장음표시 사용
31쪽
Zo Reges, cur, & quando creati.
eii Egredientem namque Saulcm de spei sica mamus . Hinc David Saulis ingressus ca-
έecutus eis Dauida tergo clamitans: Dona selitra dormietibus custodibus, cum ab Abine mi Rex Et resi exit Saul post se. Et incibisai suaderetur, ut eum lancea perioderet,
mans se David promu in terra adorauit. En respondit.Ne interficias eum. quis enim extera
quomodo tam sceleratu Regem, Sacerdo-ldet manumsuam in Christum Domini, o m Lum caede Pollutum,honorat, Rege vocat,inocens eris unc igitur tolle bastam, qua est ad adorat. Indem Ambro litis uam Linestum, caput eius, sentam, aquae, I abeamus . ILL 3 p. quod Dauid cum potuisset Regi inimico nocere, Unde A ug. Qua ratione David Saul post maluit pauere.Quam etiam otile, quia successo-tquam Detis ab eo recessit, Christum Domini is M. ri lac minuit,ut Uceret omnes fidem Regi pro. eat, a d fert eiZ Non aes eius David esse traι prioseruare, nec aer pare imperium scivereri .itionem in ogkio orianis re alis , idcirco Saul Nec dicas cum Bouchecio. Hic perfectim j adbuc in eadem tria tione positum iamri atanis exemplum, non necessari, Giob esse intellis ne Deo iniuriam facere iniretur, pu his ordi
gendum. Si enim necessarij ossici j non fuisset iubis bonurem Hrreuit, Dei enim imaginem exemplar, frustranea forent verba illa: per- l habet Rex, si ut o Episcopus Christi. Quan ossit carsuum David. Ad quid percussi Ly-laeti ergo in eis tradit οὐ est, si non propierse s ranus respondet. Percussis corsuum David, ωψ, opter oraenem de Apostolus iacit, Pinides coscientia sua eum re ebendis, οβ Da-s es a dis obmior bussi Misi estote. 7 dones Duo accusativi casus: quia in boc fecerat Mim estnnsis Deo, quae enimsint, is Deo ori
retinentiam ipse Sauli, quia bonorandus erat,inata sunt. Hinc est Digentilem in potestatera quanditi m regno tolerabatur is Deo . Propter menpositum bonorificamus, licti ipse indignus quod seunt Hebraei, quod Dauidcirca mortem fit, qui Dei ordinem tenens gratias agit Dia Ruispunctus in ili, sciaretis vestibus,quibiulbolis. Pes stas enim exigit, quia meretur bano opertus non calefiebat, in senectute adiungit rem. Nam ideo Pharaoni futurae famis somidem Lyranus. Secundum illud SapientiBlnium reuelat est Nabucbodonosor alijs- , ' per quae peccat quis, per haec&torquetur .is cum a tentibus , solus filium Dri vidit i CXXI. Quod si obijcias Augustinum. Vbi nonicamino ignis, non otigia merito suo, qui in uolo debiti ossieij, sed pietatis, & periectiodisise adorari Doluit, sed merito orianis regabs . opus suisse cribi seRes deo,persectionis, Regius character adeo indoli bilis imprimi' cxxiv.
- &nono ij opus suisse, non insu gere con- tura nim ,ut nec infidelitate perdatur. Hoc tra era utoratum Saulim reis ectu tantum- fine Herodi Ecclesia protestatur,quod Chrimodo Dauidis, cui caelesti diplomate data sius haud mortalia regna eripere venerat. erat facultas insurgendi in Saulem Unde Hostis Herodes impie quod ex officio caeteri exercebant, ipse ad Christum venire quid times Rexemplum perficiebat: &quamuis legibus Non eripit mortalia cra o solutus,legibus vivere profitebatur. Duas Qui regna dat caelest M. maxime ob causas cait Beda 9 Dauid manum Propterea Augustinus O times ιλιῶ
ab ruttiando Saul, quamuisse mimicissimeIDomino, seruo,boc intelligite is potestatibuis s. H. persequentem retinuise declaratur.quia vid sca regibus, Issi omnibus culminius talassae- 'licet eum, o Dominum suum, regali me- euli aliquania enim potestates bonaesum. tis minis clurismate inctum . Vbi primo regnum,imdi Deumμl quania non timent Deum. Iulia- vel on euentum , quod I ipsum Dominici sem- nus extitit infidelis imperator, nonne exis Ut vinper cidelicet inuiolabilis regni, acspiritalis omis ata rigum dolatrimit tes ebris uniseruie-guenti noueratpraetendere figuram, d no vendi runt imperatori infideli: Mi veniebatur ad cuν eiihi ratur bonore. Deinde etiam nos moralibus ivs-lsam Cisisti is agnos ebam nisi illum, qui in tuis disciplinis, ne praepositos nobis, eos maxim lCaelo erat.Quando istebat in idola colerent, ut qui sacris ordinibus insigniti sunt, qua is nos thur carent, raeponebat illi Deum: qua do amisiuste pers quentes, verbi austerioris ense sinitem dicebat producite acie, te contra illum gemdare, ea vel ultimaesupersua actionis eo mitelatim obtemperabant. Dictinguebant Domi-
quasi Ambriam vituperando, decerpere praesintuli aetemum is D mo teporali, G iames ditieram
32쪽
re t propter Domjnum inter m et iam Domino bladissime sellat: loquentes pol in cn Prin--s.
