장음표시 사용
41쪽
simi cinquit Iacobus Faber StapulcnsisP l funderet spiritii. Mutis etiam gregibus,aut in Ellam Republicasem potestates , una Gilesiastis.t, quae Pontificia duitur, o alterasse utaris,quae Regia. In prima debet es, unus Monarcba ad rem sacram in optimo flatu comtinuandam, a bis summus Pontifex. In sicunda inus Monarcis ad rerum secularium m derationem , o ad Belga christiana contra bostem religionis conficienda, o bis Imperator Chris innoxu. Monarcis insacris Aaro,Elea- rus Phinus, narcha in rebus secularium
Belgorum gerendorum Moses, IV res m.
Fecit Deus duo luminaria magna in firma. mento Caeli luminare maius, ut prae. ssset diei.& luminare minus, ut praeesset nocti . Utrumque magnum. sed alterum maius.Sic
ad firmamentum Coeli, hoc est uniuersalis Ecclesiae Deit duo luminaria magna, quae sunt dus dignitates Pontificis, OL Impera-
maXima corpora pnesiit, aut vehementiss-ma.In apibus prim eps unus est Grues unam se- qiruntur orine titterario Imperator inus, Iudex unus prouinciaI ma vi condita est, Hos firmires ad tabere reges non potuit, et parricidis. deiuratur. Unum cino Mundi corpus inius in se animo regendum: et si duo Toles velint est,perAculum ne incendis omnia perdantur. Perpende xxui.
Orbis exordium ab unitate proficiscens s I. non enim plures creati Adami, sed unus, is qui solus praecepta iustitiae fili, daret; uno Aergo erat opus, a quo iurisdimo tempora- et li S procederet, licui procedit iurisdicato spiritualis ab uno videlicet ripa : teste XXV. Augustino . Si populus sit bene modoratus , et grauis , communisquὰ utilitatis diligentissimus custos , in quo unusquif- ω.que minoris rem priuatam, quum publicam toris . Ille spiritualibus, iste carnalibus pendat onne recte lex fertur,qua huic ipse ρ
praeest. Et quemadmodum in Celo multi. plicatio Solis generaret excidium;ita Lunata cςlesiis, quam sublunaris minime multiplicanda .Sic legitur Dario Persarum Regi respondisi e M. Alexander, percunctanti, ut Mundi regimen ex aequo diuiderent δConcederem si secundus,non par mihi vellet haberi. Quoniam ut Caelum duos Soles: Sic orbis terrarum duo summa imperia pati non potest . Omnia enim ad unum
primum natura reducit. In unoquoque genere illud omnium est mensura, quod persectissimum. orbem quoad totum,vel partes speculare,& unius imperio regi videbis. Ab infimis numera,& inter inanimata, ainro principatum metallorum, lapidum, ad manti dabis . Ad superiora pollea gradatim conscende, inter vegetabilia: Ρlantarii princeps, oliva est: Florum, Rosa. Inter 1 ensitiva, Rex quadrupcdum,Leo: Aquila volatilium regina; animalium Imperator, Homo. Domina ripis ibus maris, o volatilibus Clati, O vnimos animant bus,quae minuentur super terram Hominem seruas cuius mentis potentiς intellectivam venerantur,
ut pri iaci pem. Maxime rationi s A ri s loteleccon sint m est bum intenectum omniapraecessisse, I prestantusimum onmium t natura domi, ii me se. Vnum cor, unu caput animalibus
natura ded i quod in inferiora mebra diue
lo lueat creare Abi Magistratus , per quo uares,iis publisa, admi strem Recte prorsus. Porro spaulatim deprauatus idem populus rem priuatis Reipublulae' ferat, atque habeat venale suffraggium, corruptusq; ab eis, qui bonores amant, regnum in se factiosis consceleratisque comittat , nome /tem rem, si quis tune XXVi extiterit vir bonus , qui plurimum possit , aduemat huic populo potestatem dania bonores , c
in paucorum bonarum, vel etiam unius reddat
arbitrium . Ita sectum , populus ab initio eum volebant Regem , quem ad mutestatis fastigium non popularis ambitio , sed spectata inter bonos moderatio pro. uehebat. Sed postquam se i repentibus Ui- ouis. i. t ijs,in tyrannidem versa sunt regnatomnissque caro corrupit viam suam, ad eout Deu Gre si poenituisset, hominem in terra sectis , nec xxvul.
populum puderet dignitates sub hasta pro ponere, unde no potentior, qui melior, sed qui ditior; Deus a quo cuncta procedunt, permisit, imo secit, quod ad unius arbitriu, totius orbis deueniret potestas; qui cuncta discordijseivilibus sessa,nomine Principis
sub imperium accepit. Perculsum enim Vn' xxIx. dique,ac p rturbatu imperij corpus, haud μ. α dubie numquam coire, & cossentire potuis 'set, nili unius praesidis nutu,quail anima,& xxx. mente regeretur. Mytterium, quod pro- F-m
pheticis et ia figuris delineatum, videre est cu' s
42쪽
apud Danielem.Vbi surgentes illς quatuoripictia,tum humana,tam diuina atecelluit. XL bestiae Leo,Vrsus, Aries, & Hircus pugna-lConstitutus Daniel inter Magoes, sapientes comedentes, comminuentes, pedibusites,& hariolos Babylonis, a Nabuchodo- . que cςtera conculcantes animalia, umbrasnosore Magi iter,de C lorum futuro regno sunt interpetrante Angelo 2 quatuor re-lquod defuturum nunquam, diserte vatici. gnorum, quq consurrectura erant de terra ; natus: Inde creditur non ex naturς lumine,
&quod notatu dignum, unius semper diri-thoe est,nouq stellae apparitione, Christi in- LII. guntur imperio . cunabula requisiuisse Magos,Dei enim sa- Leone alis aquilinis ornato adumbratur pientiam, quam ante secula abscondidit My- Babyloniorum , siue Chaldaeoru; & Assy- Deus,nemoΡrincipum huius seculi cogno- ἱ- riorum prima Monarcilia. Babylonica viniuit,teste Paulo, sed potius lumine gratiae G. cata,quia Ni mrod regni sedem in Babylo- ue Spiritus Sanini inspiratione, iuxta illud . .. ne Chaldaeae metropoli posuit: Initium Re. Esaiae. Et ambulabunt reges in lumine tuo, λ ό - γεωπι fuit Babel. haldaica dicitur a ro Magis cognitum Christum credimus Stel- .. gione Chald a orietati,ubi plantate Baby- la enim,quae Magos duxit ad praesepe, cre- Mui.
