Iurisconsultus, siue De optimo genere iuris interpretandi Franc. Hotomani iurisc. liber in quo L. Gallus, L. Lecta, L. Filius quem, L. Frater à frate, & aliae complures explicantur. Adiecto rerum ac uerborum indice locupletissimo. ..

31쪽

1 auctoritate necessariam esseis disputationem fori. Haec di- ,, sputatio& hoc ius, quod si- ,1 ne scripto uenit, compositui prudentibus,propria parte di, aliqua non appellatur, ut ce-11 terae partes iuris suis nomini ,, bus designantur, datis pro- ,, prijs nominibus ceteris parti,, Dus sed comuni nomine ap-

,, pellaturius ciuile. Quibus ex uerbis intelligimus,quod singulari animaduersione dignum est,tantam huiusce Iuris dignitatem praestatiam

fuisse,ut commune Iuris ciuilis nomen suum ac propriueffecerit cuius rei documemta sunt in oratione Ciceronis pro

32쪽

pro C cina prope innumera: sed unum exepli causa exi lib. de Offui. proferre satis erit, ubi Cicero dilucide Ius ciuile legi X l I.Τabularu opis posuit: Ac de iure quide praeudioruta ancitu est apud nos ulure ciuili, ut in his uenden- ιι dis uitia etia dicerentur,quae ις nota essent uenditori. nam tacu ex XII. Τabulis fatis esset ucautum, ea praestari quae es u sent lingua nuncupata: quae i qui inficiatus esset, dupli poe-μ; nam subiret: a Iurisconsultis ui etia reticentiae poena est con G a stituta. Quod si iura consti-ccla tuere, Iurisconsultorum Ro

33쪽

admodum planius aliquan-' to post intelligeturiquanta illoru dignitas,auctoritas, amplitudoque fuerit, non difficile intellectu est. At uero a piid Graecos, ceterasque gentes, huiusce praeclari mune ris,ut ante dixi, mentio nulla

est prorsus. Quapropter qui apud illos sese priuatorii ne gotijs rebusque agedis inter ponebat,ij non Iurisconsulti, sed Pragmatici, quasi dicas negotiosi,& formularij, nominabatur: homines ut ait apud Cicerone Crastus) infimi, de mencenarij: qui se ministros in iudicijs oratioridi praebebat. Itaque Fabius lib.

34쪽

ego sum inquit) nostri mo cc

ris ignarus, oblitusve eorum cc qui uelut ad arculas sedet, Sc cc tela agentibus subministrat: ιι neque idem Graecos quoq ς nescio factitasse, unde nonae Ghis pragmaticorum factum cc est. Quod idem Antonius libro de Oratore I. his confirmat uerbis: Itaque Graeci, codisertissimi homines, mini- ccstros habent in causis Iurispe coritos, cum ipsi sint imperitis: cisimi: sic enim legendum ar co

35쪽

oditici uocantur. in quo nostri didi omnino melius multo,quod ,, clarissimorum hominu au - ,, ctoritate leges Sc iura tectar, este uoluerunt. Recte Antonius. non enim Romani, ite

rum munus in tam exili ac tenui opera consumi volue-xut, ut actionibus tantum ac

formulis, cautionibusq; prae essent: sed in aequo bonoque ciuibus omnibus respondendo. Quocirca praeclare mihi Celsus arte Iuris definisse uidetur, artem aequi & boni: meritoque Iurisconsultos olim maximo semper inhonore ac precio habitos fuisse.

36쪽

cuius rei etia illa Ciceronis, qui ex lib. de Osso. subijcia,

documento stant: Quae aute cc opera,inqui non largitione, cc beneficia dantu haec tum in cc uniuersam Rempublica, tu ις in singulos ciues conferuturi cenam in Iure cauere, consilio cc iuuare, atque hoc scientis ge ccnere prodesse quaplurimis, ις uehementer Ec ad opes au- cc

gedas pertinet, & ad gratia. cc

Itaque cum multa praeclara cc maioru , tum quam optime ις constituti Iuris ciuilis sum-cemo semper in honore fuit co cegnitio atque interpretatioe ccquam quide ante hanc com cc fusionem temporum in pos- ccς 3 - - .

37쪽

' sessione sua Principes reti-

nuerunt. nunc, ut honores,

γ' ut omnis dignitatis gradus, γ' sic huius scientiae splendor ' deletus est: idque eo indigni-

' us , quod eo tempore hoc δ' contigit,cum is esset qui om- ' nes superiores, quibus hono)' rc par esset, scientia facile ui- cis et . haec autem opera gra' Τ ta multis,&ad beneficijs ad )' stringendos homines accom λ modata. Hsc Cicero: Cras sus autem apud eundem libro de Oratore r. in eandem sententiam,cum dixisset Romae amplissimum quemque& clarissimum uirum Iuris scientiae praeesse, multosque

38쪽

cum ingenio sibi auctore dignitatem reperissent, pem fecisse ut in respondendo Iure , auctoritate plus etiam quam ipso ingenio ualerent, sic infert: Senectuti uero CC- cclebrandae de ornandae quod cohonestius potest esse refu-ccgium, quam Iuris interpre- cctatio ' Equide mihi hoc subsi cedium iam 1nde ab adolescen cetia comparaui,non solum ad cecausaru usum forensem, sedcc etiam ad decus atque Orna cc mentum senectutis; ut cum cc me uires, quod fere iam tena ccpus aduentat, deficere coepis ι sent,ista ab solitudine domu cc meam uindicarem. Quid est ce

39쪽

didi enim praeclarius, quam ho- D noribus Reipub. muneriis bus perfunctum senem, pos- , , se suo iure dicere,idem quod ,, apud Enniu dicit ille Pythiusis Apollo: se esse eum, unde sibi, si non populi & reges, at . omnes sui ciues consiliu ex-

petant

is Suarm rerμm incertiquos ego mea ope Incertis certos,compotest: contidiis Dimitto,ut neres temere tractent turbidas.

is Est enim sine dubio domus

Iurisconsulti, totius Oracuis tum ciuitatis. Quinetiam eodem libro Antonius aliqUato post, etsi Iurisconsultorugloris subinvides, tamen ita ,, loquitur: Etenim sine con- ,1 trouersia& magna est ars il

40쪽

iain late patet ,& ad multos ccpertinet, &summo in hono cire semper fuit,& clarissimi ciciues ei studio etiam hodie α raesunt. Verum haec quide αactenus: ex quibus , cuius

modi Iurisconsultorum munus, quibusque in rebus positum fuerit, latis explicatum esse arbitramur: intelligique simul ex ijs putamus, quamobrem traditam a Cicerone , in lib.de Orat. 1,Iurisconsulti definitione secutus non sim, ubi scribit:Iurisconsultum es αse, qui legum&consuetudi- cinis eius qua priuati in ciuita- Qte utuntur,&ad responden- cidum, & ad agendum, de ad cici Q s ca-