temporali. Regibus inhonesta iubentibus gregem excoriantibus , bene merentes fraudantibus, nos Paulum imitemur quando in portis Antiochi restitit Petro, quia reprehens bilis erat. Quς quidὰm verba cum non dissidii fuerint, aut contentionis, sed prudentis consilij, haud Petrus despexit virtute primatus, sed sapienter accepit: ut Principis vulneri, subditi
ν. V. med icina consuleret.Nam nec Petrus, quem
L. primum Dominus elegit, etsuper quem aedis uit Ecclesia uam, cum secum Paulus de cir- pe, cu sume dis eptaret, postmodώm vindicauit sibi aliquid uenter,am arroganter asumpsit, ut d ceret se primatum tenere, et obtemperari a
nouelli et posteris bi potius debere. N ec despexit Paulum quod Ecclesis prius persecutor' uisse
set,s consilium ritatis admisit, et rationi legitimae,quam Paulus tandisabat facilῖ consensis. Documentu nota sculapi nobis, et cancordiae,et patientiae tribuens t non pertinaciter nostra amemus ded qu.e aliquando a fratribus, et colletis Hibter salubrite Ugersuur, ni ve- xlx ra, et legitima, ipsa potius quam nostra ducamus Idagna enim negotia magnis adiutocxYx ribus egent. Regna omnia, ciuitates, na. tiones prosperum habuere imperium quo pia, adusque viguit consiliorum libertas. Ρ t. qu m vero voluptas, gratia, timor inua. XVI luere,imminuis opes,ademptum, imperis seruitus tandem imposita. M. Alex. eo nu. quam peruenisset potentie,si Clitum, Parmenionem, Seleucum,Ρtolom iam, Lys-macum veluti psdagogos haud habuisset. Attica Respublica principsi est magisteriu sortita, quia Miltiadem hemistocle,A ri- stidem,Timonem, Periclem discipulos habuit unaque preceptores: Quibus upis angularis ministeri j erat,dicere,que sentirent& sentire, quae vellent. Quid recit enim ab eo speratur, qui linguam frenat Principis
nutui' Quid presdij in illa Republica, in
qua elinguis curia; ubi dicere quod volo,periculosum: quod nolo, miserum. Detestare illos,quos in pr ceps esit extincta libertas, & fides in obsequium seruile submissa,dum nemo ex animi tui seletia suadet,dissuadet.
ci pis sortuna, quam cum ipse um sempes
inniantes. Regimen propugnare satagis,
Theodoricu prosequens,libi aliquado contradici patiaris. Patietdrsultinebimus. Ra- tauennati Archiepiscopo Alexand. IIIarescripsit, si non seceris, quod praua nobis fuerit ins-nuatione suggelium. alitate negotij pro quo tibi scribitur,diligeter conliderans ut
mandatum nostrum reuereter adimpleas, aut per litteras tuas, quare adimplere non Drueripolus,rationabilem causam protedas. Non .e-- quod insuperiorem sis iudex c ait Caietanus) sed per modum defensionis,vel consit - ι .lij,iniusta exequi desistas Plus enim qu ri- iaculum est dubitare,an mo potius quam Regi ,
parendum. Distingue protinus inter desen qui testitionem, quae de iure turae est, & inter Ul- cxxvrionem,que contra naturam est. Resiste, no
inuade: malum nὰ fiat, impedi: sachum in men patienter fer. Si ea praee piant scripsit Iuo: & de Pontificibus loquitur quaesim contra doni 2 Eua elisam, i Apostolisam, ibi non esse eis obedendum exemo docemur Pauli Moysioli, qui Petrosibi Praelato non recte in cedenti adveritatem Euangelij in faciem restitit, non tament nota9 abiecit. Cxxx.
His positis , facito erit ius Regium pau- νς cis comprehendere . Quid quid Primi placet, legis vigoremtabet ias definitio, ut i G. I nimis lata, oscura redditur. Imperij ta- xx men haud esset, si clara r eam enim conditio. vii nem esse imperandi dicebat Tacitusὰ vi non alit, ratio tam ira, quam si mi reddatum. Satis quod Deo & Regi constet. Neque ego Regum assumo iudicium, nefas enim disputare de illis, quorum haereditas in Caelo xx diuiditur. Parum proficiunt Doctores re- tu
gal ia legibus dijudicantes, quae non nisi ammis obtineri queunt. Inde eis, quod solent leges c ut vulgo dicitur 9 inter arma silere.
Μarius cum in Bello contra Cimbros ge, ito, quasdam Camertium cohortes ciuitate dona iset, ab aemulis reprehensus, quod Mpatriae leges violasset, respondit: se interar. ι moram ii repitu α classicos cantus,legum CXXX vocem exaudire non posse. Regnoru arca. na lymbolis,& parabolia inuoluta, Ρtoph que: sed adulandi certamen est,&vnuaini Liis iplis i Onmio pandiatur.Quae gloriatur co- ericorum omniu ossicium, Una scientio, quis gnoscere vulS i eruditionis Aequar gratia.
33쪽
2 2 Reges, cur, & quando creati.
eici Primb legem dare;non recipere. Vobis tantum facinus iudieare nequirent. Opus tamquam subditis aiebat Valetinianus I tesse nonsitum forti υirosedetiam Ibero, iam L .ι Φ,-- perator militibus,quod illi non probabaturitoque legum visculis , qui supra leges,conden- petentibus competit parere: mihi, quae fa-ld abrogandae,&derogandae legis Potesta i , i ocienda sunt cogitare. Eodem modo legiturirem haseret. - μν i. respodisse QK:icero Nerviis. Non esse com Hoc tamen modeste accipias: etsi enim suetudine popuI Romani,&gam antipere ab M- legibus n5 teneatur, ciu ilibus,n aturalibus, se armato conditionem Et Curtius.Quos e , tamen subsicitur &diuinis. Diuersitatis deis Oictores esse cofiteor. ab illis leges quibus ratio est, quia leges ciuilescu non habeant L. vivamus ccipimus. IIuc spectat responsio intrinsecam bonitatem ed nς dicantur, P φ ., Caroli V.ad Ρonzisce. Non esse ex aegnitieiquia postpad differentia naturaliuwluς in Augusti, ge maximὸ Principis lego accipere,ltrinseca habentes bonitate, non ideo bonΨ . pa α- minisque terreri,a, bis maxime,qui imperio suolquia positς,sed ii ho mitis,quia bonae Hinc subiecti, a Hjudicante fortis oties bellos, absque prscepto homine vivere Deus non simia cti ingratique emumgrauiori poena digni cen- permisit: quia teste Aleuino, Mundi Din ' et .s rentur.A Dario Persarci Rege iussius An- minus Adam eonstitutus legestatim ligui . dathirsus Scytharii Rex,pro vassallaggio,itur; ne lato extoderetur dominio sed in obseruacuita terraeo aquam, Uti Domino supremo mit-itionem ali sciresses lectu esse creatori suo. is rhtere,re ut mur ranam, volucre, & quin- Idem dieas de legibus Naturalibus Goque iacula,diςere volens quod nisi,ut volu- tium,& Diuinis,quq diuina quada disposit- si cres volando fugerenti vel nitellae in term l tione immutabiles inter homines perseud visceribus latitarent; vel tanquam ranae intrant: ab ipso Ioue ius destandere Stoicora paludibus immergerentur,iaculis illis con-lsententia fuit. Quid enim naturamisi diui- Lssessi, cdocerentur Regu non esse acciperetna ratio toti Mundo, partibusque eius in- legem, sed dare: datasque ferro tueri ; utlserta.Dominus noster Deus, dum ab initio g. s. decorata Imperatoria Maiestas armis le-icreauit hominem, ab exordio suς creatio- Rr gibus que asi uigeat armata . Quid enim nis, lumine sulci uit naturi, quod est parati inet: leges ferri,quibusper eosdem, qui tulisseiticipatio Dei. Faciamus hominem ad imagi- CLil. sent, fraus feret. nem, Is sitiam nostram. Hec est im- Non me imperante Icebit presio diuini luminis in nobisGignatum es Has cuique,et nostras impune lacessere leges:lsuper nos lumen vultus tui Domine. Signatum causi. si quis tumidus praesumps erit obvius ire,lergo in cordibus hominum naturale ius , Suppilatu praesens manifes purea docebit. quod alio nomine, Gentium dicunt, quia Go .c, t. o. Non magis inuictu Bello, Purm legibus esse . a Gentium communi consensu , Vnatam ...
