Lilii Gregorii Gyraldi Ferrariensis, De re nautica libellus, admiranda quadam & recondita eruditione refertus, nunc primum & natus & aeditus

71쪽

ratione collegimus, in eo quem de an nis& mensibus libro compositimus. Huius nauis Lucianus in dialogo cui est titulus meminit. At

mul ipsa, inquit, puppis paulatimas hens hinc inde signum deae Isidis nouis cognometum . Eiusdem meminit Apuleius in hunc prope modum, in nuens es ipse hunc mensis Martia die, quem modo diximus, quo nauigabi, te sedatis tempestatibus fit mare, qua de re mox planius. Apul ergo: Diem, ait, qui dies ex ista no ste nascetur,sterna mihi nuncupauit religio,quo sed tis hybernis tempestatibus, es lenitis maris procellosis fluctibus, nauigabi li iam pelago rudem dedicantes cari nam,primitias commeatus libant mei sacerdotes.Idem ibid inquit,simul

chris rite dispositis, nauem saberrimὁ, aureo chenisco imposi to, e regione uero proportione quadaprora in longum producta eminet,lia

factam,

72쪽

DE NAVIGIIs LIB.

Getam, picturis miris AEgyptioru cir cuias plus uariegatam,summus sacer dos teda lucida,& ouo & siilphure se Ieianissimas preces de casto praefatus ore,quam purissime putarata dear nucupauit dedicauit*, 8c caetera . Meminit &huius Isidis nauis P aciades Fulgetius in mythologico his uerbis: Europain Iupiter in tauro rapuisse ser- tu hoc est, in naue tauri pi Hiram habente, &Isidem in uacca similiter na

uim huiusnodi pietiirs: deni* ut hoc

certius esse cognoscas, nauigiu Isidis AEgyptus colit . Solis praeterea imaginem, ut Porphyrius sciibit, theologi AEgyptioru in naui collocabant, quae crocodilo ferebatur, id scilicet nisi . cantes, ut per navim motum in humi do, per crocodilum potabilem aqua, in qua selem ferri contendunt, intesti gerent.Sed haec mittamus. Atheniemis Nipsi naue sacra habebant, quam Theses fuisse credebat,& quotannis

73쪽

in Delon insulam mittere solebat,at i leo Deliam uocabant: eam Suidas theorida appellat.quae quo tem pore Delum mittebatur,nullUS inter

ea capitali supplicio assciebat donec a rediisset: qua causa facitu est,ut diutius in carcere Socrates sit detentus,ut Plato in Phaedone Sc Suidas tradunt. Hanc eandem nauem celebrat Pausa

nias , nullam illi similem se bit suiLse. Laudat & quam in Panathenarum pompa 'dem Athenienses habebant seruata in Areopago. Vlpianus De

mosthenis enarrator duas Athenien sium sacras naues est filisse, Salaminia uidelicet & Deliam uocatam,& Para Mia,quae ad ea tantum quae ad religionem pertinebant serenda mittebatur, de qua suo loco agemus . Hac eadem, quam Salaminiam diximus, usi sunt Athenienses adi eos uehendos qui in

iudicium citabantur Hanc ad Alcibiaden agendum missam prodidit Thu,

74쪽

cydides. Hinc & prouerbium sectum,

Salaminia nauis, in eos qui flamma celeritate aliquid conficiut. Meminit rei remis Salaminiae Plutarchus in Peri cle , ut eius in qua ultimum esset pra

sidium , id. etiam Critolai astruit autoritate. Scribit idem Vlpianus alias tres naues ab iisdem Atheniesibus fiactas, Antigonida,Ptolemaida, & Ammoniada.Ρlutarchus uero quam Theses naue ante diximus , ait ustp ad Demere' Phalerei tempora ab Atheniensibus conseruatam , ei. senescenti uetera si ibinde ligna ablata , 8c robusta 8c ualida adiecta fuisse. Narrat & Triptolemi nauis a Philochoro . Longa, inquit , naui Triptolemum ad urbem accedentem Himenta distribuisse, Mob id sespicionem dedisse quod nauis

esset eius serpens pennatus, unde est poetarum figmentum . Fuit& theo ris saci a Lemnioru, qua Lemnus ipsa quotannis expiabatur ob sceleratu fau

75쪽

66 L. GREG. GYRALDIcinus in uiros comissum a mulieribus,

&m nonum dicin ignis qui in ea erat cxtinguebat delatus ex insula Delo:& si priusquam insula expiata esset acis ossisset, nulli insulae regioni appelle . bat,sed suspendebatur,donec fas esset nauigare, quo tempore terrestres deos N arcanos inuocabant, ignem qui in naui fuerat custodiebant. Cum autem nauis accessisset, ignem distri bucbant,omni sua in melius muta hant,reliqua peragebat, quae Philo stratus in heroicis exequitur. Suidas

tamen, ut ante dixi, Deliam naue hoc nomine ρου nuncupare uidetur . Romani praeterea usqueadeo Saturni na Dim, qua ad Italiam delatus est, colu TRUt ea nummos signarent. Hinc La, cstantius, Saturnum, inquisienantemato inopem Ianus excepit,cuius rei arnumenta sunt nummi ueteres, in qui

bus est cum duplici seonte Ianus, altera parte nauis sicutpoeta Ouidius

canit:

