장음표시 사용
81쪽
n os ultro concedimus, absq; regno; non enim domini,sed accolae inieruntihumanitatis, urbanitatis lue gratia a Sardinis magistratibus excepti Miletii apud Scriptorcs Sardinis populi in orantur:quos in Mi litano tractu substitisse ambigua nobis res non est; ctii Fara subiiccat, Milis oppidum scrvat nomen, retinet posterit cin Mile-
Est Milis oppidum celebre , antiquitatis
vν nimentis insigne . Planities inter trium Ar- ' a. boreamq; urbem,clegantis sinaa prospccti- ua, longe lateq; Malis vicatim citreis consi-ώ e. ra, ad tria militaria nemus inrcgium ;luanici sponte naicentibus, nulla cultus industria, redolentibus undiq; spatiis, arboribus illis voluptas amasia tota prostituit. Doctor Carrillus in Relatione Sardiniς ad Regem thilippum II l. de hac Malorum me
no que se que 3 p aerate. Habes apud Pol bium
lib. i. 14 3 lis oppidum in Sicilia.
c. a Arenseristri Cares, Herodoto I eleges, Asi; populos Sardiniam ternpestate sis d. hac adpulis te, i inperaste, urbe'; extruxisse credi tum, Fara perhibci. Nos verius Oppidaqu*dam non urbes condidisse, nequaqu. in ca . . rmnasse firmamus . Refert Careς Pilaolo. ἁ μ m us; nosque non fugit, Muraueranum Sar- μιν Iabinente, Maraca lagoncnse, aliaque Oppi, cis is da, Caras genus: quin ct am Iliensium re-ε- gionem c areddas, a laeso iam nomine Ca
ει ν ν Esbios, inaris aegςi insulanos hoc anno, in Sar L in Sardinia restiano urbes'; condidisse in . existimat Fara Re Icimus urbes, reiectamus& Regnum.
Corsi C rquimur ultro Faram,Corsos,hoc circi- o ter ς ini factionibus ciuiliq; laccssitos bello, pulsosq; patria Sardiniam aduenisse, montuosamquc insulς partem,quq Septenuionem inspicit occupasse, oppida constria
xiste,& ab incolis patrio nomine Corsos di
dempto ,r, grammate,Coib, Vel Cossu, appellitant: in Sardinia, progenius opulcnta, L Ossorum; quς apud Sarabin ensem trian-ularem regionem, diuitiis olim prςrolleat ex Arit Eo quidem oppido oriunda. Carpitur Fara, ibi,Hι viciniora montuosa insula parae, qua Ieptentrionem respuιl, occupata duιdicim op p ea fibι muniere eodem Pausania tene. Duodecim hae ic Pausanias oppida 3 Parcas Fara: t te siquidem Pausanias aisse non leguur.
C Vpputatio temporum hac iactauit, & imo lac; donec Lardi tutissimo prenso scopulo , tempestatibus tot cuictis, nunc subiίstismus annum circiter ascientes. Subisthaeo igitur icmpora Nabuchodonosor Rex in Hispalliam iter instituit, ingentique exercitu territator,naeditcrraneum sulcans mares disis.lberis oris applicuit, magnam Hispaniς par δεν - tem subiugauit, usq; ad columnas Hercu. Sardilis peruenit, inde Tarraconem reflectens copias in Thraciam, Pontumq; deduxit. Va- Ieant Aldcrcae lib. 3. antiq. Hispan cap. 4. Mantuanus in animaduersionibus,ad historiam Ioannis Mariane. Crcdimus Megas honi lib . rerum indicarum: Iosepho lib. I Antiq. cap. it. libro quoque contra Api nem Straboni lib. I s. Gcographie, tanucli que Diuuium, Flaui j Dextri Commentat rem anno Christi 37. utraque amplecti mutvlua ubscribimus, firmamus. Ingressu iraue, S egressu Rex Nabuchodonosor, no
ram ostendcns insulam,eam salutauit, in- uili t,comineatumq; ex ea, assiua utiq; Om nigenis terrae boni Maccepit.
NAburardan, eiusdem Nabuco Regis
PrςGectus exercitus, in Hispaniam sub id qui cuni immodica captiuorum Iudae . . rum inuititudinc se contulit, eamq regio nis illius atq; finitimis torris inuexit.Timuit nanaq; Rcx,ut tangit hi uarius in Commentariis, tot lud*oruin millia totq; millia captiuorum in suo consistere Regno, rebellio nis ergo: presertim quod ipse extra Babylonem cum copijs longos annos in armis agere cogebatur . Testatur Diuus Mhanasius
primus insuauguri Episcopus, in Fragmento.
82쪽
bilem peia 2 reddunt opinionem istam, in re antiquaria stecumani viri, .lorianuS de Ocinam, Stephanus Garabar, Ioannes Mariana,& alij, in Hispanicis Chronicis. Lucius Dexter in suis AnnalibuS,ann. i liris. 3o. de Diuo Iacoboloquens, ait. . Diu iboem ια-
ex Tablone. Rasis denique, nauone sectaq; Maurus, in historia debes lationis Hispani , scribit Nabuchodonosorent Regem, Hierosolymain intra iisse atq; cucrtis te, Tarqui
seq; ipsi Nabucho si Dctias, Combenem, potioris Hispanicς partis Regem, intersuisseq; ipsius alnae ciuitatis excidio,& Salomoni,niensam pretiosi. limis lapidibus exornatam, secum in Hispaniam detuli Ile. Tunc igitur i,captiuis ex ipsis ludeis, .i Nabuzar sui seu l yrro dei lectis, multi bardini , Co δ siet quin etiam Balearibus insulis illati sui. V. Elicitur verum isthoe Philonis e verbis, in
'' legatione ad Caium. Aletropolam ese tantis,
didiectis. Patct Rabinis 2 multis, qui super lib. Regum. Annuit beneuictus Arias Molano super Abdiam prophetam aliiq; nuperrimi, Hispanig rerum vindices adltrusit: veterumq; Rabinorum authoritate steti, omnes Italiae, Hispaniaeq; prouincias, multis ante Christium faeculis,Hebreorum coloni js filis resertas, tradunt. Quod quidem penes vetullissima manuscripta, in Lccletia Toletana asseruata, nimia claritate pellu-Rεύ- cet. Hinc tunc diertim, Optimi Maximi ιμ. Dei cultus, in Sardinia viguit :co quod fi- μ' des quς idolic superstitioniis mi ante Le- - phyro, iam aruerat , Sancte plebis in uectu, IV . ad Expiationem usq; reviruit. Mediterra-ε. .. neii in pelagus euertisse N ibrico asserit Mo narchia cilaliastica, Ioanne Pincisa authore: unde nonnihil innuitur eius in bardinia elassis appulsus.
