguinitatis sunt ne compellendae . i
Si testis sit clericus , & nolit comparere qua p*na punitur pye, Potest excommunicari, suspendi, di deponi. Abb. cap. a. de testibus C gendis. Quot citationes requiruntur, ut Iudex possit mulctare testem ΘIn prima citatione pol imponere pgna, vel mulctar sed ad hoc, ut exequa tur mulcta, tres citationea requirum N nna , tun Disiligod by Cooste
673쪽
εια LIB. VIII. CAP. 11. DE TESTΠL COGEND.tur. Lad peremptorium. ff. de iudciis. 13 Denuntiator, qui ex aliquo desectu non Quando dicetur testis corrigere se in- eontinenti λ'. Antequam finiat dictum , aut post
paruam temporis moram, vel ant
quam loquatur cum partibus, quia tunc videtur se corrigere in fauorem veritatis conscientia extimulatus; nopotest esse testis contra aliquem, potne eandem personam denuntiare, vel accusare ρIy. NO: quia nemo potest accusare es, contra quem non potest esse testis; sia ad omnia est impeditus. Ab in prPterea.de teli. cogend. n. s.
autem expersuasione partis. Ab. in c. ih Mediatores, seu proxenetae, qui in Ven-
praeterea. de testib. cogendis. n. ras si Iudex citauit testes subpina excommunicationis ad certum diem, si testes legitime impediti suerunt, incumrunt ne excommunicationemὸ
Quo ad Deum, non, quia legitime impedito, nullum damn si currit; quoad Ecclesiam vero sunt excommunia. calidicet statim a Iudice ad cautelam sunt absoluendi. Abb. in c. 1. de testib.
eogendis,n. 6. Speculator lib. a. de citatione, S. penultimo, n. 2Ο.s si testis se subtrahat timore aduersae partis, quid debet agere Iudex
P. Compellere illum, ut dicat, N ponere grauissimam poenam, ne laedat tali parti c. super eo. de testib. cogend. xo Testis, qui se corrigit, quam poenam incurrit n. Si statim se corrigat, &statur cor
ii Testis subtrahens se a testimonio, quam pinnam incurrit dedis mercibus inter partes interu niunt, quando possunt compelli ad testificandum R. Quando ambae partes consentiunt, ut sint testes , tunc si noluerint, compelluntur; si vero una pars sola consentiat, non,sed eorum dicta sponte recipiuntur, & quando negotiu aliter a bali non potest. glos in ut de testitas . quoniam. vi resert AK ine. dilectorum. n. . de testib. cogenstis Tacere veritate interrogatus ,est ne pe
Si Iudex iuridice interroget de re, de qua potest cognoscere,est peccaesi
mortale , si vero interroget de re de qua no est iudex, vel alius interroget, non ςst peccatum tacere veritates imbaliquando prudentiae adscribi solet. Abb. in c. l de test. cogendisi. x S TOLlib. q. c. 2 i. g. secundum est. . 16 si sit coniuratio. qui testes possunt cogi I . omnes, &s ij etiam iurati. xenerabilis .eod. ii IR, Praesumitur suspectus,&Iudex po- 17 Quid est coniuratio, seu conspiratio eterit contra ipsum procedere. Ab. c. t. In Loquutio aliquorum cum iis mendetest. cogend. n. 6. to, vel sitne illo facta in damnum alicula Privilegiati possunt cogi ad dicendum ius hominis principalis,vel reip. dc ita
testimonium t necesse coluratio est inter plures. A N . Si veritas per alios non priuilegi, c. s.e .lit. n. l 'tos potest apparere, non sunt eogem i3 Accusatus negando veritate mecat ostdi: si vero aliter veritas non possit P- mortaliter e ri, nisi per priuilegiatos, sunt cogea ax. Affirmative. Abb. c. I. de testib c '
674쪽
OTARIUS, vel scriba qualis debet esset Fidelis , Iegalis, vir bonus , sui officii approbatus, persona publica,cui Principes legalitatem in
strumentorum commiserunt. c. .& a.
de fide instrum.1 Quis potest creare Notarios egi. Papa, Imperator, Reges, Sc qui ab eis potestatem habent. Abb. ccum P. n. . de fide instrumentorum.
