장음표시 사용
131쪽
totius insulae praecipuam, in Sandali, humanive pedis forma dis olitani construxere Habuit proculdunio Calaris crepide stemma: quod & Claudianus,lenis uran tongum Calaris,profatus indixit. Vnde hoc, petet quis, nobis' Ab antiquiissimis monumentis,annotationum in locongesti , Domini Cas nouς Calaritani, ad nostras has manus perductis: pr tiosissima I, 'c manuscripta cum Astrologica,qu.uri historicapotius, Calaris descriptione:qua ipse dum Rom e, literaria facultate, linguarum peritia persulgeret ediderat. En is inic penes nos . Interiectis discerniculis in Tetrapolim,vii Caput, &Regni Principem nimirum in quatuor parte redacta est: nempe Amena,quae proprie Calaris 1 Recentioribus nuncupatur; Vili,
nouam, Stam Pacem, Leapolim, Vernaci
te la Marina. In has eam Cosmographi, & Geographi diuidunt: prauertim Adrianus in I heatro Ciuiratum orbis, cap. deSardin. Regn. iis verbis. Diuiditur Calaris Metramlis Insulsio qzatuor mrtur media quae fortiq-ο septa est muro ρroprιὲ υ eatu
Calaris: ea quae Oritutemspectati a pestatu Viri u ua: ea vero pars gus Meridiem rcfpi is atq: mare mediterraneum, vsteatur la arina:er quae ad Occidentem vertit, Stam
p/aruommatur. Quod Regi* Urbes, Regnorum Principes,in quatuor partes prisco de more diuiderentur, Xenophon dedi qui uocis, sol. 36. Franciscus Sansbui-
Caro,tbl. 66: Marsilius Leshius de origi n. Ita l. ibi de Ty rrite sol. r. . r. Q. Fabius Pictor, se Orig. Vi b. Iton .sol. I. insinuant, ct offendunt. Animaduertendum, non obstante Ur his Calaris longitudine,iuxta illud, tendi
tur in ιongum Calaris, quatitor cam scper
jisdem partibus constitisse; quae cima oppido sint contigue. murorum tantummodo interstitio distinctae,a crepidae forma partim, vel nihil urbem dii ferre, & discrepare faciebant: maximi quia tunc seculo-ririn, Arx ita illuc ad Boream,ut post ca, haec ad aeua protracta erat. Abiit exin paulatim,corruptela contracta, Cadasone vocabulum, in Carados quo inCaralimur ocautem non ex laesione sed ex propria conditoris,ut diximus, impossitione. Ceterii, si qua historiae Calaritanae quae apud nos ma mscripta extat, ides accomodanda est, uti nimirum inter Mortales adhuc Au-ρ ctore degente Turres arurrenis extructane ἰῆ opinandum,neqi cculendum , atq; nullatenus est credendum ' robu sti gim suti argumentis, rationibusq; streinuit finia comprobatum. Haud illis;c nohis sese obrui erant,quum de re hacce retro ccsaimus: Queis nunc vincti ad veriorem scarentiam propendentes, Turres urbem a Vottilonicis titubamus extructam: Aliud
etenim quicquam probabilis, verisimilis sq; apud Auctores,qui in quod Saram allexit,etimon, reperire nequiuimus. Amicus Plato,magis amiea Veritas. Auctores clarissimi,antiquissimam, primam, pr clarissimam, Urbem urbium, Urbem Ciuium Romanorum contestatur, Sc praedicandi: Neq; nos haeic retardare, reuocareqi cert-senai; quatenus eo, quo de re tithac scri-pἰimus tempore, rationes, dc fundamen
ta quibus historia huiusmodi Calaritanae
Auctor lib. I . cap. II. ii titur comperta nobis nondum erant. Romanos hic Turribuni conditores fuisse iam iam probat: Pi sonisq; nomine decoratam: bisonis enim Ptholem iis eam nuncupareadducit: i
byibcam, Lybuncam, Lyborram in Herculis honorem condidi se ex Beroso, lib. s. de Hercul. Mela, Ptholom eo, Sanimui. no, Annio .aliisq'quampluri inis. Consi te Auctorem hunc qui Jc si recentior tinpore, historica strenuitate, longe us . Hinc iure optimo, quantum sibi ex arte
prom 'ruit,animi dotibus affluenti, tribuimus, ius pendimus, obsequent .
coloniam factam nee lame ab Vrbe dissitam. Pugnat Pinto secum iis verbis, quam Romanorum eolauiamfaciam; de nee lono ab Oi b/ di Dam. Si Turritana urbs Colonia
Romanorum erat, quomodo extra urbe
ipsam colonia cras Extra fuisse a Nerit , duinquit, non lave ab Urbe di tam. Iniculi1 at sese Pinto Aut erat colonia,aut noeth erat cur dissita ab urbe Si dissita ab v he quo pacto colonia erat urbs 3 Ad verbum illud Prima n, omplodimus: nonne Calaris, bi eiurum Romanorum t mgari non potest,cum Scriptoribus Fara clamate: unde igitur prima Romanorum colonia.Turres P Aippe quam M.Valerius, Murius Semmia Manlius Torquatus Papirius Carbo, M. Portius Cato, is qui co raeas sole literas actEnnio didicit. G u Comelius Se io C.GraeebuCT. Semstronius longus: P. Lentulus. V. eteotas. Q Fab:us Picto lassue, ut Liuisu Guύρων mus, a Postrius referunt, Scc. Vsq,
Nunquam Polybiti Liuius,Gusipianus, pretib
132쪽
r elibatos nomanorum proceres, Prael
res' Sardiniae,Turres coluisse,dixere;nunquam dicere somniarunt: ostendant autem qui aliter sentiundi Percurrimus opera i inii, Polybii, Cuspiniani,inq; re antiquaria summos viros,supra ccntum: nullum autem inuenimus, qui vel dicat tangat, vel saltem innuat, Praetores ipsos,Turres inhabitasse,eamq; sua residentiali p sentia illustrasse. At nec Farae talis Vnctuaausa: marte mopte absq; verisimilis fumdat aenio,Scriptoris elogio, probabilitatis argumeto,rationisvestigio,cogruetissatus Pinto Pretiores si quidem prouinciarum, non qualemcumqued primariam' prcsignemq; urbem,in curiam eligebant. Hac Pro viribus,& posse obtinere, prae caetetis nitebantur:obtentam, Romanorum; CD uium urbem conlacrare Romani sol hant . Penes Historicos isthaec patent. Vnde,cum urbem Calarim, ante caeteras, Vueaput, Carthaginensibus arripere sint emnati , ut ex dictis uberinae liquet, eamq; principio debellarint, meridiano sole clarius est,isc prςcipuam, prisignemq; suus Annuit Fara ibi fol. 34.ijs vcrbis Sarri mi
