M. Tullii Ciceronis Selectae orationes ad exemplar probatissimorum codicum expressae, cum Christophori Cellarii argumentis ... et interpretationibus ..

191쪽

r8b . M. T. C. GRATIO. in Rena levior & nequior, qui se' non ejusdem prope' sodalem fuisset . Una memoret. Atqus idem tamen stu- proruta de scelerum exer statione , assuefactus frigore,& same ., ct siti , . ac vigiliis perserendis, sortis ab istis, praedicabatur, cum industriae subsidia, atque instrumenta virtutis In libidi nem audac Iamque consumerentur . Tol uncoso si fuerint comites secutI, si ex urbe exierint' desperatorum so- minum flagitiosi greges ; o' nos beatos lo rempubl. fortunatam s o praeclaram laudem consulatus. mel . No enim j m sunt med Ioeres hominum libIdines, non humanae audaciae , aetes erandae nihil cogitant, 'nisi eaei ides, nisi nisi rapinas : pa- .. thunonia nae Mosinser , se sortunas suas x si obligurieran res eos lam-i pridem, fidets descere' nuper coepit: Gὸem camen illa , quae erat In abundantia, libido permanet. 'Quod fi

t. In vino δε alea oeomissationes solum

i .dc sco rea ..iaererent, esse noIIII quidem i desperandi, sedit re essene serendi rhoz Vero quis serre possit, JAertes ho- mines sorti sita s 'ris I hsidiari, stul- tissimos prudentissimis , ebriosos sobriis, dormientes vigilatilibusλ qui mi

ri quod extam Terentii est Eunue h. ut ut metolius ister ndigna Gieerone

192쪽

fit accubantes in conviviis, comple - aci muneres impudicas , vino langui . . di, conserti cibo , fert is I redimiti , cinguentis obliti , debilitati stupris , eructant sermonibus suis caedem bonorum, atque urbIs In Cendia . Qui Ir bus ego confido iis endere fatum ali

quod ; & poenas ja tu improbitati

nequitiae, scelerI, libidini debitas , aut instare jam plane, aut certe jam ap- . propinquare . Quos si meus consilla- . tuso quoniam fanare non potest , su- , .stulerit, non' freve nescio quod teri- . pus, sea multa, secula propag rit a ei publicae. Nalla est enim natio , qua Pertimescamus: nullus rex, qui bel- . . tum Popul 'iR oma no inferre . Possit ;omnig sunt externa , unius L8 virtute, terra inarsique paca a : domesticum bellum manet 2 in rus insid ad ' intus inc lusum periculunyest: intui est.. hostiβ; eumluxuri nobis, cum amemi- . a , cum scelere cerrandum est. Huic ego me be l l o duce m profiteor, Qu i ri res :ὶ- . scipio inimicitias hominum perdito - . rum quae sanari P x unt, qua cunetque ratione sanabo : quas resecanda

i virtute Pbniphii Μ agni , qui'hoe tempore Mithridatem persecutus , Orien te es victor percurrebat. Sanus. I 6 Epitom.

193쪽

erunt, non patiar ad perniciem cIvItatis manere . ProInde aut exeant, aut

quiescant, aut, si in urbe, ct in eadem mente permanent, ea quae me rentur, expectent et

UI. At etiam sunt, Quirites, qui dicant, a me in exilium ejectum esse Catilinam. Quod ego si verbo adsequi possem, istos ipsos est cerem , qui haeCloquuntur. Homo enim videlicet timmidus , di permodestus Vocem consulis ferre non potuit et simul atque ire in exsillum jussus est, paruit , quie vit. Hesterno die cum domi meae pe ne interfectus essem, senatum in aedem Iovis Statori vocavi, rem Omnem' ad patres I9 conscriptos detuli et quocum Catilina venisset, quis eum senator appellavit λ quis salutavit λ quis denique Ita adspexit ut perditum ci-Vem , ac non potius ut importunissimum hostem λ quin etiam iam prin- Cipes ejus ordinis partem illam subselliorum, ad quam ille aecesserat , nudam atque inanem reliquerunt.13 Hic ego vehemens ille conrui ', qui verbo cives in exsilium ejicio, quaesivi a Catilina, an nocturno conventu

1 s. patres eo eriptos cenatores Sallust Cat. 6. veι etate , sol eaera sm Iiis sine PATRES appeUabautiar Et Livius 2. 1. CONSCRIPTOS .ideliret in novum senatum appellabant lector

