장음표시 사용
221쪽
dc statuae veterum hominum dejectae , dc Iegum aera liquefacta. Tactus est etiam ille, qui hanc urbem condidit ,
Romulus , quem inauratum in Gapitolio parvum. atque Iactentem , uberibus lupinis inhiantem fuisse meministis . Quo quidem tempore, cum ast aruspices ex tota Etruria conveni Dserit, caedes atque incendia, & legum intervum ,& bellum civile ac domesticum , & totius urbis atque imperil occasum appropinquare dixerunt, nisi dii immortales omni ratione Placati suo numine prope fata ipsa flexissent. Itaque ex illorum responsistunc & go ludi decem per dies facti sunt, neque res ulla , quae ad placandum deos pertineret, praetermissa est :Iidemque jusserunt, simulacrum Iovis facere majus, ct in excelso collocare ,& con
et p. Artiis sees ex eo a Eρνων ast Ars divinandi nusquam magis , quam in Etruria, . eκculta fuit. Hinc eadem Etr ea disi iplina Ciceroni 6. Epist. 6. voeatur, & Strabo lib. 37. Di 3 39. tradit . Romanos reliquam di vinationem negligere contentos Sibyllae oraculis, errοις Τυρρηνικοις Θερπροπιον οῦ Δια τε σπλαγχνων , ορνιδειας, διοσημειων e. Etr ea divinat Ono peν exιi Dis3a 3 amur a , ω Iervati nos δε eato . o. Liadi per deeema es Bella ra 'to pla- eandi deos quasi vero eurae sint superis ludi di spectaeula , Censorinus e. 12 a seMeo 'Iaeandortim deoriam eaina ἐnsitusi ... Add Val. Max. E. 4. a. orig nem tradit Livius 7. 3.
222쪽
, dc contra, atque ante fuerat, ad orientem Convellere e ac se sperare dixe
runt, si illud signum quod videtis,
solis ortum . & forum , curiamque conspiceret, fore ut ea consilia , quae clam essent inita contra salutem n bis atque imperii, illustrarentur , ut a S. P. Q. R. per sp ci possent . , Atque illud ita statueru it : sed tanta fuit operis tarditas , ut neque a superi bus con sui ibus, neque a nob s ante hodiernum diem collocaretur. a I IX. Hic quis potest esse . dii irites, tam aversus a vero, tam praecet ps , tam mente captus , qui neget haec omnia quae videmus , Praecipueque hanc ur- bem, de oriun immortalium nutu atque potestate administrari λ Etenim cum esset ita responsum, caedes , incendia, interitumque reipublicς comparari ,& ea a perditis civibus, quae . tum propter agnitudinem scelerum nonnullisi incredibilia videbantur , ea non modo cogitata a nefariis civibus, vertim etiam suscepta esse sensistis . Illud vero nonne ita praesens est, ut nutu Iovis optimi maximi .s ictum esse se videatur, ut, cum . hodierno die mane per sorum meo jussu & coniurati, Et eorum indices in aedem 3 L Concor
223쪽
diae ducerentur ., eo ipso tem p re iis gnum . statueretur r quo collocato, atque ad vos, senatumq; converso, omnia' &senatus& vos, quae erant contra salu- ,
tem omnium cogitata, illustrata S pa. at te facta vi distis . Quo enim majore sunt isti odio sun plicitique digni , qui non solum vestris domiciliis atque tectis, sed etiam deorum templis atque de lubris sunt funestos ac nefarios ignes
in serre conati: qu bus ego sI me re
stitisse dicam , nim una mihi sumam ,& non sim serendus: ille , ille Iupiter ri-stitit: ille Capit ilium , ille haec temp a , ille hanc urbem , illo vos omnes salvos esse voluit. Dais' ego immortalibus ducibus hanc mentem , Quirites, Voluntatemque suscepi , arque ad haec tanta indicia p'rveni. Iam vero illa Allobrogum sollicitatio sic a Lentulo . ceterisque domesticis hostibus, tanta roes, tam demen-
ZH. 9. 46 'et; in M. & C. Atilii, q m Μanlius praetor Uo Uerat , L συ. 2 . et t. Hic Ver illa intelligitur , quam O, id I. Fast. v. 64 I. Vocat antiquam , qtDim Furius Camillus , 'verat. 9 soti foIuerat 1Ire fide n . Erat autem in foro , vel foro pro X ma GI Max. s. 7.4.-In hane coniurati per forum ducebantur si quia consul ibi cenatiam habiturus arat , Lampridius in Alex. Severo c.. 6. Cum senatu/-s frequens ἐυ eu, iam , hoc est 3 ira
μήem Coneordia , temptumque Inauguratiam con
senisset. Quanquam hie Ca saubonus novam Ndem a Livia dedicatam, malit intelligi .