Cn. θίmperis cedentes, M. Cottam Praeto. rem. ex νrbe Calaris,eT Insula Getarunt.erat
igitur Calari relidens Pretor Turres Ionia Romanorum non fuit, usq; ad annu3ῖς . ita perhibet Fara, sol. 3. Calaris autem iuxta Historicos, ut in superioribus dictum probatumq; habes, urbs urbium
erat,dc sociorum Romanorum agri, Iaritana campestria, nuncupata sunt a Liuio: Romanorumq; more, urbs Ciuium
Romanorum etiam eli a sui vestibulodebellatus; nec est qui Oppolitum scripserit, ad hos dies, uno secluso hesterno , Pinto
inquam. Non igiturPraetores, Consules, Qti estores,&c. Iurres,nondum Colonia polthabita urbe urbium, Romanorum socia, imo Romanorum ciuium Urbe C,
Iari, Regiam sibi curiam delegille, neq;
Romanorum holhes obSardiniam qui Nonne Carthaginens est Carthagini qua aduersia, Calaris,aut Turres' Hec non : illa sic, hostilis ad urbis Carthaginis frontem posita. Quonam igitur, militi , imperi j-ue iure,potioris periculi loco pretiidu,atq; imperii neruum subtrahi, Romana solertia,prudentia,sagacia debuit Caeterum, quod Ennius Graecis literis M. Porcium Catonem,Turtibus institu rit,nec ante,nec post, & hunc hesternum, Pinto scriptor vllus dicere somniauit. Excitarat mente, Diodoro, mulusq; aliis,
quin,& Fara,testibus, Iolaum Graecum Calaritanam regionem gymnasijs masnis,&sime tuosis Deoruni templis erectis, illustraste. Et quidem verui nequinximus: neq; hac illac ex crus uilis atqurustillis medicauimus. Si uniuersitas studiorum Calari a Iolao erecta erant,& hqc magna, Vt Fara scribit,dum tol. I . Gνmnasa. inquit, magna, umptuosa, do laicat amabo quis quando cruta, teletatae Calari surribusq; translata gymnasia hςc ' Non dicet: quia dicendi aditum non inueniet. Ennius igitur publicus Calarimne Vniuersitatis magister fuit: tantum enim Vir, non in amgulis quidem pedagogum agcns, docuisse cruciendus estura in supremo ludi literarii atrio. Insi aper M. Porcius Cato, Potor erat,alibiq. quam Calari, minime relidebat: Graecasq; ab Ennio Turribus diuedicisse literas a ratione dissentaneum, alie
oportebat hic Pinis,quas affert, Praetorianarum aedium inscriptiones inserere,
ut ex iis qui legit, agnosceret, ruinas illas, non quidem vulgaris structurae vestigia, sed Pr torum futile Regiῖ monimenta, Quippe qui nihil roboris,ad iis, quaes alleuerat rebus habendam fidem, maxime in
re tam graui,praestat: credi nullatenus debet . Dixillet saltem,traditio est, potuissemus sorte traditionis clogio nos subscribere: atqui,nullum insinuat credentig tomitem fides nulla habenda est. Qiijd si rudera illa veritatis arsumento suffulta, dra torianasqdes mille,signat sent3 Sequeretur inde Praetores iuriiurn urbem procoluisse Protecto non: Praetor enim, vis
pra ibi de M. Por. Catone diximus Pr uincis loca visitam,rcsq; peragens circo ibat. Habet Saliaris domum Aegiam, ut statis ibi mensibus Prorex habitet:um idcirco erorex ballati relidet, sed potius,prib co more; Ualari: ubi sedes, cic Curiam gnumq; iudiciar in infulet sorum. Caeterum: aedibus Regiis quodvis Regnum,ac Principatun scatere compertur nec inde ullum oritur inconueniens. Testes Hispaniae:bcorialem, Campillum, Pratum, Ualsayn, Arenges uiri, Torregiliam;
Hispalis Valcasarium, alteque prouinci ε Regias plures habent. Galliae itidem , quinoc Magni Ducis Etrusci Principatus inclytus,quales,re quantas 3 Habuerit Turres PGloriam aula uecquid inde Habet αSassaris, quid inde Nonne, ut ex histo
133쪽
us fuit Curia Eι 1temfamilia, or Catone Pisms, Gn. RI,Carbonet, Porciy,Milonea, ct ali/perfunι . Et item familiae ut Catones, Ptines, Longi, arbones, Porcii, Milones, & alii perstant Calari. Catones,vetustatis obuersio, , gramma in .d. transtulit, Cadoniq; prolaesum tribilit, Pisones,dupliciter idioma vernaculum profert: Pixoni:& Pisio. I ongi ,eadem pcrstat integritate vocabuli . Habuit aevo nostro matercula Mara, enatorem in lignem, Petrum longu: qui in senectute bona,Muearij nostra custos in harrabensi regione Obiit. Hic ad quietioris vitae statum reductus, rusticorum ex
plum fuit. Victitabat venatione: quam repius pauperibus erogabat. Quoda die,
dum ex alti isma rupe bonihum,inoruet arboreis cornibusconstitentem,emisistet: canis, cuius lorum ad cingulum praes xebat,in praedam uti assuetus, sese velocissimo ferens motu; herum secum ad imonia fiune,quo erat ligatus traxit arreptum. Iacuit Petrus dies, exoluto vertcbrarum contextu, curvoq in posterum corpore perseverans,alvearii custos laudabile cumorte vita comutauit: iacctq;in Parocchia Ii Ecclesia Murauer . Scalet Calaritana re