In persona Iustiniani Imperatoris canitivoce, uno sensu , interpretatum. Vnde Guiterus. Carolo exinde Magno solemnetmerito deffinitur ab Imperatore Iustinia. CL LAE, A. suit glad i3 capulo leges obsignare,idem du-ino: O- apud omnes gentes per ia custoditur, cens componere,& defendere leges. et objeruatur, absque eo, quod pKconis tuba
Ag i. Secundum Regiae potestatis lignum est: promulgaretur.Testes sint Turcae , penes , L
Legibus esse solutum. Ego cor Regis obsieris quos grande dicerem miraculum, nisi Im- με. cic. - habet Eccido praecepta iuramenti Dei.Ne perator Iustinianus doceret, & bruta anifestines recedere is facie eius, neque permaneas mantia istius iuris periti a censeri. Croatie, GLV m opere malo.quia omne quod voluerit faciet: Byzanti,vel Babylone consulam iurispe- cxcvi sermo illius potestate plenus est : nec dicere et ritos, resposa omnia unitana erunt adinui.
quisquam potest: Quare ita facies Z Frumentilcem licet incognita Sed unde hosEx com. largitione 1 Spurio Melio populis faciam, muni illo lumine, quod omnibus innote.
quia passi Romani Consules, cum increpa- scit,& una comprehenditur regula: Q HAC LUR' rentur , ut nouitatis auctore atq. tumultus. bi feri non vis, alteri ne feceris adeo vera, ut T. Quinctius Consules propugnabat, qui aietiam ante Mundi creationem existeret
legibus constricti 2 appellationi subiecti costerna. Hac lege tenetur Princeps. Undd
34쪽
Abraham filios Israel a Domino circumci-sin spiritualibus omnes in orbe pote itates C Udere iussus,etsi nonaginta nouem annorum iure Diuino caput inclinant, & primates esset, primus circumcidit carnem preputij Mundi tamquam ipsi Domino Iesu Chri-2φ' si is sui.Sine distinctione enim clamabat lex: is sto obediunt . Cum igitur omnes bomines uisua cuiusprie tu caro circumrsan fueris,l concludam cum Ambrosio qui sub Hiim casta peribit depopulos quemadmodum,et nuncine Romanasmi, vibis mitisent Imperatoribus indistincte intonat vox euagelica: Λἰ quis terrarum,atque Principibus; in ipsi vos omni- renatus fuerit ex a a Spiritu Sanctonmipotenti Deo , sacrae fili mihiatis 3 aliter εο intrabit in regnu Dei. Ex hoc est,quod Moy-ienim salus twaese non poterit, nisi ui usque ν, si in Egyptum pergenti occurrit Dominus Deum υerum, lac est, Deum Cisistianorum , ὰ ' Vii in diuersorio,& volebat eum occidere.Quia quo cuiata reguntur, veraciter colat. Ipsi enim CLXIV credens se iure principatus, immunem di- solus verus est , qui intima mente veneretur . M'μ' uinis legibus, habebat secum incircumcisu Dd enim Gentium daemonia sunt ,si uis criptu- is filium, que cum Sephora petra acutissima ra disit. Non ergo Imperatori contra diui-- circumcidisset,illico Moyiem dimisit Do-ina mandata praesumere licet, nec quidquaminus: inuere voles proloquiu hoc quidquid agere quod euangelicis, propheticis, aut PT 2
Principiplacet, legis babet olore non egre-lApostolicis regulis obviet. VlIi di politi uas leges,ut insulse ne dicam impie Regrediamur nunc ad leges positi uas , suadebat Iulia Imperatoris Seueri vidualquibus etiam sit Ρrinceps, cum in eis libere priuigno suo Antonino BassianoCaraealtae agat,secundum vim coactivam legis, non ecqucum enim quati per negligentia coram eolsubiacet, secundum directivam tamen te nuda stet sinum,& ille diceret: Velle liceret netur . Tunc enim iurasua ab omnibus custo' e siniso illa cotra ait: silibet, siret. An nescis te impe- dienda existimet. quando asse illis reueren- ratorC esse,& leges dare, non acci pre/exin-itiam praebet Iusta est eorum vocis auctoritas , si CLXVi.
de eam duxit, uxoris loco tenens, lus erat eliquod populis probibent si licere non patiantur. T.
