장음표시 사용
2쪽
LIBER SINGULARIS. AD S. P. Q. R.
CAPU. T PRIMUM. De 10lis Imperii Romani causis. Uoniam imperandi ius
inter homines oritur aratione, per quam , con
tracta societate civili , sapientia legislatoris &potentia principis conferuntur ad communem - & singulorum utilitatem, quae unica est jullorum imperiorum Crigo,& sons legitimus, atque perpetua causa uni versae potet fatis ; propterea illud inter homines imperium , iure naturae , dominatur , ubi rationis versetur plurimum , quale fuerit id , quod non ad certi alicuius
hominis , certaeve familiae , aut ad certarum nationum , sed ad universarum sibi adiunctarum gentium commodum suerit honorum , atque magistratuum participa.tione comparatum ab hominibus , qui ceteris morialibus omni virtutum genere praestiterunt, victoriisque suis cultum animi ac mentis rectum usum profligata harbarie propagarunt e quales Romani fuerunt qui tali erga genus humanum beneficentia , in omnes imperandi ius, veluti maiores in mIn res, a naturae lege acceperunt. V nee Uionysius repressurus indignationem & invidiam Graecorum , Romanos iniquis animis terea
ferenda. Naturae namque communIque multi m
isee, nullo peritura tempore , praestantιores in ferioribus perpetis praesunt . Neque accul fanda fortuna , quasi gratuιto tantum impe
rium urbi minus idoneae Iamdiu trad/Grιt .
bem talem a suis continuo primordita muti A a mera
Praeeipuum Auctoris tonsilium est ostende
re . imperium Romanum a senatu A P. R. cum principibus tantum communieatum ti certis legibus ad st rietum fuisse . quibus neque per vim . etsi insecuto diuturno tempore , neque ulla alia r timne sol si potuerint . Quos pol erius latam est . ut infra ostendemus . cuim lomm Iea Retia , qua potestati principis limites ponebantur . etiam a I . Friderieo Groncisio 1e Gerardo Noodi u U. CL. CL. in sin ularibus orationibus plenius asserta sit . suadet vero simul instaurationem eiusdem imperii in c. a. f. ideoque hoe loeo iustas eius tauris Coniuncta itaque senisntia viaionis & Aristote: is de regno sapientis eum opinione Hobhesii de Jure Dotet oris in imbecilliorem , cociteriori . imperium R&m - num fuisse iustum , quia Romarii omnibus reliquisl stentibus sapientio et R potentiorex fuer mi quaevis gens s pientissima videatur L potent a eI an latrocinia nitantur. iustitiae imperii Rom. parum pinsilii te positum est iii rationibus Auct ras , t otio in ah uni eo iustorum linoemorum runte , re lint naci civium consensu reyctete dedebaI .
3쪽
Fue bilis emisisse virtures hominum , quibus
neque sanctiores neque iustiores , neque tem perantiores ιn universa Dira , neque in re militari praefantiores unquam Graeca , vetharbara civitas ulla tulit. Hinc merito Romanorum Imperio iuris gentium au ira.tem tributam censemus: nimirum & propter summaς virtutes victoris populi. &quia legum suarum auctoritatem, & linguae usum ,ra morum gravitatem , & munera omnia sua, & civitatem Romanam, & Majestatem propriam nempe semetipsum cum iociis suis, hoc est cum gentibus communicavit universis; ut in Imperio Romano suam singuli libertatem in perpetuum deposuerint .
QVocirca Romanum Imperium defini
mus: societatem omnium gentium aqua iuris ac civitatis communione contractam. Constat enim i niti tuto Romanorum, pluribus quidem antea , post Antonini vero Caracaliae constittationem , omnibus, qui sunt in orhe Romano, Romanam quoque civitarem sui ste tributam . Quod sane imperium justis ex causis coaluit: quia cum terra pateat omnibus indigentibus, liceatque locum ad habitandum aut petere, aut per se capere, in quo naturalis ae civilis vita ducatur : fas κο-
mulo quoque fuit sibi ac gentibus secum adlectis . landare Latino in agro civitatem , praecipuae in Albanorum regione , in quam ille ac frater, permissu Numitoris Albani Regis, Coloniam deduxerunt: qualem Romam ab initio suisse, Dionysius, scriptor diligenti L
simus, ex veteribus monumentis ostendit.
Fines autem Imperii sui populus Romanus propagavit iustis piisque gerendis
bellis , utpote non ad inserendam, sed vel ad arcendam a se, atque a lociis iniuriam , vel ad opem poscentibus praebendam , O casione ipsa ducen e , susceptis . Quod fatentur legati Rhodiorum apud Livium a his verbis : Certe quiuem vos esse Romani qui tileo felicia vese a bella esse , quia iWia suus, prae vobis lenis uec tantum exitu rum quod viucatis , quam principiis, quia non hine causa susc. piaris , gloriamini.