ι Quis dat fidem instrumentis,testamεtis, alijs scripturis eni. Notarius, vel scriba, s aut horitate a Papa, vel Imperatore, seu Regibus habet ad facienda talia instrumenta. 8DD. in rubr. de fide instrum. i Notarius a quibus debet esse rogatus, &quomodo R. A partibus,vel ab una parte,& p blice, cum suum officium sit publicsi. Abb. tit. de fide instrum.C. LIi. Φ, Notarius,vel scriba, potest per altu scri- here instrumentum I t. Potest,dummodo ipse lecto instrvimento se subscribat; ratio est,sia actus scribendi non inligret sdes notarij, sed actus subscriptionis, in quo consistit omnis legalitas. Abb. e. inter dilectos.
6 Quae requiruntur,ut unus Notarius publicet instrumetum,de quo alius Notarius suit rogatus, ut illud iacenet,
titionem eorum, quorum interest. : S cudo, ut faciat publicationem aue horitate ordinarii. Tertio, ut iste cui fit
commissio publicandi sit Notariua. Quarto quod publicatio fiat fideliter. Quinto quod redigat tale publicationem fideliter in publicam formam. IO. And. in c. cum,de fide instrumetor. l.siquis ex argentarijs. s. a.&seq. Ede
edendo, ut refert Abb. c. I. num. q. eod. titu. nostro. .
Princeps potest auctoritare, vel legat, et are scriptum, seu instrumetum quod factum est sine solemnitatibus Iuris Ist. De potentia ordinaria, non; de potentia vero plenaria,& absoluta, potς ratio est, quia ipse dat authoritatε notarijs, & sic potest dare auctoritatem scripturis. Abh. c. I. de fide instr. n. i. Quid significat hoc nomen instrumetae Sumitur latissime,late,&stricte. l tissime, quando sumitur pro omni instrumen. de quo is de lando instructor late sumitur pro omni probatione in iudicio deducta; stricte, pro scriptura, quae fit ad probatione alicuius rei, &hoc modo sumitur in isto titulo. Ioan. Andr. inrubr. de fide instrumentor. &ibi Abbas. Quot sunt genera instrumentorumὸ Prima scriptura publica. Secundo
priuata. Tertio, authentica. Abb.C. I.
, Quae est scriptura publica ξQuae cosecta est a publiea persona, scilicet notario,vel tabellione cum s lemnitatibus requisitis.c. 1.eod. tit. gl. in vers. publieam manum. i In quibus easibus datur maior fides instrumentis,quam testibus ἡln pluribus casibus. Primo in antiquitate facti, ubi memoria testium noextat, qι sunt testes oculati. Secum do Disiligod by Cooste
675쪽
έsa LIB. VIII. CAP. 23. ldo in libεrtate serui. Tertio incensu, vel fidei commisso. Quarto ubi allegat
priuilegium; tuc enim creditur magis scripturae, qua testibus; & i his casibus,& in alijs, necessario de Iure requitit scriptura, ut in fundatione Ecclesis &in iure patronatus. Ab. inc ad audietiam, de praescriptioni b. n. 8. qui allegat pro se multa iura. I3 In quibus casibus datur maior fides testi- hui, quam scripturis. D. in omnibus casibus, in quibus testes fuerunt praesentes, &possunt deponere praesentialiter se vidisse talem rem,& esse testes instrumentales illius scripturae, &tunc maior fides datur testibus, quam scripturae ratio est, Minstrumenta inuenta fuerunt propter fragilem memoriam hominum, S, gatestes moriunt; at ubi testes deponunt de aliquo ficto,& quod Per ut instrumentales in tali scriptura, ipsi testes
sunt viva scriptura. c. Albericus, derestibus, c. tertio loco, de probationib.& ibi glossa. io Si instrumentum sit perditum ad proban idum tale instrumentum fuisse, & co-tinere talem re, qui testes requirunt es t. o quilibet testis, licet dicat se vidisse,& legisse tale instrumentum, sed δrequiritur Notarius, qui secit tale instrumentum,& testes instrumentales, qui sint periti, ita ut deponant totum instrumentum cum omnibus casibus, S exceptionibus; ratio est , qaalij testes, qui semel egerunt instrumentum, vel vidςi ut, possunt facili negotio docipi,& non deponere totam seriem instrumenti, quod necessarium est ad iudicandum illud , quod continetur in
insit umento. tenet rib.in c. Albericus, detestibuS, n. q.