lon,Vnde ab Isaia decantaturBablonibra, denda non est Astrologorum character s 3η γ sa in regnis, incidit 'erbia Chaldaeorum.Vo.icum astrorum natura sit, ut ab oriente incatur Assyriaca propter Assyriam Babylo- occidentem serant unStella vero,quaeManiae iniunctam: unde in prima Monarchi algos duxit ad praesepe a Septentrione ia V duae erant regiae Babylon,& Nini uen,quasu Meridiem veniebat, ut monstrat locorum Pro regnantium indole modo illam, modolsitus,Mesopotamia nempe, ubi nati Reges hanc incolebant Monarchae. Astimilatur Palestinam versus,quae Mesopotamiae, ad XXXV, Leoni aquilinis alis ornato; Sicut enimLeolSeptentrionem contraponitur. animalium omnium nobilissimus, ac fortis Confirmari etiam potest cum Chryso. -. xxxvi. simus inter bestias, quasi Rex terribilis culstomo ex temporis obteruatione, quo stella
male state quadam incedit: & ipsa Aquila,llucebat;lucebat noctu,radiabat die,& Sole
nec senio,nec languore consumi tunita quo-lsulgete magis corruscabat: quam tamen lu-
queli c Monarchia maiestate potentia, &lcendi vim, non modo stellae, sed nec ipsa
diuturnitate reliquis longe antecelluit;mil-iquidem Luna sortita est I ergo astrorum linle scilicet sexcentis qnadraginta sex annis mina transcedit haec Stella. circum circa protracta i in quo sequentes Ρrobatur tertio ex interpolatione luce- non gloriantur. di, Modo enim occultabatur, modo radia-
Detineata est secundo haec Monarchia bat;& Regum pedissequa, pergebat, cum
X vii in colosso illo Danielis. Cuius caput ex auro pergerent stabat, cum starent. Dux itineris optimo erat: pectus autem, I brachia de argem facta, semper lucebat, cum ad praesepium to, porro υenter , e femora ex aere tibis autem incederent:tunc latitabat, cum deu tarent, ferreae, dum quadam pars erat ferrea, quaera ut umbra iter monstraret ad lumen.Hκ am
vitae autem Bilis. Caputaureo comparatur pri item Donclud it Cbrysostomus non agit Ad mo propter dignitμtem, Q eminentiam: qu iris motus, sed virtus quadam plena rationis .mad modum enim in corpore humano, ca-lQualis erat haec virtus tirtus illa que in coepitis primus est locus, unde & capitis si uellumna nubis praeibat Iudaeos : quς inflam
pri Institulo condecoratur a quo reliqua ma ignis de medio rubi ardens, non com 1.,ὸ membra non licet recedere: ita inter Miniburebatur, Deus est.
narchias, omnium dignissima Chaldaica Quod si quς ras, qua virtute meruerint ij. . ,,. suit, Esaia teile. Bablon illa gloriosa in rein Gentiles Reges lumen fidei, quo adora-gnis , inelditas perbia C Haereum . rent ut Deum, quom filij crucifixerunt ut Secundo propter vientiam, sicut enimilatronem Vespondeo ex Danielis doctrina xxxix caput eit arx Sapientie,ubi ingenium,iudi- spem Redemptoris instillatam Magis,quacium, & memoria sedem sbi fixerunt: italflagranteso minimum astrorum signantes Monarchia Chaldaica ceteris omnibus Ω- cursum, traditiones parentum duabus sub
43쪽
eiendo columnis,Fidei sciliedt, & Astrologiae, eo Sophiae penetrarunt posses,ut & ab xciv. Ethnicis oraculis, inter sapientes Sapientissimi dicti suerint Chaldaei. ab in Solus Chaurassipis, o Iudaeus inpella
Perse existetem stegemque, Deumq. cos tes G - Facit pro Chaldgis,quod anteChristinatiuitate,Gentilium Regum solus Nabuchodonosor filium Dei viventis agnouit, predicauit,&adorauit. Ecce ego Nabuchodonosor video quatuor viros solutos, ambu lantes in medis ignis, o nihilι o, ruptionis in eis
est, ct species quarti misisslio Dei.
Auro postea assimilata est, tum propter XLV . opulentia: tum propter integritate,et vitae innocentia nam eis Idolomanica, compa- I: rata sequentibus,si non innocens alic tole- . . rabilior videri potest. Et haec circa primam Monarchiam. Secunda venit & dieitur Medo Persea assimilata pectori argenteo, tanto inferior prima, quanto auro inserius argentum. Pectori argenteo habenti brachia duo quia Perseo Medoque regno constabat. Inferiorem vero dicas, vel propter deficie tiam regiminis, aut diuitiarum; vel dura- l
m inuenisset mortuit, exhumauit, verbe'ribus caesum in soro combussit,horribili fas uitiae,&crudelitatis exemplo. Cyrus insatiabili dona nandi cupiditate flagrans, cum in Tomyridem mouisset Scytharum regina, ab ea interfectus, in utre humano replerum sanguine coniectus suit. Bibe sanguinem, quem sitisti ius insatiabilissemperfuisti
Aristi etiam duo cornua excelsa habeti,&Vnum excelsius altero allimilauitDaniel MF. Persarum Monarchiam, propter beneficentiam, &liberalitatem licut enim ArieS c. t . 1 homines propriis carnibus alit, lanaque V stir, sic nonnulli persarum Monarche, Cyrus, Darius, Hydaspes, Artaxerses Longi- manus Iudaicum populum, & Hierosoly- Lmitanum templum libertati donarunt, di- c. a. uitiis, & priuilegi, ampliarunt. . g. Quaerent i,cur eadem Persarum Mona β chia diuertis figuris,puta pectoris argentei: Urii carniuori arietis bicornis exprimatu se LV. respondet Rupertus . quia ibi suere varia regimina, erga Dei populum, P i ad similitudi irem, & Aristis: quorum alterum ra--d Erpto, & cruore vivit; innocuum alterum neque sanguinem litit , neque rapto vivit . tionis breuitatem. Siquidem ChaldaeorumlRespice regnum illud , sub Haman
Monarchia durauit annis i 6 scircum circa Medo Persica vero. 2O6.
