Lilii Gregorii Gyraldi Ferrariensis, De re nautica libellus, admiranda quadam & recondita eruditione refertus, nunc primum & natus & aeditus

41쪽

sciculus. Fertur Adbaco marte tenuisse praetoria natam Anton' properantis circuire & exhortari saos, donec transiret in aliam: ideoque Caesaria na classis impetu maiore protinUSue nit. Tenuit & nostra memoria principis ab Astura Antium remigantis, ut res est, etiam auspicalis pisci culus, siquidem nouissime tum in urbem reuerius ille Imperator, suis te lis consosius est nec longa fuit illius morae admiratio, statim causa inteste-eia, cum e tota classe quinqueremis se Ia non prosaceret, & exilientibus pro tinus qui id quaererent circa navim, inuenere adhaerentem gubernaculo,

ostenderunt Cato, indignanti hoc fuisse quod se reuocaret, quadringen

torumque remigum obsequio contra se intercederet . Constabat etiam peculiariter miratum, quo modo ad haerens tenuisset, nec idem polleret in nauistium receptus. qui tunc, poste que

42쪽

DE NAVIGIIs LIB. 33que uidere eum, limaci magnae simi

lem esse dicunt . Atque haec quidem totidem uerbis Plinius, qui &libr.ix. qua serina esset prodidit, quod idem 8c AElianus es Oppiatius, Aristote les secundo de historia animalium libro meminit, Nin sexto Lucanus: Non puppim retinens Euro tenden

te rudentes

In med is Echeneis aquis. Meminit & in Symposiacis Plu

tarchus. Mutianus quoque muricem esse latiorem purpura, neque aspero neque rotundo ore, neque in angu los prodeunte rostro, simplice con cha, utroque latere se colligente, qui bus inhaerentibus plenam uentis ste tisse nauem portantem nunciosa Pe riandro, ut castrarentur nobiles pueri, conchasque quae id praestiterunt, apud Gnidioru Venerem coli . Idem N Plinius xxxii. Huius etiam conche Cassiodorus lib.primo uariarum, his

43쪽

α4 GREG. GYRALDIuerbis meminit: MeatuS, inquit, nauium Echeneis morsus inter undas liquidas alligauit:aut Indici maris con char simili potentia labris sitis nauium

dorsa fixerunt, quom quietus in Hisplus dicitur retinere, quam exagitata possint clementa compellere: stat pigra ratis tumentibus alte uelis,&cur sum n5habet cui uentus arridet, sine

anchoris figitur, sine rudentibus allipaturi & reliqua. Qui tamen ad hanc diem Echeneida,uel coctam hanc ui

derint, nemine comperi uel nautam uel pisbitorent. Nauem etiam tardius

incedere quidam prodiderunt,in qua sorte testudinis pes dexter uehat. &dnae miraculosum aeque illud uideri potest,quod a Solino est traditum, Agadan lapillum esse, qui spiritu habeat, nauibus. qui ita adhaereat, ut nisi silc cidatur auelli nequeat. Haec sitiat Solani uerba: Agada lapillus a Chaldaeis ad nos us* suit, haud facilis repertu, nisi,

44쪽

DE NAVIGIII LIB.

nisi,ut perhibcnt,ipsa se capessendam daret: nan ingenita spiritus emcacia

supermeates naues a profundo petit,& carinis ita tenaciter adcorporatur,

ut nisi abrasa parte ligni separetur. Ea ada apud Chaldaeos propter effectus, quos ex ea Eunt, habetur into co principe,caeteris propter gratia malis complacet iucundissime uirenS. illac quidem Solini ucrba . Sed si Pli nium Sc emendatos codices attendesere malumus, Sagdam, non Agadam legemus. Sagdam,inquit Plin.in uissimo, Chaldaei adhinescente nauibus habent,inuenitur prasini coloris. Hecille. Sed huiusmodi miracula minus mihi rata, ergo notiora alia attende, et

in primis quod de agrestium aedificiis Numidarum, quae mapalia, Mag liaue illi uocant,ut est apud Sallustiu: Oblong inquit, sinat,incuruisque la

teribus te ita, ut quasi carinae nauium uideantur. Cum enim illuc Peris na

45쪽

uibus appulissent, inculta foret regio, nauium illi carinis sibi domicilia struxeruntiunde & eorum usias apud illos ita seruatus est. Meminit & Pro bus Valerius, in Vergilium,& Serauius, grammatici Est & hodie in uer, naculo quotidiano. sermone, ut ma

torum templorum, sacrarumque ae dium partes nauium nomine nuncu

pentur. Fuit & Romae Iocus Carinaedi Bis,ut in nauium partibus planius ostendemus. Fuere ite rostra in curia. a nauium rostris dicta: 8c Vellabrum Romaelocus, a uehendis nauibus.

Graculosa quaedam in re nautica ui deri, quae naturalia cum sint, a philoso phis anxie quaeruntur: rum de nauigiis ex arida uiridi materia conlaetis. Caput VI.