Et tamen, etsi non omnes causas Imperium Romanum habuisset iustas ; exitu tamen redderetur iustissimum , propter contributionem Si communionem , quam diximus, juris sui cum omnibus ab se devictis nationibus , quibus perinde ac Romanis magistratus ea pellere licuit & ipsum Imperium.
Unde Claudianus b me Roma est, in gremium vHos qua
sola recepit , Humanumque genus eommuni vimine foetiis Matris non dominae ritu ; cisemque vocavit , Quem domuit , nexaque Pio longιngua re vinxit :mius pacificis debemur moribus omnes ,
cuia etelati patriis regionibus utitur hostes. Item paullo post Quod cuncti gens una sumus.
Unde tot domitis nationibus totum mun-'dum a Probo factum fuisse Romanum , ait Vopiscus, ea & Prudentius contra Sum
ne frenaturus rabiem Deus; undisve gentes Inclinare eaput docuit sub legibus isdem e Romanosque omnes fer quos Rhenus,et Uer, si os Tagus amphisutis ς quos munus inundat Iberus Corniger Hesperiatim,quos interlabitur oe quos
Ganρer alit , tepidique lavaat splena lota Nili ,
Η, perboliee Auctor imperium Romanum se. turalem onm um gentium appellat , eum vix dee; pars orbis eulti in potestate fuerit Romanorum . Neglectis vero sententiis superioribus, ex quibus hoe l . eo assumendum erat. Romanos etiam ab initio fuisse apJentiores ' potentiores reliquἔs gentibus . iustitiam imperii Romani aliunde e et , R primo quidem , quia Romanis Ileuerit casas in agro Albano ponere : tum quia Pop. Rom. he lla gesserit matri ad areendam , quam ad inserend1m vim , at tandem . quia nec si iustas simper belli causas habuerit , dein tamen redditum uetit tua Issimum . propter ius suum eum deuictis gentibus eox municatum. Quarum rationum prima paruns Ofieit ad rei summam. seeundam aeque laeile nega. veris ae eam Auctor assa .erat, inprimis si memineras Atti, Carneadis, Populo Romano . s iustitia 4olenda sit. ad casas reuertendum esse . Core munieatio autem iuris elam gentibias devic is lenire iueum potuit . imo perium autem per se non reddet iussum , itili aetesserit populi deuicti eo nisi ius , saltem praesumptus . ea neglecta Measone sesa in libertatem vindieandi .i a I Lib. 43. Op. 22. ι l iis S uiri lib. 3. v. II
4쪽
enni quo consonat & Augustinus. Λ Qua ratione sicuti omnium commodo ei institu. tum , ita neque ab ullo everti , neque in proprii rggni formulam , aut in aliud admi miliationis penus, sive expresse, sive tacite per temporis diuturnitatem tranςferri li-
euerit: cum neque tempus ullum, neque ulla ratio contra iustitiam dimicet & eom. munem hominum libertatem, conditam in universarum sexdere nationum Imperii Romani vinculo coherentium. Quos si vel eversum , vel lacerum, vel transductum in aliam formam inveniatur, interei, mortalium farci te illud, atque restituere collapsum, quia nihil iustius est , quam continere , at ue instaurare id, cuius dissolutione dirimitur societas nationum omnium & ei vile vinculum mutuae charitatis: adeo ut ius, quod promi-kue offerebatur singulis, eontrahatur ad pa cos , qui magistratus , & honores , aut ad certas familias, aut ad peculiarem populum , exclusis aliis, transferant. Ceteri enim populi a communi jure libertatis adducuntur in servitutem , cum eis adimitur promiscuus usus& perfunctio magii ratuum , quibus vici Lsim sibi parent sc imperant, in quo summa vertitur libertatis.
De Imperio in Republica consituro. Porro Imperii institutio minime rempublieam sustulit , neque delevit libertatem Romanam , qua populorum aliorum libertaς comprehendebatur: quia Dictatoriam Augustus minime tulit a populo potestatem , b quae patrem suum coniuratis obiecerat;
ta 1 - PDL Is.. Paullo ante tamen dixerat, Romanum Imp rium etsi non omnes belli e ussas iustra habuerit , exitu tamen iustissimum redditum esse propter son. tributionem 1e communionem iuris sui eum nationibus a se derictis , quod quare eontra Roman 'u quo admitti non debeat . haud apparet . Confit tum teterum Auctoris de restituendo Imperio Rom. elatonis somniis de Republiea beata . aut ali rum Com. mentis de patri aeterna, vel Μonarchia universili
sed Imperatoriam 'I sve militarem nem
pe armorum regimen, nota evertend. ', scd tuendae Reipublicae, quae opus habuit hoc ex traordinario munere irr tanta vastitate dominationis & multitudine negotiorum, quae saepe fines ordinariarum pote ilatum excedebant.
