Iurisconsultus, siue De optimo genere iuris interpretandi Franc. Hotomani iurisc. liber in quo L. Gallus, L. Lecta, L. Filius quem, L. Frater à frate, & aliae complures explicantur. Adiecto rerum ac uerborum indice locupletissimo. ..

61쪽

utranque rationem in libro rum nostrorum interpreta- . tione adhibere neceste est. Quod ut recte atque idonee

liossimus,primum in Latins

inguae scriptoribus antiquis 1 adolescentiam consumpsis

i tri se omnem oportet. deinde Codicum, tum manuscriptorum, tum impresiorum, cΟ-

pia mediocriter instructum esse.quo in genere laudis uideo nostra hac aetate Budsu,

Ranconnetum,Alciatu, Haloandrum, Duarenum,Connanum, Culacium,aliosque nonnullos antecellere.Diale

Am autem ratio, si Iuris ditare. - Ms ciplinam uniuerse specte

mus,

62쪽

iv R iu ς- s v fetus mus, triplex est: sin partem hanc de qua modo comm morauimus,nimirum capita

Padectaru aut Codicis, quae uulgo Leges appellatur, simplex.Commodissimum aute re arbitror, si de singulis eius partibus breuiter,quid cuiusque proprium esse uideatur,eXplicemus. Natura tria quidem docendi genera uidentur esse: quorum primu 'Galenus in libro qui Ars par

lat. nos costructione, dissolutione,&partitionem dicere non incommode possumus. Dialecticam autem ratione

63쪽

' hac idcirco appellamus, quoniam ea rei cuiusque partes omnes explicat: quod esse proprium dialectici munus ossiciumque, nemo ignorat. Syn thesin appellamus, cum ex tenuissimis quibusq; partibus idoneo loco dispoliris,atque coagmontatis,totum coficitur. ueluti si quis, cum ae dificandae domus ratione comonstrare uellet,lapides, arenam,cementa,calcem,tigna; tegulas, aliaq; omnia unum

in locum conferat, dc quid quoquo loco aptandum sit demonstret: vel ad navim aedificandam, scalmos, late-xa, carina, puppim, proram,

64쪽

paret: quae cuique pars loco accommodanda fit, designet. uel ut exemplum pro pius nostris ex fontibus nauiariamus, si uelit quis Iuris ciuilis priuati summam expone re,is personarum primum omnes tanqua ordines ac dis. serentias exponat oportet:li beros seruos, ingenuos liber tinos, patresfamilias filiosse. uiros mulieres, puberes impuberes,suriosos constantes: secundo loco reru species ac formas omnes , diuinas, humanas,sacras,sanctas, religio

65쪽

sas,publicas,priuatas,liberas, seruas, uectigales, immunes:

pionem,stipulationem, in iure cessionem,emptione, con iductionem, ceteraq; rerum cotrahendaru genera: quar

to,iudicia tum publica, tum priuata , quae eX contractu, maleficio, lege, alijsque modis cosata & nata sunt. Qui- bus1ta dispositis, odineq; de monstratis, sensim ad summam iuris cognitionem, tanquam ad fastigium peruenitur. & si quaeratur, exempli

66쪽

causa, an impubes qui sine tutoris authoritate centum stipulariti spopodit , in iudiciu uocari possit: facile personae ct iudicij ratione perspecta, respondebitur non polle. Eiusdem modi graduum Cognationis disciplina est: nec fortaste dilucidius exemplufacile aliquis afferre possit.

nasi primo TITIUM, id est

eu de cuius cognatione qUῖ ritur constituamus,dein filiuinfra, supra uero patrem appingamus, gradum unum efiiciemus: tum si nepotem in-Ba,auum supra,fratre Uero a latere adiungamus, duos gradus habebim us: atq; i ta dein-

67쪽

ceps sensim & paulatim singulis gradibus adlugendis, in

tegram cognationis imagi nem ac figuram essiciemus. Exemptu etiam ex emptio

nis &uenditionis praeceptis pingui quadam Minerua sumere licebit: si primum quae

in eo contractu necessaria sint, ordine proponamus. sunt autem sex. Sit enim uenditor primum,sit Sc emptor necesse est, uterque rei commercium habens,uterque Ο-

bligationis capax: ac proinde nec impubes, nec prodigus,

nec furiosus.tertio rem interuenire oportet, mercium: quo cuius sit com

in loco de re

68쪽

sutura, de alea,de spe,disputari licebit. quarto precium exquiritur, quod in pecunia numerata Ec definita, certaque

summa consistatiquinto,uΟ-luntas utriusque contrahentis certa & prssens, de dominio tam rei quam precij, tu tradendo, tum accipiendo . postremo,bona fides,in prae stationibus ultro citroque ex

aequo &bono faciendis. Quibus omnibus silo loco dispositis,ordineq; collocatiS,Cmptionis & uenditionis definitio, luasi fastigium praeclaro operi imponetur, si dicatur esse cotractus bonae fidei, inter quos iure ciuili licet, fa-

69쪽

ctus de certare,certo prediri in perpetuum domini iure obtinenda. atque haec quidede constructione dicta sint. Ομως maeresiis autem si1ue diuisio est, cum genus in formas primuna, dein formaru formas ita diuiditur,ut ladem ad indiuidua perueniatur. qUam quidem ratione Iustinianus, alijci; ante eum complures, in Iuris ciuilis Institutionibus

tradendis tenuerunt. IUSe- ,

nim primum in publicum Sc

priuatum diuiserunt:&cum priuatum solum explicandu susciperent,tu id in naturale,

gentiu , & ciuile partiti sunt: singulasque deinceps partes

70쪽

ad extremum sunt persecuti. Eamque ipsam rationem sequi se in iure tractando uelle Crassius inli. de Orat. primo his confirmat uerbis:Sunt,in Gquit,notada genera,& ad cer tatum numeru paucitatemq; reuocanda: Omniaque quae

sunt uel generum, uel partiu Gnomina, definitionib. quam Guim habeant, est exprimen-

dum. Et paulo post: Si cui fau

cere licuerit, ut primum Om ne Ius ciuile in genera dige-αrat,quae perpauca sunt:dein re de eorum generu quasi quae- ςdam mebra dispertiat: tum G propriam cuiusque uim defice nitione declaret : perfectam cce ar