Hoc anno, Phocenses lonie populos,assiduis Persarum bellis exagitatos & ab
Ha ago obsessos , communi consensu patriam relinquentes, mare ingressos, ipsu in obtinuisse,&in Emporia,Sardiniae regione, imperasse,quod propinquam Corsicae iii lulam, Herodoto teste, occuparim Fara scribit. Nos vero, qui satis superq; uoluatimn
ei cu. Genebrardus lib. a. Antonomaticarninsulam, si eam Phocaei aduenissent, non quidem reticeret: reticuit, reiicimus Pho- oziam, non modo imperium , verum &aduentum quoque nullo fundamento cos admittendi iustulti. 'ergens Fara, tempestatibus hisce Iones Grρciae populos, a c yro in ieriti tutem rc-dactos,bardiniam, Biantis Prienaei hortatu,
tum nobis, Herodotiq; fidem exploratam minime dissitemur, huiuscemodi tamen de Sardinia rem nullatenus approbamus qua-doqui lena, Herodoto consulto, non de bardinig, sed de Sardicae populo sermo est. Ita ipse Author lib. t. insinuat; ubi ad Sardos, Militengus, aut Bias Priangus contendisse: apud quos a Urcso Rege qu situs rogatu ' narratur, decemque in praelium aequoriunmillia insulanos coemis Ie Bias describitur respondisse. Nullibi autem Rex Claesus Sar- c di iliae anuisse; nec Militen usue, nostris au- ρ ris fruitus legitur Satis explicitum hinc, de Ioniis Aeoliisque, ut inibi, insulanis Herodotum loqui. Ast eo nequaqua Faratri penitus incusamus, cum typicum sqpius os fendiculum scriptoribus casiura incutiat.
no m. Regni sui cum Gallis cruen- μον titiinia bella gestat, annoq; 2 . occidentale IGalliam ingressus, e uncta ferro, α igne vastaviti unde per annos serme mo. Scytha- ί rum Reges, Romanos diutius Gallosque ibis,sinfestarunt,tandemq; totam prope,in suam I Sappotestatem armis, Europam coegere ) Sar- μ.diniam quoq; insulam etsi minime subiugarit, afflixit; ut ex Abbatis Trite j Coni. pen. lib. I. elicitur.
83쪽
AN NHeie illa Thespiens iam nouem dormien
tium fabulytio, a retro actis pinurum aeuis, cxcurrit. Dormire siquide in vulgus tot secula credidit; cum verum sit non dormientia quidem, sed vita potius iam persuncta cadauera , dormientium speciem proci crebant. Sed enim quia integra,absq; vlla corruptionis laesione perstabant, somno diutino consopitos, coq; perpetuo sic absortos fama vulgauit, ubiq; terrarum ac Liciari uinfabulatum. Vnde nil stupor, quod talium tantorumque armi tonantis inclyti Herculis filiorum,Thespientium inquam H croii, Corpora, membris integra, a gentibus undiue confluentibus colebantur . Auditote
aram de rebus Sardois . Simplicius tamen, in commenta lis,quos in octo Arinoletis, de Thysica auditione, libros exquisit Ume conscripsi, refertncucm exitiis, qui Heroes Sardi dicebantur m Insu. Ia permansisse, Gr diem suum obesse: quorum etiam eo Fora,omnibIs integra membrιs, ρο ιδεμ, do rarentium praesinereηua speciem, usque ad se νιβο- telis perdurasse tempora refert. ed hos etiam re. sponsorum praedictionumq; gratia,qua per insomma darentur,eb IGulae accolas, Cr mkt os etiam conuenas, or ext rvos accedere solitos fasse, auctor en Simplicius, ct Leonicus refert. En nristotelem lib. . Physicorum,cas. I I. Sicuti neq; ηι, σωιu Sardo fabulosὸ dicuntur dorm re apud Heroas, cum
I. conicus scribit. Notandum i crocst, fabi Iolum id, Aristotelem et iisq: scholiasilien Simplicium non quo ad nullam cadat rerucorruptelam. nrembro tanq; iniceritatem,
se i quo ad somnum, arbitratos esse. Fabula
siquide in viiiiici sitiri orbent , dormiuntiaco .pora blaterabant,cum eritis ea iampri- dena expertia motus, ta civ. bris illesa, tot 1g-cula superarent. Astam id Sathanae iudicanaus naturali aliqua Vi adhibita cadem corpora a d sciatilitatis erniciem conseruas Ic,
somnique speciem apparentem pcllectora
oculis effinxisse, nihil ambigimus. Quo sed loco ' insulam hisce pedibus ει
mel atq; itcrum peragra imus, mirHI magnitudinis, ossa rei spcximus: quorum inspectu Gigantium moles in ca cxtitist e, certio. res facti, aliquando Sulci tana cadauerum reccptacula, H croum tuisse putauimus momuuenta: non cnim alibi, quam Calari ipsa colebantur. Lxtat hactenus ibi, nequio uam despicabili suamae locus,spelunca vi-clicet, vulgo Ia Ruta di is Teu, appellitata,vetustis imis circu na circa, Ucis nimirum, inscriptionibus contignara; ita ut cunctis aeternit in rei monimcntum, postraitatibus printendatur. An. M. 3 3O. An. D. I 27s.