Unde Colacius d extra ordinem explicat auctoritate Principis: ad quam excurrendum erat tanquam ad Reipublicae dexteram, ubi opus esset impressione militari ad compescendos puta motus multitudinis, & ad alia im
provisa & lubita , sive in provinciis, sue
ipsa in urbe componenda atque ledanda , una cum capite civilis corporis nempe Senatu, in quo mens & ratio manebat; unaque cum aliis magis ratibus ordinariis, nempe Consulibus, Praetoribus, caeteri sque, per quos pro sua cuiusque portione Respublica gereba tur more malorum. Unde optime ac periti sesime pro summa eruditione sua Cui actu ς ε scribit, regimen Reipublieae perrexisse lento
s restia a vi & potestate Regis ad popu-
, a populo ad Senatum , a Senatu ad unum non regem, sed principem, quasi in Re p. & Senatu primum, qui nec populi sibi , nec Senatus ius omne vindicaret , sed cum eo partiretur. Quamobrem Imperator erat in potestate Reipublicae. Respublica vero sub administratione Senatus & Imperatorum e cum Reipublicae, Senatus consilium , Imperator opem & arma praeberet. Hinc Antoninus apud Herodianum ait: Siquidem in illa tirbe sta es Imperii fortuna nobis autem dispensatio tantum , atque administratio principatus una vobiscum nempe Senatoribus P posita es . Et eundem , Dion reseri , exis f. masse ae palam tulisse , omnes res omniaque negotia Senatus esse , &
Dictatoris , tum oe avium euncta distordiis ei vilibus fessa nomina principis sub Imparium te pigi Tatitus auctor fit Ammaι. ιIL I. e. r. ac multa vespasia no quoque in lete Regia trihuamur. quorum ex forserat Didiator. Nomina Re is a dictatoris per c κήα- μω politieum etiam tum Imperatores ἔ absti nuertari , eum absoluto uterentur Imperio . donee tandem n men imperatorium omnes Regum titulos ex superaret.
Perinde nec in sequenti capite senificatus voeis primceps peti debebat a temporibus libem Reipubli se . aut in I. I. Imperantis potestas tam sollicita distin- tui ab ea iube uis .c o α β ιαι m. ff. d. e ὰia. ω damons. ιsb. 8. eis. Papin. L. Mater φ . si d. c e ad ι. a. s. eadam δε pora F. d. o. I.
5쪽
populi, a & Tacitus: Non regno tamen , neque Distatara , sed Princi's nomine consitatam Rempubi.
De Principe Romanorum. P Rincipis autem nomen adeo procul erat a Rege, ut florente Rep. tribueretur ei qui praecelleret inter Sena rores , quippe t tius veluti Senatus caput Princeps Senatus a Censore appellabatur. Quo exemplo & Imperator princeps nuncupabatur, tanquam in
urbe Primus . ι Quod egregie notat &ipsius Tibelli verbis distinguit Dion , cum
refert. Principem Senatus ritu prisco vocatum Tiberium, eundumque dicere consuevisse, Dominum se esse servorum, quos habebat, Imperatorem militum ceterorum vero Princi .pem , hoc est caput civium. Talis nimirum est Imperator, qualem se profitebatur Adrianus e in concione & in Senatu , cum palam ediceret, se Rempub. ita gesturum , ut sciret, populi rem esse, non propriam. Hinc & Alexander Severus dispensationem se publicum re verbisque serebat. Dispensator vero servus erat iis , ad quem totius familiae rationes & peculii administratio pertine. bat, ut intelligamus, non arbitrium Reipu.blicae, quod erat penes S. P. . R. sed ministerium tacitum illius ad Imperatorem, delato Imperio; pervenire.