tat apud Lit . Romani,Did Lecca, Pera , eripluresq; alii:quos eadem Calaritana pro uicia huc usq; seruat. Leccas dc Didas habet Mara:Sinai, batouito, Leccas:&c Hahentscras,qui ιχ tarras, multa eiusdem districtus oppida Non igitur,co quod cx Porciis Longis, Carbonibus, crieri'; pretdictis Romanorum Familiis, in Iurritana
prouincia reperiantur,ipsa fuit Rcnnan rum pri n. in colan ia,ed sedes, S curia. Sic enim,& matercula Mara minut. Stat 1blida: mens non laeua: Elogium , Antiquissima claturius: M vi brum: preeminentia tam antonomatica ras CiuiamRomanorum. Vniuersitas ciraecis ad Latios Literarum i magnum forum : Capito-
Iium, de quo Fara fol.76 . Amphitheatrii Via sacra i Lapis Miltiarius, qui alibi noapparet extasse οῦ Si autem I urribus contendati ir extasse: ostendant contenden-eos,vbi suitSextus,Septimus:Quamis Decimus,abVrba lapis : ut Calari fuisse, imo hactenus esie,patet in infinitus prope Martyrum nume4us, exist is equidem ibi indieii monimentum) γρη Capenna Iaeso Romena : Pro Romana aliaq plura. praeter illustrium Virorum testimonia qui eam totius Insulae pridicant; irinci .pe,Calaritana c teris praeserunt Urbibus. Quoruun Pinto M.Af r Is s. an. D. 32. SArdiniae Pretior, T. Albutius; T. Albus tιo Sardinia obtigit. ait in Scholiis I luti, Carolus Sigonius, lib. i. Quaesturam hoc ipsometamo est,Ln. Pompeiuru
Ppius Claudius, abellico, & Plutae l
co testibus,Sardiniam Praetor obtinuit, eamq; administrauit . Adiit isthie ex Callia iam reuersum,& in Ciuitate I ucensi C Iulium Cesare existent cm, ibiq; cum Pompeio Crasso: cum Nepote, Hi Sinpaniae Proconsule, inuisit,obseruanti prosequutus. Inde, inquit Plutarchus,de Elsare, Gastis rebus ipti m. divos tu in Cisaia
MKrcus Cotta Sardiniae Praetor, annaeum dimidio gubernasse. eius Prpuram tradunt. Orosius lib. 6. Dio. Cassius lib. I. Appianus,& alij.
Q V 'prius Praetor Sardiniae. Quin
A tum Valerium Sardinis elegis. AD pianus lib. a. Hic a C. Iulio Caesere Romanae Rel p. Dictatore, in Sardi-.niam delesatus,eam Calaritanorum gratia,propulio Valerio, pro Caesare guberna
haι M Cotta . Calaritas P mul aea e Va-lirium mitti audierunι, nondum prosecto ex Italia suas ute ex oppido ejiciunt. Issi per
terr/Ω ,quod omnem prouinciam consent reini meeret,exSardinia in Africam profugit.
Caius Caeiar, de bello Cluili, lib. i. Ferit hic Caesar cos qui Turribus urbi Prgiores ascribunt,ut supra diffuse. Habemus GP positum pones Auctorem hunc:qui dum Calaritanos oppido, urbe videsicςr sit , . Marcum
134쪽
ae ad se Valerium mitti audireunt ergo Va- lo, non continenlcm modo terram ad id aceο-
Ierius Calarim destinatus eli Pretor adi- modauerant,sea Siciliam quoq; Sardiniis; re 3 Confert plurimum Auctor, omnem elasse inferiaba uir αιυes abd. ebant i a GSardiniam c sensisse dum asserit. Ecquid arma, e rerum quo indigebaut, inde petrirmirum Capiti membra parent, ciusq; bant. Dion. lis. 42. Pom diutius Lepatis nutui cernua ab eo non dissidendi partitur esi Prouinciam: Gasti iam mare, s Verum quod tu ex oppi , sit ex Vrbe, Lagusticum M. Pompeio Libeum Sardouis, apud amplissim; dignitatis: Auctores cla Corsicum,cum inurienti Infulls.Lantulus rissimὰ patet. Pla. in Persa cuni Eleusipo QMare inin /s, P . Attilius Glin/νest. Η*CIl in tapius urbem vocas let,subdit, Ete o Sabellicus Ennoad. 6 lib. 4. libro autem polim Perse een e antiquum oppidum. Cice 7.1' Uarrum deliine Quintilium Vareumro, S. in Uerr. Solecta, Inquit, Hi oppidum nominata Varronem autem tunc Hispa- perne is in Sisilia. Virg. . Eglo.Qus cmxe niam obtinentem, Sardoaς cum M. Catori muris oppida. Ser. Sulp. in epist. ad Ci. ne Uticen finisi aput Farani, quod legerit cum num rasset multas insignes urbes, m as non apparet . Ρ. Varras Astice tunc
subditi quae' pida florent si Demni. prerrat, abellico ibidem testei potius hic opitulatur Fara. isthanc versans renasOl. ce quina Varro Sardinia littora lus .icta 3 .Sarda enim Caesaris imperia cedrutcs, M. tiat. De Catone nil anceps, Uticensen 1 Cottam Praetorem exorbo Calari, or Is is osse, qui cum Scipione, k iuba bellum in ei e rueti. Dioni aurem de Rona iiii .n, Afica sustinebat Refert noceatius da Hemis sed prosectus videtur Cotta. Ita mitis Roman. ibi nam eum Pompest. Con- enim lib. I. seribit. Praeterea C. Lar Sari radus Abbas Urspergentis in Chron. P.
niam,Siciliamq; Infulasi excedenticius P sβ- Corn. Scipionem: M: Petreium Uara una: Grearum a q*Pugna occupau t. Appia M. Porci Catonem cum Iuba . Haurit. - .nus Alex. QValerius cum ali sus occis' ge bellum C; sari appara se, eosq; vicistapami Sardιniam frumenti feracψ imam . stribit. Bellum hoc ciuile inter I;sarem,
Orosius tandem, lib 6. non .i Sardis, sed de eompeium totum rernae terrarum or ab ipso Valerio Cottam pulsum tradit. bem una ruina inuoluit. Nam limc vnn ris D e.ai Curas Catonem Sicilia evalu: decini legionibus, Eqsar: inde de ita, ακ serius Costam Sardiuta. octo Pompeius,cunctoq; Italici Sangui . , iris robore se indicetia adorti, bellum per' . .' .ns . Ani aps annos multos deduxere, .lii ad variis orbis ἔ i. . regionibus gestum e ta italia, Galli ,Hi
P Retor Sardiniς Sextus Peduceus: ita pania, Epyro, ille talia, AEgypto, Lita.