83 Ιascriptiones antiquae in lapidibus, quae, E PIDE INSTRUM.' sent in Eeclesii sit tumulis deiuncto
ru, in po rtis ciuitatis, in aedificias publicis,quam probationeni faciunt pH. Magnam, & si contrarium non cois stet ex veris instrumentis, eis credendum est, praecipue in rebus antiquis, insibus homines, qui vivunt non possunt contrarium, ex scientia, aut visa
deponere; ratio est, sia illae inscripti nes sunt notoriar, & in parte publica sitae, atq; ab omnibus creditae. Secundo, quia tempore , quo positae su ru ni illε inscriptiones vivebant homines , qui factum stiebant, & si non essent verae, Iudices non sinerent illas assigi. Tertio, quia tales inscriptio- nes faciunt publicam opinionem, &cum tales inscriptiones semper sint in materia honoris, vel nobilitatis,& notollant ius alienum eis acquiescenda
est, cum maximam faciant probati nem , unde qui contra eas ausu tem rario iudicaret, non esset tutus inconscientia; tenet Abb. in c. cum caulam, de probat. n.I.
Quare istae inscriptiones ponuntur in s pulchris ,& in Ecclesjs , S capellis PN. Istae inscriptiones permittuntur ab Ecclesia,& Republica. Primo in memoriam illorum hominum, qui sua bona Ecclesijs tradiderunt, & pauperibus, vel suam vitam pro suo Rege periculis obi jeerunt. Secundo, ut pro iblis oretur. Tertio, ut eorum successores imitatione illorum meliores eua dant. Quarto saepe ponunt istς inscriptiones ob animi gratitudinem,a su cetaribus pro beneficiis acceptis, a suis maioribus. Quinto ponuntur, ne opera pia, quq relinquntur a fidelibus defunctis,obliuione pereant,&executioni non madentur,& cum sint striae
ea in illis lapidibus sunt notoria dici:
676쪽
LIB. VIII. CAP. 1 . DE FIDE INSTRVM. 63stibus, & pauperibus ,& quilibet pol nisi appareat originale; si vero sit sole-
peti, ut adimpleantur . niter sumptum, lacit fidem sicut origus Qus est scriptura priuata nate. c. I .eotit.
Illa, quae fit ab homine priuato sine 11 Quid est exemplar ξsolemnitate Notarij. Abb.c. 1. eodem hi Est transumptare scripturam origiti t. num. 1. nalem tabellione faciam ex suis regia
it Quae requiruntur ad hoc, ut scriptura siris cum auctoritate iudici ordinarij. originalis fidem faciat ξ e. si instru menta de fide instrum. I t. Primo debet apponi dies,mensis,& a 3 Si instrumetum in uno capite sit falsum,
annus Domini. Secudo nomen Paps, reprobabitur ne in totum ΘImperatoris, vel Regis illius Regni. N. Ioan. Andr. et glo. c. si adscripturas Tertio locus,vbi fit contractus; vide- sacras. 9.dist. tenet quod solum dam- licet in tali ciuitate,tantum. Quarto natur tale caput si si distinctu ab alijs indictio. Quinto series, & narratio di- capitulis, sed Abb. Bar. in l.si ex falsis. stincta negotij.Sextonome,&.gno- C. detrantact. n. i i. tenent, quod si talemen testium, eorum quidem qui noti damnum prouenit ex culpa notarij tosunt notario, vel alijs testibus, Ste- tum instrumentum damnat, quia au stes debent esse secundum numerum ctor damnatus est ex sua falsitate, &requisitum a varijs scripturis, licet no idem tenet Abb.in c. fraternitatis . de debeant se subscribere propria manu, haeret. nu. q. nisi in scripturis, quae secundum ius χε In quibus casibus est faciendum exem- postulat illam solemnitatem, sicuti plar alicuius scriptulae itamenta clausa. Vltimo firmatur no- D. Quando originale est vetustate coinmine,&sgno notarij, quo semper uti sumptum,& difficile legit, vel quado
