Aldi Pii Manutii Institutionum grammaticarum libri quatuor. Addito in fine de octo partium orationis constructione libello Erasmo Roterodamo authore ..

471쪽

ri vocant. Distinctio. Subdistinctio. Media dissim Vctio Distinctio est. ubi finitur plena sententia.. Huius punctum ad summam literam ponimus. Suta distinctio, est ubi non multum superest de senten. tia.quo tamen necessario separatim mox instren. duni siti hilius puctum ad imam literam ponimus. Media, est ubi fere tantum, de sententia superest. quantum iam diximus. cum tamen respirandum est. Huius punctum ad mediam literam ponimus. In lectione, tota sententia periodus dicitur cuius partes sunt cola,& commata.

D icta distinctio est vel positura. quod positum pun/ctum distinguit nostram orationem. Et cum distimctio species sit positurae. tamen abusive pro ipsa positura , hoc est pro ipso genere distinctioneni habemus. Nam cum sit codex emendatus distin.ctione, media distinctione,& subdistinctione,dici tur tamen codex eme distinctus. Igitur distinctio, est punctum appositum ad caput literae plenae sententiae. Subdistinctio est punctum appositum ad imam partem semiplenae orationis. Media distin/idictio punctum appositum mediae sententiae suspen sae, propter respirationem. Sciendum est, quod in lectione textus unus sensus, periodus nomina/tur, ut est. Nihil ubi profuit nocturnii praesidium palatij. nihil urbis vigiliae nihil timor populi nihil

concursus omnium bonorum. &c. Cola autem,& commata,eiusdem orationis singulae partes esse noscuntur. Verum meminerimus in prosa oratio/ne cola,& commata idem esse, & unum significa. te.in versu vero,aliud,& diuersum. Nam ubi duo

472쪽

Q VARTVS. et 2 liberi pedes sunt. colo dicitur, ut apud Horatium ClTerruit urbem. Comma vero, quando post duos pedes, vel post treis pedes sequitur syllaba quae

partem serminat orationis,ut in primo versu a iiei s. Arma, virumq; cano. Item, Arma, viorum cano Troiae, . IT

D istinctio,est temporis,& sensus finitio. Subdistin/ctio,est nec temporis,nec sensus finitio. Mora,est requies animi. Inter distinctionena, & subdistin.ctionem,& moram hoc interest, quod distinctio, persectum sensum declarat subdistinctio inferri aliquid significat. Mora reficit lectoiem.simul se sibus lumen accommodat. IID I O M E D E S.

L ectioni posituras accedere,vel distinctiones oportet' quas graeci vocant' quae inter legendum dant copiam spiritus reficiendi ' ne conlinuatione deficiat. Hae tres sunt, Distinctio, Subdistinctio. Media distinctio siue Mora vel,vr quibusdam vi/detur submedia . Qitarum diuersitas tribus pumctis,diverse loco politis indicatur. D istinctio quidem, est appositio puncti finiti sensus'

vel pedentis mora quae locis ponitur tribus. Sumnao,cum selisum let minat ' & vocatur finalis a no/ : bis a graecis τέλεια. Medio cum respirandi spatium legenti dat & dicitur media graece μωκ. Imo cum lectionis inIerrupio .lenore aliud adhuc illatura suspendit. & vocatui a gratis υτο ιγ άκ. a nobis subdistinctio.

473쪽

Dis silentij nota cum sensu terminata. ubi est liberum cessare. prolixumq; ita, ut neuter sui iudigeativi est. Numina nulla premunt. mortali uringemur ab hoste.& est huius nota, punctum supra versum ad caput literae postrum . Distinguere au tem oportet ante similitudines, quas graeci

βολοι vocant.& ante redditas. quas αποδοσεις.

Et siquando a perisna ad persenam transitus site. rit factus. Et ante Autem coniunctione, siquidem non ex abundanti ponitur . Et ante casum vocatis Iuum. Et ante Sed Et ante Quoniam. Et ante Tunc cessante reddita.sed praepositis superioribus .. Et ante interrogativa. Vt, Quis deus hanc mcisae, quis nobis extisdit artem. Vnde noua ingressus notum experientia coepit e Hinc enim oportet distinguere,ὰ sic inserre. Pastor Aristarus fugiens peneia tempe. Et post interrogativa. vi, Musa mihi causas memora. S ubdistinctio est, silenti, nota legitimi, qua pronuntiationis terminus, sensu manente, ita suspendituri ut statim id, quod sequitur, succedere debeat. Husius autem est punctum sub vertii positum. ut Me duce Dardanius Sparta oppugnauit adulter . Aut ego tela dedi,iuiue cupidine bella. Non enim similiter, ut in distinctione, silentium interpo

situm tacere permittit. ut est illud. .