224쪽
eo militaque t i terae nunquam essene profecto, nisi a diis immortalibus huic
t .intae audaciae consilium esset ereptu .
Quid vero ut homines Galli ex civitate male pacata, quae gens una re sat , quae populo R. bellum facere posse,& non nolle videatur , spem. imperii , & rerum amplissimarum , ultro sibi a patriciis hominibus oblatam negligerent, vestramque salutem suis opibus anteponerent : id nonne
divinitus factum esse putatis λ prinseri lim qui nos non pugnando , sed
ἶ X. Quamobrem, Quirites, quoniam ad omnia 32 pulvinaria supplicatio decreta est , celebrato te illos dies eum conjugibus ac liberis vestris. Nam multi saepe honores diis immortalibus justi habiti sunt ac debiti, sed profecto justiores nunquam . Erepti enim ex erudelissimo ac miserrimo interitu, dc erepti sine caede, sine sanguine , sine exercitu , sine dimicatione t togati, me uno togato duce & Impera-al tore, vicist Is. Etenim recordamini, Qtiirites, omnes c Iviles dissensiones, neque solum eas, quas audistis , sed de has s
225쪽
re has , quos vosinet ipsi memini sus ει vidistis. L. Sylla P. Sulpicium
oppressit: ex urbe ejecit C. Μar luna
custodem 3 . hujus urbis multosque
fortes viros partim ejecit ex civitaxe, partim interemit . . Cn. Octavius cos erarmis ex urbe collegam 3s suum eη- pulli : omnis hic locus acervis comporum, & clytum sanguine redundavit. Superavit postea Cinna 36 cum Marior tum vero, clarissimis viris interfectis , lumina 37 ci Vitatis extincta sunt . Ultus est hujus victoriae crudelitatem postea ' Sylla : ne dici quidem opus est quan diminutione 38 civium, dc quanta calamitate reipub, Dissensit Μ. 3'. Lepidus a
- P. Sti ie7um in Vid Vellei. Pal. c. I 8. & r . Epit. Livii ν . Flor. 3 - 12 β. 34. Custodem huJus urbi 2 bello Cimbri eo, eZ quo cum victor rediret , primores civi tatis , kui ipsi tanquam novo homini in vi.
derant , eonfervatam ab eo rempubn fateba tur. Epit. Liv. I. 68. Adde Orax. 4 n. 2 1.
3 s. Collegam sium ) L. Cornelium Cinnam
3. 2I, 13. satim ad princἐρno eadem signo dato, aliquanto favius , quam atit in Ptinica , an in Cimbr ea urbe , saevitur . 3 8. Dimintitἐone ci Oitim Lege Florum 3. 21. 24.' 39. M. Lepiἀus a vita Catulo j Lepidus, Sylla mortuo , acta ejus rescindere conatus 3 revocatis ex talibus quasi ab bellum , a Catulo Cimsrorum victore ) Italia pulsus e)
226쪽
M. T. C. RATIO III. elarissimo& sortissimo viro Q. Catumas lo. Attunt non tam ipsius interitus reipub. luctum , quam ceterorum. Atque illae dissensiones erant huiusmodi , Quirites, quae non ad delendam med as commutandam rempublicam Pertinerent . in Non illi nullam esse rempubl. sed in ea , quae esset, se es se principes: neque hanc urbem conflagrare , sed se in hac urbe florere voluerunt . Atque illae tamen omnes dissensiones, quarum nulla exitium reipublicae quaesi Wit , ejusmodi fuerunt , ut non reconciliatione concordiae, sed internecione civ Ium dI-judicatae sint. In hoc autem uno post hominum memoriam . maximo crudelissimoque bello, quale bellum nulla unquam barbaria cum sua gente gesest , quo In bello lex haec fuit a Lentulo, Catilina, Cassio , Cethego, conis stituta , ut omnes, qui sal va urbe salvi esse possent, in hostium numero dueerentur , ita me gessi, Quirites , ut omnes salvi conservaremini e dc eum hostes vestri tantum , civium super- . futurum putassent, quantum infiniistae caedi restitisset: tantum autem Urbis , quantum flamma obire non potuisset: de urbem , & cives integros incolumesque servavi.,ι xl. QuibuS pro tantis rebus,Quirlintes, nullum ego a vobis praemium v Ir- .intis, nullum insigne honoris, nul-
227쪽
turn monumentum laudis postulo, praeterquam hujus diei memoriam sempiternam In animis ego vestris
omnes triumphos meos, omnia orna menta honoris, monumenta gloriae,
