장음표시 사용
101쪽
155a data, libris epistolarum familiarium ipsius Bembi praefixa: haec cum Carolus Gualterutius pir OoFeiosus O prudens recte perspiceret , post Petri
Bembi tuteritum ut mortui Iaudem, quem tantOPere Mipum amarat, ab Omni hominum silentio atqtie oblipione pindicaret, mili sumtui, pel labori par
cens, Omne suum Etudium, omnem mentem O cogitationem in illius doctissimis atque ornatissimis Iucubrationibus edendis defixit, O praeter cater qua jam O latino O etrusco sermone conscripta in hominum conspectum lucemque Protulit , multas, quibus ille latine cum suis familiaribus agebat, summa diligentia collectas litteras nunc in me dium proferre, O sub tuo potissimum nomine ederρ constituit. Gualterutio tr buitur ab Apostolo Zeno M a Mazucchellio commentarium de Bembi vita absque auctoris nomine editum, quod tamen non levi conjectura ei abnuit Morandius sit . Neque se- iora ea erant amicitiae officia, quae Beec adellium ititer M Gualterutium intereedebant. Nihil fere min ebat, agebatque Beecadessius, quod non cum Gualterutio communicaret, St Bembi vitam, & alia sua
cripta persaepe illius judicio submittebat. Quin Scyeneventi, uti dicunt, commendam, qua Becca dellius fruehatur, ire Gorum Gualteratii filium transse
102쪽
endam curavit. Quanti Carolum Gualterutium fe-eerit Paulus Manutius, quamque ei se gratum praebuerit, satis appgret in epistola Manutii ad illius λlium Ugolinum, quae in MisceItaneis quibusdam Ve-
v . netiis edita est. Paιris tui causa, inquit, ut imi ho-mιnis O inciosissimi omnia cuyio, atque etiam Omnia debeo . me enim semper ama Mit amore non pulgari, tantaque est humanitate complexus Ronnae cium fui, quantum si oblioascerer homo non es em a .
Nec levio xibus honoris M amicitiae significationi-hus ad Gualterutium aut de Gualter otio scribunt Romulus Amasaeus, Casa, Quirinus, aliique cord plures viri doctissimi. Atque is quidem est Carolus Gualte tutius, ad quem magnis complurium & nobilissimorum Sc doctissimorum hominum amicitiis clarescentem datae sunt tres Augustini epistolae, duae scilicet Panormi, altera die novembris I 559 conclavis tempore, altera XVIII Ianuarii i56o, cum Pontifex creatus fuerat Picis Iv, tertia vero Tridenti XXII Octobris I 56i, dum iterum ad con-eilium patres cogebantur, Si nondum plusquam qua diaginta con Venerant. Habes hic omnes Au rustini
epistolas Iatinas, Sc italicas, quas modo in Iustem proferimus, plures datari, si in manus nostras advenerint. Εκ his vero si quae ad tes ejus temporis
103쪽
penitius inspiciendas, quae ad ampliorem virorum n. Iu trium cognitionem obtinendam, quae ad histo. riam litterariam, Sc Vero etiam xivilem illustran.
dam, quae ad plura juris romani, & totius antiqui
talis eapita explana da, quae ad omnem eruditionem amplificandam conferre Valent, explicare velimus, quem exitum orationi nustrae. invenire pol rimus ' Pauca quaedam leviter delibabimus, ut lecto. rum animi attentius ad earum lectionem arrigantur.
Et primum quidem quod attinet ad ipsius Angustini vitae historiam cum multa passim in singulis
litteris reperiantur, ea tantum quae certas illius vitaec pochas spectant breviter indicabimus. Pervenerat Augustinus Bononiam ad extremum anni 1535, ibique totum deineeps I 536, hiememque, verque totum sequentis anni scholis illis frequentandis insumpsit.