Quid sit imperare. CVius minii letii moderatio 8c pote.
itatis temperamentum, imperandi quam iubendi verbo melius exprimitur: quia mitius est imperare, quam iubere, ut observare licet apud JCtos primaeva, propriaque in
signifieatione prae ceteris verba lorantes . Una de Paullus d ex verbo Impero, fideicominmissum docet emanare , quod rogantis serest ; non legatum , quod est iubentis. e Propterea Cujacius f) Principem a Domino inde distinguit, quod dominus iubeat, princeps imperet e quamvis apud auctores alios in verborum proprietate remissiores iubere& imperare confundantur . Novit vero &diligenter eorum disserentiam notavit Antonius Popma docens, imperare esse onus imponere, ut imperavit frumenιum ἰ iubere a tem esse aliquid neces Iario velle , ut bellum ex auctoritate Patrum 'pulus iussit . Non negaverim tamen , maiorem hoc verbum traxisse potestatem & vim ab usu militari, cum dux exercitus ob eminentiam virtutis,&.lau8is, parta insigni victoria, ingenti plausu appellaretur Imperator etiam imperio in re publica constituto, quod de Blaeso memorat Taeitus ; b ut hoc verbo ducibus honos militari clamore augeretur. Quod pallea Minnatulconsulto confirmabatur. 1 Quem Augustus honorem vicies circiter a militibus acceperat. h sed eo anno, quo quintum Conini ut fuit , Imperatoris titulum in perpetuum suscepit ad explicandam extraiardin riam potestatem armorum, in quem usum idem titulus Caesari fuerat, eiusque posteritati tributus. m Hinc postea haec vox &summae potestatis militaris exprimendae vice fungehatur & honorandi post victoriam ducis, a que ipsius etiam Caesaris celebrandi. qui toties
Imperator appellabatur, quoties,re se liciter gesta, militari acclamatione hanc metuisset lauisdem, unde Imperator III. IV. U. ac deinceps pro numero victoriarum inscribebatur . n Cum vero Imperatoris nomen ad pol statem significandam adhiberetur ea voce non veniebant regia potestas, ut male Tille-
montius, H 'ὶ Casa ubono etiam auctore Ῥὶ
tribuat , e quorum numero eum cmninu erat Imis perium Romanum , quum potestas imperatorum lege Regia circumscriberetur . nequa in rei exit. re agnopere interesse videtur , ut eum Imperator M. ra Maiestatica , eum exercitum conscribe et ., pecuniam cogeret , hella sustiperet . pacinti iace et . ri imperii explicuerit . an vi ceterorum mune tum inissus persona coniunctorum . cpa i. Ivi. cas a. .
6쪽
enm vulgo scriptorum ex Dione colligit; sed militare tantum imperium, quod vi tamen &oblique, atque obscure perveniebat eo, quo potet as regia palam & directo serebatur. a Tradit quidem Dion, Imperatoris suilla ius conscribendi exercitus , belli pacisque arbitrium , pecuniarum contrahendarum iaculistatem, & capitalem animadversonem . Verum non ad Imperatoriam auctoritatem haec omnia revocat, sed ad munera veteris popularisque Reipub. quorum suprema princeps in letransferebat, veluti crebros Conlulatus, potestatem Tribuniciam , Proconsulare Impe rium , quibus Imperator induehat summam aesupremam civili hus etiam in negociis potestatem in principem transeuntem non iure quidem regio, quod Brutus extinxerat, ne e ex Dictatura, quam Augustus, utpote sibi ma xime periculosam invisamque populo recusavit. sed iure ordinariorum magistratuum alesulceptorum: quibus in unius personam vel perpc tuo cumulatis, vel crebro repetitis ad exitum Regiae potestatis arte hac subdola perveniebat is , tui tradebatur militare impe rium , per quod munera, quae vellet, ad se ei vilia trahebat; cum leges plerumque pareant armis. Ideo Dion b postquam consuetos Imperatoris magistratus enumeraverat , subiicit illius lacultates non ex Imperatorio iure , sed ex illis magistratibus profluentes
ait enim , Imperatores εω εἰν -- ων πωπιων
ex horum nempe magistratuum uomi
nibus exercitus conscribere, pecuniam cogere.
bella suscipere , pacem sacere , & inserius
Itaque his popularibus nominibus omne induunt Reipublica robur . Plurima vero eo Tum , quae Imperatoribus adscribunt historici sine mentione magistratuum suscepi Tum , ea omnia illorum ad magistratuum Potestatem , non ad potestatem ullam Regiam Imperatoris esse revocanda , plurima antiquitatis monument testantur , praecipue illud Ancyra num , quo res ab Augu
sto gestae atque a se ipso in brevi rium
redae at continentur , praecipue cap. a. c.
ius haec supersunt: Patricioriam numerum auxi Consul V. ius.