CA rtilaginen ses, asperrimis belli studiis,
opibus, viribusque precipui, um Intracstera mala. sc sic ctiana laborarent,cruenta sacrorum rcligione, Sc scelcre pro remedio vii sunt . Quippe homirrcs, ut victimas, im- . Lmolabant. α impubcro quae aetas etiam hollium misericordiam frouocat in aris ad- 'movcbant, Daccm Dcorum, sanguine eoris cxpoiccntes, pro quorum vita Dii rogari maxime solent. Hinc primam rerum causam irritantos suς omnipotentis dexten flagra pcri cili, tot icci cruin pςnas diuersis exosucre iacturis. Exprimunt Pompeius Tringus, dc Iustinus lib. IS N iaulus Orosius lib.
sartalonem filium suum. Sacerdotem Herculis, quod sibi velut ι ultans purpuratas occurre rat, motiram sub oculis patriae, πι erat dignus,eum pura puris , t utini su penit. TOR pracos autem dies vilem ipse m cepιι, qui cum intersectis plurimis nis
84쪽
que 1 1ardis enarrat . Itaque aduersis tanto si ι re umimbus, cum tu bicilia La ulteιter dum- essent, translato ιn Sard.ulam bello, amicta maiore ex nitvs paris graui pratio vim sunt . Propterquad Ducem suum braleum . Far i Machcum nuncupat emtu aspici s,m Mitia partem domuerant, Er adat isus Afros magnas res gesseνaτι, cum parte exercitus , qaa bipe uerat exulare iussierunt.
Potiebatur Sardinia multis retroactis faeculis libertate nil mirum, ut genuinae strenuistatis acritudine uteretur in holium . Beli tum bis valide , totiesq; Sardinia triumpnatrix. Videas amabo lector, quonam casu, plebeculis illis aduenis Sardinia cederet , qu Carthaetinensium viribus inuictam , inexpugnabilemq; se reddidit ' Cyri temporibus, ait Orosius, Carthaginensium turias ingruisse : Cyrus autem anno 3 Io. Persarii habenas arripuit, regnauitqLannos 3 O. annoq; 3479. diem obiit suum. Imperiti reuera, nedum ignaui a multis habiti Carthaginenses, cima vitius, atq, 1de Ieribus polo soloq; exoli, Sicili*, bardiniςq; vires experti, fractiq, cladibulq; exinanitieas tandem anai scrin t . Oraumeus itaq; Annibal.
ait Aphtonius in Progymiram. in exhorrado,
er tam infausto loco patriam ho ritus est Carthan . nem cuius caes otiis semper, atri, Hriis propd maioribus, certarunt,quam νινιbus,ae virtutibus. Unde per ignauiam, Cr rerum omitum imperi iam, amiserunt Siciliam atq; Sarrixi em, prouincias ominuium forent sim g Ignauinae,ac imperiti, bel. Io tamen fulguret: neque ab re Maroni Mliisq; asperrimi belli studiis, decantati.
Hoc anno colligimus E Iustino lib. I .
Carthaginenses Hasdrubale,& Hamil, care Magonis filiis, Ducibus bardinie furi libus copiis ingruisse: quo bello Hasdrubal lethaliter sauciatus, occubuit, fugatisque
Carthaginensibus, victores evasere nostra. tes. His Ducibus, inquit Iustinus, sardinia bel. Iam illatum subditq; ibidem: m Dyssima quoque
Hasdrubalgrau ter xxlneratus, imperio, Hamilcar fratri travito interui. cuius mortem cum luctus e uitatis , tum Dictatu νa νηdecim, Er tν-mptivator insignem fecere. Hostibus quoqM Iainis
videtiere crevere animi, veluti cum Duc νινes Pinaeorum eecississent. Dum hac aguntur legara avam4 μ ν sarum Rege Carthaginem venerunt, a seis venter edictum, quo Psm humanas hostin immolaviis , re cani a vesci probibebaatur, mortuoνamque corpora cremare potius,quam terra Gνuereia fle
citer euenisse , ineronymus Lardi Monachus Cainaidulcnsis quem ob cius auctoritatem, A ridem libentissime seq utimur, innuit,dum in tarqciam nouam ci cingen-lcmqό anno 3 77. Darium Rcgcm molitatu ille describit. Haud mirificum, tot annos bello i ii terstites effluxisse, cum finitimi populi,quin & biculi, cos totos armis imbibe.rent. Praeliatos quidem alias cum bardinia annorum hoc interstitio , Carthaginenses minime dubitandum ; sed uti minus p cibpua scriptores bella isthaec silentio praete
CArthaginenses, tot cruenta post bella
Sardiniam obtinent,& in suam redigui ditionem. Quam iurialiter quamquc lymphatice: pro Sardinia, Carthago ccrtauit livim inquit Diodorus lib. ubertate frugum
usque adeo cel bras euasit, νι carimaginenses opibus poli mo um auctι, multa p*tiunda erus desideνis omlamina sine rint. Miramur ripianum Al xandrinum , qui in libro Libyco ita latur.
quidem anno 29 I g. iuxta Verius computa. men ut pNtermittamus iani varias de urbis huiusce qdincatione sententias in constructa est, ut optime tradit Camaldulensis, in sua Chronologia : non igitur breue tempus intcrstitit. Verum vero est, bardiniam uti finitimam , quam alias Gyus insulas Carthaginensibus debellatam . Recessimus vltro ab eis,qui anno I 23. quiq; anno I. aedifica tionem Carthaginis statuere.
