Aldi Pii Manutii Institutionum grammaticarum libri quatuor. Addito in fine de octo partium orationis constructione libello Erasmo Roterodamo authore ..

발행: 1545년

분량: 515페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

251쪽

idem lauriis,quod caeterae arbores.Item placet Q hi accipenser,&alupisces, ostendo quidem acci penserem esse pilae, sed differre a caeteris specie. Nec dicas igitur iudaei crucifixerunt Christum in. afer duos alios latrones, quia sic loquens diceres Christum fuisse latronem. Cave igitur,ne decipia/tis in huiusinodi relativis substantiae diuersitatis. nec unqua eis utaris,nisi antecedens eiusdem esse vel generis, vel speciei cum es, quod consequitur. νelis ostendere. Quae sunt relativa substatiae diuersitatis e alius.alter.

reliquus & caetera caeterum . nam caeter vel caete/rus non legi.

R elatiuum substanae, dc accidentis in quot debet cuantecedente congruere e In nullo si accidentis sue.

rit.illud enim cum consequente concordat in nuo mero.casu.&genere, ut Polyphemus erat altus,

quanta est turris diui Marci. Si vero fuerit substanis nae,in duobus, in numero & in genere. pter suus, & relativa substantiae diuersitatis. quae cum conseoquente cocordant,quemadmodum ea , quae sunt . accidentis, ut cliens rogat patronum, ut defendat causam suam.ahtecedens huius relativi suam, est cliens,& tamen cogruit cum substantivo sequente, quod est causam,in numero. casu, & genere. Sallustius,Leones & alias feras.antecedens huius rela. tiui alias, est leones. dc cogruit cu seras. ex quo in/krtur leonem esse stram. sic apud Virgilium. T um casia,atq; alus intexens suavibus herbis. Insera tur casiam esse herbam. Qui. quae. quod cocordarne semper cum antecedenre non. quoties enim inter duo substantiva poni. tur,quorum sequens sit proprium nomen, sequenti WSeruius doce Jaccommodatur, ut apucsti .Est locus in calceie,quod Tullianum

252쪽

iatur. 3c in sacra pagina, Semini tuo, quiest Chri/ bstus. Si vero sequens fiterit appellatiuum nomen, potest tam cum consequente , si cum antecedente Congruere, ut rosa, quae vel qui est flos c ndidiss/mus, mihi admodum placet. Marcus Tullius, HOmines enim sunt hac lege generati, qui tuerentur illum globii, quem in hoc templo medium vides, quae serra dicitur,dsq; aius datus est ex illis sempiternis ignib',quae si dera,& stellas vocatis. Sed in nenitur etiam antecedenti respondete relatiuum, quando sequens substantivum,sit propriu nomen. Valerius Maximus. Antea senatus assiduam statione eo loci pagebat, si hodie Senaculii appellatur.

De relativis accidentis.

Elativa accidetis quae fiunt e malis. quan

i r tus quot. quotus. quor ennis. quotenus o, quotuplus. quotuplex. culus. cuias Sed

quotuplus,& quotuplex non memini legere apud aut hores. quotuplex tamen ego uxor interdum , quia legi aliquando apud grammaticos, . Qualis quae habet antecedetia bonus. malus. lapies. demens. stultus. intelligens. doctus . indoctus Pulcher.turpis. albus. niger, & caetera significantia qualitatem, ut virtutem. vilium. coloiem, & simi. ha,vi tui crines stini nigri, qualia Aethiopu coi pora,& facies Aethiopum est nigra, quales simi pencoruorum. eius redditiuum est talis. Quantus quae habent antecedentia e magnus. parauus. longus.breuis. latus. angustus.altus. prostin/dus,& id genus caetera, ut irmica est parua, qua/tus est culex. eius reddititium est tantus. Quae sunt antecedetia hui' relativi quote unus. duo. Ires. quatuor. quinq;.ωX. septem.Octo.nouem. de/cem. viginti. centum. mille, & reliqua numeralia. ejus redditiuum est tot.dicimus & totidem: . .