su populi o Senatus , Senatum ter icii , oe in Consulatω VI. een ιm Populis Roman. Collega M. Agrippa egi. En haec omnia, quorum ad exemplum &alia licet coniicere, non I mperatoriae pote ilati, ted Consulatibus,& pote Itali Censoriae a populo& Senatu impetratae tribuuntur. Mos item scriptorum est, ut qui causam mortis reo dedit, pro auctore proferant: veluti Suetonius itutio vitae ritelliana inquit accusavit, condemnavitisque , cum idem accusator & condemnator esse nequeat. Sed quia caussa fuit, ut condeminnaretur ex accusatione sua , prouterea iudicis etiam ei personam imposuit, ad quod exemplum trahi pollent plurima, quae tribuuntur Imperatoribus, non exauctoritate imperatoria prosecta sed ex occasione ab ipsis Caesaribus oblata. Nam & Ulpianus accusatori condemnationem tribuit , propterea quod per iij lius accusationem reus a iudice condemnetur. Unde scribit: peregisse reum accusator non alias videtur, mδε ρο condemnaverit, hoe est, nisi effecerit ut condemnaretur.
E Si igitur Imperator summus ac perpe
tuus dux exercituum Romanorum. Quam Augustus auctoritatem , ne per hanc viam re dire occulto videretur ad Dictaturam, nunquam in i perpetuum , sed aliquando in quinquennium, is pius in decennium accepit, ut eam tamen tota vita continuarit, decimo quoque anno Imperio sibi prorogato, per cauilam rebellantium provinciarum . quas decennio pacari posse toties obtendebat, quoties ex unte Imperii die rogatus ac tanquam inovitus erat illud iterum recepturus . Inde orta decennalia sequentium etiam Imperatorum , qui etsi crearentur in pyrpetuum. tamen decimo quoque anno sestis diebus ,
& solemnibus ludis , velut Imperii sibi renovati laetitiam simul cum populo capie. bant . e Provincias vero ita cum Sena tu diuisit Augustus , ut indomitas de tumultuantes , quibus coercendis opus esset
copiis militatibus , ipse susceperit , verbo
7쪽
quidem quasi maius periculum pro Republiea
ultro subiturus; re autem ut smul cum provinciis illis etiam exercitus ad eas provincias mittendas, & militiam univer lam , qua cives perterresaceret, in potestate haberet ; Pacatas vero provinetas ct tranquillas, unde honorificentiae plus quam virium trahebatur, Senatui Populoque permisit: unde&Italia in Senatus administratione permansit: b ideoque inter Caesareas provincias a Dione se minime recensetur , quod inde continit, quod
nemo unquam Imperatorum, ac nequidem
triumviri isi de Italia , quae domina erat omnium provinciarum , sed pro Italia ce lare se ostendebant , ideoque in divisione Imperii inter Lepidum Antonium & Octavium, nulli eorum Italia fuit attributa e sed in Senatus potestate mansit, nec ad eos pervenit. , qui tantum pacandarum provinciarum caussa, quibus Italia praeerat, militare Imperium retinebant. Haec enim Dion scri-hit: d) Italia ααὰμ rρι am πονα ἐνσυ πι πιηομινεν , pag. 337. '
De Caesareis Ampsistratibus oe de Ponti
catu Maximo. Ed iam Imperatorem ex acie productum , is perducamus ad eos magistratus, per quos potestatem omnem civilem occupavit. Quam Principes tuto se minime sperabant retenturos, nisi eam religione muniissent , susceptoque Pontificatu Maximo, arripuissent poteitatem rerum divinarum, e quibus humana Omnia obligantur atque volvuntur. Igitur, ut per divina in arbitrium suum humana omnia redigerent, Imperatores non solum Auguratum , & Quindecimviratum sacrorum , que maiora sacerdotia erant , sed Augusti exemplo , ipsum lusceperunt Pontificatum
' Maximum. Quo iure Pontificibus aliis aes
cerdotiis omnibus imperabant, de sacris, ceremoniis, & ritibus, omnique Deorum cultu non Edicta proponebant modo, sed& ferebant Leges; Dac, s vellent, s mulcum alliorum Pontificum collegio multabant violatores sacrorum , & caussas religionum iudicabant, &obscurum quod esset in iure sacro interpret tione pandebant. A qua ne potestate caderent Imperatores Christiani, dum vetus lanerstitio
adhuc maneret, ad Gratianum usque , Pontificatum Maximum, etsi animo reiectum, ex trin laeus ramen hactenus, arbitror, usurpaverunt, quatenus eis necessaria esset sacerdotii illius au - tas: quam ita cum nomine, &forsan cum amictu etiam Pontificatus induebant, ut ritus lamen, ceremonias & sacrificia pontificalia, quae in fallorum numinum hon rem vertebant , omnino repudiarent. Nam
si auctoritatem ipsain Pontificiam abiecissent, reliquissent aliis tantam muneris potentiam ; non solum amisssent omnes ius sacrorum & aulpiciorum sive eivssium, sive militarium, quibus populus & milites in fide continebantur; neque tantum se in superstitione nondum satis inclinata magna imperii portione , multassent; sed & grave periculum sibi
creassent ab eo, qui salsorum sacrorum auc ritate per homines veteri errore correptos res& consilia Prineipis turbare potuisset. Quam sacrorum potestatem, suscepto amictu Pontificio, exprimere oportebat: ideoque haud facile a Zosmo dissenserim , qui reseri, potestatem simul hane & insigne illius praelatum fuisse ab Imperatoribus etiam Christianis
usque ad Cratianum , qui primus , egregio pietatis exemplo , reculato amictu Pontificio , exteriorem quoque faciem h ius superstitiosi muneris . a se avertit ; u cunque Gothosredus iunior , & cum recentioribus aliis eruditorum Tille montius contra rasimum pugnent : quem alia prae-
dens . id se aetere . non . vit Romἔne Senatus Imp. rator fit exercitus , ses m Maiestatem cum senatuti populo Rcimano saltem divistin a. eommunem haheat . . si dux tantum exercitus Romani erat. Pr vim eiis turbuli otis praeesse pri erat . et an si eae in potestate mansissent senatus Quis in fine capitis de Italia dicuntur , eleeantis sunt observationis .