Appianus Alex. lib. 2 vhi Caesarem, Astica. po trem γ in Hispania tinis datus. cum dies xi Dictatorem egi stet, abdicam Cumq; a sus genere, dimitiis, dignitatoeoq; Consulena sese nouuiri designasset, noreret: Casar clo luentia, spiritus alii-fibiq; Pompeium sauricuna collegam as- miq; dotibus: Pompeius super ytrumq;eisset, Prdores i tu Hispaniam M Lepido, emineret. Remp. inter se partis sunt: Cr- ih Siciliam Aulum Albinum, in D .nιά ser in Galliam, Uramus in Asiam; Pompe- soaetum Pedueeum, Sc in Galliam Decima peius in Hispaniam protecti. Brutum misisse, naueilqν Sardinis tutelares ab urbe Brundusio destinast citi In- ι M. . N. Iuras. An. D 2343.
i. Iulius Cesar, armis in Pompeianos An. M. M. M. D. 23 P. 3 Lia' edulgurans,in Africam die 30. Ue- . cc rubris iuxta Sigoni una traiicit, ibiq; se ΟΑrdiniam administrat ....... gerens prosperrime, triui Ulaalem de ho Varrone de M. Catonem. hic est ste reportat victoriam. Priusquam tariaens Vticensis alto' perpliares Pompeianos, Libyam ipse contendat in Atricam : suae maetna nauium classe hoc anno intestalla Roman qἰ nobilitatis presentia, Sardinia ex multis habemus ; refert ex Dione, Sa- condecorat: ex eaq; commeatum auxi- hellico.&-faro rara. Dionem,autem, liumque suscipit militare. Refert Franci G& Sabellicum ita pretatos inuenimus. cus Fara . itaq; , inquiens, Cesar,quι ex Sa 221ne a VarusIubal; rerum ι ι ργιleban - ῶnιa auxιuum eo eatumq . Mit,in Afril
135쪽
eam pro dira,em vieit: ἐν insa in Sardinurouersius, Insulam ιυLirauit: ly Nureos, prius aduenisse, innuit: exprimit commea meatum. Ter, haud semel, SardiniamCςsar accessit. Primo 'mina Herculis ad columnas usqringenti classe deuechus, per
Atlanticum mare exercitum transferens,
stremisissime praeliatus est. Tangit Plutarchus Cheron us ibi de Caesare, lic profatus . Deducitur Caesarem. elasion Sardinia
luisse eum Occiduum eta se ingressus Oceania, pir3; Atlanticum Pelagus, ad hestieerandum
trans iactans exercitum. ad nauigare caepuἰ
In illo, cinit. nauigationis initio Sardinia. ad temne, liquescit. Secundo quum in Africam vel inc uit,ut Fara innuit. Tertio cum cx Africa rediit: ut subdimus. Ast& opem non semel sed bis ad Afrum praeliuili Caesari tulit Sardinia; ex urbe siqui dein Lepti auxilia, oc comeatus accersis t. Ita Sabellicus Ennead 6. lib. . AD,inquit,
ab Ad umειο di rufus, Lepti Doluntaria δε- u. tione potitur; ex Sicillia. G Sardinia auxilia, T commeatus accersit. I alius Traulius Cesar de bello Africo, lib i.Cuir interim, nunιios in Sardiniam eum litem , ct in reliquas Prouineias itimas dimisit, ut si auxilia. eammeatusfrumentumq; simul ae liter arteeissent mittenda curarent. Hino, uti benignam,altricem'; piam,ad milites concione,quam habuit, frugiferam Sardini 1 Caesar appellat: ut Sabellicus, praeadducto loco meminit. Peracto quadrinaestri Africς bello, ex Vtica urbe idibus Iuniis, in bardiniam sibi admodum pretiosam, cum triumphatis, partaq; victoria gloriosae, classis maiestate deuenit: & ciuitatem Calaritanam , uti principem, intuleq; I cainain ingreditur, tertiaeq; prcientiae suae tauore cumulat,nonotat illustrat . Calarim Caesaris praesetitia in lignitam, silentio Fara praetcrut. Nam ita fatu . Inde ru SardinIam reuersus Insu am Iustiatiit, ct composuit. Stetit inSardinia dies decem, π om abbi Romam .