solet. Specul. in rubri de edict. instru- debet transferri in partem longinqua,imentor. quem citat Abb. c. I. eodein & timesne pereat, vel quoties Ppter titu. num. 3. aliquam utilitatem interest partiu tra-0 Protocollum facit de se fidemὸ sumptare tale originale. c.si instrumen. N. Affirmative, quia habet omnia il- ta, de fide instrumentorum. Ia, quae habere debet instrumentum . a s Confessio,pactum nudum, stipulatio,&C. ut veterruiti. dist. s. cap. ieiunium. cautio secta sine scriptura valet neὸ dii)inct. 76. R, Non , cum sint vel ba enuntiativa,
io Quae est seri plura authentica quae non ligant. Abb c.si cautio, de . . Is a Illa, quae per se solam fidem facit s- de instrum. n. 2. . ne aliquo adminiculo, quia consecta Io Quandoest faciendum tale exemplar, Sest cum testibus , di sollemnitatibus λ quae solemnitates requiruntur, ut sidNotario, vel scriba,& habet signu nO- validumi tarij, vel sigillum, Abb. c. I. de fide in- Pars volens transumptare script strum num. 2. ram Originalem, debet coram Iudice λl Transumptis instrumentorum datur ne ordinario comparere,& anteeum p fides 3 tere exemplar,& prisentare originale,
Si exemplar instrumenti, non sit -- & Iudex debet illud recognostere, &lemniter sumptum, non iacit fidem, dare fidem, quod tale originale no est
677쪽
URVII. CAP. 2 . ruptum, neq; eas tum, neq; vitiosum in toto,neq; in parte, & mandare, ut persona publica, videlicet tabellio,vel Notarius faciant exemplar, debet tamen pars contraria cui damnum imminet citari, ut veniat ad recognosce- dum originale videatqi illud corrigere scribere,& legalizare. c. si instrumenta, eodem tit. dii Si aliqua pars, quae damnum patitur absens sit,& non citetur,quam fidem facit contra illa talis scriptura ex e plata P. Nullam, nisi sit citatus , de cotumax, vel nisi de nouo illimost rei originale, ut posit opponere,quod voluerit, &ν tuc valet scriptura. lo. Andr. in c. si in
xx Quae sunt genera vitiorum, quq possunt opponi contra instrumentum quando
Duo scilicet intrinseca, quae ex ipso instrumento constant,videlicet,qctest eassatum, rasum,vel ruptum;vel extrinseca, scilicet quod factum fuit a tabellione exeommunicato, vel seruo, quae non constant ex instrumeto, sed extra illud. Abb.ubi su p. n. 3.as Transumptum factum coram Iudice cupartis citatione,& reliquis solemnitatibus, quam fidem facit e R. Facit tantam fidem sicut originale.
c. si instrumenta. eo. titim Liber mercatorum, quam fidem facit '. pro scribente nullam, sed cum adminiculis inducit praesumptione. Ab.
1 3 Liber rationum facit ne cotra scribentei
19 Facit. Bar. in . l. quaedam. . nummu larios. fide edendo. n. 2. Ab . in c. a. eo. titu. num. Io.
α6 Si liber mercatoris dicat, Petrus posuit in telonio meo cetum, & idem Petrus
accepit quadraginta, qua fidem facite DE plDE INSTRUM.
R. Contra scribentem, constituit eum debitorem, ut debentem centum ι Petrus vero poterit in sui fauorem acceptare cetum, & negare accepisse quadraginta. Bart. l. Aurelius. S.idem. ff. deliber. legata.
