장음표시 사용
31쪽
Ecc pere , quemadmodum Neronis creationcm describit Tacitus a his verbis Iliit, iue castris Nero , oe eongi entia tempori praefatiιs . promi, o donativo , ad exempltim paternae largitionis , Imperator confututastir , Sententiam milιtum secuta Parram eo Alta. H quoniam vulgo , ac semper ad Imperatorcm iustum ac legitimum suturum accedebat S. C. propterea historici de more transeunt in medio posita , satisque habent
voluntatem referre militum, neque Senatus operam sere commemorant , nisi quando novus Imperator initium ti culmen fortis suae a Patribus unice acciperet . Nam ne
eue historicorum est ad bibere cautiones Iuris consultorum , neque si quis Catholicum Epilaopum a Sacerdotum collegio creatum nostris temporibus referret , propterea pontificis Romani auctoritatem , quam reticuisset , exclusisse censeretur ; nam quid ineptius , quam quoties usu venit id repetere , sine quo minime res gella consileret Quid si igidius , quam illa inculcare , quae propter eorum necessitatem , atque ulum ani.
mis omnium praelum untur Hinc Tacitus , postquam Vespasianum ad Imperium sublatum ostendit , breviter adiicit : Senarum ei cuncta Principibus solita deremisse :Facultates nempe illas , & munera civilia , ia militaris imperii confirmationem ,
qua militum voluntas adprobabatur : ut palam ex hoc evincatur , eadem in singulis Imperatorum creationibus suisse r petita praetermissa vem esse tum ab eo ,
tum ab his loricis aliis saepe , quia vulgo
paterente nec nominatim Senatus partes fuisse commemorandas , nisi cum non auctoritatem tantum , sed & opem , consiliumque suum Patres praestitissent ἔ aut appellati a militibus Imperatores non ante quod a militibus offerebatur accepissent , nisi postquam intellexissent Senatus voluntatem ; cum aut contendere armis nequi. rent, aut legum auctoritatem violenter par. tam non minus turpem sibi , quam periculosam ex illimarent.
De Senatus auctoritase in creatione Imperatoris.
OUa opinione qui pervolvet historias
p.illim creandis Imperatoribus, intuebitur ' Senatus potestatem explicatam , no tantum per seriem priorum inde ab Augulio exoriam ; sed etiam milariorum, quorum creationem ad se milites traherere coeperunt,
post detectum in legendo Galba illud , quod Tacitus appellat b Imperii arcantim ἔposse Principem alibi quam Roma feri: hoc
ei, postquam agnoverat exercitus vires suas , atque comperierat , quem exercitus ducem legisset, ei Senatum oportere legitimam conis serre potestatem ἔ ni vane sperarent Patres iure se ac legibus potentiam & violentiam luperaturos. Unde prudenter monuit Tacitus imperator, non eiIe committendam iniuriae militum auctoritatem Senatus , ideoque militum ante iudicium explorandum ', ali quin , ut ille animadvertebat , nisi fieret a
militibus, quod a patribus diceretur, &electi periculum fuisset, & eligentis invidia. e
Cum autem ius Imperatoris creandi esset unice penes Senatum ; Galba, cui primo inprovincia milites imperium obtulerunt; antequam a Senatu probaretur, legatum S. P. Q. R. se profitebatur, neque Caesaris appellationem suscepit , nisi postquam ex nunciis urbe cum S. C. mimis omnes in verba
sua iurasse cognovit. e) Et Otho , Galba
interemto, imperium quod violenter arripue rat , impetrare voluit a Senatu . a suo &sacramentum & Caesaris atque Augusti appellationem accepit. LI J Item Vitellio refert Tacitus tribula omnia fuisse initio Principatus , quae tempore intermisse aliis plincipibus , decernebantur . In Senatu inquit cuncta longis aliorum primimtibus composita , llatim decernuntur . g Verum neque Otho dignus est , unde proseratur exemplum , neque Vitellius , qui a militibus in Germania Imperator consalutatus ,
32쪽
incerto iure fluctuans, Augulii nomen di- i ris. Porro Heliogabali tempore Caesaris apstulit, Caesaris in rerpetuum reculavit; sa ι pellandi solius Senatus erat potestas: Lamia
adeo ut seditionum potius tumultuarii duces hi fuerint , quam Imperatores p. R. Quamobrem trium horum principatum Imperium incertum , vagi m appellat Suetonius; b ideoque , ut supra indicavimus,
lex Regia nomina eo tum haudquaquam recepit . Quo unice argumento contra Omnes
vicerim sncerum illud ac germanum esse monumentum; tantum abest, ut aiade ulla suspicio aut nota salsitatis oriatur. Vespasiani creationem S. C. munitam idem nobis monumentum iandando illius Imperio conditum Diseri, piaeter hii lorico tum Taciti co