Iolenses Montani, Ilienscs, & Corsi Carthaginensibus adeo restitere, ut nulla penitus vis,&solertia frugi fuerit. Mirum nihil: cum enim iuSorum inaccessibiles vertices rupium'; sessuras, hiatusq; sibi ascirent, inexpugnabiles perstitere armentorum lacte& carnibus victitantes.Semper ii populi strenuitate praesignes extitere. Importat nam Iipiis,lonse plus utilitatis, quam incommo-ai loci asperitas,quin & immitis aeris tempestuositas rigentissima. Sic enim ad quascunque truculentioris sortunae impressi nes assuefiunt: sic ad euincendos morbost nunquam enim apud eos medicina nocmedicus: illine extorris Galenus, exul Hispocrates) sic deniq, ad durissimos perierem
eos labores, exercentur, ac Edurantur corpora. rius maior, populum suum, regi
nis asperitatem atq; scabritiem , campestri
85쪽
ac molliore tractu ,commutare cupientςm, nunquam petani lit: hominum habitu , ut plantas ct semina, ad regionis naturam im-nuitari,amrmans: sentiensq; se malle duros homines,de laboribus accommodoS. quam molles, quam ignavos, ei reina natos', quales regio mollis gignere solet. Rem Diodorus excurrcitia ibi L. ali. car
quem diximus P ciborum cyparatu tolerare persunt. 4 u remessi carthaginensis magnis sape co-phs in eos moverint: locorum tamen disicultas, crinexplicabiles Declium Iubterraneorum meatus astruite tutos bolice pranιtere. Audiamus nunc
Pausaniam lib. Io. UMuttis ροβ aonis labes
xe, ficis per in ses. En interstitia praeliorumque dum I ibuo, ni initiam Carthaginenses, Siciliam in bellarent, Sardiniam alternatim amictabant. Ast, illud. omnes ad te πιο, ex riderunt,non ut alictui intelligimus, sed ad ucrso, t, siquide in Actiuo potius qua Neutro uti velimus,& meri ro. Omnes
prope Libyes excidio satis inglorio, cum Sardis praelium absolucrunt conciderunt, imo dc exciderunt omnes Libyes, usque ad halitum. Haec cit illa,quam supra retigimus, cum Sardis victoribus , Carthaginensiumugira. Dcliquium autem Passus est lamiausanias, dum Atris perii miles Troianos
ab narrat, iuga inqt Oppisse, procul a vero menioret. Non enim hoc Troes montana conscendetulit, tergiversarunt ininus.1 Nonne
iampridem Montani crant Ilienses 'Res ris vera semper Ilienses montani. Ecquid
ergo in naontanam regioncm confiigium rAmplexus est tramitem, submittendo. Car.
neque hic veridicus pausanias: nunquam enim ciuitates Sardiniu denoram, extate odibataeq; affatim ciuibus.Si omnes eiecti sui, praeter Ilieni , dc Coris, tota reuiansit in-
sula derelicta, montana dumtaxat acquisita Quid de urbibus 3 Aule satis pergit. Qui si omnes e Sardinia ciecti sunt incolς , quo agedum ci fugcrunt nequc de Carthagi-ncialibus dictum, inlicianduincit: Libyes enim, nonnili cum Hercule, Sardo,& Carthaginei uibus bardinia penetrarunt: Troes
autem poli Hcmulcm,ciusq filium, bardunegem. Carthaginenses igitur Libyes sui,
Pomponium Mela dum ait, ιο ses supra omnes ah tiquissimor Mela siquidem, cunctis alijs Ilienses antiquitate pri habet, dices, risu sitim p0pulorum suιι ιdienses. Contra quod Omnis prope Scriptorum chorus, antiquiores proclamat Etruscos.
Hoc anno,Carthaginenses cum Roma.nis, Sardiniam obiciatam singularem in modum inuidentibus,primo percusto lς-dere, de Sardiniae rebus in conditiones asductis, pacta sanxcre. Scribit etiam filexander ab Alexandro dierum Genialium lib. a. retere Fara de rebus Sardois Carthaginenses partae sardiniae adeo tuisse Zelotypos, ut exteros insectarent hiT.& quotquot uriam ad nauigarent mari
Eodem anno, iberos, Cartilaginensium ad Sudiniam debellandam auxiliarcs, parta victoria,rcbusq; in tuto Regni Sardiniς cinuituris in Penos constrepuisse, victorieque gloriam & lettitiam , tumultuoso turbine conuoluisse. luctus atque in stitiς nubibus obtexi: lc,legimus. Hos cnim manubiorum distributionis iniquitas in dissidia, praedalis lucri direptio, traxit in iurgia: ita ut correptis in Penos arinis, 1 pristini solere, men icq ue abducti, ab eis deterciat, de ad montiuiuga 1ccedunt, ibiq; conlidunt. Vnde Balares, hoc est transfugς, d icti sunt . Orta autem
86쪽
δtu si vi bor lardiniam ismiant. Pausanias lige lib. ita catarnq; Polybius, Diodorus recentioresque alii. rara idipsum adstruit; veruintion 1 Corsis, ut Pausan. sed a Curenensibus Balarcs appellatos fuisse Iberos tradit,& melius. His tempor bus in Sardinia multς nouitates fuerunt, eiectis enim imi nodicisque trin idatis incolis, sedes corum Pςni, Balares, alteq; nationes Carthaginensibus pugnaces admixtae, occuparunt, Variisq; nominibus oppida, Mntes irrontes'; nuncuparunt. Eata res,vii montium sibi turas latebras legereata formidine posita. pida inuadentes, ea tibi cum praedus asciuere. Tunc, Volunt nonnulli, Ballao oppidum Uerreii se, nomen a Balaris accepisse loca liquidem illa, pultis indigenis belli lcmpore, pol defectionem sibi, uti iugosa, habitacula rapuere. Quorum opinionem libeter amplectimur rregionem quippe Ioletis iuni,& Ilientium deesinantes,Gerreyos interioresque Insula tractus occuparunt. Hispaniam loca urbes,& oppida, quae oppidorum Sardini gnominibus alludunt, quondam habuisse, apud
Horteliuin titueminus: ca lutat. Earbiarium
