Antonii Augustini archiepiscopi Tarraconensis Epistolae Latinae et Italicae nunc primum editae a Joanne Andresio

121쪽

Iis Ius erat qui eam provinciam sustineret, Sc exortus est Bestaurus nescio quis, qui ob inopiam doctorum adeo sibi praesiderat, ut magno postularet operam suam praestare, qua non juris quidem scientiam, sed ignorantiam doceret a . Tunc enim vero venit AIciatus, qui licet non continuo Parisii desiderium

extinxit, sed longe tamen Parisiuin, eaeterosque Omnes antecessores doctrinae elegantia, bc eruditionis copia superavit, Sc per totos tres annos sui nominis splendore bononiensem ae ademiam illustravit . Interea Α ligustinus Berotius jus canonicum docebat: alia mens', alia ratio , dispar Congressus Alciato, sed quem tamen Antonius Augustinus quodammodon comparat eum Alciato, M utrumque duo dicit nostra sapientia Iumina s) . Et vero reversus ille Patavio, antequam caeteros bononienses ejus anni prose fores audiret, magni illum sacere videbatur, spemque

omnem suam in Beroho reponebat: Mihi pero, ut ingenue fatear, scribebat illex Kal. sext. ad Vasquium, di Arigujanum, omnia hic displicent praeter . liti .rulas nostras humaniores, in quibus acquiesco. TO-

ια mihi prora, O puppis, ut clunt, in Augustino

Beroho est, quem puto expectationi meae paria facturam. Sed hac periculo facto ad pos c . Eo vero periculo faeto rursus ad Vasqnium: Augustinum H Epist. r . ' φαέ. se Epist. 39.

122쪽

D 7 igitur seito Iugustino placere, neque eo solum quod eollegae ejus displicemi, sed quod doceat docte, disputet acute, interPretetur clare; sed addit insuper, sunt illa scilicet deooranda, quae tu rides hac legens ain. Quae ultima verba quo tendant, prorsus ignoro. Id demum ex Augustini epistolis satis liquet, juris tum civilis tum ecclesiastici scientiam penes Alciatum M

Berotium extitisse. Cum nemo ullus Bononiae esset, qui sedem ab Alciato desertam cum laude occupa- Te posset, accitus Bononiam fuit anno I 54a Marianus Socinus, qui tum Patavii docebat, eodem, quo Alciatus , stipendio jurisprudentiam prosessurus. Eodem anno Bononiae obiit Laurentius Pinus, qui . uti nartat Elephantutius, IL annum. tum. agebat, Se

ab anno I 5 Is inter publicos juris canoniel professores adscriptus erat λὶ . Principem inter sui temporis juris eonsultos locum obtinuisse dicebatur; εe Augustinus ad Taurellium scribens Isalcjactum , ait, quod Laurentio Pino bononiensi his ipsis diebus Simus pripati; neque enim, uno excepto BerohoauguStino , parem reliquit o. Duos praeterea hο- nonienses jurisprudentes nominat Augustinus , Fa-ham, Sc Boncompagnum , quos tamquam idoneos ad pisanum gymnasium instruendum Taurellio Prosert. Bononiensium, inquit, ad id munus acin a ist. ι . tb Degii serit eori bologneat, se Epist. s7

123쪽

II 8 comodatiores nuhi esse videntur Peregrinus Euba, O Ioannes Bonco aguus. Sed illum doeentem non fidi, tantum ex ejus discimiir audio, praelare Neapodi scholas habuisse: est tamen non firma letudine, O pod agria Crebro eum poxat. Alter firmis lateribus, O toto corPoris statu, memoriα tenaci, aboriosus vir, O non rine ingenio, optimae

omnium suorum ciMium Ορeram naυat suam, hα-betque discipia um gregem non mediocrem. Hunc existimo minoris docturum . De Faba seripsema

prius ad evindem Taurellium: Est hie Faba quidam bononiensis, qui ρ clarum rui specimen Neapoli superioribus cinnis dedit, quo loci maxima frequentia atque mereede jus docuit ciuue hic autem eruotiosus, quoniam non tanti conducitur ii . Ubi duo licet animadvertere. scilicet eum, qui optime omnium suorum civium operam suam , navabat, Ioa nem fuisse Boneompagnum, laboriosum virum, Mnon sine ingenio, memoria tenaei, N. firmis latex bus , sed ignotum hominem, qui neque ab Elephan tutio, doctorum indoctorumque omnium seripto rum bononiensium reeensore, in suum tot volumi num syllabum exeipiatur: alterum vero, Fabam h noniensem iacere otiosum Bononiae, quod eam, qua Neapoli donabatur , mercedem a suis obtineam nom uJ Epist. . r. b Epist. εν.