Eodem sentu Daniel eam comparauit Vrso, propter imprudentia,na sicut sipe he- uix betatur ursus,ita Persi; innumerabili homi. nu turba belligerates,magis a propria ignauia,qua a paucissimis hostibus cecidere deuicti Exeplo lit Cyrus primusPersarERex sui Geographiς ignarus in locorum angutias a Tomyri deScythara Regina tractus,
una cum exercitu ducetis Persaru millibus constate trucidatus, uti nec tant cladis nu-
L. cius superuiueret. Xerses si Geographiς pe ritus suisset, haud in Thermopylaru angustias penetrasset, ut lac oni de Spartarsi Regis, cu solis tercentis militi divigilatis, adio donasset viginti Persaru millia trucidatos. Vrso comparatur propi ercrudelisarent, saeuitiam inter multos, Cambysis, & Cyri.
Ille Cyri filius, illusus ab Amasi AEgypti' Rege, qui sceminam filis suae similem Cambis petenti, loco filiae misi rat; fraude
ML detecta, In AEgyptum irruens cum Ama-
quam crudele fuerit; sub Regibus, quam clementer populo illi se impenderint. H,
ma moribus ursus, truci surore, imani rabie uniuersu Iudeorum genus Ore hians aperto, deuorare voluit. Reges aute piscipue Assuerus,more Arietis lanis suis,idest opibus multis, quibus regnum illud abundauit , cundem populum fouit, & ditauit, nulliqedentem malignitatis inflixit, sicut aries dente neminem petit, imo vitam gentis illius lςtificauit, gratia Regine Est ber , &Mardoch i.Et hςc deMonarchia secunda. Succedit tertia Graecorum, comparata AEneo ventri, & 'moribus aeneis. VentricOparatur, quia sicut pectori succedit venter,ita Medis successere GKci. Uctri quod etsi omnem cibum ad se trahat, ad alia tamen membra ilatim transmittit 3 ita M. LucAlexander huius Monarchiae caput, quasi
volans regna omnia subegit, non tamen re. Da . at inuit,sed Ducibus suis possideda reliquit.' , Uen tri comparatur propter intemperatiam,nam intemperantis typ venter est,
44쪽
te ste Paulo , quorum Deus venter est . Ita lAlexander helluation ibus, &comessationibus sui homicida factus est. Femoribus comparatur propter libidinem : solitum enim Alexandri successori-λ bus sorores suas uxores facere.
Fem ibus sed PEMisas limitatur propter Alex. sortitudinem, & Belli peritiam, qua fretus Alex. cum solis 3 oooo. millibus militum Darium aggressus , qui multorum centenorum millium fretus exercitu , iactabat se pro uno milite Alexandri denos in
suo exercitu ducere. Pardo etiam a Daniele comparatur alas
tὸ fluuium, et cucurrit ad eum ira fortitudini, suae. Cumque appromnquasstprope Arietem, feratus es in eum , et percu FP arietem, et fregit duo cornua eius ; et non poterat aries resistere ei: cumque eum prostro et in terram conculcauit eum: et nemo poterat lyberare arietem de mann eius. Hircus autem caprarius
magnus factus est nimis: cumpo creuisset, ira Eum est cornu magnum , et orta sunt quatuor cornua cospicua pro illo per quatuor vetos Caesi.
Et si qtieras quid sibi velit iste caprarius
hircusὸ Respondet Daniel . Porro bircus ea. 'l prarum Rex Graecorum est, et cornu grande , quod erat inter oculos eius , ipse erat Rex prishaini, & capita quatuor.Ρardo,qui in ma-l mus . Quod aut fractoliti surrexerunt qua ηnitudine cane venaticum adaequat;& eui tuor pro Ego, quatuor regna de gente eius consur simile A lexandri regnu erat in exordio. piarum enim numerus, quas in Aliam tras misit, oooo. militum non ascendebant: cibaria triginta diebus fuere consumpta. Stipendia in septuaginta fuere talentis. Vnde Iustinus: Tanta apparatus exiguitate, ince tum est, Utrum iit mirabilius , Alexandrum vicisse orbem , an vincere aggressum esse Z o propter astutiam, & calliditatem , qua sapientissimos etiam senes iuuenis vicit Alexander. Pardo propter celeritatem. Vnde interroganti cuidam unde tanta tam breui teporis spatio stliciter consedissese respondit: Quia iubilsum procrastinatus. Pardo, propter foedam ebrietate, qui cum vino, & venere delechetur non vi capi tur, sed vino ebrius opprimitur . Sic M.Alex. laboribus, periculis inuictus vino vincitur. Aspice Pellaeum Parda, quo pulchrior alter
Res similesIest quisqua breuioribus annis. Confectos aetate senes, sisque labore Consili, tacit cunctos, in fore iuuentae. Ergo illi nocuere nidit, nec tela, nec bostes ; Vaeda ebrietas, Uraesidiosa vituptas. Honesta carmina, quorum genitor impius Poeta silet. Caprarum Hirco assimilatur, quarto a
Daniele. Ecce Hircus caprarum Deniebat ab Occidente superfaciem totius terrae, et non tan gebat terram. Pomo Isreus babebat cornu im De intra oculos suos. Ea venit usiue ad arietem illum cornum quem videram sumem --
gent, sed non in fortitudine eius. Et haec circ1 tertiam Monarch iam. Quarta venit,& Romana dicitura Romulo eius genitore, qui pater Vrbis, & orbis ciuitatino ine imposuit. Inde Roma Mundi caput dicta;& Romani Domini orbis. Terra m Dea, Gentiumque Roma
Cui par es nihil, o nibu secundum.
