장음표시 사용
241쪽
merus. Item eo ad videndos amicos. vaco scribetudis literis, non loquimur per gerundium. Habeo ire. habeo legere ad imitationem graecorum dicimus. M. X ul.in epistolis, Tantum ubi habeo pol liceri. Gelius. & quid habet super ea re dicere , significat possum, vi etiam apud graecos re εχω
ελθεῖν. . non pol sam dicere.no possum studere. non polsum ire. non possum venire
N orandum gerundium in i cum genitivo plurali si λne vitio copulari sic. Compositi ego hunc librunt instituendi puerorum gratia. Gel. lib. xvi. cap. vlu. siue magis admonendi, quam aliorum docendi gratia. Plautus.. Nominandi tibi istorum magis, si edundi copia. Cicero,dolebas etia stoicos nostros Epicureis irridendi sivi facultatem dedi me. Llulus. Non enim vereor nequis hoc me vestit adhortan/di causa magnifice loqui existimet. tDe stipinis, de eorum constructioile. Matum amatu quae pars orationis sunt ρ. a Qtiintilianus. Supina in u, verba esse par ricipialia dicit. Diomedes etiam in una.
S upina quam significatione habente In um activam
semper, in v vero tantum passiuam ut eo amatum.. id est ut ame, tu es dignus amatu. i. vi ameris. οQuomodo construuntur ecum casibus verborum sit
rum quae in um desinunt, & semper adiunguntur verbo significanti, aut clam indicanti motum, ut eo petitum ius postliminu,& seruitum tibi. Virgilius. Aut grads seruitum matribus ibo. Inu vero stipinum non regit casum, imo ipsum reogitur, sed a nominibus adiectivis nulla intei posita praepositione, ut hoc est turpe dictu, id est ut dicatur. miserabile vise,id est cum videtur. sic optimum sistu,id est ut fiat. tu es dignus amatu,id est ut ame
242쪽
tis. Multa I doctis coscripta sunt iucunda cognituo est ut cognoscatur,& haec res est obscoena aspectu,id est cum aspicitur. Inuenitur etiam ultimum supinum regi a uerbo, sed rarisi me. quod ego uix semet,atque Ilerum legi. M. Cato in lib. de re rustica. Primus cubitu surgat. postremus cubitum eat. Statius in . i. Achilleidos.
Quem tunc uenatu rediturum in limine piimo O pperiens. In fragmentis grammaticis ostendam supinum in um, accipi etiam passive, ut contume νlla factum itur. id est datur opera, ut fiat contumelia,& in v active,ut surgo cubitu. i. a ct batione. 1 De comparativis,& eorum constructione. Vid est comparativum ' quod cum intelle
q ctu positivi,uel aliquo participe sensu possititii magis adverbiuni sigia i sicat. ut albior, magis albus, sapientius magis plus sapienter. ulte/rior magis ultra si ille,qui est ulti a ,& debet exara/ri comparatimum per a sicut uel bum comparo. Quot sunt gradus coparationis eli es. Posiillius. CC mparativus. Superlativus. Dicitur autem positiuus id omne,unde comparaliua & suptativa mi manturii A quot orationis partibus derivantur comparativa& superlativa ea quatuor. A nomine adiectivo,qSpossit incrementa &diminutiones accipere. ut do/ctus doctior doctissmus. magnus major maximus ab uno uel bo detero deterior deterrimus. a prae positionibus.ut post posterior postremus. Citra citerior cilimus. intra in terior intimus. ultra ulle. rior ultimus. infra inferius infimus. supra superior
supremus. extra exterior extremus. ante anserior
sine superlativo. prope propior proximus Ab adverbiis, ut pridem prior primus , saepe saepius se,
pikime. diu diutius diutisi me. A quo casu sermantur comparauua e a primo desi.
243쪽
nente In i,addita or, ut docti doctior. Brii Ertior.