124쪽

poterat. Hic ergo erat bono utensis gymnasii status: Pinus, Boncompagnus, aliique jurisprudentiam profitebantur, sed qui id cum Augustini Iaude praestarent duo tantummodo dicendi sunt, Alciatus, ScBerolius. Extincta vero ante ipsius mortem Bero hi suma, solus remanet Alciatus, a quo bononiensis, imo M totius Italiae iurisprudeutiae vera gloria

Quod autem ad humaniores litteras spetat, duo

item praeeeptores ab Augustino 4aud litur . Pxuuiis quidem est Romulus Amasaeus, qui ab omnibus .ejus aevi seriptoribus plurima relati honovis testimonia, quiqne Propterea iis, quae tu hisce epistolis leguatur, ad sui nominis famam minus indigere videtur. Sed tamen cum in clarorum hominum notitia juvet omnia perspicere; audientur, spero, non sine an is mi oblectatione 6c Metellus, qui se ait, eum ob ut mina calares a professorum omnium scholis vacaret, Alciaia tantummodo, ec Romipi Iectiones numquam intermittere svi; Sc Osorius, qui Romulum Amasaeum dicit, pirum non modo maximarum aD Lium dire plinis instructissimum a perum etiam

omni uirtute o oscio ornatissimum . Et libenistius sortasae a nonnullis minuta quaedam , dc singuiniaria anecdota in Augustini epistolis legentur, nem ab Epiri. H Epiat. s.

125쪽

pe Romulum Amasaeum anno Is 39 totum fuisse in primo libro oratorio Ciceronis, ta septimo Virgilii interpretandis uin, eumdemque anno I 5 a habuisse Bononiae de Gasparis Contarini visa orationem funebrem, qua, inquit Augustinus, nihil audioi ominnibus partibus perfectius, o elegantius β), 8c ςujus

uotitia gratior nobis accidere debet, cum inter editas Romuli orationes non appareat. Praeter Rommulum, Petrus quidam Augustino carus humaniore Iitteras, praesertim graecas dqcebat. Pctrus ille meus is de quo apud te multa , duos Figrammatum gracorum libros nobis est interpretatus, sane diligenter: scri bit ad Fasolum c . Ad Boleam vero: Lazarum Bona micum, si me audis, neque in latinis litteris Romulo, neque in grαcis enucleandis Petro nostro commmrabis M. Tic Petrus Patavium postea migraεse videtur, nam Metellus Patavii desens Petrum, bc Faseolum suos graecos Praeceptores vocat e . Verum quis ilJe Petrus fuerit, quem meum Augustinus vocat ad Faso-luiu, nostrum ad Boleamy Mihi sane non constat. Nam

tu Majansio assentiar, qui in Augustini vita Lucae edita eum putat fuisse Petrum B uitium, vetat ipse Augustinus, qui Michaeli Solerio Patavio scribens,

126쪽

ferre dices , quod eius caream singulari Metrina cc. Ergo tot inter prosessores bononienses, qui magnam

eo tempore sui nominis famam excitarent, duo tam tum modo relieti sunt, qui a singulari doctrina po-- 'steritati commendentur , Alciatus M Romulus Ama- . saeus. Quis enim nunc ne de nomine quidem norit Restaurum, Pinum, Ioannem Bancompagnum, coet

Tosque ejus temporis professores' Ipsi quin etiam

Parisius, atque Berobus, adeo magnifice praedicati, obscuri nunc in scholis ae ademicis tacent, in foro tantummodo audiri se sinunt.

Patavinum item gymnasium totum pariter in duobus, ut ita dicam, fulcris nitebatur,in Mariano Socino, Lazaro Bonamico. Profecto erant tune ibi juris professores alicujus nominis Μ arcus Μam tua, ει Ioannes A 'tonius Alexandrinus , quorum in academicis circulis eoncertationes non sine laude describit Augustinus. Erat item Fabius nescio quis. nec doctus, nec acer, & in quo praeter vocem nihil erat quod laudares . Unus erat, qui Patavit, uti Parisius Bononiae, caeteros omnes longo intervallo praeiret, Marianus Soeinus junior . Senensis S

einorum familia longo tempore jurisprudentiam, seu potius academiam patavinam implevit; siquiadem primum Marianus senior, tum Alexander Μa

127쪽

riani filius iurisprudentiae tradendae incubuere, aedemum Marianus junior senioris nepos, cum 23 an nos, ut ait Pacciolatus, in celeberrimis Italiae gymnasiis docuisset, Patavium anno I 525 vocatus fuit anno I 535 ex loco secundo ad primum pomeridianum ascendit pretio non communi, florenis nempσmillenis, qui paucis post annis mutati sunt inducatos

argenteos, atque anno demum I 5 O in aureos scuto

tos M. Neque hoe mercedis incremento obtinere Veinneti potuere, ne Socinus eam academiam cum bononiensi mutaret, ad quam Alciatino Pretio, ut ait Augustinus, Docabatur. Quae omnia argumento esse pos sunt quanto in pretio haberetur Socinus, quantum que inter ejus temporis Prosessores emineret. Sociis num Augustinus voeat quidem Optimum legum interpretem bὶ; sed eumdem dicit peterem illam docendi rationem tenere. Quare licet tum temporis Socinus prae Alciato quaereretur, Dequentioresquσauditores ad ipsum, quam ad Aleiatum aecurre rent, nunc tamen ejus scripta nedum cum Aleiatinis comparari, sed ne sustinere quidem horunt splendorem vaIent, Sc cum Alciati libri jure con sultorum eruditorum manibus terantur, Sociniant Iatent obscuri, 8c sere obsoleti. Humaniores litterae abjectae erant Patavii, 8c eum Lazarus Bonamicus a) Fasti gyinn. pati T. II. p. bὶ Tom. VII. p. 273.