Cirat Dionem; sabellicum, & Caesarem
alte lanteis. Caesar autem, Dion:&Sabellicus, lustratam a Caesare Inlulam , nequ' asserunt, neq; lignant. Imo lignat. lino contra Caelarde bello Atrico lib. t. Cala-arim ex Attica a luentile Calari iiibstitis- se,cx eaq; Romam repeti uicte, clarissime tradit iis verbis. His rebusgestu, Id: bus Iu nire δε eae elasseis eo tendit: προβ d em te
citanos quod Posidi ι- Pompeianum dii
sime Miscesisse, larim,Calari,& ex ca, CAElebritatis eximiae amplissimae auctolitatis vir, C. Iulius Caesar asserit Caesarem. Quν ut Calaris emphasim, & antonomauatuc primat, Calares, uti Parisitos, Pisas, Sinnas, Puteolos, maluit,quam Calarim dicere. Dionis autem verba isthic lib. r. Re - Α, in Africa, quam potui 1 breui tem pori patis eon titulis,ad Sardiniam sq. tota clase prouectus inde eopi s in His auram a veryus Pompeium eum C. Didio Usis ipseRomam Pettit . Calari Sulcim expiat: Calari Magnum forum . Calari mittit copias; Calatitani sunt copig. Classe illuc tota et Romam prouectus tota . Vnde in Hispaniam copiae' lari,urbe Ciuium Roma norum . Augustinus Ortica Oppii in γpres, de bello Allic. sic vertit. Hauenda
sibi animos, munificcntiae molo conciliat: qua, sic cum Romana plebs tulit in oculis,ut quata fieri potest maxima,
Obseruantia,Prosequeretur, dccultu:quiuex intima viicerum sede,amore compsc henderet, beneuolentia complecteret is eiusq; ad nutus animum aggregarct,mo rem gereret voluntati . . Tangit Philip-pus Bergomentis in supplem. Chro. lib. dicens pluae C ar liberam amnem Italaam, habe-,Romam rurato ingressu i ut pastui sibi damuleeret, ex Sardin/a Sisutaq; In δε
7. dum est . Populo 'Mmano epurum dedit, . in quo duobus, ct XX millibus triclinorum eri actabit ais: Ciuibus Diritim δεποιθα-ti motos, totidemq; oler libras, trecentosi; nu nos diuisit Ludas regionatim in vise dedit. per omnium tinguarum bis tractura . Illae, Caesari Phamaea, Sardiniensis vir celubris carus colit, Rinnamq; Vnicum nomin
ygellio Hermogene id ultio, ab ipso CEsare deuehi iussi is est . Caelio, Fabi Gallo Q 'omponio Attico,& M. 1 uilio Ciceroni cunctis necessitudinis cau sis co iunctus
136쪽
Iunctus fuit. Postmodum vero M. Tui .lio inimicus etlactus est, ut ipse in suis epi i stolis meminisse non latet. Cicero enim Consili. atus, fastigium I laamaeae adminica. Io sperans attingere, luscepta pro Phemea in Octauianos pueros causa diem .stini litac defuit:quare Phamaee gratiam p rsus amisit Frumentariam hanc qua Romam demulsit copian .ex octiauis Illis,quas prodecimis,iullit pendere Sulcitanos, con gesserat;aduectari': do indocolirges, alijs ex Insule partibus aggregatum, una cum Siculo Romanis horreis, Caesar inuexit. Canit Prudentius, a lulio c. aesare stumentum isthoc ox Sardinia imis deuehi,ut tostis est, Notitia oecidentatis Impprst, Guid
Panc trolio Scholiasto, ibi do Praesidibus
Sardiniae,& Corsicae, per haec verba . Frum meratum, bi a Roma ρεndebat cui Hircius de hecto . rho,rtem iurus,Iulius far pro Decumas octaua3fruinenti imperauit, υnde Prudentius lib a ad is inmacbiam, Ne dat vela fretis, Romana nee Borrea rumpat, Sardo-rram, eongesta vehens grauaria clusis. An 3 3. 4-.D 2343.
deratus habenas, LUI.annoS natus, xxiii. vulneribus cauciatus, uti Romanarum rerum historiae contestantur , uppe illi: et uileq; hcllum,fuit Z vcstigio repaseratum. Erectae postmodum arae Chesari, gestorum ob molem Divum choris ad scripto. An ta f. mo. M. D. 2 7. OCrauiantis Caear, Lepidus,& Antinnius circa Labinium Fluuium, Felsinentis agri, castra construnt, triduoq; in Fluminis insula de summa rci loquiui, scimetatem,oc mus intuere, ut ad arbitrium suum Remp. administrarent , ita inrer suprouincias partitis ut Antoniuι Gabias redneret v a a Pireneos Montes I Lepidus Iberiam a sebiam ς Octareius Isaliam eum Sar Onia,er Sicilia. Sabellicus Eniaca 6. lib. s.
idq;primum inter ipsos perctissum iadus. Cati l ulli Cesaris nepos sororius eratOctavianus, quem sibi adoptionis filiatione Micitum, tuitatum haeredem, suorum animi, mrtunaeq; dotibus praeditum,suarum thr , liter gestarum rerum specimen,vitiumq; mortalibus dedit exemplum . Floruit,re
hoc, a C. Iulii Cesaris, tempore, M. Ligeilius Hermogenes, Musicus Vir prelignis, Sardiotenti Phamiae,ut diximus, nepoS:
qui Iulio ipsi, Cleopatreq; Oh artis pr stri
tiam, carus fuit. In sos habuit imie M. Tullium Ciceronem,& Horatium Flaccum: illuni uti Phameae nepos: hune vero ut in Commcntariis ad Horatii Satyram, Porphyrion,& Acron reseruntὶ ob i nconcinne carmina decantata, bc a TV pellio consi ira meriti sit ma castigata, Ssuersarios est perpessiis. Hinc Tullius iardoi Phameae prestantie, cuius grati g, stu Miliis,dc citioribus inhiabat, oblitus, Cygellium Datriaiua peHι lentiorem. oblaterauit allatrans. lnde HoratiusSaty. 3. lib. I. rauco gutture sic occinuit. Omnibus Loe ostiG ei Lentoribus inter amicos
inius, nuquam densante Sardus babobat Aiste γ' llius dira .afar, qui eogere posses si peteret per amicitiam patris, atq; suam nomquicquam 'rofiteret:Si eos Musit ab Otio .
se impar sibi. Hocce a Tri univiratus anno, Octaviani Cesaris cum grauioriis is antiquarijs, imperium computamus. hinc, ad saluberrimum Virgin is partum eiuste desiiminius
M.M 39I r. An D 23 3. O Ctavianus, de Antonius cum Sexta Pompeioin collo lutum veniunt: faedu', ictum secundum : ut Octauius , Siciliam Sardiniam. o Corsicam praesio obtineret,ac mare tutum aFrydonibus redderet, mrtteret I Romam ex Isum certum tritici numerum; ait Sabellicus, Ennea. o. lib. s. An Μ. rpr ' An D. M 9.