pridius enim f) scribit , Heliogabalum,
quem poenituerat adoptasse Alexandrum . Mnatui mandalse, ut Caelaris nomen illi
Nervam , legionibus poscentibus, Patrum omnium plausu ad Imperium sublatum scimus . In Γraianum a Nerva patre Imperii consortem adscitum, Senatus adoptione probata , Caesaris ei cognomento tributo, una cum populo univer in consenserat, eo plaulo atque utilitate orbis terrarum, ut si tot aliis nominibus nullis, tamen unice ob Imperium Traiano pariundum , Imperium
& Suetonii d testimonia. Titum vero dc t Nerva merulisset. i , Adrianus etsi ilatim a Domitianum filios in ipsa patris creatione i Traiani morte Imperium a militibus oblatum iam Senatus Caesares appellaverat: e quael Antiochiae in Syria suscepisset i eontinuo ta- appellatio , ut mox citcndemus, pignus e- men illud a Senatu postulavit per literas,l quibus veniam a patribus petens, excusavit militarem selli nationem ac motus exercituum, quibus se dueem negare, salva Re p. minime quiverit. o Antonino Pio Senatus judicium suum iam ab eo usque temporerat publicae voluntatis, ac spes imperii sponsoque illius, cuius fiebant compotes Augullo extincto, nisi expresse Senatus a priis ma voluntate dccessistent. Nam Caesareum nomen primo hereditatem Julii Octaviano delatam fgnificavit , postea designationem tribuerat, quo a patre Adriano adoptatus
i l in curia Proconsulare Imperium, & Tribunitiam potestatem ex S. C. cum patre participavit: quibus titulis tantum Imperatori congruentibus Imperator fuerat a Senatu desgnatus. M. Aurelius, qui adopta
tatem Tribunitiae potet fatis adicitus ab Antonino Pio suerat; poli illius mortem a Senatu non probatus tantum . sed &.coactus accepit imperium : utpote Platonis discipulus, nec verbo, Ied re philolophus ad lu- premam potestatem, tanquam ad seopulum propriae tranquillitatis votisque atque pre cibus populorum , non tua sed illorum
causa unice accessuius.. Is Imperator D-mnia philosophiae praeceptae , quae propriis reddiderat exemplis , scede conturba invit , extollendo filio suo Commodo gladiatore scelestissimo , quem adhuc puerum Caelarem appellatum, & ante iustam aeta-E tem ad Imperium , ad cuius spem peream appellarionem vocabatur a Senatu Imperatoris naturalis filius, vel adoptivus; ut in Augu- si similiam adscitus & patris potcntiam nactus savorem praetorianorum. & paternam si,i factionem adjungeret; eaque via post patris mortem perveniret ad Imperium , & Impetraret Augulli nomen, quo plena & perlecta dignitas atque potestas Imperatoria exprimebatur, cum per Caesaris nomen tantum exordium & spes adumbraretur illius. Quamobrem coepit postea Caesarum dignitas, utpote Imperatoriae familiae nota, tribui ab ipsis Imperatoribus, quotum arbitrio deprimebatur , aut extollebatur potestas Caesarum: qui sub patris tytocinio in munere Imperatorio exercebantur, eiusque viribus ita munibantur, ut, Imperatore mortuo , cogeretur Senatus, aut civile bellum, aut imperium , sive nati, sue adoptivi lubire Caesa Joi Gravinae Tιm. II.
33쪽
lcm lamno publico solutum legibus, ad summos magistratus erexit, indeque ad consortium Tribunitiae potestatis, ac denique ad ipsum Imperium, a non militum opera , sed summarum opinione virtutum, quibus sibi Marcus adeo Senatus, & populi animos obligaverat atque subegerat, ut iacile illi fuerit, Senatu haud invito, Rempublicam imprudentissime filio tradere diripiendam. Pertinax a Laeto Praesecto Praetorio, &ab electo cubiculario deductus in castra , militum animos exploraturus, in Curiam
inde concessit, non tam accepturus, quam
recusaturus Imperium ; quod demum non auctoritate tantum , sed precibus etiam Senatorum admisit. ι Adeo ut plurimicum Patribus gratularentur, quod pertinacis Imperio Commodianam factionem demum evasissent, & Pertinax , apud Herodianum, e gravi issima oratione a Senatu habita, ei tantae dignitatis fastigium acce
tis mihi a vobis honoris . Didius Iulianus partum pecunia Imperium , ne frustra emit. set a praetorianis, ut sibi rectius consideret, auctores quaesivit idoneos, nempe Patres , quibus oratione in Senatu habita, Principatum debere voluit, ut scribit Spartianus in eius vita d his verbis : Vespere in Sena.