promontorium nomen assianile Barbargi . rv. 'ti fluuius: apud Sara bos, Turus Oppidum, atq; fluuius. B sunt se populi; Biduiiij Sardin. Lκηροπι populi: Lugudon Sard.'eν-Htoi populi;Serrenti,Muel a , erra oppida, fenusque bardin. Sora urbs, Serri oppidum ardin oleastrum urbs, Ollastra Sard. Dνbono urbs; libono opp. Sard. a Ua urbs: Arsana opp. Sard. urbs; Guasilla Opp Sard. Stiel urbs; Suelli opp. Sard. Tu νυ v rbs, Tur, res , in Nardin. fratrum urbs; Aritau in Sa din. Sebum urbs Silius opp. in Sardin. Noνba urbs; norba opp. Sardin. G νea Vrbs: Ge rei, regio & oppidum, in Sardin. uina urbs Tarraconensis Oliena opp in Sardin. Libu-ca urbs; Libvlonis, in Sardin calaturis urbs 3 Calagonis opp. Sardin. C lsa urbs : Selauopp. in Sardin. B gerri urbs; Chigerri opp. Sardin. Reiiunia; urbs; Biduni opp. Sard. Ism-num urbs; Vspini Opp. Sard. balem viri V Ieria,opp. siue urbs, in Sardin. Haud quidem aliter Sardinia retinet nomina quga diuersis variisq; nationibu , qu ad eam inerialiter occupandam seu bellaci ter expuanandam, confluxerunt,uero simillimum est accepisse: cuiusmodi furit , quae subdimus. Symbrici populi antiqui in Co sca; in Sardin. γmiaraci locus, olim portus, di oppidum. Leonem populi Corsic. Leoneli Opp. Sardin. Mora Vr Cors. Moras opp. Sard Hyerus fluuius Cors Hye u, opp. Herus fluit. Sardin. cun αem populi Gali im cu genus inSardin. , Unum,dc Segotiavi,
Te ι, urbs Pannoniae inferioris; Berbi opp. Sardin viis urbs Pannon. Salis genus in Sardin Si tors populi Illyrici,Sigola, genus in Sardin. Σικ Italiae populi; Lot genus in bardin. Loddi I latis opp. S genus: codd i ge
Sardin. apud bara bos, Monte Hrarat. Fraterra
in Sardin. Lianum urbs Sarmatiq; Liana in Sardin pedνatiana. Aeνa urbs Sarmatiae; Acra opp. Sardin. apud Annales PicanOS, incra, nunc Busachi. 'siti. Sarmatiς populi,& urbs; alitu oppid Sardin L,l G1cu, ιtis,urbs P lopones: Lula, & Ololai, opp Sardin. Ololaii autem potuit e lolai ,& olutis v nuni liis hi constare nominibus Tonara Vrbs, dr NI si um promon. Maccdoniae 3 Γonara oppoNympnaea insula, Ac Nynapiiqum promon. Sardin. chersta, tu urbs Cretae: Chersonesus urbs Sardin. Hi mraesin Cretense promomtorium : Herniea insula, Hermeti promon. Sardin Hiera urbs, Cretae; Hieracon insula, Hiera opp. Sard Hierernaea, vulgo Chere
rana, & C sariensi; eaq; ipsa in Sardinia r periuntur: olcastrum alia ab illa, quam diximus regio. Septenafratres mons Calaritanus. Pyrrus oppidi in . Liet oppida; cicitiam, regio. Hermea intula, Heringum promon. Trierum oppid. Machini seu Mancini, genus. Vssara opp. Suurgus opp. Usellus, de Vitella;Baratai: Put, Nurui Uta Durgati, oppida. Samis cauta:-erraca, Dardani populi Libyae interioris; litae,Corroisa,amasti,& Dardani, oppida Sardini . Silica urbs L, byς,Silic ua Sardin. bene urbs AEgypti: tentii apud Calarim, oppidum. e Gitis urbs Libyet Marmarice; Ardarι promon. M ar mos apud Marmaricam. Angilis, locus prope Maram Calagonensem, Ardara, AZara,Opp. Sardin. Numis urbs, Sassura urbs,in Numidia nobora in Maurit. C sar. Sanaris urbs, Nurum opp. Bonorba opp. in Sardin. Habes alia, quam plurima apud Hortelium, Sardiniς pluribus nomina consona: quq quidem nos haud quo illae in Sardiniam gentes Venere, tempore cui ista firmamus impositas eum ad placitum fuerint, scasualiter aliqua
consulto plurima j locis indita: sed germ
87쪽
stitatem, eorumq; similitudinpin assigna- peremptos:multos concedimus nilanmut
sta & C laritanam urbem,Carthaginem 36 I. . s. D. I 96. sium opus esse rei jcimus: restri quippe Fa-
C Arthaginenses igitur, Sardiniς Domi- Mnser condiderum in Sardinia syllor νrbem,υιce
partim vero diminuere destructu, suaque m νηυ ci adinauι. υ ι Labram contra Dropulchredine,qua ipsam Arist iis, Iolausque fundata potentiuendatur in longum Olaris. Iuuas ornauerant, exuere. Scribunt enim reru-- sti parum tot antici nationum appula ad teles, Raphael Volaterianus lib. 6. Geogra- C laritanam oram,ut retrogradus tradit con Marius Niger pluresq; alii Viri celςbres dex,ni tutam illac sibi muniuissent sedem .emnicdicio indictam ccruicis poenam, Improbabile prorsus est, Calarim ab ipsi qui arborem implantaret; iussumq; Sardis Carthaginentibus conditam : redarguit se
omnes arborestextirpari, si amplius una Fira, dum ait. a glii tumea grauissimi luctorraseri, vel inseri. 'Nunc vero baud quaquamhuius seu ante ab Arisara fuisse conitam scripsemat, modι vigere rerum copo,oe ferιιυ ιe .ponquam 4 Hoc,non illud verum est: longe ante ab A carthaginensibus fuerις occupaxa, cum ιpsi vereres ristaeo conditam esse Calarim . Ubi notam δοι om es colonos pare mecerant , partim truci, dum, Faram hic non fari, quod Aristaeus ea
tist. lib. de Admiran. in natara, quibus illud enim quoque eη illis ruere multi,quitar--Ms, abnuim itaq; ipsum Niger iii Geo- niam, ante Iolaos, δέ Arinum, accon te
fra. Pagam deinceps, inquit, mortis flatuunt, ne nuerunt. Tyrus enim Syris PMniciaequetqvis Duplamet quipp*m,quiae autea, prater quam princeps, anno I. Gedeotiis iudicis, auctora euod ipsa tellus sponte produxerit e, ex quo postea Lusebio Caesariςnse, condita est, ante balopsqualida ae deserta multu ιu ιμις ιηfula effecta eIR. monis templum Mo annis;Saraptius dicta Volterranus quiem v ς autem: mbit ιale bello opibusq; praecipua, multis Eurori a fit, quod in manus carab g. Hae νit, ovi in geηar Asis , Asticsq; prouinciis gentem peperit xιcquam agriculiurs σιιιngere probibuerunt , ipsi accultriceni. Nonne etiam Cadmus, x Phl