Et si fata dedm,si mens non laeua fuisset. IImpulerat Erro argolicas foedare latebras. N edia distinctio, sine Mora, est leuis in continuatione sensuum interposita discretio legitimae distin.ctionis, subdistinctionis medium obtines locum ita, ut nec persecta in totum, nec omissa videatur. sed significatione imorandi alterius desideret principium sensus. & hoc solumodo seruat ossicium.

474쪽

ut legentis sensum, breuissinia respiratione reseuein. at &nuir t. Sic enim pronunciando reticere quis: debet. quia spiritus ipse quadam desect. one muta/rur. vi deinde resumatur. ut est. Vt belli signum laurenti T urnus ab arceixtulit,& rauco strepuerunt cornua cantu 'Vtq; acreis concussit equos, utq; impulit arma'E xtemplo turbati animi. Multae enim causa sentipediae huius lectionis. Primum, ne conindali itur,quae τρώωλα ponuntur. Deinde, ut actus verborum emineat, A luceat, qui ex aliquo moueatur affectu, vel indignatione, vel miseratio/ne collata, vel certe, cum quadam arctatione ser/monis,quae a poetis congeruntur. Si

quis itinue sine media spiritus iuspensione pronuciauer . ut est. iΑut hoc inclusi Iigno occultantur achivi Aut haec in nostros fabricata est machina muros' Aut aliquis latet error. equo ne credite Teucri.

coniunditur ratio compositionis in generali nomine ligni, machinae, equi. Item, Lectumq; lugalem. quo pero, superimponas,minus apertu est. Subdistinguendum enim pro voluntate dicent s. HOC. n. voluit intelligi Dido, non esse iugalem,qtio perie rat. Immorandum est ergo,& respirandum post iugalem, &sic inserendum cum υποκριόεως affectu, quo perh.in lectione plena sententia periodos di/citur. Cuius partes Ibnt commata & cola. P otuissem, quid graeci quoq; tradiderint de distin/ction bus,mbiungere. sed quia nimis longum filis. set praetermisi.s ed iam receptui canamus. Si prius illud monueri mus multa in ius lucubrationibus nostris, quae in Terentiano,& alys quibusda adeo mendosa erat.

475쪽

ut vix corrigi posse viderei mar,nos noli sine sui n/ ma dili cultate emendasse. vestrum autem est Stuo dic si,ut ea cura haec nostra legatis, qua nos com/posuimus. nam ut utar verbis Terentiani, Sed labor vobis fere ius in legendo est maximus. Non elaim cursim, aut remilla ta minuta acumina Adsequi quicunq; poterit. sed morosa intentio iam legentis debet esse, quam tuit nobis quoq;. Qui laborem prouocando,perdomado tardium, F orsitan nec lecta multis e latebris scalpsimus. Ardui laudem expetentes,non fauore ex obviis. V idebor enim mihi q maximii lucrum fecisse, si iii, tellexero hisce lucubrationibus nostris vos prost cisse . nam nulla re alia venimus ad scribendum , quam ut prodessemus. Quod siquid serie vitii in his libris inter plurima nec protrita vulgo, nec in digna cognitu inveneritis, succurrat vobis Homotianum illud. Verii ubi multa nitent in carmine, non ego paucis Offendar maculis, quas aut incuria idit, Aut humana parum cauit natura. valete.

476쪽

De lireris graecis,ac diphthongis, & quenladmo/i dum ad nos veniant.

De potestate literarum graecarum , dc quomodo quis per se discat legere grae verba. I rem quare Christus & Iesus sic scribimus

Gur in Alphabeto resilon a quibusda so dicitur. loratio Dominica dc duplex silitatio ad Beatista

. siiliam Virginem.

Symbolum Apostoloruna. . l Euangelium diui Ioannis Euangelistae. Aurea carmina Pythagorae.

Phocylidis Poema ad bene beatest; vivendum. Ia

Omnia haec cum interpretatione latina.

Introductio perbrevis ad hebraicam linguam. R

477쪽

A L D U S Manutius Romanus Studiosis

adolescentulis. S. P. D.