Sed eo tempore Petrus Parisius Romam a supremo pontifice vocatus bononiensem academiam fere orbam reliquit. De Alciato iacerta reserat. Ergo Augustinus interea illo autumno Patavium petiit , ulta Octo uoVemve menses Marianum Socinum ad juris prudentiam, Lazarum Bona inicum, Ioannem Faseolum ad latinarurn graecarumque litterarum Studia praeceptores nudivit; Sc post idus Iunias Patavium deseruit, Bononiamque x Iv Kal. quintiles anni 1538 regressus est se . Nondum ille In hispa-
104쪽
9 aornm eollegium S. Clementis cooptatus erat, ii bitabatque apud Herculem quemdam poetam, quem falso in quadam epistola Annibalem appellavit sa). Sed non diu stetit, quin quod optabat assequer tur; sc I v idus januarias Ioanni Sorae seribebat: quoniam Collegarum memini, me coOPtandum esse quam primum scias pelim b). Profecto die ar Ianuarii anni 3539 collegarum numero nobilem doetumque virum Antonium Augustinum adscriptrira fuisse, in ColΙegii tabularium relatum est ic). Quos ille magistros, & qua de re agentes audierit, M ad Fasteolum, & ad Soram, M ad Vasquium saepe geribit ι . Eo anno autumnalium feriarum tempore V netias Mendoetae saIutandi causa prosectus est, aedeinde epistolare ipsius cum Mendoga commercium, X nempes Kalendas Octobres, initium sumpsit. Scholis frequentandis assiduus erat,& doctoribus andiendis totam hiemem operam dedit; sed cum eos
adversa valetudo unum aut alterum mensem inter
pelIarat, nonnihil illi majoris otii relietum est, Neum sub initium anni t 5 o Isabellae suae sororis cum Cardonensi Duce nuptiae eonsectae fuissent, Plaeuit ipsi nuptiale carmen ad Catulli imitationem com-
c) Carta que eaerivio et eolegio mayor de S. Clemente de Bolonia a D. Gregorio Μayans etc. ιὶ Epist. II. al. Dissiliros by Corale
105쪽
ponere, quod XVI. Kal. Majas ad Mendogam misit, ipsiusque judicio subjecit σ). Tum Paullo post studiorum suorum graviorum indicem misit dialogum primum eorum, quos quinque de pariis O ci cilia limis rebus juris cipitis conscripsit ' o qua exercitatione, ut ipse ait, ita Oblectabatur, ut scholas ipsas neglexerit s.c . Nimirum hauriebat ille maximam vo-Iuptatem, cum laborem, quem in jure civili & potitificio ediscendo suscipiebat , cum humanioribus studiis condiebat, cum Sc graecas litteras amplexa-hatnr, &, Tullio aut hore, stilum in latinis exere ebat d . versibus quoque mire delectabatur, atque uti supra diximus, nuptiale carmen in sororis Elisabethar nuptiis conscripserat, & modo nescio quid poeticarum nugarum ad Faseolum misit H. Et pauIlo post ad Hieronymum Osoriunt epistolam versibuaseripsit f , & nonnulla insuper etiam num e Xtant ipsius carmina typis Vulgata, quae Poeticum ejus ingenium declarant. Ioannes Metellus aliam quam
dam A ugustini commentationem, tuti ianorum nempe verborum indicem, commemorat, quam tamen
ipse non probat g . Eodem tempore ad res Collegii
sui illustrandas animum convertebat sicque ad Ioannem Soram VI Kalendas Innias scribebat: Vides me in Collegium esse totum, O ue Nero dicas, a) Epist. 4. Epist. s. μὶ Epist. 2s. Epist. Is .
106쪽
illud etiam te scire solo, cogitare me eorum qui iapud nos unquam pixerint uitas uno libello comprehendere. Qua in re quoniam uilensis tui S. Petri de Arbues mentionem fieri , atque adeo caput ipsius sit, oportet, me Melim juMes iis rebus, quas istic dum Uixit egit, D quae Deus ejus consecrati animi signa dederit; idque cum consule o die, ut
apud nostros libros est, mors praesertim ejus indignissimci. Huc accedet, si sciis, Caesaraugusta norum , quos tu hic fuisse audisti , nomina, mores,
mors, O dιgnitas ψ . Anno I 54I tertio nonas Iucitas iuris utriusque lauream, quam jam pridem in sal mantieensi academia obtinuerat, a bononiensi pariter reportavit . Qua quidem honoris consecutione tantum ille a
stadiorum ardore extinguendo ab suit, ni eo vehementius exarserit; saetusque sui compos ad majora animum erexit, memorandumque illud suum iter florentinum, Metello comite, accuratamque Pande-ctarum colIationem, doctumque illud opus emendationum o opinionum, quod omnes Europae academias fama sui nominis implevit, aggressus est. Satis de eo nobis supradictum est, se plura etiam dicentur postmodum , nunc tantum ex his cc litteris
editionis tempora c Iigentius adnotabimus, ut pote H Epist. 13. 9ὶ Epist. Is .