dulo ra m studentes. Fara pomiseras, csviqi na nix, Agenoris filii, Tyru Reges Consuletas duntaxax grborςs, Vctitas esse Aristote- Bergomensem, aliosq; tum veteres, tu tem perlubcrerς fert D acti etiamnquit, Ara- modernos. Nonne Phaenices, antiquisum notetes,eo tempore 6arthaginenses in Sardinia inse Syriae populi, nauali & bellica arte pr uti sille omnes arbores cibo idoneos, ex insula extι a- tes, Piimo teste, mare sunt nacti annis 4 I tri, nullamque m ea amplιus plastaνi, pana captaιι Nonne ipsi colonias, ut resert Diodorus, riseidando eos qui secur faciebant. Nos ver qui anteq; Carthaginenses Far teste in Sala
Aristotelem consulentςs, huiusmodi arbo- diniam destinarunt i Igitur, Tyrus potens rum discrimen minime reperimus, omnigς Carthaginςni non erit;Claudianus aute nas albores , proceras comantes'; praescr- uti poeta, Musarum choreas ducens, a Teretum,hostilis gratia suspisionis, & bclli, ve- pMOre supplantatqs, in cena mendoru rivs adstipulamur,&Huius . corruit. Concludimus fabulosum carmen: En quam verum; non omnes, Videlicet eiq; talc fidem accomodandam, quale vir, Iolensibus, Iliensibus Corsisq; seclusis, iux- gilio G Didone,& AEnea; alijsq; figmentit . ta Pausaniam: minusq; veteres, iuxta Prim Nunquam Tyrius Calatim struxit, nisi dicacipem Staguritam Sardini colonos eiectos. re velit Claudianus, in honorem Herculis Quod si verum, quibus agedum arbore. Libyςisuisse constructam; siue ab ipso Her. amplius non plant/ndi, pena capitalis indi- cule, quςm Tyrii praeςipuis aris templi Mcta Iolenses, ut vidimus, Iliensesque inac- ς Oleb 0t,dispnte Theodor. Cyren. -M
cessa manuum iuga xenuerς, quos nequς Din ιπε tm templa Hercuti excuamas ἔ ηερον αCarthaginenses,neq; Romani contundere, D um fuituitates Gn a celebrabant: sed quare in potet inmq; suam rediScrc potuerunti quoque μον Iudοι eidem ac certamina cessitabant a arbores igitur nunquam seri, non Iolen si- ersi manab m iamiuem Risse scirent, ηα tempera bus neque Iliensibus, iussima est: si ergo in luminecIapotia amatorem; sed qui vitam in Mea νbiste,quibus t Alij, iuxta Pausianiam, & Minoti e transegisset, enim uteraeissmis rist. ciecti, trucidatiq; sunt. Verum igitur, gitia tueantur, hoc narνare satu est, quod una.
88쪽
tu'Tyro potenti,idest Herc uli, ratione cui istus, potenti in urbe Tyro, fundatam Clamdianus Calarim suspicatus, non Tyrio sed Tyro potenti cecinit . quandoquidem latinitati non congruit, nisii dicatur, quod in honorem ciuitatis Tyri fundata fuerit: claudicaret aliter Claudianus, dum substanti uuDro affixo nomine sumpserit. Tyri potens Hercules, eiq; Tyro more poetico, pro in Tyroὶ potenti fundata est Calaris, ad Claudiani mentem. Pausanias urbes duas scribit
nalin sic enim habet editio Lugdunensis.
an. Dona I s. non Calaris, sed alia proc uldubio est Syllos autem non Sylluris quide, sed alia proculdubio est.Syllos autem, non Sylluris quidem,sed alia,& forsan Syllanas, ad Calari nem . Quet si ea , ylluris, aucta quidem non ς tructa tui ste putetur. Iam enim ante,ut diximus,constructa crat. Porro si, Carnalita,c alarim intelligamus,
nil inde ut C laris ciuitas sit, inferri potest Ilegimus enim apud Antonium Nebrisse seni ibi de propriis nominibus4 Calarim urbem,x oppidum. Urbs nota cit: oppidum autem io. mil.ditabat ab Urbo idq; Calario seu Calaro nuncupatum; quod postea Calagonis nomen ascivit. Hinc aliquoties aequi- uocatio Scriptorum obrepsit; ac des. Hila. rio Papa; quem Calaritanum A uctores inscribentes, rbis, non oppidi, censuere nati-uunvita habuimus ex antiqui mino codice, seu Cathalogo,MS. apud Michaelem Con prat,ciuitatis Calaris Optimatem, seruato:
in quo expresse hoc: P.Huam Papa sar sex oppido calarion ,su calar ne,iuarta calaνim t Fb sita Huiusce rei monumentum, Sacerdotis iusiurando testa imirὶ nobis exhibitum a Senioribus Mari nostre, quos saepe saepius, quinde solisine de antiquitatibus consulare solebamus . Contulit etiam valde nobis vetustissiniarum peragratio scripturaru, quas Matrona illustris Marianna Garaia,de rebus antiquis Illus frissimi, ac Reuerendissimi Domini Ioamus Sanna Archiepiscopi Turritani, Episcopi Alentis, di inquisitoris Generalis Sardiniae nobis exhibuit imitandas : quin etiam Archiuium Ecclesiae Parochialis Mari Calagonensis: sneq; enim omnes eiuste scripturae incendio periere, quin plurim apud Operarios conseruat*ad n stras tandem peruenerint manus de multis ignotis lumcn adauxit. Dari iis Hydaspes.Monarcha Persarum I l. subactis Lydis, Sardicq urbis in speculo Sardini; pulchritudinem, & cxcellentiam conremplatus, tributariam sibi reddere χω
helabat, tant q: sub pectore presis rei flammam scmel iterumq; aporans,ab Histheo, Tyranno Milesio, huiusmodi desiderij impetu, fallaci nimirum pollicitatione,cohibitus cst. ειν Deos Ruries tibi inro, ait Histac Dario Regi, ut Herodotus lib. s. cap. s. kr,
riam riddam. Animo sic fatus in senso, Ionia protinus abi atus est, ut rem promissam in
xequeretur,quam nedum exorsus cst.