253쪽

Quotus quae antecedentia habet ' primus. secundus

tertius.quartus. quintus. dicimus quinquagesimus. cetesimus. millesimus, ut tu es primus in hac urbe. quotus ego domi meae. Ponitur etiam quoius pro quot. Martialis, Dic quotus es, quanti cupias coeo

nare 'pro quot estis . sed proprie ordinem refert quod indicant nomina ordinem significan tia , per quae respodemus interroganti, ut quota hora este prima,aut secunda,aut tertia. Sic igitur respondeamus,necesse est . quare sic haec nomina praecesse. rint,non licet ea referre per quotus ξ ut eo cubitum hina,tertia, quota, vel ut tu hoc & si nusquam memini legere apud doctos, tamen quemadmodum ei, qui dixerit, qnotu annum aetatis agebat Cato , quando graecas discebat Iiteras P licet responderelaxagesimum,& per huiusmodi nomina, sic etiam

licere arbitror ex contrario haec eadem nomina per quotus referre sic. incipio hyeme lucubrare ab hora octaua, quota Plinius secundus, cum laro dissime surgeret cubitu,incipiebat no tamen etiam sexta, quota illa saepe. Incipiebat autem lucubrare γλ vulcanalibus. Quotenis de quo meminit Priscianus m apud auis thores non legi, sed sic ubiq;,quot annos natus es quom annu artatis agis equot annope es Jquae ha/bere antecedentia potest Zanniculus. bienis, vel biomus.ulmis, vel trimus. quadrienis, vel quadrimunquinquennis. decennis, ulterius non legi, ut hoc vi num est bimum,aut decenne, quotennis emilius tuus, vel melius,quot annos natus est filius tuus. Quotenus, quo usi is est. M. Tul. Ad Atticum dices, in ripa nescio quotenorum iugerum, quae habeo re antecedentia debete singuli. bini. terni, vel trini

quaterni, vel quatrini quini seni. septeni. octonio noueni. deni. viceni. quinquageni. centeni. mille

254쪽

ni. est autem quotenus relatiuum diuisitium in ha

res numeros, ut boues bini,& quaterni trali ut aratrum, quotent equi carruca. Vtimur et his nominibus sic, Iulius Cae sar Iegauit uritim trecentos Se stertios ait Tranquillus, hoc est trecentos viris sin/gulis. Augustus vero cohortibus urbanis quinge nos, legionariis trecenos numos hoc est singulis quingentos & trecentos. na si dixissetvegauit po/pulo trecentos Sestertios, tria trecentos toti populo esse legatos intelligeremus, sed quia trecenos dixit, singuIis trecentos significauit legatos. Sic dato discipulis tuis omnibus binos colaphos, hoc est duos singulis. Item uiri Bbrii, ac modesti cum

discumbunt,bibunt ad summum trinos cyathos uI. ni, hoc est treis singuli. Praeterea nomina, quae tantum in numero multitudinis inflectuntur, his no minibus coniunguntur, ut dedi ad te binas aut ternas,aut quaternas literas, cum tu unas tantum mi stris,pro duasaut treis aut quatuor epistolas cum tu unam epistolam miseris . nec dicas duas literas, it binas epistolas. Sic binas aedes, ternas nuptias pro duas domos tria connubia dicendum.

Quotuplus quae habet antecedetia ρ simplus,duplius, triplus, quadruplus. ce plus,ulsi dedisti obolum mendico propter Deum accipies centuplum, quo ruptum non accipies,si pro te impendisti. sed huc postremum loqu&i modum ego no memini legere,nec puto inueniri apud illustreis authores.

Quotuplex quae habet antecedentia eduplex,uiplei: quadruplex,ut habeo triplicem ueste, id est trium generum. quomplex non est tibi sta neq; hoc legi apud illustreis. C uius cuia 'ium quae habetantecedentia nota, uel pronomina possessiua, uel genitivos substantiuoyrdit mihi Damoeta cuium pecus aeneium, uel

255쪽

meum,vel argonis. Cuia est haec domus tua, in Reip. vel herculea. Cuiu fuisse putas hunc ensem e hectoreum,vel Hectoris,vel tuli. sed sic no sunt relativa,sed interrogaui .essent aut relanua, si sic diceres,hic ager est me', vel Caesaris cula est ancilla. Hic de haec cuias & hoc cuiate quae habet antecedentia enomina patriae, ut Romanus. Cassianus,vel gentis, ut Italus.latinus. ut ium Romanus. cuiates erant Catones,& latinus culas filii. M. Tullius. Quae iunt relativa accidetis similitudinis, oia pdicta, ut sim bonus, silis tu, similitudo est & aequalitas. Quae intrelativa accidentis diuersitatis 2 aliusmodi dc alteriusmodi,ut stam albus,& coruus est aliusmodi. dissimilitudo est. Quot modis ponuntur silpradicta nomina in oratione emulus, sed frequenter tribus. interrogative.ut Sed vos qui tadem e quibus aut venistis ab oris ξδc quod genus hoc hominum e Relative, ut sum pius Aeneas, raptos qui ex hoste penateis Classe volio mecum, fama super aethera notus. infinite, ut Qui sint veri amici,s lane ignoro.& sic Qualis. dccaetera relativa accidentis.

A nimal quid,& Virg lius quis quare non dicimus equia quis & quid nunquam relative, sed vel infinis

te, vel interrogative ponuntur. De interrogatiuis.