SExtus Pompeius,posthabito prorsus' o
137쪽
CRudescente inter Antonium, Caesaremq; Marte,Sextus Pompeius Antonii sequens panes ius': fautor, ex suis Pretectis unum, Menodorum, superba clatse, Legionibus quatuor instructa furentem in bardiniam mittit. IngruitMetrodorus canaq; facillime consequutus, duas libi quae ibi erat, Legiones arripuit: Reterunt Dio: Sabellicus, Appianus; dc
alii. Pompesus perlibenter Menodorum cuvalida classe, ex quatuor Legionibus misit an Sardιnιam,qua tum erat Caesaris obi duas Letiones in suas partes pertraxit: attonitas, metu coniuratronis eius cum Antonio. dcc ali
Appianus de Mil .ciuilibus,lib. a.' Alexan. der Braccius sua vernacula lingua sic lo
na νυ lanna. Idipsum Dio, aliiq; prisca- .rum rerum vertices, perhibent. Uerum Ioannes Fraciscus Fata in suo tractatu de rebus Sardois,sol. 3. non Pompeium, sed Antonium, Mennani in Sardiniam c*metalla mi siste, testes Dionem, Appianu'; referens, atauerat. Eodem anno Lucii Cocceii opera, ut idem Appianus lib. s. scribit,pace cum Antonio resarcit , reces iiiiii felleris ergo,Sardiniam Caesar recti
SExtus Pompeius, ad se Antonium Cae
samma; cesto nuper sedere, con sedato ς peruento, Menodiaruna eundem, que
alii Munnani viscant,iterato ingenti nauium classe eoilontein in Sardiniam iiiittit, qui disposita in terra acie,cum Marco Lucio,Sardiniae tunc I raetare,confligens,prima pugna corripit fugam : deinde con uersus in hostem continuitur palmam: Insulainq; Lucio cedente recuperat c pu gnatione quidem Calari , deditione vero
urbibus arcibus J caeteris, occupatis. Me nias,inquat Di O. lib. s. ωι ti s m Sarcinia nauigauit; ibiq; eum Mareo Lucio. IUM
plures confugerant, expugnatione. Captima cum alios,tum Helenum Casaris libertia. eiq; maxime earum sine pretio redemptioni, dimisis. Tenserum boe multo ante apud Caesa deponen3, Cyprofuerum tbros ris ita ferret , apud eum praeparans. Rome,Sardinia amissa eum ora mar tima populationibus vexaretur, annone eommeatus intercluso esset fames v ctigalia multa. dcc. P .efert Fara quam Optini E,& de Heleno Caesaris Liberto, sic ait. Iarim mylea ob ione Upit Mera nas u delicetὶ ct in ea Helentim laseris Laberius
caetera quoq; oppida, arres; ex concordia obistinuit,9 ad Caesarem Helenum dimisit. Aradin apud Dionem Calatim apud Faram,& alios, lectitandum . Ast qui Calati residebat, Helenum, Praetorem Sardiniae fuisse minime dubitamus: cui Mennas successit, Calariq ad insulae sedit clauum. Agit de hac reAppianus lib. s.ciusqunt cepres Alexander Braccius, aliique Script
Μ isodorus, qui & Mennas, Sardiniae
pretor, Pompeiana cla me minacior in omneis fulgurans pari Martias flamma euonait,intestinis atq ; exteris ignem .vibrat, orasq; maritimas ambit predo .Qum etiam mare totum citro ultroq cursitans prςdis insedit: inhospitum reddit urbemq; Romam commeatibus impeditis,penuria,fainefatigat. Ad hoc in die classciri Pompeius augebat, latrunculo glomerabat, Verrebat equora, pelaguS, CA- plorabat,commercia distia luebat. Obruislit se Antonius, urgensq: rem paci, ut Popeius Sardiniam pol iideat sacrosancta lese concludit. Ita Plutarchus,Sabellicus,lion: diis 2 Appianus lib. s. per mediu.
Pompeius temerator pacis, latrocinii a
ditis Romam fama a tit. Oros. lib G. Menas pro eo Sardiniam Pretor habebat: in
cuius lide,suspecti veluti,nihil Pompeius
138쪽
fatvebat. Vnde legass ad eum e Sardi
nia reuocandum, mi sis, voti nullatenus compos euasit. Si quidem,& nuntios vita exuit,& Philadelphum, Octaviani Cesaris libertum,qui tum conuectatuli seu menti gratia Sardinie aderat, ad Celarem ipsum mittit eiq; Innulam cum tribus te trionibus,& sexaginta nauium classe obtulit. Eo tempore Pollud φbus Octaviani D-bertus,qui adfrumentum m Drbem conuicta dum erat, Ubi erat Menodorus aecessi, cui amet in us eras eiq; rem posse consdere cognoscebat r Iba tq; iri, is relicto Pompeio, ad Octavianum transiret : pollicens ei ex parte ipsius, Corsicam,&Sardinram, eum tribus legioni tui; de quq subdit Appianus, lib. S. ut quidam ex Neotericis versum affert. Dion &alii. Cumq ad Caesarem l hiladelphus accessisset, remq, ipsi aperuis ictgauisus est Caesar; moxq; in hardiniam miti t. quia Menodoro Praetore , oblatas legiones nauest acciperent . Sabellicus
Ennea.6.li Ny Octavius Italiae littoribus puIdiosi, tison Sardiniam, o Corscam mι-st,qura AE enc doro legiones,er naues, quibus praeerat,prodisinneaeerperant. Is a Pomptio, leui quadam de eouo alunatus ad Octauium transturtis tres ista legionerier nauti, qui, spregrat tradidit. LAtq; ob id meritum, ex li
bertino e Iab eo ingeutius deir ius: russeu *;s nauibui pre ἶ..quassecum in Partes adauxerat. Idq; mel ferme Appianus, lib. scribit: idipsum Alexander, eius fideli stimus interpres idiomate patrio, fatur.