Itim υenit, totumque Ie Senatui permisit; D. fleque S. C. Imperator es appellatus. Severum, quem cogente Juliano, prius hostem e iudicaverunt, pollea vero eiu dem voluntate ad Imperii participationem vocaverant; eodem S. C. Patres Imperatorem appellaverunt, quo Didio Juliano, contra quem plurimi Severum occulte suscitabant, vitam & Imperium ademerunt. Caracalla parente vivo & Imperator designatus fuerat, f & Augustus appellatus, & iam ante smul cum patre Tribu-
nitiam potestatem acceperat. Et quoniam alii primum Tribunitiae illius potestatis an innum testimonio historarum exordiuntura mense Aprili A. a C. N. CXCVIII. alii anctoritate inscriptionum a mense Iunio ;ideo acutissimus Norisius putat , modo initium fuisse ductum a tempore, quo ei Tribunitia potestas, patris voluntate , de stinabatur ; modo a tempore legitimo, nempe a die , quo eam rite tulerat a Senatu, a quo die, qui consultius loquuntur, tales potestates auspicantur : g Si
quidem Dion, li) irrita significat omnia
Imperatoria cognomenta, quibus usurpandis, aut a militibus accipiendis, Patrum decretum Principes antevertissent. Hi ne iule annos, quibus Severus imperavit, a S.C.
die numerat, non a tempore acclamationi v
militaris, ι ut recte Tille montius observavit. ἡ, Macrinus quamvis in magna rerum fluctuatione administrandum suscepisset Imperium oblatum a militibus, quibus occiso in castris Caracalla, Dux non une magno ab hostibus periculo desuerat; non est ausus tamen profiteri se Imperatorem, antequam literis ad Senatum mistis, sibi & Diadumeno filio a Senatu Imperium impetrasset. o Detulerunt
scripsit ille iis in literis a Capitolino relatis in ad meImperium scilicet milites cuius ego
tutelam recepi e tenebo regimen si bis placuerit , quod militibus placuit.Quamobrem ingenti gaudio Senatus ei Augusti nomen &omnia Imperatoria iura decrevit. n Heliogabalum scedissimum illud, & vulgare scortum, qui nondum consulto Senatu . sola voluntate militum se Imperatorem & Augullum inscripserat, adeo indigne tulit S. P. Q. R. ut mortui memoriam statim damnarit, Ο ac solo metu ad tempus eum agnoverit, quoad ab iisdem
tolleretur, per quos non legitima creatione ,
meditatus est Nieolaus Tot nardus, . sed qui lueem norauidit. Conserendi Ualseehius in dimisa. de EIiogabali To. pae. 1e Christianus Gotti leti Sehu vara ius de eodem
34쪽
tione, sed rapina imperum occuparat . Unde Dion a pro novo illius scelere affert, quod cognomenta imperatoria, contemto Senatu, & patriis institutis , contra ius sa Dque praesumtillat. Quo unice loco prostraverim omnes legum & antiquitatis imperitos , qui ius imperatoris creandi a Senatu avertunt ad milites. Alexander Severus Caesar, patrum de-ereto , dum Heliogabalus viveret, renunciatus b & poti illius mortem acclamatione militari deductus in Senatum p ibi
eum Augusti nomine novo exemplo eodem die Pontificatum Max. Tribunitiam potestate in , Sc Gniulare imperium se accepi Dis gloriatur, eoque nomine gratum se universo Senatorum ordini futurum profitetur . Maximinus e parricida, caeso Alexandro, primus a militaribus. absque Senatus decreto, Auaustus appellatus, etsi perfidio. se ac violenter arripuisset imperium; tamen ut indignum facinus, auctoritate legitima , praetexeret , per literas militum