Hinc ad aliquot res Darij sortius gestas, Aristagoras Milesii quoq; tyrannus, suoru habitis comitiis optimatum esticaciter suasitivi relicta N ileto in Sardiniam profugi se conferrent, ut sic Darij potentiam declinarent, suamq; illuc transferrem coloniam. Abnuit: Hechatqus vero, Hegesandri filius, cuius ore in illis Rcipublicς talus comitiis dependebat an Lcrum potius, quam in Sardiniam,abeundum fore suadetis, Aristaginri consilio atquc sentcntig aduersatus cst. Auctor est Herodotus,lib. S. cap. 9. Persas, Africam, Siciliam atq; Sardiniam in suam potestatem atq; impcrium redegitis: perhibent nonnulli, quod quidem de Sardinia apud Historicos verum minimEreperimus. Interfuit autem ipse Polybius, ut ex lib. 3. patet, Persicis bellis inultis; occulatusque uti testis scriptis omnia consi mauit.
XErxes Persarum Rex V. quicquid Graecorum enctiintcrnectione delcre constituens, ut Diodorus lib. H.reseri, ad Carthaginenses de re communi gerenda, legatos ini sit, atq; ita cum illis conuenit, ut ipse Gretci ς incolas inuaderet. Carthaginensesq; magnis contractis copiis, Graecos, qui SicΙ.liam,& Italiam tenebant,opprimerent. Hi ergo, prout conuenerant, magna pecuni rum vι collecta,mpendiarios undiq; prescrtim ex Iberia, Liguria Sardinia, dc Corsica, conducunt;trienniamq; in apparatu curati , exercitum coegere ad 3 . hominum nullia,& ad naura L .
CArthaginenses , rebus probe paratis , ilcarem, Annonis Carthaginensis Ducis,filium, belli ducem eligunt, qui copiis,quae& terra mariqή rem gerercnt, quindi potioribus belli commeatibus e Sardinia sumptis,Carthagine soluit. Habes, o lector, apuQ Herodotum lib. I. cap. H. Sardos huic
89쪽
hello ascitos. Habes a pnd Polybium lib. n: Carthaginenses e Sardinia subii dii plurima
suis assii mere bellis assuetos. Amilcar Carthaginensis exercitus Imperator, dum Libycum traijcit pelagus, tempestate coorta, nauigia quibus equi, dc currus transuehebantur, amilii,& Panormum, Siciliae portum inuectus, bellum se conχ-eisse ait. Ibi per triduum exercitu recreato, resartisq; naufragii damnis, aduorsus Himeram duxit: ubi ad urbem peruentum. bina ponit castra,hic terrestribus,illa nauticis copijs destinata.Diodorus lib. II .num. o. exacte rem hanc enarrans,ait: cumq retam ab oe- casu partem ua Orcumuaffosset, e mmeata Mue νonerarias euacuat, re quicquid haram est retiquῶ ad annonam,cateras', venales,ex Africa oe Iarὐ-ma eonvehendum emittis. Obsessa Himera, terrorem ingentem incutit Amilcar: strenua se serunt Sardi. Theron Asrigentorum Princeps, magno I satis presidio Himeram tutandam accesserat, ad Gelonemq; Syracusas opem rositans sibi ferri,miserat.
Hoc anno habemus apud Authorem
Diodori Chronologi ς C, arthaginenses a Gelone sub Himera c glos. Habemus itide apud Herodotum Amilcaris occubitum, apud Diodorum autem alias inuenimus eodem lib. II. num. 23. in patriam, qui armis lethoq; euasere, reuertentibus Poenis , aduersis procellis vexati, omnes naufragio absumpti sunt, vix pauci exigua erepti scapha Carthaginem rediere, strictoq; ciuibus affatu nunciarunt, omnes in Siciliam transmissos interiaccione porijsse . Carthaginenses tanta praeter spem clades perculit, adeo ut pro custodia urbis excubando, noctes uniuersi inλmnes exigerent, non aliterqu1msi Gelo cum omnibus copiis Carthaginem iamiam invasurus esset. Id plane ipium in Sardinia lugubre ostentum caestir in obnumerum tellus immugiit, omnis'; in pu- . hlicum luctum effusa est. Nonnullos Scri ptores hanc pugnam a Graecis ad Plataeas comissam non ilia parcm,existimare citato loco Diodorus refert.
HFpisa spes,Theaspii filius, clarissimum
Achemenidum genus, Xerxis ex Duci bus unus, qui, ut Herodotus lib. 4. sc ribit, Libycum emensus gurgitem, Herculis cinlumnas, totam circuiturus Asticam, transgressus est: omnel'ὴ Libuci maris intersita e Xeracis ipsius imperiis,explorauit. M
cliniam, maris Libyci facilE principem Ins, lam , quin iuxta Regium institutum, velut& reliquas Sardoicas hasce oras, attingeretpritergredi nequaquam potuit.
XErxes idem, qui ram. nauium classa totum ferme nostri interstitium longis lateq; maris euerrit,&vt fides est apud multos,usque ad Herculis,etelo videndii columnas peruenit, Australes, Astasq; Sardinis Oras clambit. De huiusmodi classe Diod
ria obtecta Velis, eaq, mediterranea sunt, profecto mare Sardoum quoquc velis ob
tectum. n. M. 3 Iy. . . D. I p .