Vod est interrogatiuum nomenρquod reiq dubiae, vel tane dubiae postulatiuum est is I ii quoipartes diuiditureia duas . in interrogatiua iubstantiae,& in interrogatiuum accidentis. Quae interrogatiua substantiae equi quae quod, re quid, & uter. Quae simi interrogatiua accidentis e qualis.quantus. Dquot. quotus. dc caetera relativa accidentis.

.d interest ima quihoc uteri si duo ruerim, dic

256쪽

uter tuo arbitratu.ut quis vel uter oculost tuorum melius videt e Si vero plures, quis tria,ut qui ex tuis digitis est longiore non etiam Iter. Debemus ne semper respondere per eunde casum , per que interrogatio facta fueritemaxime. 't Qua puellam amauit Achilles in Troia prouincia Po/lyxenam. Quis tibi videoreaeque miser,atq; ego sum. Cui inuidebat Thraso miles e Phedriae riua, li. quo amata nit Calatheaeab Aci,& Cyclope.

Quarum rerum non est unquam satietas e diuitia/rum. Interdum tamen no licet respondere per essdem casum, ut si rogeris, quotenis est respondeas potius centum annoru.quam centenis, quod nunquam legitur. Item quati emptae e Parvo.& Cuiupecus Paegonis,aut Philodar.& O agitur e statur. cuius dicis esse hos librose meos. Dedistributivis. Vod est nomen distributivum e quod est ci distributionis nota, seu signum. In quot diuidit partes distribuituti nomee in duas. in assirmativum,& negattuli, & stant haec.

Quiset ambo afirmant. quicunq;,atq; omnis.vterq;. Nullus.nemo negant.etiam coniungito neuter. Quem casum volunte genitivum pluralem, vel abIa/tivum,accusativum' ue cu praepositione , t nullus

' Hiscipulorum vel ex discipulis,uel inter discipulos t.dicimus etiam nullus discipulus. sic uteri pa

Vid est nomen partitium e quod partem

et trahit a toto,cum quo partitur,& cum eo debet in genere concordare. ut hominum

alios alieni appetes, alio sui Miusus.& sunt haec. Quilibet,& Oam atq; aliquis. quicunq;.alius. P. Atinxter simul alteruter mimeralia,ut unus. .

257쪽

Sed distributivum. partitiuum. diuiduum synon1Mina essse existimo. ιQuot in partitione esse debente tria. pars. totum. de quod pars regat totum, ut literarum tuarum unae Isunt eloquetia',alterae humanitatis & amoris pleonae. fit etiam partitio p prolepsin,de qua dicemus

cum de figuris tractabimus.

Quilibet non ne significat id, quod omnis, seu cun/ctus 8no,sed unii queuis de multis, ut et scipe quelisbet hoyr libro i. unum quenauis. & no quel seu

omne. Poetae in pro Omnis ponere videntur. Ouidius. Pollicitis diues quilibet esse potest. quilibet, id est unusquisq;. sed sprie particillaris est dictio.

Quilibet igitur & nullus non sunt contraria, ut putant dialectici aetatis nostrae,sed omnis, & nullus. Decostructione notativi, dc caeteroyt casuum Ominativus, & caeteri castis iunguntur gen nitivo possessive,ut M. Tul. Romanae e quentiae princeps, atq; is idem patriae ve/tus pater. & T. Liuium lacteo eloquentiae intemanantem patavinitatem quandam redolere duxit A simus Pollio. Item adiectiva nonnulla genis ditiuum admittin, ut plenus rimarum. diues opum. diues pictai vestis de auri. Petitus . doctus iuris. iIgnarus. inscius.imperitus reφ. Cupidus honoris appetes ali .siti promis. Non est aduersiis. Impudeteis,3c improbos velitandu . qa talisper silis & compar eos fies,dum paria & cosimilia dicas. D atiuo Adiectiva sic. facilis, utilis amicis grauis,da/nosiis hostibus. carus. gratus. amicus omnibus. Inimicus nemini,& multa huiusinodi. A ccusativo iunguntur adlectiva sic. populabundus ara's.osus.perosias inimicos expecte, qui me nuqua visurus abistiρ& caetera i rus,cu participia esse

desinunt amissione via , dc accumo iungunIur

258쪽

blativo iunx'ntur substantiva sic, doctrina homo. stria. floreti vir facundia egregia indole pueri praestanti corpore nymphae. virgo egregia serma,atq; aetate integra. Hercules magne vi heros,atieti cosi/lio.nihil istac opus est arte. dicimus etiam dux no/his opus est. Adiectiva sic,plenus fide. clarus insi/gnis fama. Ennius ingenio nobilis,arte rudis. secudus ab rege,& nulli pietate secundus. alienus a vi/ths.dignus honore. indignus laude. magnus do/ctrina. lassiis labore assiduo.& lassius cura, ct conse ictus.& id genus abunde multa.