76쪽

DE NAVIGIIs LIB. ε

rem1t: At bona posteritas puppim formauit in e, Hospitis aduentum testificata dei . Idem & Plutarchus, 8c Plinius, & Probus in Persium . Et Macrobius in primo Sat. his uerbis:

Hic igitur Ianus cum Saturnum classe perveetum excepisset hospitio, Nabeo edoctus peritia ruris, serum illum& rudem, ante seuges cognitas, ut quin melius redegisset, regni eum secie itate munerauit.Cum primus quoque aera signaret, seruauit & in hoc Saturini reuerentiam,ut quonia ille naui fiterat adiacetiis, ex una quidem parte siti

capitis eiu es, ex altera uero nauis exprimeret,quo Saturni memoria etiam

in posteros propagaret. Es ita Lisse signatu,hodie intestigit,in aleslusem, cum pueri denarios in siiblime laetim ites, capita aut natam, lusii teste uetu

statis, exclamat. Ethaec quidem bius,alii .Extant uetusta huiuscemodi nomisnata pictaque rudibus imb

77쪽

pressa imaginibus. Iidem Romani,autore Sexto Pomp . & Plinio, trientes ac quadrates rate signare sesiti fuerusi unde &ratici nominati sunt: asses utam naue . Nec hoc pricterierim, sepulchra etiam nonnunquam nauibus in

scalpta fuisse, ut est apud Philostratiae in hist.Tyanei Apolloni . Cum enim Erythraeos quosdam Cisitam Mediae regionem habitare tradat, subiungit, sepulchra etia Graecis literis intaipta,& nauibus in pta fuis se, ut quisque

eam artem exercuisset . At uero quod in sepulchris quam quis arte in manus haberet, Angeretur, ne in re nota laborem, sit satis Vergiliu attulisse, qui de sepulchro Miseni ita canit in Q. At pius Ameas ingenti mole sepulchrum Imposuit,sua arma uiro,remum. tubam. Monte stib aerio

M. ne tibi gramaticos, totve nunc marmora sepulchroru nosseatium MPeregrinorum commemorem : sed N

78쪽

ipse in sepulchralibus alias plura . At uero nec coetu ipsinii nauigiis uacat: quippe opinio est, Argo in coeleste sy-dus conuersam, unde & Flaccus cesnit: Et ituram in sydera puppim. quam & loquacem, ut diximus, & fiatidicam poetae uocant. Huius quidemnauis eiu es no integra inter astra cernitur: a puppi enim usip ad malum di- , uisa est,hominib.uidelicet significans, ne seacris nauibus nauigantes penitus desperent, deinceps etiam speradum. Lucere uero X XIII . stellarum splendore Higinius putat, alii XXVI. Sed de hac coclestinaue Aratus 8c expoῖ , wxes, astrologi. scriptores plura: nos

ideo satis super , id tantu tibi asserentes, quod in libro de Iside & Osiri Plutarchus scribit, navim hanc coelestem

ab AEgypti js,non Iasenis, sed Osiridis uocata . Est & apud T . Liuium inter prodigia secundi belli Punici,nauium speciem de coelo affulsis se. Nec id te la

79쪽

teat uelim,morem Romanis suisse saecrum expiandi ac purgandi classem,

cum quid aduersi uel p io,vel tempestate classi accidisset,aut immineret, id quod Appianus Alexandrinus librobet ciuit, v . hoc serme modo declarat: In littore, inquit, maris altaria posita marinis undis alluuntur, omnis. di cunstat multitudo de nauibus linguis sauens: tum sacri dotes in mari stantes sacra faciunt, ter. per classem scaphis circunuecti sacra piamina serunt, ducibus una annauigantibus, ipsa* pia mina attollῆtibus,ut ab exercitu tota classe infelicia cuncta avectatur depiniantur. . Diuidetes deinde ea, partem in mare porriciunt, parte altarib imposita flammis adolent, ac protinus mul titudo omnis ea benedicit, & bene precatur. Sic Romani classem expiare &purgare sellii . Haec se eille . Quam igionem δέ poeta secutus Mam. Sed age, nuquid fas minus fuerit homini

80쪽

DE NAVIGIIs LIB.

mini Christiano de re nautica ageti Iud adstabere, quod a uiro sanetissLmo Ambrosio est traditur in re uideli

cet nautica crucis signumueniri, quo a labe primoru parentu Omne genuS humanum expiatu est. Ambrosii haec sunt uerba ex oratione de cruce secunda. Grade ergo,inquisicrucis est sacramentum,& si intelligamus,per hoc si gnum etia mundus ipse saluaturinam cum a nautis tanditur mare, prius ab

ipsis arbor erigitur , velum distendit, ut cruce domini faeta, aquarum fluenta rumpantur, & hoc dominico securi signo portu salutis petunt, periculum

mortis euadiit: figura enim sacramen

ii quaedam est,uelum suspensem in arbore. Hsc quidem diuus Ambrosius. Eadem pene a Septimio Tertulliano in libro aduersiis Marcionem Gabuntur: Nam, inquit, & in antenna, quae

crucis pars est, extremitates cornua uocantuT,Unicornis autem medius sti