TYrrheni latrociniis etquor infestant.
grassante'; Sardinie Cy q, oras cua stant. Syracussant ad ipsorum insolentiam confovendam , classis Pritorem Phaylum quendam eligunt, eumq; in Tyrrhenos tr 1 ire praecipiunt. Isthic instructu cum classe rolactus, primo incursu AEthaliam popinatur. Clanculum autem ab Etruscis accinpia pecunia, in Siciliam nihil memorabilis gesto,recedit. Quem Syracusani proditione damnatum cxilio mulctantialiumq; Apellem nomine , Classi praefectum cum lx tris remibus contra. Tyrrhenos emittunt. Hae Tyrrheniς mari tima populatus, in Corsica, tempestate hac Etruscis parentem ubi gras santia piratarum nauigia, ut plurimum rem debantὶtransmittit,& plerisque insulae per statis direptisq; locis, Athalia etiam in potastatem redacta, Syrac unas ingenti cum n me, captiuorum,opulentus reuertitur, dehonustus. Huiuscemodi rei medullam Diodorus lib. I i. dc in Chronologia quoque porrigit easugendam.
CA rthaginenses eum Romanis iteratis
ebri,nee praeda, uec mercatura gratia .auuanto
si quod oppidum in Latio carthaginensis ceperist. quod populo Romano non m subiectum,pradam em .em CD habeata, oppidam ummus reddunto. s
90쪽
Caetera quae Polybius lib. d. subdit, in quirum absoliuionem liaec . In boc quoque taedere
o Punici. Hae sunt igiturhdera,qua inter Rom. σcarthaginensem populum inita sunt ab initio que ad a. bellum punicum. Ita post hac persummam i surtum ι .ctum Carthaginensibus a populo R. bellum facile quil, per munitum, cum faedus deSardιnia percusserunt siquidem nulla ratio GusMI.
carmaginens s prater mnium sederum iura ini. quitate temporum coactos, armis excessesse,
auxisse stipe4ta. Haec Polib. loco citato. Hoc ipso anno, Diodori annalistica teste, hellis 1 culo mitescente , pax ubique Scntium viguit.
CArthaginenses siciliam armis impetunt, multaq; Siculis damna interunt hinc ulterius, imperii magnis instructi opi-hus, crebrerrimis expeditionibus. Siciliam pro viribus, & polle tentantes, Sardinie r Fnum Vectigalibus, atq; oneribus extori creHinc semina nata malorum, huac illis ba clinia: c laui amissus origo.
CArthaginenses aegestanorum, Selinutios contra,auxiliarem opem serentcs,
in Siciliam copias destinant, belliq; curam
Annibali tradunt. Annibal autem per aestatem hyemeinq; subsequentem, magnas ex Hispania mercenariorum copias collegit, nec exiguum ex civibus numerum conscripsit: totam prςterea Africam obiens, per Una quamque urbem praestantissimorum delectus egit, adornauit naues, traiecit copias, Sicili; ingruit,prospereq; gesto,magna spoliorum otius iis, honustusq; ut Carthagine appulit: totaq; in eius occursu ra lese ei ludit ciuitas; cum plausu letisq; eum excipiens acclamationibuet. Auctor est Diodorus lib. II. Sardorum autem , Rirorum, Hispanin
rumq; instar, bello presentiam,quin & causam, prolicet. Quippe qui lib. I nuin. 96. Sardorum 1 ub ivi agonis imperio, coarthagi-ncntcs,ex Africa, ec bardinia copias in biciliam tr iecisse diuulgat, hacce lucis Anni. balis senioris, iuxta Orolium aliosq; conspicuae rei urgentia, Saris iniq, armisonis copijs generos', bellicam opem silentio praetcri-uit. Enatum iampridcm crat inter Iolenses, Iliensesq; ex una,Balarcs demum parte alia dissidium non exile : Ob Hcrculis nimirum sacra,quς Iolescribalarcsq; dehinc ivli Iberi, Herculi deuoti praecipui in tactitare sol bant. Quare in montibus quoq; aras ex tria. ctas lucosq; tum Herculi, tum Iolao, dicatos habebant. Ilienses vero,qui Sc Troiam, huiuscemodi sacra cultusq; fgerrime passi, sacrificulis valde perosi effero fremitu,vetitabat, violetisq; repagulis oblis cbant. Idque sigillo, quod esset ilium Hercules ipse d populatus. Hac E silice flamma excusia,hinc quoipii cum tota Sardinia conflagrarunt, excitus ignis . Diutinis enim tumultibus aestuantes, sese cum insula deperdebant, hac ccq; toti in re erant. Hac de causa Carthaginens , bardi mae regnatores, militem alio transferre non ausi; in pleri'; Sicili; bellis strenuis limam Fontum, bardiniam inquam nostram potillime cooptarunt Tangit Alexander ab Alexandro Geniat. dicrum, lib.
x. eiusce rei fastigium,ita tatus. Feruntq; templum Iolao neperι ab Hercule eonii νuctum , tants maiestatis incolis fuisse ut si a I litis deficerent sa
prastinam restituι sanitati m. b Iti Uibus Herculi saera celebrara vetιtum , quod 1 tum Hereuies olim depopularus esset . Eum propterea oco pros quuti perniciati. H qc Alexander.
IMilco Carthaginensium Imperator , a
Dionusto Tyrano Siciliς marte deuictus
adu rio, cum magno dedecore in refricam terga vertit. Siquidem in eius exercitum lue grassante, contagioq; erpente, cateruatim interiebant, turmat: m sub hoste cadebant, ultionemq;cqlestem in tantam,quanta Sardiniς populos ex torq uebant, Urannidem experiebantur. Carthagine vero ciues paulatim, trepidis animis, congrcssi,supplicando Numen oramura siccndi finem, ut fuceret quippe qui palam a Dijs ipsis hello infestatos sese norint. Enim vero clade ista per Libyam diuulgata qui armorii in societate ipsis hactenus addicti fuerant, quanquae Carthaginensis Imperii grauitalcm exosam iampridem haberent, tunc longe accrbiore, tanti,ac talis infortunis gratia, arthaginum