Gentibus es a s resius data limite certo, Roma spatium est 'bis, Orbis idem. Nec obstat Byzantium translatam filisse sedem , quia tunc Costantinopolis siue Bytantium Λἰ a Roma appellari ciepit. Eam assimilat Daniel, in illo colos tib ca Lbijs ferreis, cuius pedes ex parte serrei, ex parte fictiles. L in Cur autem Romanu imperiit in hae sta. tua tibijs assimiletur λ soluit Pererius, quia sicut tibiae liu mani corporis infima sui pars, ita inter Monarchias Romana ultima est. Tibijs assimilatur propter actionem: tibijs enim ingredimur, & currimus : se Romani belligerando, vincendo, uniuersum orbem peragrarunt. Orbem iam totum iactor Romanus habebat Ouis mare,qua tereae, quia fidus currit virus
Pibijs, ratione sortitudinis, quippe cum omne corporis pondus tibi, fulciatur , ita Romani super humerum , totius Mundi portantes imperiit,regna Omnia sustinuere. Tibiis, in quibus non solum ostium durities, verum, & carnis mollities. Siς in Ro- Lxi manis non sola ad debellandum sortitudo, sed & humanitas ad gubernandum.
45쪽
Tu rigere imperio populos Romane memento Hae tibi erunt artes, pacisque imponere more
Parcere subiectis,oe debellares verbos. Inde Iudas Machabaeus, quamuis strictissimo religionis precepto prohibitus cugentilibus inire sedus. Non inibis cum eis f
dus, nequΘ cum Dus eorum. Non habitent in terra tua , Neforte peccare te faciant in me, si seruietis Diis eorum, tamen cum audisset Iudas nomen Romanorum , quia sunt potentes viribus , I aequissum ad omnia, quae postulantur ab eis misit Romam constituere cum illis amicitiam, societatem. Tanta Romanorum fama, ut religiosus ille populus, qui semper magis pro religione, quam pro libertate habuit pugnare, nunc religionem pessundat pro Romanorum amicitia, videns sua superstitione Roman OS, Vincere religionem, penes hominu existimationem quae veritati semper opinionem praeponit, α ei, quod est, id, quod apparet. Tum λι-
mani regna omnia deuierunt, tum propter serream aetatem,& ferreos mores, cum sanguine plantatum imperium, sanguine irri- xlv.
Taguineo datu es Me regnis, Taguine cepit Sanguines' creuit, sanguine finis erit. Roma statim,ut condita cit,duos fratres
simul Reges habere non potuit, & parricidio deditari debuit, iuς luporu eit visa progenies,Iacentibus infantibus credo, Volero LoqFato lupa prebuisse ubera, haud enim alio debebat educari sanguine, qui totius Viriuersi gregem deuoraturus erat. Decurrens
fluuius a Faustulo expositos absbrbuisset puer , nisi seras autumasset, quae in ripam L
super venerant,destinatas a Ioue carnifices ut puerum dilaniarent, & erant ptaeceptinreso pedagogi, ut Romulum imperij rapinam edocerent.Α Lupa oblatum lac, ve nenum fuit, quo paruulorum debrutata hu' LYYVumanitas Amulium patruum Rege aggre-
niri populi, qui an b castra, Urbempossam l ditur, eo interempto facile fuit gregem in
in medio, ad sollicitandam omnium pacem re dFderant, in eam verucundiam adducti sunt,m rictitatem totam iii cultum versam Deorum, vidi ri ducerent nefas. si
Similitudo autem duarum ikiarum si- Loth gnifieat Romanorum regimen penes multos securum . Exactis enim Regibus penes Flamst .e. duos Consides tota potestas; postea penes consules,& tribunos plebis.Tum apud Decemviros. Iterum penes Costales, & Tribu nos: aliquando apud dictatorern . Dictatu. re ad tempus sumebantur, neque tribunorum militum ius diu valuit. Non Cinnς, non Sylle longa Dominatio: & Pompeij Crassique potentia cito in Cssarem Lepidi atque Antonij arma in augustum cessere, qui cuncta discord ijs ciuilibus sessa, nomine principis sub imperium accepit. Ita factum , Ut populos legem regiam ederet, in dx qua de populi cum ius in Cesarem transs
rendo agebatur,donando,quod iam amis rat, ac reueren tiae argumento tyrannidem, quam patiebatur, occultando. Sic in terga
Monarchia , temporis cursu postea diuita in Orientale , & Occidentale imperium . orientis Dominus,Bigantij stabat s occidentis, Romς regnabat. Tibiae serree tum propter robur,quo RO-
uadere, ut luporum mos est, pastorem percutere et gregem dispertiant. Ab augurijs leges auspicantes imperij, cum nouam mini irentur ciuitatem fratres, dissentientes de loco, conuenere inter se secundis auibuslitem dijudicare. Duodecim apparuere vultures, quae rapacia volucria, carni uora, &animata sepulcra, auguri si fuere, quo sauem tibus Didi, ius darent sceleri, & facinorosis hominibus Asylum erigerent. Horruit na tura, cum latrones c5uocari vMit, rapturos
Orbis imperium. Cuius primum facinus fuit statricidium; ita conueniebat militem sollieitari, qui per nefas fas sibi credebat de
alienis certare. Hinc Veteres Romani sese L lx