8쪽
ter argumenta, tuetur haec potissimum a n his adducta ratio exercendae sacrae potest alis, iurisque auguralis, quo sine vinculo quonam pacto Imperator tot milites a vero cultu aberrantes ad militare sacramentum adegisset ,
militarique disciplina rexisset, quae fallorum numinum religione nitebatur ρ Quin imo Religio, non solum, quae dimicat armis divinitatis I sed etiam salsa, quae armatur viribus multitudinis, adeo pollet in rebus humanis, ut quando Princeps tulisset ullum se
sacrorum auctoritate majorem, si qua contentio sacrorum caula erupisset , periculum fuisset, ne inter motus vulgi rerum divinarum arbitrum arbitro humanarum iacile praeseren
tis, ab ipsis militibus religione perstrictis, &
dirarum sermidine correptis adduceretur in
Pontificis Maximi potestatem . I ' lCAPUT VIII.
De Tribunitia potestate. Postquam autem Imperatores praesidio sibi adiunxerunt ausoritatem divinam , suam in custodiam vim etiam adhibuere πω putarem , assumta potestate Tribunitia, falin qua populus vires omnes suas . ac talem immunitatem collocaverat, ut qui Tribunum verbo aut re violasset, is tanquam lacrilegus ac devota Diis victima impune interficeretur: proptereaque Tribunitia potestas sacro. sancta dicebatur , quia sancitum erat , ut sacer Diisque immolandus esset quisquis Tribunum onendisset . Quoniam autem Trib nus creandus erat e plebe , Imperator vero in Patriciorum numero censebatur, propterea non Tribunum se constituebat, sed suscipiebat Tribunitiam potestatem , ut relicto munere plebeio , muneris tamen auctoritatem a Llequeretur e quae in Senatusconsultis impediendis per intercessionem Tribunorum pro Ian; Graυina. Tom. II.
Itaque ius circa laesa quoque, e isti iam Mais testatis partem. apud Ron anos exertebat imperator. Supersunt etiamnum in Codice complures leges, qui bus externus Ecelesae status . tum quoque Patanorum cultus ordinatur , sive restringendus is uisus sit . sive fovendus aliquantulum . Constantini M. Constitntiones ad saera pertinentes inter ceteras expetiuit Bala nulli. Confla. ina Mae . .
priam, & in legibus ad populum seren Zis.
& in defendendis civibus versabatur, & praesertim in vitae famaeque securitate , quam omnem Princeps trahebat a potestate lacr sancta Tribunorum, in qua fundabantur m testatis leges: quibus eo nomine rei damn tantur, quod populum in Tribuno, &Trμbunum in Principe violasse censerentur: adeo ut animidversio capitalis , qua plurimos sibi infensos , aut suspectos Imperatores sustulerunt, non e regio iure, quod Roma exulabat, sed e potestate Tribunitia profluxerit, per quam iura populi universa Princeps exhauserat. Ideo Tacitus sbJailr Id simoeis sigii voeabtilum reperisse Augustum, ne Regis,
aut Dictasoris nomen adsumeret o tamem appellatione aliqua cetera Imperia raemineret . Et Suetonius te reseri, Tiberium iure Tribunitiae potestatis ultum fuisse convicium in se iactum, cum inter graeculos sophistas
Rhodi versaretur: citato pro tribunali , atque in carcerem conviciatore coniecto. Tribunitiam porro potestatem, excepto Tityerio,
cui tribuebatur in quinquennium. d) Au.guilus fel exemplo Julii Caesaris accepit
perpetuam, quam sequentes Imperatores tibi renovabant singulis annis , quibus Tribuni alii creabantur: adeo ut ex annis Tribuni. tiae potestatis qui notantur , anni colligantur Imperii : quamvis Imperatores non a Kalend. Jan. quibus Trihuni magistratum inibant, sed a die, quo potestatem f''llu sceperant annos potestatis suae Tribunitiae ad Claudium usque II. Caesarem numerarent.