N onne mi matur etiam a participiis, ut amans amantior 8non.nam si amantior derivaretur ab eo quod est amans Deum, dici posmet sum amatior Deum, si tu, quia potest comparativum habere omnimcasium positivi sui. quod quia non dicimus, sed potius sum amantior Dei, si tu, constat derivatum ab eo, quod est amans Dei. Ouidius. Non illo melior quisquam,nec amantior aequi Vir filii aut illa reuerentior vlla deorum. Quae non irmant in usu sequeti comparativae quarante us, vel is vocalem habent, ut plus. tenuis. &hoc aiunt quidam propter duas regulas, quarum
altera alteri est contraria. regulae autem hae sunt. I positum inter duas vocales efficitur consi nans, praeterquam in paucis quibusdam, ut Aeneius. Rodopeius. Troius. Priameius. Peneius. lI rem comparativum superare debet positiuu suum una syllaba. Si igitur phor. egregior,& huiusmo/di dices,c5tra alteram hau necesse est facias. Nam si voles pii or esse dissiyllabum,ubi i sit consbitans,
erit contra eam regulam, quae vult positiuum a coparativo superari, quod non fiet, si pijor erit dis. syllabit, ut positivit pius. Rursus si voles pilor esse
trisyllabum, ubi i inter duas vocales i & o sit voca/lis,non seruabitur regula, quae vult inter duas vo/eales esse conDnantem. atqui hon erit si pijor tria syllabum fuerit. ob has igitul contrarias regulas, non Drmare aiunt grammaticos ab huiusmodi nominibus comparativa, sed assumere magis aduer/bium , & complere usum comparativi, ut magis plus magis tenuis. Sed ego id fieri existimo euphonis, id est boni seni gratia. nam inuentiatur aliquando apud authores ab huiuscemodi adiectivis compara a. M. Tullius rhetoricorum lib. ij sed illaetenulus,
244쪽
acutius,& subtilius tractantur . Plinius. H.Vinum omne dulce quo tenuius, eo Odorati iuuenalis, Egregius coenat,meliusq; milam mus horum egregius pro magis egregie.detracta ti,ut sit tetrasyllabum propter metrum. Quae sitnianomalaebonus melior optimus i nixus peior pessctimus.magnus maior maximus. paruus minor minimus.multum plus plurimum. nequam nequior neqssimus. sinister sinisterior sinistimus . dexter dexterior dextimus & quae I facio. dico.loquor componuntur, ut magnificus magnificentior magnificentissimus. maledicus maledicentior male,centissimus magniloquus magniloquentiol ma/gniloquentissimus.quae in magis a magnifices. ledicens.magniloquens derivari videntur. OcyOrnon habet pus in latinum.sed graecum
Quomodo construuntur comparatiuaecum ablativo utriusq; numeri. vi candidior cygnis,edera sermo sior alba. Potest etiam alium habere ablatiuu significate excessum,ut Polyphemus erat maior Vlysost centu vinis nec non omnem cassim positivi sui,
ut Ptolemaei Philadelphi bibliotheca fisit longe plenior libroru alijs illius aetatis bibliothecis. quia plena clibroru dicimus. Virgilius. Iouis omnia
plena.Terentius plenus rimarum silm.Iuuenalis, Plus aloes,si mellis habet,quia multum aloes dicismus. Ouidius Reuerentior vlla deoru, quia remorens deorum dicimus. Cicero, Propius urbe mos
uetur,quia prope urbe dicimus.Similiter stim vite. rior pontem quam tu,& citerior alpeis, quia ultra pontem,& citra alpeis dirimus. - C omparativum regii ne etiam nominatiuu cum et eminime nam cum dicimus, sum doctior, quam nasubauditur sis. Sic etiam in alus casibus subintellis
245쪽
Mitius inueni,q te genus omne feraruIubauditur inuenerim. Et apud M. Tullium ad Lucetum.itaq; etiam hoc furtiorem me puto, si te ipsum prae craptorem Brutudinissubintelligitur putem. Simili. ter iudico te doctiorem, quam illum Bruto tiu Ii. bentius et illi.indigeo tui,magisquam illius, suba
ditur iudicem. serviam.indigeam.illud aute Virgi/lη,aut grauiora timet,q morte Sichei,c sum est, id est, quam ea,quae in morte Sichei accideriit, vel quam abudat,ut ait Seruius. quis enim diceret amo Catonem meliorem,quam Caesare. A d bonam comparationem quot requirunturequinque. res comparata,vt Homerus. res cui comparestur,ut Hesiodo. accides ut doctior. 3c quod uter v terminus sit accidentis particeps. quare mala como paratio est,cygnus est albior coruo. Item quod alatera altero sit magis particeps accidetis. quia om/ nis comparatio id agit,ut alterum praeferat, quae aequat similitudo est potius.quam comparatio.authores Seruius,& Diomedes. Quot modis sit Abusio in comparatiuis ρtribus cono structione quado partitiue pontitur,nec construu/tur more coparativorum, ut maior horum est cha. ritas.irmatione, cum substantiva, & pronomina comparantur, ut neroniori senior.iuniori ipsior, unde etia ipsistimus inuenitur apud antiquos ad imbrationem graecorum. Aristophanes.
S IMificatione,cum tantum si misitant,quatum post ,
riuum suum,ut senior pro innex.vel minus,ut trismosiparum tristis,vel contrarium, ut dulciorii.munus amarus, ut mare ponticum dulcius est, qua caetera maria,id est minus amarum.