reos annulos in manibus suis gestabant , quafitrophςum sermς elatis, cuius origo Roma gloriatur, cum Roma graeco UOcabulo μωκ' robur significet. Huius mysteri j Lxxx typus est serrea illa corona, quae Aquis grant Imperatoribus solet imponi. Ferreis Ubijs assimilatur propter dura tion similitudine serri, quod caetera vincit 'metalla,qua anteriora superauit,&aetate superuixit.Ita vaticinati sui vultures numero LX Lduodenario, qui apparuere Romulo, cum inauguraretur Roma, mille ducἴtos annos
feliciter perduraturam credidit, cu singuli
46쪽
vultures ex reccondita augurandi discipli- I Bestialiscopita septem teneti deit se. . . 3. na centenos annos significarent. Circum l ptem montes . : P Renim circa mille centum sexaginta qua-l Roma κω tuor, Romani imperij incrementa dura- ouae assiseptem muro e re dedit arcertanti runt: donec suorum dispersione debilitata πρω Vrbs alta iugis, iique yre et orbi. p., a a Gothis capta, barbari in prouin- Figurari etiam possimi septem hisce cvG ciis imperii, ut Domini in proprijs sedibus pitibus septe primi Rege idest Romulus;
reciperentur. Tanta socordia caeperat, ut'NumasTullius Hostilius, Aneus Martius Uu cum Byraniij nuntiaretur Honorio Ro-l Tarquinius Priseus;Servius Tullius, Tam k ma ab Alarico capta gallinam ille interpre- quinius Superbus; cui tandem succesceretatus, quam Romae nomine una eum ali, in Cosules. En ergo sacris eo loribus delineata delicijs habebat. Totum hoc vaticinat 'imperium, ut tanto iustiuSappareat, quam est Daniel,cum pedum digitos ex parte ferreos, to multiplicatum scriptitris tum profaniso ex parte lites designauit. Fuit enim ser-itum sacris . Hoc unum retiar, quomodo LYYYreum ad Gothorum usque irruptionem,lChristus Imperatores cognouerit; vel re- μ vi. aliorumque barbarorum in Romanam di-jprobauerit λ approbasse legimus primo intionem: factum postea terreum ieius desedilpersona octaviani Imperatoris, quando ei mala maiestas, diminuta amplitudo, debi-scum virgine matre comparuit.Circulis etia LXXX. litata potentia, quum viribus disperss, da-icirca horam tertiam liquido, & puro Gelo, ni 2ι tum est barbaris ob Romanorum discor- orbem Solis repete a na biit, quo adumbra- e diam, uniri ad excidium Italiae, quae vi abibatur Augusti tempore venturus, qui ipsuimperialibus oculis longinqua, cordi mini- Solem, Mundumque totum iecisset, &me esse propinqua. regeret. Exinde Domini appellationem,ut GYc Decem illi digiti partim serrei partim homo deel inauit Augustus. Imo cum co- ν. M.tV terrei in multa regna diuisum figurant im-Idem spe stante ludos,a quodam mimo proe vita perium e quorum alia maiora, alia mino- nuntiatum esset. o Dominum g quum, &ra . Huius sortis lunt regna Christian in bonum,&adstantes, quasi de ipso dictum rum, Turcarumq: tamquam rami ex una esset, exultantes approbassent , itatim illa imperij arbore decisa, licet infesti au-iquidem manu, vultuque indi coras adula ctori suo. tiones repressit, ac die sequenti grauissi-Huie primae visioni, secunda Danielis mo corripuit edicto, Dominumque se post- Lxxx. concordat. Aspiciebam in visione noctis, ecce hac appellari ne a liberis quidem,aut nepo- ' bestia quarta, terribilis atque marabilis, π- tibus tuis , vel serio vel ioco passus est . tis nimis; dentes ferreos halubat magnos, com MVisi etiam tres Soles, qui paulatim inta. ζζὸ-.dem atque comminuem , reliqua pedibus unum coierunt; mysterium scilitat trium K suis comisams; Us se autem erat caeteris be-lin Trinitate personaru, & in essentia unius Itys, quae fuerant ante eam, o habebat cor- Dei sui: i ta quarum consortium recipiendusntia decem. Item consulerabam cornua, et ecce nasciturus puer. Gratitudin is porro titulo cornu almoarimium ortum est de medio eorum, Aram maximam in Capitolio extruxito tria de cornibus primir evulsa sunt a facietAugustus cum inscriptione latina . Ara si eius, s ecce oculi quas iaminis erant in cornulPrimogeniti Dei. Imperatoriam matella. isto, os loquens ingentia. Cornua decemitem approbauit II. quum ab Herodianis sunt Imperi j prouinciς: quales fuerint, vel interrogatus, liceret censum dare Caesa- XCn. sint non video cur immoremur. Cornutriὸ respondit: Reddite quae sunt Caesaris
paruulum oculatum, &loquens ingentia Casari, quae Dei Deo. Vbi non sinemus te. interpetrari potest de Turcis, de fidelibus rio verbumsunt,quod dominium fgnificat, pneteritis, pratentibus, & quod magis elltScriptura teste Domini es terra, & ple- ruit. de futuris usque ad Antichrilli tempora . nitudo eius corbis terrarum, diu niuersi, Quis enim figeiubet Turetco sortius haudiqui habitant in eo. Si esuriero non dicam , Lxxxv futurium imperium ρ tibi: meus seni morbis terrae,&plenitudo ectri, E a eiuS.