UT autem Principes famam , & statum
aliorum propriae potestati subiicerent, B atque
Mathemii . sed eam lutulenter refellit vir eximius , Chiistianus Cotille, Miuvarietius in Ex..e.aae.ona da. mo. M.,-ἐesta pases ea Aug. rvm casa, vimque Romana m , qua osten8it, hane regulam 1n ἔista tum imperatoribus veram esse . qui ex vita priuata ad imperium euecti fuerint, fallere in his . quibus data fuerit Tribunitia potessas . antequam imperio admoveis rentu . quales fuerint Tiberius, Titus, Traianus. Mariaeus , Lucius verus , commodus , carasalla a Getis. .
9쪽
atque in vitam & mores civium animad vertentes, quem vellent Senatorem e Senatu moverent, Equitem ex equeliri ordine ad plebeios rejicerent , bonaque aliena censa agendo pro suo arbitrio aestimarent; Censoriam potestatem gerebant , vel solo exercitio sine ullo honore & nomine , a vel
cum nomine atque honore magistratus, ut
Domitianus. h qui Censuram perpetuam suscepit, vel lub nomine praesectum morum, ut Iulius Caesar, e) aut morum legumque regiminis, ut Augustus , d) qui patris
exemplo, mutato ejus magi liratus nomine, Censurae odium invidiamque mulcebat.
URbanis hisce magistratibus in eorum
personam collatis Imperatores coniunxerunt supremum provinciarum regimen delatum a Senatu per imperium Proconsulare. quod iis tribuebatur omnibus, adeo ut non modo in provinciis unversis eam potestatem
Nanci scerentur, quam singuli Proconsules in sua , ubi rebus in civilibus potestatem, &in militaribus imperium habebant lege Curiata r sed imperium quoque liberum , ac ssummum sine provocatione , quale Cn. Pom. peius bello piratico lege Gabinia impetraverat, feJ ubi suillent Imperatores creati, a Senatu accipiebant . Quod imperium Proconsulare extra pomoerium , sive urbe statim esredientes sublatis insignibus expromebant in omnem orbem Romanum, proptereaque & Proconsules appellabantur : quamvis & intra pomoerium Augustus idem imperium ex S. C. retinuerit. Idque impe-xium eli illud militare, in quo cardo vertitur principatus: quod florente Republica perquam raro & paucis, ac praefinito tempore λ Imperatoribus vero tota vita tradebatur, tanquam Consules crearentur provinciarum omnium ;cum Proconsul in certam provinciam Consularem poteitatem explicaret. Quo imperio
cum Principes omnem Proconsulum potesta. tem adprehenderint, propterea non consueverant solemniter inscribi Proconsules, ne veluti certis provinciarum finibus inclusi modum imperio suo accipere viderentur. Quae causa latuit Casau bono valde admiranti , quod in suis titulis Principes illum Proconsulis non insere-I it. non desint inscriptiones antiquael J Imperatorum g J in quibus abscisse legitur Pocos. vel Proco . Sed vel ab ignaris
haec & plerumque imperitis rerum civilium labris adiecta fuerunt , quod intelligerent , Imperatorem arere atque haberi ubique Proincoalutem: vel Proconlulare significant imperium. Quo facilius mihi persuadeo , ex omni-hus Imperatorum iuribus Proconsulare imp rium , velut eorum fuisse ordinariam potestatem; cum nunquam illis a Senatu deesset, ubi semel a militibus Imperatores appellati subductu auspicioque suo P. R. exercitus accepi Dsent. Ium enim eos, tanquam cognata potestas, Proconsulare imperium perpetuo comitabatur: utpote auctoritas militaris, quae a Senatu ad confirmandum militum iudicium , & ad expediendum munus Imperatorium tribuebatur: adeo ut in Imperio Proconsulari iuris Imperatorii summa versetur e quo imperio ablato, ipse videtur ademtus Imperator ἱ cum si auferantur magistratus urbani, nempe Tribunitia potestas, &Censura, nihil de Imperatorio munere pereat. Ideoque Tribunitia potestas , utpote adventitia s-mul, & summopere Principi necessaria, titulis interlicitur semper, ne sua cum hau de intermissa videretur ab Imperatore ἔ Pr consulare vero Imperium tapius omittitur , quia omnium opinione cum iure Imperatoris cohaerebat , ut opus eo expresso non esset . Quod enim in discrimen ventire nequibat, nullis titulorum erat moni mentis reparandum . Ad coercendas qui pe provincias per Imperium Proconsulare , Respublica ediderat Imperatorem . Ideo
Traianus , ut videretur sibi designasse successorem Neratium Priscum, h haee adque inseriptiones duas 4 in quibus Proconsulis titulus mini imperatoris subiicitur , Sthvsartatus exhibet. 3. 33. Rationes rei alii alias reddere satagunt . spania hereius inter ceteros id ideo lactum putat , quia Im
pera res tantum, tum extra Urbem essent 3 hoe na men usvirpaverint .
