M. Tullii Ciceronis Selectae orationes ad exemplar probatissimorum codicum expressae, cum Christophori Cellarii argumentis ... et interpretationibus ..

171쪽

pectas contumelia id, cum sis gravis. fimo judicio taciturnitatis oppressus' Quidὶ quod adventu tuo ista subsellia vacua facta sunt: quod omnes con 'sulares, qui tibi persaep ad caedem constituti fuerunt, simulatque adsedisti, partem istam subselliorum nu- 17 dam atque inanem reliquerunt. Qtio tandem animo hoc tibi serendum putasὸ Servi, mehercule, mei si me isto

pacto metuerent, ut te metuunt Omnes cIves tul , domum meam relinquendam putarem: tu tibi urbem norarbitraris p Et, si me meis civibus iniuria suspectum tam .graviter, atque offensum viderem, carere me aspectu civium, quam Infestis oculis omnium conspici mallem e tu cum conscientia

scelerum tuorum agnoscas odium Omnium justum & jam tibi diu debitum,

dubitas , quorum mentes sensusque Vulneras, eorum adspectum praesentiamque vitareλ Si te parentes time-.rent neque odissent tui , neque eos ulla ratione placare posses : ut opi-imor, ab eorum oculis aliquo conce-' cleres e nunc te patria, quae cominu

nis est omnium nostrum parens, odit ac metuit, & jam diu de te nihil judicat, nisi de parricidio suo cogitare. I 8 Hujus tu neque auctoritatem vereb re, neque judicium sequere , neque Vim pertimesces λ quae tecum , CatItina, sic agit quodammodo tacita loquiis

172쪽

loquitur: Nullum aliquot jam annis facinus erctitit nisi i per te, nullum sagitium .sine te : tibi uni multorum.

civium neces , tibi: Vexatio direptioque M. sociorum impunita I. fuit ae libera: tu non salum ad negligendas leges & quaestiones, verum etiam ad evertendas perfringendasque valuisti Superiora illa , qudnquam ferenda non fuerunt, tamen, utpo Pi, tuli nunc verin me totam esse In metus Propter te unum, quidquidim crepuerit, Catilinam timeri, nul tum ivi deii contra me consilium iniri posse, quod a tuo scelere abhorreat ἔnon est ferendum . . iam ob rem distede , atque hunc mihi timorem eripe: si verus , ne opprimar: sin falsiis, ut tandem aliquando timere desinam. VIII. Haec si tecum , ut dix I, pa Istria .loquatur, nonne impetrare dein

pιIοquo foetorum) in Provincia Africa , quam

ex praetura sortuus ita rexerat, ut domum egressus repetundarum reus fieret . Anouis . I. sis savus. e. Ir. 41. Im unita ae Asera quia artibus obtinuit , ut absolveretur inijudicio repetundar In e. - .'

173쪽

ssa Μ.T. C. ORATIO I. beat , etiamsi vina adhibere non possit Quid λ quod tu te ipse in cust diam dedistir quid λ quod vitandae suspicionis causa apud M. Lepidum tae

habitare velle dixisti, a quo non remeeptus etIam ad me Venire ausus es, atque ut domi meae te asservarem rogasti. Cum a me quoque id responsumtulisses, me nullo modo posse iis. dem parietibus tuto esse tecum , qui magno In periculo essem, quod iisdem moenibus contineremur; ad in Μete imium praetorem venisti, a quo repudiatus ad sodalem tuum . Virum 4 ω

optimum, M. Marcellum demigrasti, quem tu videt ieet de ad custodienduinte, diligentissimum, & ad suspican dum sagacissimum, & ad vindicanduiri sortissimum fore putasti . Sed quam

longe videtur a carcere atque a vinculis abesse debere, quI seipsum jamo dignum custodia judicaverit λ Quae cum ita sint , Catilina, dubitas, si

hic morari aequo animo non potes,

abire in aliquas terras, dc vitam istam multis suppliciis justis debitisque eroe ptam,4 . V νum spρ mum Ιronice , teste inuin tiliano, Ly. c. 2. Neque enim Μ Marcellus, pro quo oratio ad C. Caesarem exstat , intelligendus est, sed sodalis Catilinae , ω eoniurationis coetus. Paullus Orosius lib. 6.