eLix loco matris. Cambyses illicito germanaes . Nec enim tam imperio nobis opus, quam roris suae, cu i nomen amore captus,lexemplo. Si quid errat Princeps, non niticum eam in Uxorem cupere. , accersitos iu- plurimorum penaicie delinquit, Delicta viti .
dices Regios percunctatus eli An lex namque in lubdito vel parua, in Principe '''
esset, quae cum sorore n uptias contrahere magna erunt, quippe cuiuS vita in conspi ho . permitteretZIlli metu Tyi anni rei ponde, cuo est. Secti dum hoc diui Seuerus,& An- .runt: Nulumse inuenire lege mefratricu toninus Imperatores saepissime rescripse sorore nuptias contrabere permitteret sedatam runt . Licet legibus soluti simus, attamen i
se reperisse legem, qua liceat Regi Persarum gibus oluimus. id enim censetur esse genus si talii. 1t a facere quidquid labeat. Quidquid libeatὸ Per- obsequij c scribit I acta inius si principum CLIVii.
sarum Tyranno non Regi competit, si pa-lsuorum mores laquam exemplarem quan CLX. tienter auscultet Regium psalmistam. Et dam imaginem spectent . Samuel volens num Regos intellegite, erudimini qui iudicatis obiurgare populum Iudaicum de comissis terram. Seruite Domino in timore, a exultate sceleribus,quamuis PrincepS, non Prius re' eLY. -τμι ei cum tremore. V bi A ugu si in iis Quomodo em prehendere coepit, quam eorumdem H Vni go Reges Dominoseruium in timoreinisi ea, quae b orum tellimonio,ta purgasset innocen
contra iussa Domini fiunt; religioso seueritate tiam Dixit autem Tamuel adiniuersum Isra- probibendo, atque plectenaspaliter enim seruit, i el. Loquimini de me coram Domino, oc quia semo es , aliter etiam quia I x es .iram Christo eius, virum bouem cuiusquam im2 a bomoesyesseruit vivendo Adeliter. Quialteriis aut asinum: si quempiam calumniatus x vero etiam Rex est; seruit, leges iusta ρω- si oppressi aliquem, side manucula quam mu'cipientes, contraria probisentes conuenienti ins acie , j contemnam illud botae restituam- vigore sanciendo. In d8 eit qubd,& ipsi Impe lque voLT I dixerant isones caluminatus nos, ratori datur Paroch us, cu i subesse debet , neque oppressisti, neque tulit de manu alicuius L i, praeter etiam Romanum Pontificem, culiquidpiam. tque ad eos : Testis est Domin s aduer
35쪽
24 Reges cur, & quando creati.
aduersimi vis, testichristus eius in die hac, quia non inueneritis in manu mea quidpiam. Et dixerunt. Testis. En quomodo innocentiam publicat,priusquam increpare incipiat. Ρωstea vero ait Samuel ad pulum se. Nunc
ergostatem iudicio contendam aduersum voI, ram Domino e omnibus misericorae s Domi'
1 exiY Π ,6' fec/t vobiscum.Tuba ergo legis, prin- cipis sit exemplum. Deus ipse ut Iudaeoru exprobraret infidelitatem, orbe prouocat ad Iudicium, ut si in eorum desecisset regi,
min videat. ei, inquit9omnes populos imtius Orbis terrarum, is inter me, et pomia ita,
dicent di quid a me fieri debuit,quod fecerim. No sine mysterio,singulis diebus, Sabbato
excepto,Mana de to Israelitis defluebat, At, cur Sabbatum excipiebatur)mysticam, i tui cilicet, Consules, PKtores, Procuratores, Ducem creandi. Vnde Lonoras creatio
& elemo de regalibus dicitur & si quis pro my timagistratu se gerat, cum non sit, lese maie-
statis tenetur. De Regalibus dicitur, quo- Γώ-niam ex lege regia Romanus populus in .' 'principem omne suam transtulit potestatC, os ἡμιδQuod aute hee potestas in pricipe resideat: clare probat. Ad cura Principis inquit Mo-υωι et destinus P Magistratum creatio pertinet, non
adfauorem populi. Immo inter regalia munera,hoc est maximum, Magistratuit crea- cis. s. I
tio.Veneti, qui ex Supremo Concilio, vul- tricis gariter dicto Gran Configlis, Rogatorum Senatui, vulgariteri pregadi difficiliora ruri is.,.
remiseruntseruata tamen ad se ultima pro-ῖ , ἔ . uocatione,hoc unum in supremo conciliotaquam signum regiae potes alis, Magistra- CL sed praesenti instituto cogruentem ration is , i. inculcat Theod.Cum imopsobominibus lege praecepissu quiescere die Sabbati, docuit illos, ipsos actoseruarenaece in. Verissimum est illud Salomonis oraculum: secundum iudicet inquit populi P cI ministrico qualis rector est riuitatis,tales intabitantes in ea.Hoc ora,
eulo forsan edocti Barbari AEthiopes adeo cinxi. Regem imitabantur, ut si quando Rex ali, qua corporis parte debilitaretur, ipsi quoque domestici omnes sponte sua eandem
partem debilitaren Turpe enim existima. bant, Rege claudo, non & omnes claudos amicos esse. Quasi regiae inimicitiae esset cuis claudo Rege,non claudicare cum caec nocscutire. Rex qui opere non est potens,nec coram populo potens eric in sermone. Iesus cada , . Nazarenus prius dicitur sine potens, po-
π, sleas mone. Nec umquam legitur docuisse nisi prius documenta secisset. C pit Iesus a-
lam ribilis ver fatearu agis esse decor . Aut regale puto, quam Iegis iure salutum, sponte tamen legisese supponere Regem, Gratia fit magno,qui temperat omnia, Regi. III Creadi Magi stratus potestas, in quiqbus Reipublicae elucet maiestas, quae ab- sque Magistratus interuentute perari non poterat.Na Magistratibus aitCici rosysque, . ti Q. qui' sinis mineri Rempubficam, et ex eorum compo Pion Quod cuiusque Reipubως genus sit, . intelligi. Hinc eorum creatio,liue institutio Magistratuum maxima pars es muneris Imperatoriq. Quo factum,ut lex de Ambitu in Vrbe cessaret,ut & nunc in Romana curia cessat, cum Benefitiorum collationes squq loco sunt Magi liratuum9 ad Papam pertineant. staminam scribi ζ Bariolus Meo seruaretur quoad fos,qui sint ad rentes Pipae.Et id os alis,quod Decreti fecer ut mul. COROtas constitutiones, tamen in tractatu de Simo. nia,quae est idem, quod ambitu nullam nouam c--iem obtutions fecerunt. Ratis,quia Timonia non punitur, ut debet.Huiusmodi autε facultas,
quam carain pretiosa populo vel Principi- cinubus, Hungari fidem faciant, pro qua in sedi V Luitute redigi maluertit, quam sinere Regis sibi abripi electionem.Exemplo sint Polo. ni tot Bellis satigati, ut proprio sanguine trafert bere sus ti bertatis voluerint priuilogium, eligendi ad sui placitum Regern quam donis onusti, usum intermittere, vel V X alterare De Venetis,Gallis,& Potifici, locupletati reserunt annales, quomodo rota. te fortuna,volitauerit etiam Episcoporum electio modo Principe, modo populo, moedo Curias promouente, &gladiopi qualente sortiori . . C MIV. Viis, & necis potestas,puta a Magi- viu. stratu damnatum absolvere,absolutu damnare,a se ipso damnatum, donato crimine, vita dare, quod nec Romano Senatui, firmato Imperio, licebat: Sed non Senatui ly- neis. G.