'car Insula recuperata, praesidiis fir
mioribus eam munit .n qi in poste
runt hostiles in eam passus est pedes inserri 3 adeoq in possessione constitit,ut ea vinulla deis ci nequierit, exturbari. Tunc ad suam Caesar cogitationem deduxit, tacelebrem opuletam Dugiferamqi a Iulio Caesare tanti habitam, insulam vilitare animos; rem isthanc diutius lixam implere conitituit: ut ex Suetonio aliisq;ecdu
DIutino Sardiniam peruisendi studio
Caesar incensus, ex bicilia tandem statuit iter aggredi. Pompeius enim qui tunc Siciliam obtinebat, Caesari llo cedens fugatus cst, cumque ditione paciti a subsistentem, victoriae gloria,imperii praeditum incremento de uiso lato reliquit. Hinc praecipua,exbardinia Siciliaq partis, alacritate sus copia ac si digito celum ait i- serit, Siculis passis auris , lardis ardentius
frui peroptasas clasic apparat iterq na litur. aduorsitate tamen cesi pelagiq- ωmpestatum turbine conuoluti, ad certum naufragium crudescente, Caesar destitit ab incaepto. Tangit Suetonius ibi de Octa uiano Caesare lib. 2. non est,inquiens,νι Mi
Cresar, postquam multis 1 praeliis respirauit, Romam triumphali cummai et fare ingrestiis cam ut penes dicriptores habemus aedinciis inelytis illustrauit, aqueductus alias': pii blicas structnras edidit; nec modo ad Roim, vorum 6c ad Prouincrarum quoq; plurium moles in
cumbens, huius in raedinc torum ornatibus decorauit: totoq; siue Vite curriculo, eos perduxit ad exitum,quaq; Caepit pro cessit accuratione. Hoc tempore Sardi
nia structuris faberrimis decorata almis Legibus instituta: donis amplislimis a Caesare cumulata est. Haec inter sic acta ingetihus strata lapidibus, Via lata a Capitolio
Cesariq; ad 1urritanam urbem coaptata, adaequataq; fuit. Frotracta haec via,ultra a . passuum millia, magniis impendiis
et secta est . A Capitolio inquam Romae siquidem Via lata, ut Franciscus Sansouhnusde Origine Urbis Romς, sol. sy. ex aliis tradit, ii Capitolio incipiebat: de in cunctis prouincisS. P. Q R. huiu micidi Viaelatae, non secus ac Romana , cuius Myri ac res aliae, congruebant, deduci, ieroduci,sterni a: lolebanti Tunc & aquae usaltitudinis sex cubitorum,& longitudinis X ll. mill . pasi per que tons aquae nitidae. 1 valle sancti Martini , usu ad urbe Turrium deducebatur, constructus fuit νcuius
139쪽
e usus pulcherrimet partes,ad haec us' rempora perieuerant Tunc etiam aquaeductilς Calaritanus in ampliorem magnificerio reniq: mrmam redactus olt. Tune FOnsn ouus,qui prope Capitolium renuubat insigniori artis praestatia sistulis, di ympliis , Sirenibu': marmoreis illustratus
mnci .is, Aiam, nimirum di Libram stit; Praeturas in Europa Insuli M ten. tthmide. em eam stilacet quolterror Iberiadicim'Celticam Narbonensem, tertiam Sardi. nsam eum Cyrno . Ita Ioannes Nauclerus
in Chronica. Qui, lasii uitio quo ina perauit,C.esarem traice focille, retulcritii illitum ipsi ura, non a d riumuiratu ted abi is enioribus Europae, Aliae, Lib3eq; locisodomitis, iunipli e decerpitur. Ieritam, inquit,Sardistam eum Cyrno. Hinc Corsicain,' clut antea, SardMiae sub vilius prouinciae titulo, nunc annexam eiusqὶ pudicem ab Augusto factam fitisse patet. At non tertiam, maritimarum prouinciarii; sed post I beriam, atq; Celticam,Sardinia, Cyrno tertiam, fuisse censendum: Praeturis extra Vrbem, Italiamq; omnibus ant
.VRJ Hoc anno, iuxta computum Haebreo Dei pa rum, Bedet,aliorum; iequacium Chronita vir starum, Regali ex progenie David Mariago. inter ad ortales pii aliari, exorta russiliit: citius,& polo, & solo iucunda natiuitas, gaudium annuntiauit univcrsb mundo: cx ca enim ortus cit sol rustitiae, Christua/ I eus noster : qui ibi uens maledictione, cludit benedictionem, S confundcias mortem donauit nobis itam scarapit Urnam. ιNatam hoc Muro Alphonius tostatus, in eap. a. Math. quῖst:oi. qucm Vltro scqui- nixi r , asicrit. A transmigratione Uraelittarum in Babaloniam anno fi 76. Ab. V.C. 113s. Herode Idumaeo Iudcorii in I tranno: Marco Drulo, bc I. iiii ci Pis e u iυt I amascinus orat. i. de Nati Virg. tradit.quicquid vcl ir. Paronius, tona. l. An n. or. sol a , Orta e t Stesia cx Iacobaaluberrima Virgo. nimia uin ex Ioachim, ex An-ina: Hrct si a teste; Septembiis morsu: die Sabbatho,iuxta milios qui de ipsius Virginis ortu scribimi. Noli quidem, iuxta Auctorem libelli de ortii Viginis in ciuitate Nazaralainan i αScpphcroooppidia.
Narareth per t. Leucas distante J secundi
Abulon seni in cap. 2. Matth.q.s I Sod Hierosolimis iuxta piscinam Probaticam, ut Christiatius Adrico inius sentit: cuius sententig adstipulatur L . Damasccnus, Orat, de Nat. V irg.& q.Orthod. fidci,ca. I pr gressa est materno ex thalamo, quasi Aurora consurgens,pulchra, ut Luna, electa ut ii terribilis ut castrorum acies ordinata; flebili hominum generi, mundo lugu 'bri terris oppido tenebrosis, vultum quo celum, tem postat csquerenat, ostentanS... Multa Deus Optimus Maximus in cis coceptu, dc ortu magnalia operatus cst. Pa tu. XX. annor , Di ui Hieronymi, Nicephori. Potri hristi logi,s,odae a testimonio sterilitate faeci uad. ita. Precibus tot annorsi, iuxta I piph. laaeres. o. img. Nisi cnum,Oride Christi Nat.: ad sic nobilcm promeredam prolem fit sis, auditisq; . Quadragenaria, priusquam sus copia, ducta inedia, ut G manus Patriarcha v Onstantinopolitaniis.a firmat. Annuntiatione per Angclum facta parentibu , ut Epiph.dc Damas. . tradunt. pcr Aneclum Gabrielem, secundum D. Pantheseoncm . Coniunctione parcntum non quidem ad sensualem appetitum, sed ad obedientia Dei,cis ab An gclo nuntiatam exequendam adhibita. Enimvero copula illa, adeo fuit, duim mis ratione finis, pura, dc casta, Vt camet foret Proroplastorum coniunctio, si feli
cisi mo statu illo, in Paradisis genuissent a priusquam Dei mandarum transgrederettur: doctrinaciiDionysii R ichelii de laudo
Virg art 6. Petri Galatinia ib.7.cap. R. Onceptionis immaculate nitore,per gratiam praeiacnientem, originalis culpae fuligine prorsus abstersae. rcatus communis inminnis exitio. Peccati imitis non quidom, ut in nonnullis aliis Fanctis, ligati, lopui, vel impediti, sed prorius cxtincti diuini tus munere: ut Mcardus des. Victore, lib.