Quando non BIet comparativum iungi ablativo cu
m comparatio in Ao. quia tunc iungitur geniti
246쪽
tio,vt Aiacii fortior Telamonius. Horatius in po8tica o malor iuuenum dixit ad duos scribens. . ando post comparativum non Blet sequi nonitinatiuus cum quam ecum inrer duo fit charatio,vi manuum aptior dextra,& non q manus. Item cum
qui quae quod vel negativa dictio regitur a copa/rativo, ut Pompeius o Caesertat felicior, vicit multos reges,& no a qui, & nullomomine sis pe/ior,& non si nullus. Nisi cum sic dicimus , Lonpeequide maiora sunt animalia, quae in aquis degusi si quae in terris. & hoc quia ante quae subauditur ea vel illa. M. Tullius in epistolis. Sed cum leuiora non multo essent quae audirentur, quam quae vi
derentur.i.quam ea, quae viderentur.
1 De superlativis, & eorum constructione. IVid est superlativum e quod ad plures sui q generis comparatum, superponitur Cmonibus, ut M. Varro doctissimus Roma δnorii.i. doctus praeter Romanos omneis. A quo casu sermanturea primo desinente in i addita s, dc simus,ut docti doctissimus.Brti Brtissmus. apulo cher. matur, & similibus in er desinentibus ii mantur a notativo addita rimus, ut pulcher pulcherrismus. matur maturrimus. Vetus ite veterrim' faciti Quae sunt Anomalae nus melior optimus, & caeo tera, quae diximus in coparativis. Senex. iuuenis. adolescens,licet habeant comparativum, no tameptiam superlativum habeutatem quae a nominati, uo in bus veniunt,ut celebris celeberrimus,&pau . m. quae in limus desiniit cum copositis facillimus .
agillim' gracillimus. humillim'. simillimus. quos positiva designant literar.quae sunt in nob fagus. sint qui agilissimus,& gracilissimus diti tm velint. QQuot sunt terminationes superlativorum ρ octo si. mm.iimus. quae sunt fiequentissime. Liuius γι
247쪽
Quomodo construitur superlativum e cum genitivo plurali, vegsingulati nominis collectit,ut maxime graiugenu, dc o danaum irtissime gentis Tityde. ει cum casu positivi tu es moribus omnium ornatissimus.& proxime Hispaniam Mauri sunt. Esset ne bona comparatio Socrates est sertissimus asinorum,di tigris esNuporum velocissima e non quia cum seperlativum redoleat naturam partitio rus,in qua semper pars trahitur a toto, quod essse debet cum parte eiusdem generis, vel speciei, se queretur Socratem esse eiusde speciei cum asino.
di per consequens,asinum & Tigrin lupum,quod est falsum. P erdoctus quomodo facit comparativum Ege vel mulio doctior,quam doctissimus. Qirare non dicimus perdoctus perdoctior perdoctissimusZquia per nel iungitur comparativo ne saperlativo,sicut a pro valde nunquam positivo iunntur,nisi post per,ut peril doctus post oppido iane admodum. valde. nimis. vi oppido si eruditus sine quam pulcher,admodum si elegans scortum. Item habeo valde quam paucos numos. Quando utendum est comparativo e cum alique vel suo, vel alieno generi comparamus, & ad unum 3c
ad plures ta mi generis si alieni, ut Ortior homo homine,&sertior homo hominibus, & velocior homine Ieo,& idem tigribus est non immanior,
ut docent Donatus.Seruius. Priscianus, ct vlas et authorum comprobati Martialis. Hic totus volo rideat libellus,
Et sit nequior omnibus libellis, P linius de marmoribus. pretiosissimi quidem generis Iacedaemonium viride,cuncti', hilarius.
248쪽
Tam virginibus praestantior omnibus Herse. αδ ipse erat Virgo. Virgilius in primo aeneidos. P ygmalion scelere ante alios immanior omnels.Mιceleratos omneis conferens Puniationem,como parativo est usius .Statius in octauo. Et melior sis
quaeis deis, Amphiaraus dicit ad Plutonem. Non placet deis esse datiuit,sibi enim orabat Amphi raus, ut parceret pluto,dc esset melior,quam caeteri dei, qui se abibiti a terra passi ierant. nam quae icura illi de deis e sibi enim timebat non dijs,quod sequentia indicant. Siquando nefanda huc aderit coniux illi Gesta reserua Supplicia, illa tua re ctor bone dignior ira. Sis igitur melior mihi,quam caeteri du, dc imme iupplicia de Heriphyle.uxore scelerata. Lactantius, Omnes sibillae unum deum praedicant,& maxime Erythrea,quae celebrior,&nobilior inter caeteras habetur ., Vallae tamen ad plura nigeneris coparativum reserri non placet is cum nec apud graecos id fiat. Illi en:m sic dicunti
graeci Amilles mit sertior . arcis, sed graecorum
hoc restagor ingeniosissimo Vallae. tum qiua Rc mani inueniuntur ad plura eiusdem generis usi GParativis,tum quia solent in multis,initium capientes a graecis, ab angusto in effulam dolatare. sicut fecerunsetis' in sexto casu secundu vetustissimos graecorii gramaticos.Serim enim casum illi.