bertaι adpaenitriam erat Ne occasio suppli-
36쪽
candi , vel malignis artibus sinquit Con sacris linentesne Idoloria turba sine hono- stantinus Imperator ) tam proe idum , relanguesceret. Cbristote um facere luit,
quam officialium, daretur. Igitur de cete- eumque inter Deos recipere 7 modo Hadria-ro iuxta criminis qualitatem, legem opor- nus cogit se fertur,qui tepta in omnibus ciuita- r. it. eisin tet seruari. Hinc inaugurati Senatu non tibus, ne simulacris itiserat feri, pue ille ad
promouentur ad ordinem per gladium, utiliat paras e dicebatur ; sed probibitus est ab os,
ad Solium gladio promouetur Imperator. qui co Hetessacra,repereinit omnes Cisistianos CLxx Nam gladius vitae, necisque potuitatis su-lfuturos,si id optato euenisset, o templa reliqua ΦK premum est signum. itedum inquit Taci- deserenda. Vel cum Cicerone. Christi l acra o in λωtus solutum a latere pugionem, Coi in respuere Romani quod Imperis crederent εω -
1 . . plici consuli in concione reditasse, laviam iusinon decere maiestatem, ut unus tantu coloe vitae, I necis. Egi nardus Caroli M. cancel-iretur Deus. Vel cum Auaustino,Romani larius cum a Parisiensi Senatu morti trade- qui etia adsienaru Deos adorarunt, respueretur, quia Caroli filiam violasset; Carolusirunt Chrillum,ne unacu alijs veneraretur, c um .
CL . ex improut euabloluit, filiaeque nuptias, quia solus voluit adorari. Quidquid sit de 'η ut honori consuleret, & quantum posset Romanis erroribus , credo ius rerum sa- Vc is Imperator, publicaret. Cla Nero& L.Sali. crarum in pectore Romani Pontificis,tam enator cum ob nimis aspere actam centuramiquam in scrinio conli stere, quem uti Cbrissia Cn. Bebio Tribuno Plebis, Re i pro ro-iescarium, ininium ristianorum nastorem, stris agerentur. Senatus, decreto suo, eosimagistrum a iure ad tuniadae Eeclesia Dei Maii. e. liberauit, ad quem iure tuo pertinet ratio ivna cum Tridetino Cocilio, adoro, O mira stipis nem cxiger nota reddere. poteria exclamat Augulturiis O infassibilis V. Ius rerum sacrarum dicunt multi)&Jgratia Saluatoris i quis plebeium piscatorem,
probant exopto Aruas filijs Moyses; que Iu-xApostolorum facio crederet Principem , cadaei Rege, & Ponti secin voluere. Po t Mo- Regibus obsipere Reges factificare: eguis om-sen ieribit Iustinus) etiam eiusfilias Auas,imbus imperare, mundum refrenare legibus, in Sacerdos sacris γ' tilis,mox Rex creaturis im9nes calcare pedibus, iubere virtutibus , perque exinde bis mos apud Iudeos fuit, is eo sellum seminibus aperire Eet; gaudere cum δε- δε
dema reges, I Tacerdotes haberent: quorum placeret, immortale reguum conuersis donare, a i , iustitia religione permixta, incredibile quantum negare peruersis , merita mundi cognos ere, tub ec ' coaluere. Sic apud Romanos ex Poeta pas, e crimina semiribus ne rare. Ouid si xiv. Rex is ritis Rexide hominumaebiq;Tinerdos. aliquando in sacrorum messem legantur Regibus pollea eiectis , penus Senatum Imperatores posuisse falcem, intelligas hoc ius fuisse,testis est Liuius.Cum Romaeiquoad protectionis titulum, non cognitimis. ij. Cautu, ne Pst ter Senatus lege, Bacchanalia nis, vel adminii rationis, quae soli Petro, in Itilia celebrareturi quis tale sacra solemi&iuccelloribus suit comissa: Tu es Petrus, ac necest iu duceret,ne sine religione ac piaculo ο super banc petram aedificabo Eces fiam se id omittere pose,apud Praetore Urbana profi-imeam. terramyraetor Xenata cossuleret diei permissu Debes aiebat Leo Papa ad Leone Impe.