ι8 Cancellatio, seu rasura tollit ne fidem inscriptura
B. Non, dummodo a Notario, vel seriba in fine sit saluatum , & validatum , propria manu, immo addit firmitate, quia ex eo apparet Notarium, vel scribam recidiri talem scripturam,& accurate Occultasse, quia inde substulit errores. c. ex literis, de fide instrum. &Ω ibi Abb. n. aas Si sit consuetudo in aliquo loeo,vel Produincia , ut credatur instrumento facto sine subscriptione testium, est ne seruandaὸ g. Affirmative, cum consuetudo legitime introducta ad hoc habeat vim,ut tali instrumento credatur sine subscriptione testium. Abb. c. cum dilectus,
3 o Si testes obliti fuerint diei,mensis, & anni, quibus sui tactus gestus,vitiatur ne testimonium ξ . Non, cum memoria sit fragilis,& in hoc non consistat veritas, sed in substantia facti. Abb. e. cum Ioannes,n. q.
de fide instrum. si In instrumento publico requiritur neat testes se subscribant ρNon requiritur, sed sufficit, ut manu Notarij subscribantur nomina, &cognomina testium,& cognitio. c. csi Ioannes. eo. tit.& ibi. Abb. n. .
3 1 Si testes instrumentalςs directe, vel indirecte deponant contra instrumentum, quam fidem faciunt 'R Faciunt instrumentum vacillare , b. ubi sup.n.Iq.
678쪽
LIB.VIII. CAP. 1 . DE FIDE INSTRUM.63Ir a Si instrumentum habeat sigillum impressum , vel pendens, & perdatur, vel frangatur, ex hoc vitiatur ne tale instrumentum P0. Si sit publicu, non vitiat qa instrumentu publica sne tali sigillo het sua firmitate necessaria, de sigillu sol si addidit maiore legalitate.Abia in c. inter dilectos, eo. tit. n. 3 . de fide instrum. 3 Qui desectus detrahunt fidem sigilli,& faciunt sigillum vacillareὸ
P. Quatuor. Primus cu non eogruit
sigillum sculptum cum dignitate sigillantis Secundus cum litterae sigilli nosunt legibiles, neq; intelligibiles. Te tius quando patitur tam enormam fracturam quod ex residuo intelligi non possit cuius si sigillum. Quartus qua-do papyrus est vetustissima,&cera Ggilli nouissima,vel recεs,apparet enim de nouo posita. Abb. v bisu p. n. q. c.im ter dilectos, de fide instrum. iii Cardinali assereti se habere talem gratia, vel commissionem a Papa vivae vocis oraculo,quae fides debet adhiberie n. De stilo Curiae omnimoda fides,P-ptor Cardinalitiam dignitatem Cardinales enim maiores sunt Episeopis in officio, quia sunt de consilio Ssimi Po-tificis, & quotidie contingit in Curia Cardinalis obtinere commissiones, &gratias a Papa viue vocis oraculo. An or. in c. constitutus ,de appeti tenetlqδin graui priiudicio alterius requiritur aliquid plus quam sit commissio vivae vocis oraculo, cu ius prisupponat nu- quam Papa velle alicui facere iniuria,
vel tollere ius suum. c. quamqua. 2.q. T. Abb. in c. quod super. n. vlt. de fide instrumentorum.
36 Quid est insinuatio scripturae Quando in donationibus donatio quinquaginta aureos excςdit, illa insimi ari a iudice, ut illa rata habeat, imbaliae scripturae quotidie insinuant coram iudice, ut maiorem firmitatem habeant. Abb. c. si instrumenta, eodem
a Quid est publicatio scripturae e
Quando aliqua scriptura cora iudice,& omnibus sollemniter publicatur Abb. ubi sup. 38 Quid est acceptatio scripturae Pht. Quando in donationibus, vel in I gatis, vel institutione haeredis ille, in
cuius fauorem est facta talis scriptura,acceptat talem donationem, vel m-stitutione cora tabellione,& testibus. 3s Quando agitur de falsitate instrumenti, debet nequis iurare de calumnia N. Afirmative, nam ultra alias probationes potest pars etiam adhibere calumniae iuramentum. Abb. c. accepi
o Literae impetrate prster, vel extra stilum curis, quam fidelitatem habent
R. Sunt de fallitate, vel surreptione specte,& ante earu executionem colutendus est humiliter Summul Poti Lx Abb. in c. quod super.e O. tit. n. 2. 4r Qui in aliquo negotio viis bulla, seu scriptura originali, pol ne illa reassumere R . Non, tenetur illam relinquere in actis Nota iij, sed transumptum solum scriptum,&collationatu cum citati ne partis ad videndum transumptare,& collationare, hoc propter peric tum ne perdatur originale. c. cotingit, eodem titu.