174쪽

ptam, fugae solitudinique mandare Reser, inquis, ad Senatum id enim

postulas oc , si hic ordo sibi plaeere

ae everit , te ire in exillum , obtemperaturum esse dicis . Non referam . id, quod abhorret a meis moribus, dc . tamen faciam, ut Intelligas, uuid Mde te sentiant. Egredere ex urse, Ca tilina, libera rempub. metu, in eNDlium , si hanc vocem exspectas, Pro

sciscere. Quid est, Catilina λ ecquid

attendis, ecquid animadvertis horum si Ientium dZ patiuntur, tacent: quid expectas auctoritatem loquentium , quorum voluntatem tacitorum Pe

spieis λ At si hoc idem huic adole- ars centi optimo ε 3. P. Sextio , si fortID simo vἰro qq. M. Marcello dixissem , jam mihi consuli hoc ipso In templo jure optimo Senatus vim & manus in tulisset: de te autem, Catilina, cum quiescunt, probant; cum tacent, clamant . Neque his solum, quorum tibi auctoritas est v Ide Iicet ea ra, vita Vilissima i sed et Iam Illi equites Rom. honestissim atque omImi virI, ceterique fortissimi cives, qui circumstane Senatum , quorum tu & frequentiam videre, & studia perspicere, Ac voces paulo ante exaudire rotuisti: quo-

rum ε . P. Sextiὐ qui quaestor fuit C. Antoni , collegae Ciceronis C e.Orae. pro Boe Sextio m. 8. 44. M. Mareotis Ηie demum est ille et ais rassimus vir, pro cujus restitutione Caesar. gratias egit Cicer. .

175쪽

Tum ego vix abs te iam diu manus ac tela contineo , eosdem facile adducam , ut te haec, quae jam pridem vastare studes , relinquentem' usque s. ad portas prosequantur.

3 IX. Sanquam quid loquorλ te ut

ulla res frangat λ tu ut unquam te corrigas λ tu ut ullam fugam modItere ὸ tu ullum ut exilium cogites utinam tibi istam mentem Dii Immortales duint l, tametsi video , si mea voce perterritus Ire in exilium animum induxeris, quanta tempestas invidiae nobis, si minus in praesens tem pus recenti memoria scelerum tu rum , at in posteritatem impendeat. Sed est mihi tanti, dummodo ista tua privata sit calamitas, & a rei p. peri culis ses ungatur . Sed ut vitiis tuis

Commoveare , ut legum poenas per- timc stas, ut temporibus reipub. concedas, non est postulandum et Neque enim is es, Catilina, ut te aut pii dor a turpitudine , aut metus a Pe riculo, aut ratio a furore revocarit.

a 3 Quamobrem, ut saepe jam dixi, proficiscere; ac si mihi inimico, ut prae dicas, tuo conflare vIs Invidiam, recta perge in exilium: v Ix feram sermones hominum , si id feceris: vix molem

4s. 'ortas prosequantur j Mos, a Ituretus, prosequendi eos, qui in exilium

176쪽

IN L. CATILINAΜ. res

- Iem istius Invidiae, si in exsilium jeris jussu consulis, sustinebo: sin autemser vire meae laudi & gloriae mavis,

egredere cum Importuna sceleratorum manu, confer te ad Manlium, concita

perditos cives, secerne te a bonis, Infer patriae bellum , exulta Impio latrocinio: ut a me non ejectus ad alIe- nos, sed inultatus ad tuos esse videaris. Quanquam quid ego te Invitem, a quo jam sciam esse praemissbs, qui tibi ad forum 4 c. Aurelium praestolarentur armatiost sciam pactam & comstitutam esse cum Manlio diem λ a quo etiam q7. aquilam illam argenteam, quam tibi ac tuis omnibus pernicio' fam esse confido, & funestam futu-J ram , cui domi tuae 48. fac rarium scet derum tuo rom constitutum fuit, sciam esse praemissam ' Tu ut illa diutius

Carere possis, quam' venerari ad cae

dem proficiscens solebas y a cujus at laribus saepe istam dextram impiam . ad necem civium transtu IIstist X. Ibis tandem aliquando, quo te asdam pridem tua ista cupIditas esse

, . 46. Forum Aure Ιἰum Videtur oppidum fuisse haud procul ab urbe situm in vi Aurelia , qua profecti fuerant eoniurati ,