esse cram in senatu cetum non minus Ufent, ita ratorem) Imperator in unctanter aduertere,n
id acrum feret tu ne plus quinques a. risito in-lgiam statem tibi non solum ad Mund re
teressὸnt.Mutata tande Republica,in unum mendio maxime a Eeclesiae prae idium esse translata imperij maiestate, aera ct a libi amicosiarum. Principe Isidorus sectiuenm m. rogauit, eui primi imperatores Senatui no- quam in ra Ecclesiam potestatis ad te culm, nulla indulgerent,ut cum honore paulatimina tenent vi per eauim potestatem dis iplis tumularetur Rei publicae libertas Exeploinam ecclesiasticam muniant. iii Senatus Consultum inTiberium latum, VI. Ius mittendi,& recipiendi Logatos, Uxv cum inter Deos Christum reponere tenta- Regiu dixit Curtius. Et si qui imis
ret. Sic Rex Seuerus Christo templum cies regia manebat. Nam et Legati Gentium
37쪽
xν i. sentis ait Cicero 2 itis Legatorum cum hominu P '' praesidio mimisi fetum etiam diuino iure esse
vallarum. Si quis igitur legatum hostium pulsasset, ius gentium dicitur violasse: quo
2 6 Reges cur, & quando creati,
sanctum,& apud barbaros colitur. Sic enim l gnandae ius impetrarunt. At ias sine priuile
me;Testis est Comodus Imperator, quum cuc iv Perentum familiarem suum capite damnauit, quia monetam sui signasset imagine. N a L .ia, cautum, Ut & in patriam nostram molien-l Ariandrum AEgypti Pr sectum Rex Ρedi - 4 tes hostium legati, remittantur impunes .l serum securi percuti iussit, quia nummos Romam a Superbo Tarquinio hostes misi publicos propria percusisset imagine. Tur. s, ut consanguineos sollicitarent, di nocte cis adeo pretiosum hoc ius, ut numquam
gem reciperent, detecto facinore,compre hensi legati, etsi crimen laolles sidceret: ius tamen Gentiu valere placuit: neque solum cossideradum quid merito legatis patiedum quam Romanae virtuti tribuendum.ΡWt B; . m. rea huiuS facinoriS noxam magis penes eos Mor. s. esse, qui legationem imperarunt, quam qui obierunt: quia Us patare necesse fuit. VII. Extrema prouocatio, quς populo antiquitus, Senatui postea, Ccsari tandem iure debita. Etsi enim Tiberius, ut refert Tranquillus,quςda aduersus sententiam sua decerni passus eliseruile mysteriti erat, ut Iarua imponeret amissae libertati. Immo Ιustinianus capitale potestatem, qua Domini seviebant in seruos, pietatis correxit Praetextu ; seruis data facultate prouocadi ad Principii statuas,casu quo durius,qua paresse tractarentur, Dominis: quod cotra dominorum antiqua,&absolutissima potesta. tem usque ad caput in seruos stulendi, non a se . s quia Reipubli interesset ut Iustinianus f protestatur)nequis re sua malὰ utatun R 'T. . rum enim suam quilibet Dominus, non so- ς' tu in utendo, verum & in abutedo.Sed quia Domi sue, seruis suis dicere impune,etiam no iure,vestigium erat aliquae libertatis, &popularis dominationis ; indd utilitatis publicae,& pietatis pKtextu, inusitatam prinuocationem ad principum statuas,vel qdes sacras seruis largitus est. VIII.Monetam cudere preter Principe nemini licet.Apud Romanos lata circa mom netas religio erat, ut qui mone a Principis risiis ,. Vultu signata costasset, lege Cornelia tene iii retur. Nili tame speciali priuilegio daretur. MM-. Vt Antiochus Simoni Sacerdotio Princi . tar' ' pi gentis Iu deorsi permisit proprio numisma percutere.Sic Iannesesano a I 3 9. a G. Sed . a. rado tertio Germanorum Rege pecuniet si-
clam in Urbem,C6sulibus inteferres, Re- priuilegio subditis dato adhue uideatur m. -violatum. Hungarorum pliata inquit Otto Frisigensis in tam spacioso ambitu, rege ex cepto, monetam, is telonium babere audet. IX. Bellum inferre,& pacem dare solius CXCV. Principis proprium est. ΗΓ Imperatores O. ,
inconsultis, quorumidet armorum mouendorum
copia tribuatur. Sic de pace,& ineudo scedere apud Saluilium legimus. Senatus ut par erat, decreuit,suo suique populi iniusu nul p iuisses indus fieri. Sic apud Livium. Contrem uersa fuit, utrum popuI iussu Bellum indiser tur,an satis Senatus consulto.Peruicere Tribω ni denuntiando se desectum impedituros , ni Quinctius ad populum ferret. Quod verum cum Aristocraticἡ regeretur populus.Summa tandem regiminis delata Cesari, ius belli,pacisque componere dedit eidem. Adrastum tam spus Iurare: namque is ius babet regni potens m riuitatem federe obstringat suo.
X. Ιus Uectigalium, quae e Imperatoru f
rie constituere, nec praecedentia reformare bis c. a. aduere, veI diminuere licet. Hoc pretextu
Christa Iudaei suspederut in ligno. Hunc m- uenimus prohibete tributa dare Caesari. Vecti. a. galia quemadmodu a solo Rege, vel suprema tencte potestatc imponutur,ita& remittun tu mei us enim tollere,cu ius est dare Vnde Turcara regnas imperator Muphthi alloquens, ab eodeque quςrens a quo Turcam suisius Sacerdos Mumthi dictus crear turdrespodete Muphthi a te quidem. Repli cauit ill meum ergo, tollere, capite igitur plectaris, & facili est. Tributa remitisse S xonibus Carolus Magnus linitur,ut Christi religione libenter agnosceret: Sic Devia si si istis Longobardis,duces eorum liberos esse
iussit, uno tant si resia seudi vinculo obliga
38쪽
ia toe. Nouuna etiam imponere vectigal Rex opes est . Ferdinadus I. cuidam indulsit qui Neapoei'' li in magna mole phanonem, seu lanternam eXtruxerat nauigantium gratia
XI. Ius Νundinarum , idest generale
CC. forum solius Ρrincipis celebratur consensu. Vel Senatus, dum Aristocratia regimur. O res visor torius seribit Plinius a Senatu petistini bi instituere m agris nudisas permitteretur. Hsc sunt ssima,& principalis ima capita quibus regnorum arcana, pro viribus vulgare possumus.tatem insignia,quae populo regem adorandu molirant,inter multa, quae populis suere diuersa;communiora haec sunt: Fasces, Trabeae, Curules, Annuli, l. Pistere, Paludamensa, Praetexta: inis quὐd
aureo curra quatuor equis triumphatur.Toπμ-M , hi unicae Pe Palmatae: omnia deniquὸ Homc s. ra,s insignia, quibus isnperii dignitas eminet. Ρro coronide hoc unum perquirere rostat, EX quo personarum Fenere desumere
tur Rege Cui scriptura satisfacit. Saul ex ovium caula Regis deductus in aula haud armentorum ted hominum pastor, mon strat, quod Regem non saeit natiuitas, sed
virtus . De eo enim prouerbium exierat.