Si quis lacerat literas contra se latas ad quid tenetur I i. Ad danu partis, & punitur arbitrio Iudicis secudu quatitate, & qualitate
Rasuraliterarum in quibus partibus facit suspitionem ἰ
679쪽
LIB. VIII. CAP. I t. In data,nomine Iudicis, institutione, vel substitutione, narratione facti,& in illo verbo,vel articulo, in quo co- sistit differentia, quod relinquitur arbitrio iudicis. Abi . in c. inter dilectos:
Exhibitio unius literae, Vel malς orthographis,vel latinitatis , vitiat ne rescriptu
Ist. Non, cum ex hoc non mutetur veritas, neq; sensus Orationis. Abb. c. ex parte. eo. tit. n. l. & I.
que Si quis praesentat duas scripturas contrarias, quam fidem faciunt 11. DE PR. VMPTIuet. Sive reus diue actor illas praesentet, nulli earum datur fides. Abb. c imputari eod. tit. n. I.
6 Si quis scriba,vel tabellio fecit abbreui aiaturas, dicendo,se obligauit.&c. ad exispensas, Sc. & postea moriatur, alius scriba poterit ne prologate hanc scripturam,& dare partibus ξηι. Non,ila talis scriptura est nulla, nisi per eundem Notarium extendantur,& legantur coram partibus , & ab eis
VI D est praesumptio 'R. Quaeda suspicio,quae causas in animo iudicis ex varijs coiecturis, vel indiciis,& crescit, aut diminuitur si inditia crescant,aut dimi- nuant. Ab. I c.quato, de praesumpt. n. 32 Quibus nominibus vocatur hoc nomen suspitio in iure ξR. Pluribus, scilicet praesumptio,indi- 6tiu,& coniectura, his nominibus uti fius ad declarandam pri sumptionem, . qua Iudex habet ex varijs coniecturis. c. rus, de verb. sign. l. absente Ude pet
nis. c. I. a. q. I. c. dixit. 3 2. q. I . qui citat Abb. in c. quanto, n. a. de Praesumpti
s Praesumptio quando debet allegari Θ 7
R. Quando oritur ex facto alicuius, de cuius fauore agitur. Ab. c. a sterte mihi gladium. de praesumpt. n. q. 6 Quot sunt genera praesumptionum ξPlura. Primo est praesumptio luris. Secundo presumptio hominis. Tettio Praesumptio luris, vel de ture. Quarto Praesumptio probabilis. Quinto vehemendi ssima. Sexto vehemens. Septimo violenta. Octauo temeraria. no modica. Decimo fictio iuris. c. literas, depraesumptionibus c. cum contumacia. deli reticis in 6. & Abb. quanto, de praesumptionib. n. a.
Si Iudex procedit ex praesumptionibus, quam sententiam debet sene ΘΙΝ. Moderatam, & raro. Abb.in c. si ququam,de cohabit. cleri & mulier. n. q.
Quae est prisumptio iuris I9. Quando Ius prs sumit aliquid ,tamesuper illo non determinat, S contra hanc praesumptionem admittitur probatio in contrarium. c. is,qui de sponsa lib.& cap. serrum. dist. 3 o. S Abb. c.