10쪽
eum verba dixerit: Commendo tibi pro ' in .
clay, s quid mihi sata e contigerit. CAPUT XI.
De iure referenesi. de rebus omnibus re serre in infinitum: eum id, utpote portio potestatis Consularis nempe re- .iae, per quam parce tribuerentur Imperatori
vis, inter quos Probus e ius tertiae relationis accepit , Pertinax quartae, d M. Anton nus quintae . e AD horum magistratuum plenitudinem
Senatus adiiciebat Imperatoribus munera quaedam conlularia , quae scilicet etiam quando Consules non crearentur , communia cum Consule habebant Imperatores , non iure quidem suo , sed ex facultate tributa. Eaque sunt potestas habendi Senatus , & Senatu eonsulta faciendi, & ad Senatum reserendi semel , aut his , aut ter , sive de una, duobus , tribusve rebus: quoό jus primae, secundae, tertiae, quartae, quintae relationis appellabatur ; nam hunc supra numerum concessum non invenitur . Quod fatis arguit , quam procul abiret ab Imperatorio munere potestas regia illa, quae pulsis Tarquiniis, singulis annis per populi Comitia conserebatur in Consules, in quos iure magis ratus transtibant munera illa, quorum Imperator Senatus concessione potiebatur e adeo ut non quemadmodum Consules statim post initum magistratum, aut aliquando post ipsorum designationem ; led poli ius rese. rendi eis a Senatu oblatum totidem de rebus relationem sacere possent Imperatores, quot ferret a Senatu tributa iacultas: quae non eOdem semper numero ad eos perveniebat. Augustus enim, quoties Senatu 9 convocaretur , ius habebat unius tantum relationis, ut refert Dion , sal euius sincerum sensum a Xilandro eversum, optime reddidit Casau
nus, ibi 'l qui locum Dionis illum ita re
π-a. Et ei permisit nempe Augullo Senatus de una re quamcumque Noluisset, quoties Senatus haberetur, relationem facere, quamvis Consul non esset. Xilander, neglecto ἐνος, non sine summo crimine, verterat , de quibuscunqMe vellet, quasi liberum Augullo per Senatum esset
De Patris Patria appellatione. Uo autem almoneretur Imperator, se Reipublicae causa imperare, non tua, eundem honorem serebat a Senatu , quem M. Tullius conservator urbis acceperat a Q. Catulo, nempe Patris Patriae appellationem: qua Principi populus non tradebatur tanquam in patriam potestatem ; sed tanquam liberipaternae hae nevolentiae ac beneficentiae commendabatur e ut Imperatores quidem benefactis eorum a populo parentum censerentur loco; populus vero illorum tanquam parentum ossiciis & laboribus frueretur . Qaoknsu isti tutum hune honorem fuisse, cum pri
mum Iulio Caesari, D deinde Augusto de
serretur, scribit Dion, utcunque huic eidem honori sequentium temporum adulatio iuris patrii aliqui d indiderit: quod forsan in hortando atque admonendo ponebatur . Hinc
Tiberius , sive uti modestiae simulator callidissimus, qualis a Taeito in deterius omnia principis illius trahente perhibetur, sive potestatis, quam illustrium nominum appetentior, cognomentum hoc tanquam inutiliter invidiosum refugit . Adrianus ρ dillulit , Augustum imitatus, a quo sero acceptum memorabat: tribuebatur enim, ut Appianus scribit, non ad amplificationem potestatis, sed ad persectum testimonium egregie meritorum .
De Senatoria Imperatoris dignitate. P Raeterea ut princeps potiretur Senatus iuribus, & eius ordinis maiestatem tueretur, unde & ipse duceret suam ; si creatus Imperator antea Senator non fuisset, ad im-B a pe