laudis insignia condi, dc collocari volo. Nihil me mutum potest delectare , nihil tacitum, nihil denique hujus modi, quod etiam minus digni assequi possint. memoria vestra , Quirites,
nostrae res alentur, sermonibus erescent , .literarum monumentis inve terascent dc corroborabuntur ζ ean
demq;diem intelligo, quam spero aete nam fore, & ad salutem urbis de ad me. riam consulatus mei propagatam:uno que tempore In hac republica duomo Cives .extitisse , quorum alter fines vestri imperii, non terrae, sed coeli re gionibus terminaret , alter ejusdem imperii domicilium sedemq; servaret. Xll. Sed quoniam earum rerum , quas ego gessi, non est eadem fortuna atque conditio , quae, illorum , qui eX terna bella gesserunt , quod mihi vivendum sit eum illis, quos vici ac subegi , illi hostes aut Interfectos , aut oppressos reliquerunt: vestrum
est , Girites , si ceteris recta sua facta
prosunt, mihi mea ne quando obsint, Providere. Mentes enim homInuri audacissimorum sceleratae ac nefariae X a ne
εο . duos ειοει θ Pompeium , & seipsu in in-xeni sit Tullius.
228쪽
ne vobis nocere possent, ego provIdi r ne mihi noceant, vestrum est ProVidere. Quanquam , Quirites
mihi quidem ipsi nihil sam ab istis
noceri potest. Magnum enim est in bonIs praesidium , quod mihi in per-Petuum comparatum est: magna In re pubIIea dignitas,quae me semper tacita defendet et magna vis est conscientiae, quam qui negligent, Cum me violare volent , se ipsi indicabunt . 18 Est etiam In nobis is animus , Quirites , ut non modo nullius audaciae cedamus , sed etiam omnes improbos ultro sem per lacessamus . Quod si omnes impetus domesticorum hostium depulsi a vobIs se in me unum conmverterint; vobis erit providendum , Quirites, qua conditione posthac eos esse velitis, qui se pro salute vestra. obtulerint Invidiae, periculisque om
nibus . Mihi quidem Ipsi quid est ,
quod jam ad vitae fructum possit acquiri λ praesertim cum neque in I, Dore vestro, neque in gloria virtutIs quidquam videam 4r altius, quo quidem mihi libeat ascendere. Illud per- sciam profecto , Quirites , ut ea, quς gessi in consulatu , privatus tuear at
que ornem: ut si quρ est invidia in
4 neque quidquam avius 3 quἰa consula tus premus erat honor. Dictaturam enim γ' u. d. in extremis solum periculis locum rubiiit, non fuit boni viri exoptare.
229쪽
eonservanda republica suscepta, lasdat Invidos , mihi valeat ad gloriam . Denique ita me in republica tractabo, ut meminerim semper quae gesserim , curemque, ut ea virtute , non eam , gesta esse videantur. Vos, QuNTites , quoniam jam nox est, veneramini illum Iovem, custodem hujus urbis ac vestrum e atque in vestra tecta discedite , ct ea, quanquam jam perIculum est depulsum,tamen aeque ae priori nocte , custodiis vigiliisque . defendite. Id ne vobis diutius faciem dum sit, atque ut in Perpetua Pace esse possitis , providebo . .
230쪽
ARGUMENTUM C Ethegus cum Lentula aliisque In
custodiam datus per nuncios servorum familiam concitavit, ut grege
facto se se foribus effractis liberarent.
ystod ubi Cicero cos. cognovit, ad se natum refert, quiae ae bis fierι placeat , qui in custodiam traditi erant. Tum D. Iunius silanus, cos. designa tus , sententiam rogatus , eos supplicio a facieηδos , ρraetor C. Caesar per mu nicipia in vinculis perpetuo habendos esse censuit. sic dubio senatu consul hae ipsa oratione ostendit , Caesaris sententiam sibi quidem tutiorem ac silani ut in D Orem reipublicae esse , Θ propterea praeferendam. Iuod cum Cato etiam, ut Fallustius notavit , tribunus plebis designatus probasset , senatus magna
pars , er consulares omnes in Catonis, Θ Ciceronis sententiam concesserunt.
Sua seria est oratio , Θ ad Deliber rivum Genus referenda. EXORDIUM ,