128쪽

las ad eas doeendas voeatas mit, in desertam, ut imo scribit, ac Prope depositam procinctam penit. Ipsa vero utriusque linguae, se holaeque onus eum in sere.

cepisset, diebus tum sestis tum pro stis assiduo docebat per horas duas, uti narrat Faeciolatus μ). Sed eum tamen multum ab hoc doeendi ardore de cidisse dicendum est; quandoquidem ejus negligeri tiam a Faseolo, & Angustino, suis quondam aueces xivis temporibus discipuIis, notari videmus. Quae, ait ad Faseolum Augustinua, Ee: Bonamici negii gentia scribis credo, dederat enim eum laesue eram maxima ejus rei indicia ). Alibi vero Augusturiis non magni sacere Bonam leum videtur in humani

ribus litteris explicandis, sed ipsam in Iatinis Romulo, in graecis Petro illi, de quo supra diximus.

posthabere. Sie enim scribit: etiam a Bonamico ιatinas graecasque litteras disco, quem, Ni me audies, nepe in illis Romulo, neue in his enueleandis Petro nostro comparti bis se . Clarissimos tamen limbuit per totam Italiam , M vero etiam per univer sam Europam diseipulos ingenio doctrinaque Prae Mantes, Voearique meruit glorioso nomine Archimamἷter,&sibi atque academiae patavinae illustrem nominis famam comparavit. Latinas graecasque Iit-

129쪽

Ia 4 teras docebat pariter Patavii Faseolus, quein 8c ex paucis illis quas habemus suis, ex Augustini epistolis optimum quidem virum, ossiciosum, humanitate, docendique studio commendatum, suis discipulis, aliisque carum, doctum etiam hominem, MIaude dignum deprehendere mihi videor, non eum

vero, quem inter eloquentiores Seriptores, aut re

eonditae sublimiorisque eruditionis philoIogos enumerare debeamus. Iuris professores praeter Socinum eam academiam occupabant Franciscus Curtius, 3e Rubeus, quorum memoria penitus fortasse excidisset, nisi in serensibus concertationibus a legulejis quandoque advocaretur. Ansovinus Medices jus etiam Patavii illis temporibus docuit, de quo eum frequens in hisce epistolis sermo habeatur, paulo item longior a nobis oratio postulabitur. De Anguino Medieo haec narrat Papadopoli ransuinus Medices, nobilissima gente O traduce

eum regnotriee conjuncta, H entia niatus est, pirmagni nominis, ut α Thomasino signatur, elegantissimus jurisconsultus, litterisque cum gracis tum latinis excultissimus ex Mamtua. Biturigibus primum docuit in Gallia, deinde Bononiae, unde huc ccitus profiteri capit post Marianum Socinurn juniorem circa annum I 542. docuitque apud nos Perannos Circiter sex. . . anno I 547 notatur in actis publicis erogatum Ansuino stipendium. Post a Diuiti os by Corale

130쪽

las num illum Oocatus a Corimo Pisas es Profectus ... a 4 Fabronius contra ac Papadopolus nedum ex nobilissima familia cum regnatrice conjuncta, sed ne ex Etruria quidem ortum Anauiuum sensis e vide tur ν). Sed eum eorum neuter ullum pro se asserat suae opinionis argumentum, illud nos aliquantulummo et, ut Fabronio potius quam Papadopolo adhaereamus, quod nempe ita tam longo frequentique Taurellium inter Se Augustinum atque MeteIIum epistolari commercio de Ansuino nusqukm ab eorum aIiquo verbum ullum elabatur, quo Ansuiniaeonjunctio cum regnatrice Cosimi familia, aut sarutem ejus patria etrusca indicetur; quod tamen ad eam rem de qua agebatur quandoque memorari opor etebat. Rectius mihi videtur sensisse Faceiolatus se ,

qui eum vocat camerinensem; cum Meaicorum nomen in camerinensi ditione ab eo tempore adhuc extet, & Ansooini praevomen quod perperam cum Antonino in Iuuensi Augustini operum editione com mutatur sit sere proprium & peculiare illarum

gentium, & vix extra camarinensium confinia n aquam alicui impositum. De hoe Αnsuiuo saepius agitur in nostris litteris. Iacebat enim tunc pisana a- eademia bellorum tumultibus, aliisque rerum civi-