Num Saul inter prophetas J Dixerunt qud ei. Num cluare nos poterit istest a despexerunt eum, a non attulerunt ei munera, ille vero dissimulabatse audire. Virtutem , quae 7, regale secerat fatum, satum ipsum aemulabatur,&quem Virtus altiorem fecerat animo , ipsum & comore secit. Stetit in m
opus, o altis uis Oniuersi populo ab is mero, ossimum.Et ait Samuel ad omnem po-mtu Certe videtis, quem elegit Dominus , quin uiam non fit dis isti in omni populo. In quacunque enim re illis obedirepti v bomines
4-.EA vosint, quos putant optimos esse. Hinc testo' Seneca . Primi mortalium, quique ex bis geniti natura incorruptis inuebautur eande babebant,
potentior esse nisi, qui mellari Tantum enim quintum vult potes, quis nisi quod debet inon putat, pos . nis ergo seculo, quod aureum perbibetur, penes si pientes fuisse re ens Assidonius iudicat.
Hi atinebant manus, o infirmiores a υasHkribus tuebantur: suadebant,di stadebantque,et Milia atque inutilia monstrabant: Horum Armantiam, ne quiddeessetfis, ρωι id an, sortitudo arcebat pericula ineu ficia augebat, ornabatques iselas. Oscium erat imperare, non vi
regnum. Nemo quantum post aduerari eos emperiabatur per quos coeperat posse. Iec erat cuiquam animus, in mimia aut causa: cum bene
imperanti beta pareretur , nihilque Rex maius minari male parentibus polisti, quam G abiret e regno, & Ouidius. Aurea prima sata est aetas, quae vindice uulgo spontesim, sine lege fidem, remque colebat: L 3ω Pinna,inietusq; aberat nec υerba minoriamo 2Ere ligabantur, necfupplex turba timebat Iudices ora sui, sed erant fine iudicetus. Urgebat quidem iudicum Regiaque nomina: sed cum nulli esset animus in iniuria, aut causa, beneque imperanti bene parere. tur,videbantur sine iudice tuti: Illeque imperabat, qui prius parere didicerat. Reminiscedo per subditos coepisse, posse, aduersus eos non experiebatur quantum posset, qui md eparet in Cicer videtur, qui alb- quando imperet, dinus ese. Itaque opportet, et CCvii eum,qui paret Derares acti quando imperatura Dot g. 3. et illum qui imperat, cogitare breui tempore ies epari iau. dan ridet medico, qui ciborum mensura,non inquinat, sed alitὸ Non
stringit fulmina Iovis, ut seriat, sed ut terreat. Picitie stabat in Areopago furia: loeus GCVid ubi iudices conueniebant ) mystico quidem designatς vultu placidae nempe e fla. sella enim solo criminum laxabant impulsu. Ridebant igitur, & timebant Regem.
I ia 1-Ridebant innocentia i etae ; Timebant, a ducem, o legem, con, melioris arbitrio. t vel potius a bono in melius ae nutabantur INaturae est enim ponoribus deteriora submitte cum inter ipsors pro sumnis esset, qui optire. Mutis qά imgrexilis acit maxima corpora i mus . Omnes antiqua gentes regibus quo praJ sent, aut bemen is imis. Nem prece it adi dam partierant , quo enus imperis primum meta de ea Gaurusviris Τὰ magnito 'ac tinris caetero; que mares uisit: Eli phimors gregem exies tib iam inter hesmnes pro summo, est Ismus. A rin: o i apte rector eligebatur, i leo Cly e felicitas erat gentium n qui s non poterat
ad homines iusti mos , et sapienti os L- uia. ferebatur.Et tuli inus. Principio rerum gensu, natio que imperia 'un reges erui, qμω adis fastem buius maiestatis non ambitio popularis,
39쪽
2 8 Reges cur, & quando creati.
populus nullis legibus tenebatur arbitria princi- l fuit diuersi pars P eniti, as corpus exerceturi, pum pro legibus erinit. Et Saluilius: i itur my l etiam tum vita hominum sine cupiditate agitatio Reges,nam in terris nomen imperis adstram l batur,sua cuique satis placebant.
3 Imperium, o Apostolatusfiat istant.
a Imperator unus debet esse. IO. 12. 3I. 3 Imperium, I Sacerdotium ab eodem pris. cipio veniunt. 8.4 Imperium is Volentia. I Violentia quomodo lex fatλ6 Romanam Gertatem Caesar, quibus meae, captiuauerit.
7 Drauni quomodo is Deo wmant Z8 Fortuna quid sit RI o Luminaria Caelorum quid niment dii Darius, o Alex. M. pugnant pro primam. 13 Orbis unius imperio regitur. I 4 Aurum metalgorum princeps . Lapidum Adamus.16 O amantarum princeps: Florum Rofa. 17 Quadrupedum Rex Leo: volatillia Aquila. 18 Animal um Imperator, homo. 19 Intentatis cateriarum potentia princeps. Σo Corinum est incomposeo. 21 In apibus υnus princeps.