οεν. σέθελε etiana me.a te.a se dicebant,quem latini in omnibus casualibus seruauere. Similiter Imrerisnalia in paucis graecis accepta, apud nos frequentissima sunt, illi spondeum,vel dactylum in se
249쪽
eundo ves quarto loco iambici versus raro povierutilatini vero saepissime. S. quoq; apud graecos ratissime vim consbnantis amittit carminis necessita/la. nostri vero, sed vetustissimi subtrahebant eam frequentissime, ut opust pro opus est apud Plau/tum. quanil nunc exoleuit hoc idem fecisse eos arbitror in comparatiuis , ut cum graeci ad plura sui generis non nisi superlativo usi inueniantur, no/stri,& comparativo,& superlativo utantur.
T anto,& quanto,&multo,& longe pro valde,& facile, pro non dubie , quibus comparationis Hadi/bus adiunguntur e tam comparativo si superlativo. Cicero. Quanto es maior, tanto te geras summiosius. Catullus ad M. Tullium Ciceronem.
Disertissime Romuli nepotum. Quot sunt,quotq; fuere Marce Tulli.
Quot post alijs erunt in annis. Cratias tibi maximas Catullus
A git pessimus omnium poeta, Tanto pessimus omnium poeta, Quanto tu optimus omnium patronus. /Quintilianus, Declamadi ratio ut est ex omnibus nouissime inueta,ita multo est utilissima. M. Tullius. sed ego neq; eis assentiebar; neq; disputationii in/uentori,&principi longe omnium in dicedo graν uissimo, di eloquentissimo Platoni. Item tollus Graeciae facile doctissimum Platonem. A mant et
iungi cum alius.aliter. secus.ante. post. & caeteris,
quae superlationem quandam significat, quaeq; di/uersitatem,ut praecipuus dissimilis. alienus, ut docet Laurentius Ualla. Ouidius, Quantoq; ratem qui temperat anteit remigis ossicium. Quintilia/nus, Quanto alius fuit ille infelicissimi iuuen s assidi
S. Teren. Verum multo aliter euenire intelligit.
Sallustius,ncilio praestat benesich,si malefim must
250쪽
torem en . Inuenit ur etiam tantum post quanto,ci tanto post quantum Ouidius. Quanto dux milite maior,tantum ego te supero. Virgilius. ς praestans animi iuuenis quantum ipse seroci.
Virtute exuperas,tanto me impensius aequum est Consulere. quod fit,ila alterum positiuo,seu verobo,comparativo alterum debet cohaerere. Quo& eo pro tanto & quan o inueniuntur fiequentissime posita.Fabius. Qito quisq; ingenio minus va/let,noc se magis attollere,ac dilatare conatur.Ide, Erit eo obscurior, quo quiri, deteriori. De relativis.
Vod est relativum quod rem antedictam et dicit iterum. In quot partes diuiditur re/. latiuum 'in duas . in relatiuum substantiae,& accidentis. Quod est relatiuum Bbstantiae e quod refert antece/dens substantivum. Quod est relativum accidentis e quod refert anteces dens adiectivum. Quotuplex est relatiuum substantiae duplex. substantiae similitudinis,& diuersitatis.
Quod est relatiuum substantiae similitudinis quod
idem cum sito refert antecedente.
Quae sunt relativa substantiae similitudinis8qui,quar, quod.is. suus. ipse.sui.llle. idem. ut Plato, qui fuit doctissimus suae ipsius aetatis philosephorum, docuit Aristotelem, & is ide Socratis dilripulus fuit. Quod est relatiuum diueisitatis e quod restri antece/dens diuersum a cosequente cu quo cocordat, sed sub eodem gne vel specie. Quauis.n.discordat ab antecedente. iii eiusde essh vel gitis, vel speciei cuconsequente restri. Nam si dico amo Iaurum d caeteras arbores, significo quidem Iautum esse ara. fore sed diuersam 'a caeteris arboribus non enim