N ihil ptermittere est a ius, qd utile credamus futurulis, q graece discere ocupiscunt, optimeq; scire lati/ne. Quaobre graecas iras,ac diphth6gos, earum i. nota,& ptate, ac qu Eadmodui in latinii tras fertiturcu exeptis ad id accomodatis annotauimus. addidimus et abbreuiariones, ut facilius graeca legere p/discatis. Et qa oparpretiu existiauim 'scire vos graece salutatione Angeli ad beatissimam virgine exi/lui filioREuae ad eadE,necno Diui Ioanis Eua/geliv. In principio erat verbii. Ite Symbolia Apo/stolog, haec ola cu latina interpretanoe iprimeda curauim'. Addidim' carmina Pytha. cognometo, ob ipsbyr excelletiam dc diuinas admonitiones, aurea. Phocylidis ite=cepta cinctiss. queatiqs Ethographis annumerat Isbcrates. q si placuime cognouero, habeo longe meliora maioraq; quae postea

Deo satiete odonabiitur. Oem .n vlla decrevimus

ad holum utillia 'e psumere. De' e mihi testis nihil me magis de*derare. i ydesse hoibus. qst & anteacta vita n fa olidit ubicunq; vixim', & ousura speram' qu id volum' in dies magis, qdiu in hac la/cirma, valle,& plena miseriar vivimus. Dabo Igis tur opera, ut situ in me e, semp Osim. na etsi qeta, 'ac traqlla agere vita potissum', negotiosam iii eligimus es plena laborib . Nat' est. n. ho no ad volu/ptates bono,& docto viro idignas, sed ad labore& ad agedii semp aliqd viro digiali. no torpeamus igit no vita i otio verris sonoq; & reliqs volupta νtib idulgetes. traseamus velliti pes ora. Nac ut insit Cato) v ita hois spe uti sertia est. feri u si exerceas conteritur, si no exerceas, tu rubigo interficit. ita si se h5 exerceat costi mitur, si no exerceat, torpedo plus detrimenti affert, qua exercitatio. Valete.

478쪽

. Literae apud graecos sunt quatuor 3c viginti.

Ps.pί- ω με,κ. Omega. O magnum. De diuisione literarum graecarum. cDiuiduntur hae quatuor de viginti litetae in duas parteis,i vocaleis de planateis. V ocales sunt septe. I

Diuiduntur septem vocales in treis parteis.in semν. per longas,semper breueis,& communeis. Vocales semper longae duae.

Vocales semper breues duae. . I. 2

. De diphthongis proprie dc improprie.

Diphthongi ex vocalibus fiunt. sunt autem diph/thongi proprie & improprie.

479쪽

i I Diphthongi improprie item sex.

id est 1 psilon cum iota adscripto sic is. ω μενναυ-ο , id est o mega ypsilon, sic ων. itai psilon sic in De consbnantibus. C onsenantem simi dece & septe. I, ν δ 'β-κα μήν ε'π ρ ιτ τ φ x ι Quae diuidatur in duas parteis,stmiuocales & mutas. Semivocales sunt octo. f ψ λ ρ Rursiis semivocales diuiduntur in duas parteis, in chiplices,& immutabileis. D uplices sunt tres. f ψ. iI mmutabiles quatuor. λ ν Sigma ve/ro remanes semivocalis. IN utar sunt noue β γ δ' κ πιτ ε x. quae secantur in treis parteis.In tenueis, aspiratas,& medias . Tenues sunt tres. κ π τ . Mediar item tres. ν Rursus aspiratae tres. et x. Et sciedum treis tenuis. R π Ghere suas aspiratas. θ x. Medias vero. β γ est. Habet enim κ sitam aspiratam x. &diam ν.. , r vero habet suam aspiratam φ. dc mediam β. τ habet suam aspiratam ἡ . Mediam vero A Constituantur autem sic. I

480쪽

tar ε Qtiar tantam habent inter se cognatione, ut tenuis saep' transeat in suam aspiratam dc mediant. Item aspirata in tenuem,mediamq; , rursus media in te nuena,asq; ps rasam, quod facile patet exemplis.itiransit in sitam aspiratam x in fine dictionis seque.

re vocali aspirata . ut dux ουτως ει , pro ουκ εχει ου τέ c.primum οὐ habet, x quia supra ο est aspiratio. secundum vero.κ. quia sequitur. s. cum tenui. &πι

Transit in θ. ut bin Adbo θ' litiae pro τε litita. sic in καθωρα ex κατα καi ablicitur alpha/itat τα,&τ. transit in θ. quia inuenit supra ε. aspirationem. Idem fit in καρρέομαι,κα eo, illud ex

. τ transit in ip sic υ φ . integrum est. Qm ε,, sed κατα ecd ιν fit u si, & quia 'r inuenit supra c aspi rationem, transit in sua na aspiratam φ,& fit sic

του tan ci ομω. sic perquam multa alia. Hanc transmutationem pulchrum est deprehendere in coniugationibus. nam idcirco prima coniugatio barytonoF habet aspirata ante a in praeterilo, qa in praestitii est vel 'r tenuis. vel Ib media. vel πτ. vel

dem modo secunda coiugatio barytonorum ideo habet in praeterito x , quia in praesenti est γ media vel κ tenuis vel κτ- vel ipsum x, ut λθω,