107쪽
a qua Augustini nostri gloriam initium duxisse discendum est. Anno igitur I 5 3 cum opus hocce suum absolvisset, Taurellioque recensendum misisset, ει nonnulla etiam hujus, fratrisque Iacobi monitis emendasset, paratumque jam ad editionem haberet, propositum ipsi fuit romanis typographis illud committere , ipse vero Romae Venetias praetulit, quo posset amici Metelli, Artentique ope typographicae co rectioni aptius attendere. Metellus Gabrielem Iollium editioni consciendae proponebat σ). TaureiIius
interim rem omnem cum Iunctis transigebat M. V netias ergo Augustinus ante kalendas Iunias prose- et os ipsis kaIendis Thomam Iunctam ad se Vocavit, qui pactis illico conventis absque ulla temporis mo-
xa editionem inchoavit. Sed cum id fieri caeptum esset, Metellus morbo correptus fuit, ipse vero Cremonam, uti supra diximus, post idus Iunias ix Coactus, rem totam Artento tradidit, cumque Cremonae, dc Buxeti, & Bononiae totum sere mensem consumserit, idibus quintilibus Venetias regressus
est, ibique denuo Sc typographicae emendationi, Sclibrorum lectioni apud Mendogam , , Iustiniani Novellis Constitutionibus, Sc pontificiis regulis cum vulgaribus conferendis attendebat. Completa enim vero editio fuit idibus Septembris, Sc postri
108쪽
ate statim abs tuo ulla temporis luora exemplum Taurellio misit i. Restitit ille tamen paulisper Venetiis sere usque ad idus Octobris, ut quosdam graecos libros , quorum ibi copiam habebat; sedulo attenteque perlegeret, describique curaret constitutiones omnes, & pontificales aliquot regulas, M quae Casebius de Constantini 1egibus edidit '); tum item s. Dionysii Areopagitae operatum venetis exemplaribus contulit, ut Francisci Turriani voluntati obscenti daret M tertio idus oetobrii Bononiam rediit. Quare tribus illis mensibus ab idibus quintilibus usque ad idus Octobris tot illos graecos libros legit, cum vulgaribus contulit .
interioresque eorum recessus discussit, qui non sis ne longa multorum annorum, Si vero etiam totius
vitae lectione ab aliis excurri posse viderentur. Quo tempore ortae issi sunt multarum eΙucubratio-axum, quas Postea Perfecit , cogitationes. Est enim nunc in manibus, scribebat ille ad morium idibus quintilibus anni I 54 , gracarum legum Iustiuiani squaS Mκι- appellauit . emendatio . atque interpretatio. Quod opus , si mihi otioso este licebit, ires hos menses , absol etur . Est otiani iuris pontificii exor natio nescio quae, quam post 1 ornanae bibliotecae libros adiguot lectos, ut desideros si per litigiorum
109쪽
Ic pericula licebit, quae nobis impendent, condiscipulis nostris daturi sumus Q nae omnia magis distincte explicat in epistola ad Taurellium aeripta x III. Kal. Novembres quam legi necesse est, non modo ut manifestius pateat quot quantaque ad jurisprudentiae tum civilis tum ecclesiasticae dignitatem, & ornamentum jam tum Augustinus moliretur, sed ut ipsorum codicum, qui tum Venetiis. tum Florentiae extabant , conditio innotescat, Sejuris civilis scientiae, & ria bibliographicae historia magis illustretur. Atque eodem tempore I x Kalendas Februarii anni 1544, opus de legibus, Sc senatusconsultis sere absolutum ni perficeret, & in lucem ederet, a Taurellio rogabatur c). Interea Vocabat ipsum in patriam Isabella .soror, quae vidua relieta cum filiabus duabus a viris haeredibus litibus pre- mebatur; sed ipsum jam Febru rio mense anni I 54 proficisci cogitantem Enobarbi archipiratae classis deterrebat, tum Carolus V a pontifice maximo P stulavit, ut judicandis in romana rota litibus Ludovico Gometio Augustinus sussiceretur Verum non ante medium annum i 545 ad jusjurandum in sanctis imo illo conrilio praestandum, locumque in eodem occupandum admissum suisse, testes habemus Taurellii litteras ad Augustinum XI a) Epist. 47. b) Epist. 73. c)Ep- 7. ἐγ Epist. 47.
110쪽
Iulii 15 5 datas. Litteris tuis, inquit Taurellius, eoangelia deberi ejus nuntii, quo mirum in modum
delectatus sum; te tandem ad solemne istud sanctumquejusjurandum admissum esse: quo non tam
tibi, quam ordini pesti O, curiaque, quibus Pracla-- ,ris ingenii, atque industria tua dotibus frui datum . est, gratulamur; justitia demum sanctitatique, qui- . tbus templum; oppressis Mexatisque, quibus perfugium paratum est a . Illud item ex posterioribus aliis ejusdem Taurellii litteris constat, non Poenia tuisse Augustinum muneris illius eliristiani orbis dijudicandi. Verebar sane initio, inquit, quam in
Partem molestias istas pragmaticorum, O causidi- Corum iacc turus esses. Confidebam tamen industria tua, ac ingenio isti Versatili quod de M. Pomtio scribunt fore ut natum ad id unum diceretur, quodcumque ageres M. Quibus alias etiam libet adjungere, ubi Taurellius augurari se ait sore ut Augustinus illo munere methodum quαmdam, O rationem aut nouam inpeniat, aut per manus tradi tam evoliae, qua titigantes non aternis contrΟυer si arum meandris vibsumantur , sed bresi explicem
1e , atque ad suum perpentam 6 . Quae omnia abunde nobis ostendunt quid de Augiistini ingenio, atque judicio, quid de ejusdem aequitate, a Epist. st. b) Epist. e) Episti roo.