voluntatem significavit Patribus, d qui
metu perculsi, eam comprobarunt: ce d nec in libertatem redeuntes, ac spem ab Africano exercitu capientes, immanem illum Thracem hostem iudicarunt, Imperium ab eo in Gordianum seniorem Sc filium, f quibus sese Africanus exercitus tradiderat; iisdem mortuis ad Maximum &Balbinum , indeque ad Gordianum alium iuniorem transferentes, quem Bathino&Maximo vivente , Senatus Caesarem appellaverat. I Maximino sceleratior sicarius Philippus Arabs, qui fidei suae traditum Gordianum imperio exuit Ze vita, h exercitibus ad se transductis. misit statim ad Senatum literas, quibus ut ab eo militaris acclamatio probaretur, Gordianum morbo periisse mentiebatur, eui mendacio Patres fidem habentes, aut habere simulantes, metu atrocioris iacinoris, Augustos ei honores decreverunt'. i
A Philippo ad Valerianum plurimae Caesarum vitae intercurrunt, quae in Latinorum historia Augusta desiderantur, de aliis exscriptoribus a Calaubono sup plentur, ἡ quorum aliquibus vix lambere contigit Augustam potestatem , vixque spatium patuit ad Patrum consensum impetra n dum; aliquibus vero suorum factorum omn tum testimonium deest hii loriarum ; quarum lux non adeo tamen elanguit, ut per novem circiter annoqillos, quibus imperium plurium Caesarum varia fortuna fluctuavit, non emineat in Imperatorum creatione Senatus auctoritas, eaquesne ulla militone acclamationi a militaris: qua unice Senatui potestate a Zonara creatus seriatur cl) Imperator Marcus, & Severus Hostilianus, quorum adhuc memoria solius Zona rae beneficio vivit. Gallo item, & Hostiliano Perpennae a Senatu delatum fuisse imperium,
Decii adeo monumenta perierunt, ut potius impia sua facta a sacra , quam civilia ex profana historia erodantur. Unde non mirum, si tanta in imperii brevitate, ae tumultuatione Reipublicae, quae rite processerint, lateant posteris . Quantopere vero ei tribuerint PP. ostenderunt, cum L. Priscum sub illo invadentem Imperium hostem pronuntiarunt; cn ut ei nullo modo Senatus auctoritaς deelle potuerit . Neque Decius rerum humanarum peritissimus tot bellis implicatus de eruisset proin vincias, 3c Romam sese contulit set ; nisi sententiam Senatus impetraturus, commotasque ieuitiones auctoritate Rei publicat in suum imperium suaeque sobolis istem consentientis compos turus.
Valerianum virtute si in ut 3c calamita iste memorabilem insigni perfidia in Saporis Periarum Regis potestatem deductum ,
non tam milites, quam consensus moris talium universorum , Sc omnium ordinum, Sc consequenter Senatus potissimum
35쪽
lugerat Imperatorem; a cui suae voluntatis et antea quidem pignus tradiderant Pa.
tres, suscitanda in illius per Iona censura iamdiu intermortua; b) et pollea scenus persolverunt, cum Gallienum filium illiuς Caesarem appellarunt, eὶ patrique consortem Imperii dederunt d ut omnia eis contulisse Senatum satis liqueat, utcunque Valeriani tempora sint obicuriora . Quid loquar de tumultuariis aliquot Imperatoribus, et Ducibus iis provincialium exercituum , qui sub Gallieno in commotione illa civili , suorum cuiusque militum studiis ad se imperium rapiebant ρ quibus uti plena vis ad superandum apud Senatum Gallieni potentiam, ita ius omne defuit ad imperandum; adeo ut a Scriptoribus XXX.