Quae estprssumptio hoministR. Quando Iudex ex aliquibus conie- et is,&testimoni js ex vultu testium, vel ex trepidatione praesumit aIi quid contra reum, vel pro eo,ubi ius specifice aliquid non prisumit. cap. affertem ibi gladium, de prela mptionibus.
l. 3. T de testibus. cap. si testes. 6 q-3- cap. in prς sentia, de renuntiatione, Ut resert Abb. in cap. quanto, num. 3.eo titu. nostro. Quae Dissili od by GOrale
680쪽
LIB. VIII. CAP. 21. DE DRTIVMPT. 6s p ae e st ρ parsumptio Iuris, vel de Iure violenta , ut sufficiant ad sententiam, ik. Qiad ius praesumit aliquid incer- sicuti siquis intra cubiculum cum solum, vel occultum ex aliqui bii; conie- cio conclusus fuerit,& inueniatur ocis turis , Si dat illud pro certo, ac si ve- cisus, necessario dicendum est fuisse arissimum esset, & determinet quid in socio peremptum cum veris mile non tali casu faciendum sit, contra qua no videatur quod ipse se interfecerit. R b. admittit probatio in contrarium, ut si in c. quanto, depraesumpt. n. ῖ. quis desponsatus per verba de futuro is Quado valet sentetia P praesumptiones Θcognouerit carnaliter sponsam suam, R. Quando cst violenta, Si iudex adpri sumit ius, quod tunc voluit cotra. here per verba depraesenti. c. is, qui desponsalib. & Ab in c. i. de concell pre-bendae. n. s. dc d. c. quanto, nu. 2. CO d. Itit. nostro.
3 Quae est praesumptio probabilis
Quasi causata recte, quia reddit factum verisimile,non tamen sufficit ad sententiam; ut si quis vidit aliquem in secreto loquentem cu muliere formosa, vel illam tangsirem, vel cum illa nimiam familiaritatem habentem, praesumitur,quod sit eius cocubina. c. clericus, dist. 8 i. c. inquisitioni, de sent.
excommvn. glossa in C. insinuatum, dos monia .lo Quae est praesumptio vehementissima ληι. Quando coniectura sumpta est cla-ἀ,8c vehementisiua ε, ut quis difficile possit negare delictum, ut ii quis inueniatur cum ense,& sanguine in domo,& in eodem loco sit mortuus, C praete-
rca detest. c. sciant. 2. q. 8. IO. Andr. in
addi tioni b. ad speculatorem. tit. de P bationibus. I videndum, quem refert
Abb. in c. quanto, n. p. m. tit.
ii Quae est praesumptio vehemens illa, quae tantum urget Iudicem ad suspica adum vehementer contra reu . Abb. in c. quanto, de praesumptioni
ii Quae est praesumptio violenta ξn illa,quq quasi violenter Iudicem ad credulitatem trahit, & indicia sunt tauertit tu Id costar in actis, quia ponit ibi in loco probationis. Abb. c. afferte
Ut lenta praesumptio sufficit ne adsententiam diffinitivam 'Aliquando praesumptio violent non probata, neque allegata, ad sententiam diffinitivam sufficit, sicut fuit illa Salamonis; quando duae mulieres
petebant ad inuicem cunilem filiu vitium, praecipue cum possit iudex tuto sententiare ex exemplis Principum. c. asserte mihi gladium, cod. titu. Sc Abb. ibi. nu. 3.&c ii n. de p es by t. non bap
Quando Iudex dat sententiam diffiniti-uam ex sola lolciata piasumptione, qualis debet csse illa sententia ρηt. Mitissinia,& non debet condemna re reu in psna pecuniaria, nec corporali,sicut fecit Salomon, qui muliere, quae petebat, vel surabatur filium al- terius, non condemnauit aliqua pina, sed solu restituit filium veri matri. Ab. ubi su p. n.6. in c. assur te. 16Qus est praesumptio temeraria δP. Quando indicia non sunt suffici etiaad praesumendum delictum ; ut si quis
vidit clericu limul cu muliere loquentem temere,ex hoc prς sumitur adulterium. c. inquisitioni. de sent. excom.
i7 Qetae est fictio iuris Pth. Quado ius disponit aliquid statue do super certo,quod ise,neq; est veru,