47쪽
eius. Terra mea β;& vos, coloni mei estis. 1 tint Ucribit Iacobus Faber Stapulensis, ιn XCum. Si ergo reddi Caesari iubet , quae Caesarisisthum repullis a summepotestates, a recis mit s. sunt. Imperium Cesaris approbat Christus. siastica,qme Pontificia disitur, O altera secu- Approbauit iterum Christus in Pilato Cae. laris, quae Regia. In prima debet elisis unus μ' saris Praeside, nescis quia potestatem habeo ἀ-lnareba ad rem sacram in optimo flatu conti- mittere NI crucifigere teὸ respondit Christus, nuandam. I bis SummusPontifex D secunda,N5baberes testatem aduersum me vllam,nis inus Monarcha ad rerum secularium moderas tibi datum esset desuper . Nec iure poterat timem,cI ad bella chrastiana contra bostem re- reprobare, cum imperiunil aliud sit, quam Γgionis conficienda, s hic Imperato= Griftia
animaduersio in facinorosos homines,quod norum. Monarcha insacris Aaron, Eleaetaru , cessare non potest,nisi primeuq innocentiae Phinees , Monarcha cum sectuarium , ποῦ homines restituantur, sed cum in peius sin bellorum gerendorum Moses, Iosue etc. Nec de mxperruat orbis, &suoru criminum magni- bent baec incia confundS. Quia et in rebussa' tudine laboret,aliter saluus esse non potest, cris in cularis Monari basacro Monarcse, et nisi confugiat ad te ruitute: quam Liberta- confisuto eius debet parere.E contra acer tis solamen, & pharmacum monstrauit esse narcha seculari Monarcis rerum temporalium xciv. Christus, cum mandante Cesare Au- moderationem, et hesio, gerendorum Christi susto , ut describeretur orbis uniuer- relinquere auctoritatem. Inde est,quod lIc ut . is voluit, ut Ioseph a Galilςa de Ciuitate Papa est Dei Vicarius in spiritualibuS. Ita, 1 ι,isa Nazareth in Iudaem ciuitatem David,quae Imperator Dei- Vicarius eis in temporali
vocatur Bethelem, ascenderet cum Maria bus . Vterque ab eadem aequivoca Prima mae
despontata sibi uxore pignante. Factum eausa spiritualibus, &ciuilibus respective z Ti.
est autem antequam Ioseph describe- prςpositus . es Petrus,etIuper buc petram retur in albo ut Verbum nasceretur ho- - sicabo Ecessam meam. Pasce oues meas:
esev mo,unde statim, ac natus Romano censuitSimoni Christus . Sic Dauidi Dominus. 'adscriptus e cuius census prosessione cum i Ego tinxi te in Regem super Israel, dedique t δ/ :: a IRomanus Ciuis Christus esse voluerit, nolimum Israel, et Iuda. Quibus concordat dubium, quod Vrbem Romam Dominus Sapientia. Vbi ministri regni Dei Reges
Iesus auctam in hunc rerum apicem proe vocantur.
nexerit, cuius ciuis census solutione voluit Imperatoris secundus titulus est si anti-escribi. Myllicanamq. notanda hςcta-iquos consula in licet humilius Christianissi, a cum numquam penitus ab Orbe codito mi loquantur moderni Imperatores uen hunc modum ne Babilonico quidem vel Papa dicitur in temporalibus , ut notat clacedonico,ut non dicam minori cuiqua Baldus , Et sicut Papa in spiritual ibus ap- 1. . . b. regno cocessa fuerit. Sed cur Romanis Ιm- pellatur Sanctissimus in temporalibus Im- :z φperatoribus tam speciale est priuilegium Z perator dicitur Sacratissimus ε Sanctissi- xcvi. quia Romani Imperatores merito appella- mus Religiosissimus. ri possunt Imperatores quorum Virtute , & Sicut Papa est Deus in terris ita & eii selicitate consilij, maximis periculis serui- Imperator. Et sicut Deus princepseli m. tutis, atque interitus liberamur ,3 ita petit in Caelis r sic Imperator Vicarius pius Imperatoris nomen. in terris, pro iustitia. Indd est quod ε Λι Suaderi hoc potest si verum quod no- toties Diui appellantur ImperatoreS , mina cosona rebus)ex titulis, qui ab Impe- ut videre est in Codice, Institutionibus, & UiLratoribus tum usurpantur,tum possidentur.lΑuthenticis. Alias Imperatores Ρapae, &Tituli, quibus imperialis decoratur ma- non Dei dicerentur Vicarij in temporali-iestas ijdem fere sunt,qui, & Pontifici dan-ibus; quod falsum, ut patet ex inscriptione. Nxcvii. tur: Pontifex enim, & Imperator cum ab Dei gratia egeaeus Romanorum Imperator sem- eadem causa ad eunde sere fine licet diuer-lper Augustus, ac Germaniae Hungariae, Boisse medio veniant, videntur conuenire in .imiae, Croatiae, Alauoniae Rex, A idux Am
48쪽
molae, o VUtember e cf. Comes Tiria s e. Non ergo Sedis Apostolicae gratia ,
..,ri ... Vt Episcopi, Patriarcha excepto tamen Venetiarum Patriarcha, qui spe ι i. m. ciali priuilegio, Dei gratia inscribitur Patri Eri archa ) sed Dei r a quo Dij terrae ius Evocantur, si tamen cum Dij appellantur;
ρε-. o . haud sui obliuiscentes gradum,qui de limo Ib ιρis. terra formati sunt,in talum conscendere, R &Iuper astra exaltare solium praesumant ,
ivli impij Caligula, & Domitianus,qui in-Α, ter Imperatores, Domini, & Dij voluersit πού primi adorari: Vel apostata ille Iulianus, dcuius pedes, Sarracenorum Reguli genibus nixi ceu Mundi Dominum visi iunt
Antiquitus cum in uno eodemque sta, i rei Sacerdotis,& Regis potestas;Pontificia
donabantur nomine Imperatores.