tyrannorum numero habeantur, donec ad Claudium ventum est huius nominis alterum, quem ante militum sententiam, communibus suffragiis Imperium sulce pille, tradit Zosimus, bisverbis:
Claudius ommum Imperium oc yavit sibian: e communibus concessum sufragiis. Cum Zosimo non obscure convenit Trebellius Pollio, a quo et Senatus universi plausus in ilius Imperio comprobando reseruntur. Quintilius illius frater imperator a militibus, era Senatu Augullus appellatus ali. Eutropio, Ο et a Zonetra traditur. h Ab hoc paucis diebus ad Aurelianum
commigravit Imperium, non consensu militum tantum , sed hominum univer lorum: ut cum Romam ille statim Imperator appellatus petierit, nullo modo ei deesse potuerint con ueti honores a Senatu prodeuntes; nec necesse fuerit, ut anxie ab hist)c; cis memorarentur, propter electionem illius omnium concordia ordinum initam. Aureliano in necem Reipuulic Insile ili herii sui fraude interemto, milites,
qui tot sub eo victoriis claruerant, obsequio etiam erga patres, et memorabili pudore, praequam antea, excelluerunt. Ultro
enim sex mensium I illultri contenti
ne ter Senatui remiserunt iudicium de legendo Imperatore, quod Senatus per millere consueverat exercitibus, ut ejus libentius ducerentur auspiciis e cui te propria voluntate tradidissent . Nam Suetonius m) resert sub Tiberis, militum aliquorum teditionem esse ortam, qui detrectarent Principem noli ab se datum . Post Aureliani porro interitum, tot a Romuli morte seculis, revixit inter milites
antiqua illa modestia plebis, quae Patribus
Regis creationem, ab eis sibi concessam , red
diderat, n γ iidemque milites Senatus ius in
edendo militiae Principe , inque regendo orbe terrarum, aetate plenissimis literis, Ο ad Patres missis , testatum reliquerunt, quarum haec verba descripsimus: Hune Aurelianum inter Deos referte Sancti Domini P.C. ρο de vobis aliquem , sed dignum ve- usto iudicis, Princi e n mittite. Qua mul)rem patres Tacitum primae. sententiae Senatorem , ρ virum prisca integritate invitum et rein luctantem, lubentibus et prudentibus legionibus obtulerunt: et cum Romae , tum ad exteros populos, Patres puhlicis literis exultarunt, quod plenum et integrum creandi Principis arbitrium . potentia militari prius extenuarum , ad sontem suum , Taciti creatione . refluxerint: q γ ae patres redierint ad exercitium e us iuris quod semper habuerunt.
Gratias scribebat senator Claudius 3 r) Gra-
didit nobis, cu rm siem er hetbuimus potereriem. Horianus Taciti frater, quia contra Romanorum in .stituta, mi r tuo fratre, Imperium prae se , tanquam hereditarium , sumserat, nunquam Caesarum numero eis habitus.
s Quamobrem proximus a Tacito Probus occurrit , qui repentino motu a militibus
36쪽
Augustus appellatus, non ante tamen In- perrum fias cepit, quam illud a Patrihus OLficiosissimis impetrasset literis , quibus ab eo Senatus pro arbitro, ac principe rerum humanarum agnoscitur , per haec ver ha: Da Reese atque ordine P .C. Proximo superiore au-no faelum es , ut uuira clementia orsi terra. u Principem daret, quidem de vobis ,
qui re estis mundi Principes semper fui- sis , oe in vesris posteris e itis . Atque utinam id Floriamus expectare voluisset nee velut hereditaratim vindican et Imperιum , vel illum, via alium quempiam maieylas vestra fecisset . ne quoniam ille I perium arrguit, nobis a militibus delatum est nomen Augustum, vindicatum , quin etiam in illum a prudentioribtis militibus, quod fuerat usui prium. Quesio tit dem is meritis faciatis quidquid iusserat vespia ele
De militum iure in creatione Imperatoris .HActenus pervolvimus seriem Impera istorum , quorum vel omnis a Senatu creatio processerit, vel ab eo post militaria suffragia testimonio historicorum legitimam Acivilem traxerit auctoritatem . Quae auctoritas minime deesse potuit sequentibus creationibus: quantumvis a veteribus, stippressa mentione Senatus . militibus assignentur, idque non quia nullum S.C. eas comitaretur; sed quia tam certum erat & impetrabile, tamque necessarium & solemne, ut omnium opinione praesumeretur . Ab eo enim tempore, sicuti militaris potentia electionem omnem summi Ducis ad se trahebat; ita ne ius Patrum inerme cum armata violentia dimicaret , Se natus , qui nisi sponte cessisset ac libere , turpiter atque serviliter succubuisset , po- estatem civilem nunquam negavit iis, quos potentia militaris ad Imperium extuleratrui eis confirmandis auctoritatem retineret illam, quam eisdem rei fetendis prorsus amisitIet. Quod unum poli varia & exitia-
lia experimenta remedium invenerunt bellorum civilium, quibus sua cum clade Se natores implicabantur , ante Gallienum , qui primos eos prohibuit a castris: b qu.e antea cum sequerentur e vitare nunquam poterant otia partium . si creando summo Duce, auctoritate sua studia dividentes, unam prae alia militarium fac ionum attollerent, eoque Sen tum converterent uniis versum, ancipitem diu futurum, dum de Imperio agitaretur, sub obnoxio ne sibi esset, an sub offenso Principe cadendum.