194쪽

apud lao M. Leccam , i neς ne ιi Cu ille. homo audacissimus, . conscien tia victus , primo relictaisIlat, Pa , te secl cetera: quid: ea nocte egi nex i

ubi fuisset, quid in proxima conit tuisset, quemadmodum esset ei ratio

totius belli descripta , edocui . . Cumi haesitaret, cum teneretur quaesivi,

- quis dubitaret prosi pisci eo , quo iam

- pridem pararat: cum arma, cum 21 le L Curre,cum fasceε, eum tubas, cu ugna militaria , ςum aquilam . illam argen i iram cui jue etiam sacra ium .ice larum domi suae fecerat. , scirem ei e

e praemissam; ἰ In exilium . ejicieiram , IA

quem jam ingressum. esse in bellum

: : nn ei stra posui: bellum populv Rom.

llam , - ut: φjunt i,. non . in . haec ea

n i , stra, conferet, Uri

195쪽

eor ervandae rei publieael Nune si Catilina consiliis , laboribus', pericu-yis meis circurnclusus acidebilitatus, subito pertimuerit, sententiam muta V efit, deser rit suos, cohsilium bel-ri faciundi abjecerit 9 ex cursu seefer Is & Myli , iter ad fugam atque

in exilum converteriti; non ille a me spoliatus armis audaciae, noth Dbstupefactus a 'perterritus mea diligentia; non de spe conatuque depulsus , radindemnatus, innocens in exItium ejectus a consule, vi & minis eo se dicetur r-ε runt , qui illum , si

' hoc feeerit,. non ita probum sed mi I serum: me non diligentissimum consulem, sed )crudelissimum. tyrannum existῖ mari ves Int' ' Est mihi a , tanti, Qtiirites , hujus invidIae falsae atque Iniquae rempestatemf miar έ dammo-go a vobis hujus horribilis belli, aene sarit perieulum depellatur . Die ' tur sane sectus esse . me, dummodo ead in exillum : sessi mihi eredite, non

est iturus 3 Nunquam, ego bi diis: im-i . rtalibus optabo, Quirites . invidiae

meae levandae causa, ue L. CatIlinam ducere exerci tum hostium , atque in armis volitare audiatis sed triduo eamen audiet Is r multoque magis i

tird timeo, ne mihi sit invidiosum ali-h4. m ει eaneI tam ea re mihI eonfiat, di tot laborum perieulorumque pretio quasi mat falsam hane invidiam . '

196쪽

quam quod ejecerim. Sed eum sint . homines, qui tuum , eum prosectus sit, ejectum esse dicant, iidem , s. interfectus esset, quid dicerent 3 Quan-ὐ- i, qui C. t i l inam Mam i iam 'i se 'distitant , n qn tam hoc 'queruntur, quam Verentur . . Nemo . est i storum

tam misericors , qui illum non ad Manlium , iquam ad Massilienses , et re I malit .. Ille autem si , mehereola , hoc, quod agit . nunquam ante cogitassior,

tamen latrocinantem se interfici mallet quam exulem. Vivere . Nunc vero cum , ei nihil adhuc praeter Ipsius voluntatem cogitationemque

aeciderit, nisi quos vivis nobis Roma proseaus est optemus potius , ni eat in exilium' quam queramUr. VIII.' Sed cur tamdiu de uno has e loquimur, de de eo hoste, qui jam

. fatetur se esse hostem , & quem , quia, Dod semper volui, murus inder est, ris ti Oid . his , qui dissimulant , qui Romae remanent , qui nobiscum sunt.

nihil. dicimus λ quos quiden, ,eio si ullo modo fieri posset , non tam ulcisci studeo , quam: sanare, & ipsos placare reipubI. neque id quare fieri

non pqssit, si me audire volent, In - . telligo. Exponam enim vobΤs . Quirites ex quibus generibus hominum istae copiae comparentur: deinde singulis medicinam consilii atque ora rionis meae , sr quam potero adferam.

197쪽

m Unum genus est. eorum , qui magna in aere alieno majores etiam posessiones habent , quarum amore adducti dissolvi nullo modo possunt . Horum, honinum species est honestissima .l Sunt e nim locupletes: Voluntas V l io & causa impudentissima. Tu agris, i aedificiis , tu argento, tu familla , , tu rebus omnibus ornatus , ct eo plo- sus dubites aliquid de posse sione detrahere, ac fidem acquirere quid enim expectas λ bellumὸ quid ρ ergo in Vastatione omnium , tuas possessiones sacrosanctas suturas putas λan tabulas a . novas λ errant , qui istas a Catilina expectant e meo beneficio tabulae novae proserentur, Ve Tum a s. auctionariae . Neque enim isti, qui possessiones habent, alia ratione ulla salvi esse possitnt. Quod si mi turius facere voluissent , neque id quod stultissi num est certare cum usuris fructibus praediorum : I cupletioribus his de melioribus civibus uteremur . Sed hosce homines

xy. Tabutar novas ) has Catili a promise Tat SaItis. 3 I. Erant autem, quibus publice, adfixa in foro tabula , ars glienu in obera tis remittebatur. Hi ne orae eis ' voeantur χροων α ποκοπη' I. CId. Adde Siae . Cas. 42 Carari. 16. maria quibus obaerat σrum possessiones. si--nifieabantiir hastae subjici de vendi , eon