Rex limbominum, maebique Sacerdos, Sed cum ad rum ventum est. Nicolaus ri pa ad Michaelem Imperatorem ultra sibi nec Im rator iura Porificatus arripuit,nec Pintifex nomen Imperatoris auit ; sed utrique proprio intendentes obiecto, diuersis medi, pergunt ad fine: Pontifex ut doctrinae sermone aeternam comparet felicitatem Rex vero armorum strepitu ciuilem protegat politiam,pacem scilicet,qua: anima Corporis politici est. Nullus Imperatorem pro titulo urgebi quando tribunali, content altare haud tentet ascendere.Satis Impera T .is i tori post Papa a dextris immediatd sedere ;ρ - othoe spirituale habet quod in coronatione inter alias cmmoniasa canonicis Sacti Petri in canonicum,& fratrem recipiatur. Post coronationem vero in canonicsi,& fratrem Eeelesiae Lateranensis. Quo titulo sorsan
cnon subdiaconatus,vi vulgo diciturin Pontifici in missa mini strat serendo calicem, &similia. Alij tituli,quos a deuictis populis,& subactis prouinciis, sibi sumpsit. atque
usurpavit Imperator, puta Alemanicus , Got icus, Francicus, Germanicus, Anticus, Alanicia Vandalicus, Africanus, PiuS,
Felix, Inclytus, Victor, ac Triumphator, semper Augustus videri possunt in prohemio Inst it utionum, Digetiorum, & Codi
Circa Acini cognomentum, primum
Octauio a Senatu volunt impositu ob regiminis i elicitate, inde a successoribus usu patum: Ductum vel ab augendo,quod Imperator fines imperii prorogared beat, ut in coronatione iurare solent. Uel ab augu- Gt a dirio Augustus, quasi sacer veneratione dignus,& bonis inauguratus auibus. anmiscant Augusta Patres, Augusta
Templa Sacer olum Besacrata manu Huius, s augurium dependet origine verbi. Et quodcumquesua Iupiter auget ope. Is inter imperiales titulos Lomano populo charior suisse creditur 9 ut potὰ cum nus, & RomanuS eodem tempore par,
bus votis, c viribus imperium orbis agitaret. Fati depressi, ut semper validos adusarios,& competitores Reges habeant, qui eorum superbiam di dominandi libidinem quasi catena circumdent. Magnus ille Fr, ei seus Primus Gallorii Rex, infensu habuit Carolo V. qui licet redoptor Vrbi in orbis stadij sui clauo,Francisci fixisset fortunam: ni eodem tempore a Solimano Tu carum Μonarcha, & inhomanicae tyrannidis columna inii dijs, & armis satigatus, Carolus, Franciscus, & Sol imanus sibi ad i. nui cem obstantes,& pugnantes alter alteri sodali petra suisset.Sic enim in Falinquod
ad Caesorum analogiam, mutuo obscurem
tur lumina Mundi. Ad is 'cognomenmmre deamus , -- quod sui superbia origine Tacitum loquacem fecit,& pri uatae domus esIe dixerit, re. tinere sua: regis ver de alienis certare:Quo voto Imperatorum Diocletianum edicto sanxisse credo, ut in posterum Persarum more, haud aliter quam Deus adoraretur Imperato ac Principem adituri lius pedibus acciderent,ipsosque oscula reatur.Cum antea Imperator in modii in iudicum salv- raretur, & clamy de purpurea duntaxat apriuato habitu discerneretur. Ut sc& militibus,penes quos eligendi,& deponedi Imperatotem,post hac CGaris,staret Sacmsacta inatellas: vnde intestate moribus prisci Romani venerabilem, quam posteas quentes viti, odiosam , ritu, &. vestitus ciosam secere. Tantam miratus Maiestate Achalaricus Gothorum Rex ait . Tine δε- his
49쪽
ia'. bio ας terrenus es Imperator, contra quem nec ei populus amplius resistere posset,om- quicumque manum leuare annixus fuerit, 'si inique libertatis recuperandae spe stibiata, I suifaetumis reus erit. Paucis mutatis idemicum militem donis, populum annom,cun rescripsit Theatrum Nouissimum Huma-lctos dulcedine pellexisset:insurgere paula-ι ρε. hi nae Uite. Cum Vestgothorum Rex Costan.itim munia Senatus,Magistratuum, legum utibi' ' Linopolim veniens laxatum omnibus curis in se trahere, nullo aduersante cum ieroci animu inspiciendae aedificiorum, operum-Isimi per acies, aut proscriptione cecidisset; que magnificentiae impendit: ac dei neeps caeteri nobilium, quato quis seruitio prom- regiam Imperatoris ingrediens, & obse- ptior,opibus,& honoribus extollerentur. ac quia variaque ossicia conspiciens, quasi in nouis ex rebus aucti tuta,& presentia quiunii Uporem Versus. Ea inquit cerno, grues Θlvetera,& periculosa mallent; ex Aristocra- - - incredulas audiebam: sine dubio Deus terre sitia Monarchia factit eis, legem serente po-
. Raro prodibant in publicum, & id no-lpulo, Regiam dictam, quia in ipsa de tran
nisi lecticis tensisque,& densissima armato-lserendo in Rege populare ius,ageretur, Vcrum te itudine vallati. Ad eorum Maiesta-s vim qua patiebantur,occultarctaunc enim tem pertinebat, quod non nisii scripto, adi- donamus,cum retinere non possumus. Velexvi ntur etiam pribentes. Titus Imperatorisuccessione descendentium in maiores Vel quum admoneretur ab amicis, quod ultralDei extraordinario iudicio ut Saul, David. posse rogantibus polliceretur, respondit: Romanorum Imperium quomodo ita in IV is non oportere quemquam a Caesaris collo. prima Romuli monarchia,vel in Aristocra-quio tristem discedere. tia a morteTarquin id vitam habente:quam Ad huius capitis coronidem, hoc unum in secunda eum ob Caesaris libidinosam do- retiat, quo gradu ab imo term ad tali fa- minationem subseruitute rediere Romani, stigium tale est Imperialem solium ) per. sanguine coeperit. sanguine succreveri san-CXix ueniant hominesZDij enim terrae vel popae guine finem habuerit, abunde iam dixi-lorum oppressione fiunt, tu tunc tyrannis mus.Vetum ut quasioni satisfaciamus, re- non Reges; aut populorum donationo, vi ctoque tramite ad GalloGermanicum secerunt Romani, postquam extincto Ρωspergamus Imperium, Imperatorum pela x peto,solus Caesar victor superuixit in Urbe, breuem subscribam catalogum.