De participhs. Vid est participium e pars orationis declis :q nabilis,partem nominis capies, partem

verbi.

Quare inuentum est participium, ut loco verbi obli/quis casibus intransitive adiungatur. quia cum no possint obliqui casus adiungi verbis intransitiue,to verbi sebit participium, ut Priscianus ait. vi , ν tuas homo loquebatur. boni hois loquentis ora/tionem audiui.bono homini loquenti dedi bonuhominem loquentem audiui. a bono homine Ioaquente'accepi.quia non licet dicere boni hominis laquebatur loco verbi loquebatur,subit loquentis participiit. Item ut oratio breuior sit, & dilucidior

omissis relativis. adverbijs. coniunctionis.vthoomo pauca loquens inter sipientes conumeraturit. homo, qui pauca loquitur. Item coenatus eo cubistum. i.postqua coenatus sum. & legens disce, pro

lege dc disce. Item veniens vidi,id est cum ventre. Q d autem in hac oratione, mulieres ornant se,ne videntes homines eas derideant, necessario partiscipio sit utendit,ut valla docet, & Sypontinus, qa Ualla accepit,mihi non videtur .non enim sic ea

reseluenda est oratio, Mulieres orirant se, ne ho,

259쪽

r in

mines eas videant,& derideant, inua sic necen in

'set uti participio,quoniam videntias omnino ho/ mines, sed sic mulieres ornant se, ne qui vident homines, vel ne cum vident holes,eas deridean vel per passivit, ne a quibus videtur hominibus derideantur, vel ne cum ab hominibus videntur, sint illis ludibrio. nam ne homines videntes, no est ne homines videant, sed ne qui vident homines, vel ne cum vident homines. Quot sunt terminationes participiorumρsepte.ns, ut

I n.ns. participia unde mi maturea prima psena praeteriti ipei festi indicatiui modi, mutando bani, vel

bar in las. ut amabam amans legeba legens. osculabar osculans. sequebar. sequens. eo is.cu composic lis,mutat bam in ens, ut ibam tens. quiba quiens, I n rus unde formantureab ultimo stipitio addendorus, ut amatu amaturus. visu visurus. pexu. pexu rus.orior tamen & si habet supinum ortum, unde ortus. participium tamen facit oriturus. Horatiui

in epistolis Nil oriturum alias,nil ortum tale fatentes I la tus. sus xus unde ibi manturρab extremo silpino addendo s. ut amatu amatus. visit visus impexu impexus, a morior tamen debuit esse moritus, quoAproportio ma s exigebat Pristiano teste,quia s pinum est moritum, quod etiam indicat Motitus rus, sed facit mortuus geminato.u. quod in nullo alio participio inuenitur I n dus unde irmatur 'a genitivo sui praesentis participis mutando tis in dus, ut amans amniis. legens legentis osculans osculatis.tis in dus sit amandus. legendus. osculandus.

A verbo activo quot participia derivantur t duo ab

rerum

260쪽

in ns ut amans.i.qui amat vel amabat. alterum fu/turi in rus ut amaturus.i.qui amabit.

Quae activa non habent participium innisequae doficiunt sepos, & sunt haec.

Et cum compositis runt haec sine cuncta supinis. Compesco scis scui prefienare,&psti egere. Dispesco per spartire. Plinius. Africam ab Aeotniopia dipescenS. Renuo Respuo Lingo SugORetello

nui per renunciare. spui per refutare. xi perleccare.

xi per fugare. Disb. elli v negare, dc repredere ilqui supinu esset scdm analos nam lictum,unde derelictum per abbadonare,de quo Priscia.Eandem seruant etiam regulam liquili tum S ex eo composita reliqui relictum.

isisis l. ambo Vrgeo

Caluo

gesgis uis sisbi perleccare. ursi per constrengere. sine pro &supino p dubitare. ui per in mare. - si perandare a vedere. Teretius.visam,si domi e. Caetera dicta suti activis. A verbo passivo quot participia descedunte duo.alinterum prieteriti perfecti& plusquamperfecti temoporis in tus vel sus vel xus, ut amatus visus pexus. id est,qui amatus visus peras fuit vel fuerat, vel P activum,quem amavi vel amauera, vidi vel vider , pexui vel pexuera. Alterum Bruti in dus, ut amao s.cqui amabitur,vel quem amabo.

habent unum tantum ramopium,id est, sicuri

SEARCH

MENU NAVIGATION