Llud in re nausi diligenter accurate. iampridem aphi Iosephis obtatiatum est,tardius pigriusque naues hyeme per flumina procedere, &grauio ra deseri

46쪽

DE NAVIGIIs LIB. 37ra deferre onera , per mare Ucro pari cursu: quam rem in in em reserunt ij

qui physici appellantur, quod eo scilicet tempore fluuiorum aqua crassescat, S densior ideo fiat: qua de reia Plutarchus in causis naturalib. Sunt& in nauiu ratione quaedam quaen turali quadam obscuritate recte percipi non possunt,ut illud,Remum ui deri inflexum in aqua. Item, nauem in alto uideri stare iis qui sunt in litto re: qui autem in mari uehuntur,uideri moueri eos qui in littore consistunt,cum tame contrariuid sit. Quanam uero naturali ratione id accidat,

multis quidem dissicillimum uidetur,ato idcirco philosephorum pleri si per hoc laborarunt . Ridiculum istud a plerisin existimatur, quod est a Pinio lib.xxvi 3 .nat.his .proditu, in nauigando tepestates abigi muliere denudata,etiam sine menstrius: cum eis uero, grandines turbinesque auerti.

47쪽

Quaerit & anxie Aristat. causem, curriau a interdum dum cursum agunt in quieto & tranquillo mari, repente absorbent, in praeceps. trahuntur,mta. ita pereunt, ut ne nauseagit quivi

fluitans usty appareat: id ille pluribus in quisti0nibus absoluit. Sed & hoc

perientia cognoscitur, ut qus ex humida materia nauigia construuntur, non eundem celeritatis usiim hahere,

quam quae ex arida fiunt,id quod contra Caesarianos milites Massiliensib. beneficio isse,in t.bellom ciuit Caesar ipse prodidit. Sane 8c illud diligenter obseruarunt rem naturae studiosi, uacuu nauis corpus tantum ponderissiistinere, quantum sit aquae ponduri

qua possit ad iusta impleri. Vnde Sc

tot amphoram naues no antiquis modo,sed&nostris teporibus appellantur. Verum haec tibi in prssentia significasse satis fuerit. Nunc quae miraculosasunt resiqua,his subsignabo.

48쪽

Graculosa multa de nauigna necnon dediuersis eorum generibus, dej uirili bus,dc quaeuitilia dicuntur. Cap. V II.

Aulum uel admirandas amplitudines, uel portentosas species mihi tradere uolen ti, longioxe orationis filo opus foret:

quamobrem, si pauca tantum emul

tis, qus cogitanti mihi succurrunt,ad scripsero, hac tibi parte fecisse satis in deri potero, at adeo in primis sinu lose quaedam recensebo. Argo graeci poetae fabulantur uocalem fuisse, id ex tabula Dodonara, eius a Pallade carinae aflixa dici am uero ab artifice Argo, tesbs cst Apollonius: tametsi non

ab Argo, sed a Glauco fabricatam.

Possis Magnes apud Athenaru pro didit. Dicta alii a celeritate, quae αργ interdum graece dicitur. Noster Cicero ab Argivis innuit denomin eam, quia Argivi in ea deseeti uiri uecti petebat pellem inauratam arietis.

Pherecydes ab Argo Phrixi filio di

49쪽

etam existimauit, primam. hanc ipse sam Argon longam nauem Gataque de Argo satis. Phaeacum naues

Homerus cecinit nullis 1nstrumentis

N nautis indiguisse: ex se enim & lio

minum mentes, & locorum situs co

. gnouisse. Qiiid c nonne & idem Ho, linerus ab Acthoo rege Uyssi datam nauem ait, quae mox in seopulum a Neptuno mutata sit c Idem Ouidius Procopius, idem & Solinus testatissent . Sed 8c apud Athenarum scribit Apollonius Rhodius uel Naucrati tes,cum Oc om puellam ab Apolli ne amatam Pompiliis rapuisset, eius nauis in lapidem couersa est,&raptor ipse in piscem mutatus est: a quarum fabularum similitudine potuit como de Vergilio praestari occasio,ut AE negnaues Berecynthiae matris beneficio in Nymphas mutatas finxerit. quod

est a Criticis improbe Vergilio obie- Mim,ut imposilbile: cum ea in poetis

damnare

50쪽

DE NAVIGIIs LIB. damnare non soleamus, quae etsi su Pra naturae uireS, arcano tamen quo

dam sensu aliud innuunt, uel lectore in miraculum impellunt: eoque magis si id antiquorum exemplo fiat, &eo praecipue Homeri . Sed quam non damnabile sit quod Maro finxit, poetarum ingeniosissimus Nase decla rat, qui ab eo in sua Metamorphosi totam hanc fabulam desumpsit,dignam

scilicet ratus ut suo carmini inserer . Subit hoc loco memoriar, miraculo

sade nauigηs cogitanti,quod est a Plitato proditum: Nauem a Myrmecidetam subtiliter fabricatam,ut ab apicula pennis absconderetur. Sed haec mittamus, ad eri quae ab historicis pro

duntur,accedamus. Ptolemaei Philo patoris nauem Plutarchus tantae magnitudinis Sc apparatus fuisse scribit, ut ad ostentatione potius quam ad aliquem usum esset.De eade naui & Ion ge plura ex Calliseno historico Rho