Armorum mIulius Elar. Λυgustus,quando una Lesdus, α Λntoninus uti paternam . haereditatem inter Romanum diuisere Imperium Di, uisioni, tabula pio clipilonis adiuncta, qua in stragia I dium exeierie sis esset. Ciceronis facundo sanguine, ut par erat, bis delineatadi. uisione. N. Philippus Arabs. Trebonianus Gallias . Maximus,qu. cum sequentibus Tyranni non Imperatores
Iulius Nepos. Orestes. Augustulus. Heiaeseonas. Tiberius Iu Philippacus Baidanea. Nire ortis. Hi omnes si dolo,vrisulla ex domum uata imperiale alcem
Tiberi ui s a Senatus ele.ctum credimus, eum spetie reis cusantis ilitibus uiratus ant.
Cosantis Militibus. Stipatus senatCr. animos impia:ie Tiberius Claudius Nero elo ne mil tibvia casu saeta. Sergius Galba. Vitellius. Flauius vespasanus. Titus ves sanus.
seuerus Pertina . Opilius Maerinus. Alexander Seuerus. Max minus Thrax.
TrebonianasGallus. Valetianus Claudius. Valerius Aurelianus. Μ. Claudius Tacitus. M. Aurelius Probus. M. Aurelius Calus.
Valeritis Maximianus Hercuisleus.
C Valerius Licinius. Iulianus Apostata. Valentinianus valenaeollegς Theodosus M.
Leo MLeo Iunior. Zeno luuilaus. An a s alius Dicorus. iustin anus M. Icillinus II. Tiberius il Maurilius Cappadox. phoeas.
Constans li. Arthemius, uel Anastasu, II. Theodosius Ili Go DI. Isaurus . Iienes tutrix Constantini VI. Suceris e . Caligula. Flauulus Domitianus. Bassantis Caracalia .
Gallienus Pes ἐν es. Consantinus M.
Arcadius, & Honorius. Theodotius 1 i. valentinianus III. Constantinus ill. Constantinus IV. Iustinianus u. Conuantinus pronimus. Do IV.Constantinus VI. Itenes tutrix Costantini V . Leo Magnus. Leo Iunim. Fretis. Claudius, qui taesarum pr ratis fidem militia promissi equi. norum denariorum pignorauit. Dom ttos Nero. Saliausotho. Didius Iulianus . eum militer plus elenii sub hasta impe.
Marcus Λnton Basianus, vel Heliogabalus. Iustinus L
50쪽
Hi omnes vel populi, vel militum, vel Senatus, vel Epilcoporu ut Anastasiij Dieori temporibus inotaui in plausu; electionis titulo imperialem meriti s uni coronam. Eorum non pauci cognoscentes solius Dei
esse,iribus digitis appendere orbem terres tantum onus humeris suis impar reformidantes , non nisi coacti Mundi arripuere clauum. Eorum successores, si quetras λ Pro gredere in
Quaelibet Respublica mutabilis.
χ Regnafato pereunt. I.; Discordia Deus ae perdit regna. 4 Imperium debet terminis coerceri.
6 Imperij diuisisfacta δε Constantino M. 8 Imperij diuisio, eiusdem ruina
io Ab Aquilone omne malam. Ii Alaricus Gestricus Batam ' mas inumdis. II. I 8.12 Arma fidei mitti non debent extraneis.13 Alaricus vincitur is Milicone. 16 Basiae mis r statur. I 4. 29. IO. perfidia Stiliconis. I9.17 Radagaifus Sotia vincitur.
39 Roma auro vitam res mi Σ3.2o Honorij Imperatoris ignauiassocordia. 2 l. χχ.perfidia. 2 . 29.
sdia, Romam capit. Σ3.2 . 2I.28. 16 Pluridia Honorijsoror captiva.
2 9 Roma capta, Gallina creditur. 6 3. so Romani imper ij ruina. 31 Tranni, qui Huniarunt imperium. 32 Italia non refotrauit usque ad Caron Maa sub Augustulo cadit Occidetis imperium.
33 Ius coronand Imperatorem antiquitus penes Patriarchas. 3 6 Num coronabantur Imperatores nis prius fidem catialisam i rarent. 38 Imperatores cum Haere rebae, quomodo a Ponti ibinpuniti.
t Asol in Rex Ecclesiam aggressitur. 42 Tlepianus ILad Carolum M. in Gassa mconfugit.
44 Pipinus, o Carolus M. Pontifici obvians centesmo ab orbe lapide.
46 Asolybus iterum mouet in Ecclesiam Pispino recedente. bus moritur ab apro percussus. 4 8 Constantimis Impensacras demolitur ima.
9 Desi Prius Rex in Lecks si mollitur.
Romam properat Pontiscem prodisurusinor is praetextu, IO. Longob. Rex Epycopatus ore pat.I I. 3 2 Carolus M. contra sis tu Datam pergit. 33 Mortaria, cursic appetiata.
3 3 Car.Min Italia regreditur contra rebellis. 36 Aragifus Dux Beneuentanus Carolo M. cum bonis se dat. 37 Adalisus recuperaturus pateruum re gnum cum Carolo M. congrediens , lictus moritur.39 Carol. M a Galba iterum Romam pergit ad pacandos tumuirus. 6o Imperium quomodὸ vacaret. 61 Carol. M. elei in Imperator.