Σχ Duosoles non posunt esse in Glo,
as Populus quantopost legem facere. 2 6 Imperator electus post more populorum corr
a 7 Regem ab initio, non ambitiosed probitas
ao Bestiae visae is Daniele,sigura regnorum ia1 Leo insigne Babilonici imperij. 33. 33 Asoriorum Monarebia cur Babilonica voceturZmr Chaldaica R34 Bablon, Niniues Regiae Agriorum :36 Aquilasenio non consumtur.37 Statua is Daniele visa, imperioru figura. 3 8 Capiti aureo cur comparetur Asiriorum Monarchia P 46.3 9 Caput arx Sapientiae: ko Chaldaeorum Monarchia rei quas sapientlia vicit. 41 Daniel ticinatur Caelorum regnum.
a Magi lumine gratit cognouerunt Chri Illam, non ex flesse apparitione . 3 Stella. quae Magas duxit, Deus erat: non st fu ordinaria. 44 Chaldaei inter sapientes nimisunt. 43 Nabuchodoosor filium Dei ante Chim.
7 Medo Persica Monarebia argenteo 'm'ri cur risimilata Z48 Chaldaeorum, o Persarum Monarchiae
quantum durauerint λήρ Medo Persica Vrso comparata P 3I.
gnarus. Fie Xerses. 32 Camosis crudelitas. 33 Tomyis exprobratio in Crum. 34 Aristi Persarum Monarchia ag data p33 Persarum Monarabia cur diuersis comparata figuris. 3 6 Graeca Monarebia aeneo tri comparata Z37 AIM. M. intemperantia . Eius Successi rum libido. Tormes ductae in uxores. d. 3 8 Dard iactistia, potetia carea Alex ra. 19 Paris Alex. M. comparatur. 6 2. 6o Alex. M. exercitus , quo numero militum constaret d61 Alex. M. magnitudo. 6 a Gusiam in besti celeritas. 6 ex. ebrietate vincitur 6 3 Alex. M. Hirco caprarum cymparatur.
66 Roma is Romulo Mundi Domina. 67 meantium noua Roma.6 8 Romanu impei ici tibi, ferreis assimilatur. 6 ρ Romanorum bumanitas ad belligerandum. o Iudaei cumgetibus probibentur fleuus inire. 1 Itidas Mactabeus cum Romanis cur famdis habuerit. 71 Romanorum regimeu variam. 7 3 manus populus legem regia cur ediderit.
7 4 Romanum imperium sanguis ferro plan
40쪽
76 Cur fumine non absorpti λ77 I 'mutas vulturum auspici, latronibus AsBlum erigit, 3 Fratricidium Romuli. 7 9 Amulos ferreos cur Romani gestarentP3o Roma robursignificat. Cm cnaferrea mp ratores insigniuntur. 8I 'iturum auguritim quidsigni et ZZ a Romanu Imperiti quῶtofuisset duraturum)83 Impe a ortimsocorda. Roma capta, gallina creditur.
84 Digiti driem instatua quid murent. 8 3 Capitali piem in besia Danielis quid ist86 Imperium aprobat Christus. 92.9487 Oziauiano Augusto CHistus cum Virgine
88 Circulus circa Tosem quid tempore Augu'
8 9 Augustus cur Dominus appellari renuerit'9o Tres1 oles in inum, quιd si Ara Cbrim dicata ab Augusto. 9 3 Imperium contra I in mora inuentum. 93 Cisseus, Romanus ciuis. 93 Census impositio generalis quando facta λ96 Impnatores Romani iusti censentur.
98 Potestates is Orbesupremae, lue. io 3 Imperators Fus Dei gratia disitur M.
tia Patriarcha. 1o6 C ab lae. Iuliam ιmpietas. i o 7 Imperator non dii itur Pontifex.lo 9 Imperato Melpo Papa n. Ilo Imperator Canonicus T. Petri. 111 Augusti cognomen in kὸ I l 3.112 Fati decretum, υt Magni Duces validos habeant competitores. ii 3 Franciscus i. Gallorum Rex, Carolus Wo Soli manus emtib. II 4 Myerator quando caeperit adorari ii 3 Imperatoris Maiestas. Ii 6 Imperatores non nisiscripto adibantur. i i 7 Imperatorum liberauetarquat, risi 8 Quot modis acquiratur regnum. ii 9 Romanipopus victa libertas. Iao Imperatorti Catalogus ex modosuccessissi.
tulus alta petit: ut enim a Deo Apollolatus processit , ita & Imperium, que fraterni Elt,& quemadmodum unum voluit Pontificem Christus. T. es Petrus, o super bane petram aedFD abo Ecclesiam meam Tibi dabo claues Regni caelorum ita & unum voluit Imperatorem . Maxima qui scribit Imperator Iuli in ian. Epiphanio Patriarchae Constantin. in bomisi. htis sint iana Dei asperara collata es mentia, Tuterdotium, O Imperium: eo illud quide DADinis ministransiboc aute tam is praesidens cael gentiam exbibens ex uno, odemque principio
utraque procedentia humanam exornant tatam.
Quod si dicas cum Cicerone, ius istud,
quo unus omnibus Magistratibus imperat violentum videri Responde ex modi ca,& sapienti temperatione violentiam, legem faciam esse iuridicalia ; Sic Florus de Numa Popilio is quodUO iniuraa occupauerat imperiis, religione atque iustitiagubernaret. Etsi iterum instes, Iulium sarem Romanorum primum Imperatorem tyrannil ce Reipublicae libertatem tradidisse catenis,cum militem donis, populum annona ,
t cunctos dulcedine otij pellexit ; insurgere
paulatim munia Senatus, Magistratuum , legum in se trahere, nullo aduersante, cum ferocissim: per acies, aut proscriptione ceci dissent)Iterum dico. Potuitatem omnem a 'ς -- t. Deo venire, licet poto ita cis usu patores a Deo non veniant, sed permittantur, quo sensu explicanda carmina illa. Si forinna vitet, fies de Ri emne Consul, Seruissceptra dabat, aptiuis Fata tri bos.
Qualis haec fortuna P quam alijs, d cla-sissimis titulis explicat Euangeli ita FortunaZilla quς in Principio erat, per quam f. dia sunt omnia,& sne qua factum eis nihil,
ideli solii peccatum, ut Augustini ScXpl nat. Caeterum, Imperialem potestatem uti faecularium principatum iu premam ab eo. dem illo principio descendere,quo& Apostolatu undequaque abundant testimonia, praeter ea,quae de Regibus notauimus.αιπsunt