2.de I man. pa I .cap. Lx. Virtutis omnigerinae, una cum iustitie originalis, initatu telici innocentiae scilicet, Protoparontibus impertitae concessione: ut Cardinalis Nicolans de Custi lib. X. louu cs M. Hor , ' . . cap. Lucet,aliiq; recentior . pie disteriit pie credunt. Confirmatione in gratia , imagis hero ce qua in aliis, quibus isthoe cliarisinia diuinitus est collatum . Siquide alii Xanetlieni aliter peccare potuerunt,
Maria Noro, cumitanta soliditate fuit ingratia conirmata,vi nec venialitur unqu1 prccauerit. Anticipatione vius rationis iaca .l sibilius quant in .lric III Ore t Oan'
140쪽
lib.de laud.Virgare. Σ' Signifer nominis resti Bernardinus Senensis, ton . a. scrin,
Episcopus Christopolitanus super verba,
scit nubi magna qui potens est Coruemplartionis extaticae in utero matris . excellen,
tia: per quam usus rationis incalotiolus nequicquaπrmitaed statim incaepit amarte: atq; instar aquilae Regi , nicinis acie in i Ilo iubare sacros acto,ita lixit. vi abs'
allucinatione.& palpitatione,aut conlu'
uentia, sphaerἴ illius splendorem aspide ret: ita inquam, ut tunc temporis, vel in stantis quo eius benedicta anima Spiritus almi diuitiis ditata & eumulata ruit, Votum initatis cinisset it Deoq; sacrauerit. Pia sic credit Iacobus Episcopus praeliba 'tus, super verba illa, quia scit mitis magna,
qui potens s. Nata Maria eomet anno quo suribundus, ut ait C militi lib. I.delffl . ap. I I. '
simul Sc stolidus Diuini cosi iij impugri,
tor Herodes, Regium Dauidis genus extinguere, ne qui squam Messias procrearetur,conabatur vi suinina. Vnde in communi fere omnium desiperatione: qua Sathan Diuintum perturbare dec ictu ma-ciuam nisi extrema senectute Augusti pili satae Atheniensium seditione, &1 acora
Commotione .patuerant. Clausis igitur Iani portis rem publicam. quam bello quaesierat pace enutrire amplificareq; sttiden
Ieges plurimas stantit, per quas humanui genus libera reuerentia disciplin 7 morentigereret, dominiq; fastosam appellario ad
declinans Onanigcivas hominum ad ii Li ticines repressit Vidimus in M,C. tem pore pacis huiust .im .alaritana urbe, iuxta Fraterias delubrum pacis.extructum: seffunde Auctor id habuerit. non appa 'retram plecti murtamen atq; recrpimus Eniim vero, tunc remporis per orbis latitudinein latuas A ugusto erectas, templa.dellibraq; recens structi,dicata histoti F perhibent. I unc cic Calari Iurris Romana. nouis ornatibus, aurea Aquila tholis adhibita,inscriptionibus illuli rata, non tam ac uidena mente;. x lisi, eorundem ti scaterum, 'Diq; terrarum α gentium cstectis structitris graphicis marmoreis stemmatibus in Caesaris decus c stectis elicitur.
xime nitebatur; Ioachim,& Anna,eX DR. ustus in Hisipania constitutus uidis stirpe sit perstites,coimiges,qui Mes' apud Iarraconem citerioris Hispasiae matrem lectissimam, vel inuitis Hero--niae obrin,ut id rabit Orosius lib. o. curiae dianis, in lucem prodere0t,ut realit PIO . figit anchorani in oras protrahit. Huc Omeidere. nes propLuationes,oc gentes id C sarem
M. M. Ioueo. M. D 2387. & Fcyma Edicus oraucre. Nationum harum Legati toto orbe transmit Oexquisb. CSDr Augustus effractis hostibus,eis tantes, nec inuehientes,tandem ibi inuc-q; prorsus extinctis, b. t R- as' nerunt, ultra quod iam quarere non pol- sensu, consensu, voluntate , voluptat mi selli: remderunt in Caesarem Alexandri
Romanum sibi imperium, Suetonio , dc Magni gloriam,quem sic ut Hispanorum Onuphrio testibiis,omncisq;. bardiniam 'Gallorumq Legatio in medio Oriente aliasq; prouincias undecim ipsi S. U. J adininistrandas dispositit,stabilivit. Augustus consalutatus quod antea cunctis inuiolatum, illucq; us' caeteris inausum,dominis tantum orbis licite usurpatum, apice declarat Imperii: atq;eodem die summa rerum ac potestatum penes unum cα
Pit esse,mansitq; quod L, raeci Monarchia vocant 4 nomine consecratus, εternuin posteri S, Romanis in a imperatoribus, comparauit. Eo sic ductae gestorum so titer moles, & gloria, ut ab Orientum in occidentem. a bcptenetrione in Meridie ac per totu Oceani ambitum, cunctis getibus una pace compositis, lani tertio portas obstruxerit Quas aeuo per XII. fere annos qilietis imo temper obseratas otio,
ipsa caem rubigo signauit: nec Prius Uu-
apud l abilonem, contemplatione pacis adiit:ita hunc apud Hispaniam in Occidete ultimo, supplices cum donis, atq; mi perib diuere. Quinquennali bello, Cantabrico in- .
quam,gesto,totaq; Hispania in aeterna pace, clina quadam respiratione lassitudinis reclinata repolita, Romam reuersus est Caesar. Hocce sed anno singularum prouinciarum censium agi orbemq; cenieriatq;describi, Tarraconis in urbe lato tu lutcdicto. Fuisse autem huius odi edictum Tarracone sancitum, uniuersalis apud Hispanias,aeuis 1 priscis,b usq; traditio vi. guit. Asserunt franciscus Tarapha lib. de R. R Hispan. Doctor Palatios Rubios, tractatu de insulis,& trach. de retentione Regni Nararae: Rabbi Gerundemis lib.