177쪽

nata ac furiosa rapiebat. Neque enim tibi haec res adfert dolorem, sed quamdam incredibilem voluptatem:ad hanc

te amentiam natura peperit, voluntas exercuit, fortuna servavit. Numquam tu non modo otium , .sed ne bellum

quidem, nisi nefarium, concupisti. Nactus es ex perditis, atque ab omni non modo fortuna , verum etiam spe derelictis, conflatam improborum ma-a 6 num. Hic tu qua Iaetitia perfruere quibus gaudi Is exsultabis λ quanta in voluptate bacchabere λ eum in tanto

numero tuorum neque pudies virum

bonum quemquam . neque videbis Ad hujus vitae studium meditati illi

sunt, qui feruntum, labores tuit jacere humi non modo ad obsidendum stuprum, verum et Iam ad facinos ob-aundum : Vigilare non solum insidiaritem somno maritorum, verum etiam bonis occisorum . Habes, ubi ostentes illam praeclaram tuam patientiam famis, frigoris, inopiae rerum omnium, quibus te brevi tempore consectuma 7 esse senties Tantum proseci tum, cum te a consulatu repuli, ut exul potius teneare, quam consul vexare rem P. Posses, atque ut id , quod esset a te Icelerate si sceptum latrocinium po- . eius, quam bellum nominaretur. XI. Nunc ut a me P. C. quandam prope justam patriae querimoniam. detesterae deprecer, percipite quaeso d ii gen

178쪽

Πgenter, quae dicam, dc ea penitus animis vestris mentibusque mandate. Etenim si mecum patria, quae mihi ita mea multo est carior, si cunctε Italia, si omnis respub. loquatur: M. Tulli, quid agis tunc eum , quem esse hostem comperisti, quem ducem belli suturum vides, quem expectari Imperatorem in castris hostium sentis, auctorem sceleris, principem coniurationis, evocatorem servorum de civium perditorum , exire Patieris, ut abs re non emissus ex urbe, seu immissus in urbem esse videaturὸ nonne hune in vincula duci, non ad mo tem rapi, non summo supplicio ma

ctari imperabis p Qti id tandem impedit alte λ mosne masor Dira at persaepe etiam

privati in hac re p. perniciosos cives morte multarunt. An 49. leges, quae de civium Romanorum i supplicio rO- gatae sunt λ at nunquam in hac cirbe si, qui a reptib. defecerunt, civium jura tenuerunt. An invidiam post ritatis times ρ praees aram vero populo Rom. refers gratiam, qui te hominem per te cognitum, nulla commenda-

quibus 7 .Ver eap. 6 3. Et pro Rabirio per

179쪽

tione majorum, tam mature ad sum mum Imperium per omnes honorum

gradus extulit, si propine invidiam, aut aliculus periculi metum, salutem 29 civium tuorum negligis.. .Sed si quis est invidiae metus, num est vehementius severitatis ac sortitudinis .in vidia . quam inertiae ac nequitiae P timescenda' An cum bello vastat tur

Italia, Vexabuntur urbes, tecta ar-- debunt, tum; te , non existimas invidiae incendio conflagrat usu nati i. m. XII. Hix ergo sanctissimis rei p. v cIbus, ct eorum hominumi, i qui idem sentiunt i, mentibus paucae res psndebo. Ego , si hoc optimum factu judicarem , P. C. Catilinant' morte mul rari ; unius usuram horae gladiatoriasti ad vivendum non dedissem, Etenim si summii viri , &. clarissimvs Irmes, Saturninis O .. & Gracchorum, dc Flacci ς :& , superiorum complurium sanguine n non mDdo se non .contamImarunt , sed etiam honestarunt r em te verpndum mihi non erat , ne quid, hoc parricida civium interfecto , invidiae mihi in posteritatem redundaxet. Quod si ea mihi maxime impenderet , . tamen hoc an o se' per fui, viti nuidiam vi tutycipartam , gloriim, go non invidiam iputarem Quanquam nonnulli sunt in hoc ordiine', qui aut ea, quae imis Inent, non videant, aut

ea o- saturnin; si inofrum)vido supra n a.

180쪽

ea quae vident, dissimulente qub spem iis, Cati inς mollibus sententi is aluerunt

C Juratio Itemque naseentem non cre ddendo corroboraverunt e quorum auin

liana castra pelvenerit, neminem tam stultum fore , qai mons ideat conjuh frationein esse satiana I nethinein a amimprobunas , qui non fateatur . imca autem uno. interfecto, intelligo hanc

rei pii b. pestem paullisper reprimi, non in perpetuum comprimi posse. Quod si se eiecerit, secumque suos eduxerit, & eoiam 'eeteros undique collectos haufragos aggregaverit , extin guetur atque delebitur non modo haec tam adulta reipub. pestis, verum etiam stirps ae semen malorum omnium. XIlI. Etenim jam csu, P. C. In his 3 perieulis conjurationis , 'insidiisque versamur: sed nescio quo pacto omnium scelerum , ac veteris furoris,& audaciae maturitas in nostri consulatus tempus erupip . Quod si ex tanto latrocinio iste unus t9lletur, videbimur fortasse ad breve quoddam tempus cura & metu esse relevati , periculum autem residebit & erit inclusum penitus in venis , atque In

visceribus reipublicae . Ut se pei, H miti es