198쪽

minime puto pertimescendos , quod aut deduci de sententia possunt , aut si permanebunt magis mihi videntur vota facturi contra ramp. quam arma laturi . . IX. Alterum genus est eorum , qui 19

quanquam premuntur aere alieno , . dominationem tamen eXpectant: rerum potiri Volunt : honores, quos ,

quieta repub. desperant, perturbata consequi se posse arbitrantur. Quibus hoc prscipiendum Videtur , unum scilicet & idem, quod ceteris omni hus , ut demerent , se id , quod co . Nantur , c. ni equi posse. Primum omnium me ipsum vigilare , adesse , pro videre reipublicae e deinde. magnos animos esse bonis vir Is . magnam concordiam , maXimam multitudinem , . magnas praeterea copias militum rdeos denique immortales huie in vilis populo, clarissimo Imperio, pulcherrimae urbi, contra tantam vim sceleris praesentes auxilium esse laturos.

Quod si jam sint id, quod frum sum

' mo furore eripiunt, adepti ; num illi In cineret urbis, δc sanguine civium, quae mente conscelerata ac nefaria concupierunt, se consules, ac dicta 'tores , aut et lam reges sperant futu-

sokλ non vident, id se cupere, quod si a de pti fuerint, fugitivo alicui . aut gladiatori concedi sit necesse λ Ter rotium genus est aetate jam eonfectum,

199쪽

exercitatIone robustum: quo ex 'genere est ipse Manlius, mii nuhcCatilina suecedit. Hi sunt homines e ciis coloniis, quas Syda constituit: quas ego universas civium esse optimorum & sortissimorum virorum sen- llo: sed tamen hi sunt coloni, qui GinsperatIs repentinisque pecuniis Ri- tuosius Insolentiusque a8 jactarunt. Hi dum aedificant tanquam beati, dum praediis, lecticis, familiis magnis, conviviis apparatIs delectantur, in tantuars alienum inciderunt , ut si salvi esse veIint, Sylla sit iis ab Iriseris excitandus. Qui etiam nonnullosag stes, homines tenues atque egentes, in eam ni tuam spem rapinarum vetem rum ImpuIerunt. Qaos ego utrosque, Quirites, In eodem genere praedaetoria direptorumque pono. Sed eos hoc moneo,desinant furere, & proscriptiones,

- ' Drris Vulgo eonstitiait. Sed , Μ ureto, iudice , orpidi nomen ere glossemate , est quia coloniae,

200쪽

iN L. CATILINAM .

233c dictaturas cogitare. Tantus enim illorum temporum dolor inustus est' civitati, ut jam ista non m do homianes sed ne 'pecudes quidem mihi passurae esse Uideantur . X. Quartum genus est sane Var Ium arct mistum,& turbulentum qui jam pridem premuntur : qui nunquam emergent:qui Partim inertia , partim male gerendo negotia, partim etiam sumtibus in Uetere aere alieno vacillant : qui πω dimoniis, iudiciis, proscriptionibus bonorum defatigati, permulti & ex urbe, di ex agris se in illa castra conferre dicuntur Hosce ego non tam mili tes aeres, quam in sidiatores 3 o lenistos esse arbitror, qui homines primum si stare non possunt, corruant, sed ita, ut non modo civitas, sed ne vicini quidem proximi sentiant. Nam Illud non intelligo , quamobrem , si vivere honeste non possunt, perire turpiter velint: aut cur minore dolore perituros se cum multis, quam si soli pereant, arbitrentur. Quintum 22 genus est parricidirum, sicariorum, denique omnium facinorosorum: quos ego a Catilina non rev*co. Nam neque

Σ - φνοδενιρι ones tu AIctaeuinas idest, tν-rannid em Syllanae similem siquidem Sylla primus aucto fuit δε proseriptionis , di ,

dictaturae perpetuae . De ipsa proscriptione vide pro Rose. Am. n. 16.3ci UdiaΦores Ionios otiosos , tardos . Eclog. I. . . . mT ure lantuι im umbra .