De remotione Senatorum a militia.
QUAM fuisse causam putaverim , cur adco patienter tulerint Patres ademtam tibi a Gallieno militiam . neque sategerint amplius repetere a militibus creandi Principis arbitrium saepius prirreptum, &aliquando Taciti, & Probi creatione sibi pienissime redditum . A quo tempore tradit Uictor d ad aetatem usque suam , ita militarem potentiam convaluisse, ut imperium Senatui, creandique i :s Principis abitu lerint, quiescentibus Senatori hus ) Quibus si spes prosperi successus affulsisset, nunquam de suisset animus repe elidi iuris sui.
De iure civitatis in exercitum.
QUOD utcunque a militibus intercipere.
tur, ac turharetur; nunquam tamen
sive labatur a sede capit eoue imperii Republica , quae a Senatu praeferebatur. Non enim Reisublica exercitui, sed exercitus Reipublicae mimi rat; neque Respublica propter exercitum, sed exercitus propter Rempublicam inllituitur: ut Plato docet in libro de re .no, ubi cum omnes artes & facultates, tum praecipuae militarem civilis potestatis minii ierio addicit, his verbis;
E co vopist. in Probo cap. D. c ώ vici. ιa P eba .c Tae t. his. a. n Proba .c Tune p istino iuri suo renune lasse senatus ac summa Reipublieae ad milites peruenisse videri Poterat . post n.ortem Aureliani tamen digio praesentium , ut loquitur vopiscus, iudicium de novo Im peratore as senatum rediit. mist et ab exercitu liteis is , quibus a se nazu petebant , ut ex ordine sua Plinei pem eligerent. sed sibi d Elens senatus; probeque sciens . lectos a se Prinei pex mil:tibus non platere, rem aliquoties ad milites retulerat. a quibus Tacitus quoque . quem tandem senatus legerat, sexto post mense interemtus est.
37쪽
ῶν - τμα γων , --am. a Ideo perire Senatui nunquam poterat ius Imperii sive creandi, sive regendi, sine di lutione civilis potestatis vivae populi Romani perpetuo haerentis ineum bentisque in immortali corpore, atque in urbe principe rerum humanarum , quae ius aeternum retinebat Impetii : ut in milites & Imperatores tantum exercitium. transierit illius, ita futurum legitimum, si orbis terrae consito & Senatus auctoritate eomprobaretur . Etenim & ipsi milites, si quando non expectato decreto Senatus, summum sibi Ducem creassent; suum factum non iure, sed necessitate consueverant excusare, ut tradit Lamprid. in Alex. cap. i. his verbis: Militer iam eonsueverant Iibi Imperatores, m tumultuario iudιcio facere , o item facile mutare, asserentes non in
nunquam ad defensionem se idcirco fecisse, quia nesciabent Senatum Prancipem appellasse. En Igitur ipsi milites farentur in Imperat
ris creatione potiores patrum, quam militum suilla partes. Atque ideo cum Senatus Alexandrum Severum vellet imperare, omnia
simul ei contulit imperatoria , ne si qui
differrent, milites ignorantiam craationis s-mulantes, veluti negligente Senatu, & usu Reipubl. poscente , crearent alium . Ideo Claudius Capellianus aρud Vopiscum ita restitutum Senatui ius a militibus gloria.
tur: Nos nempe Senatores, ex quibus erat unus Nos Prιncipes facimus, nostri ordinis sunt potestates . Gratias exercitui Romano , o vere Romanor reddidit nobis quam semper habMimus potestatem . Et paullo post : Imperatores damus, Principes facimus f possumuso prohibere, qui carpimus facere .
Cum enim iura publici regiminis ipsius
civitatis constitutione contineantur, & civitas versari nequeat in exercitu corpore
vago & incerto, parteque illius minii ro , quem unius diei clades ipso cum duce a. liquando deleverit e ne nimis in lubricosa Ius publica versetur , & eorpus civile periculis, vel iniuriis militaribus obiiciatur ἱ lex ipsa naturae, ac ratio conserva-
tionis humanae, que civitatem, & militiam peperit, ad Senatum , & Rempublicam, perpetuo retrahit copiarum, Imperator ipsius supremum regimen atque creationem: ut si vel Imperator cum exercitu ab hostibus profligetur; vel civitas ab Imperatore suo & violentia militari dissolvatur: emeringat civilis potestas, exurgatque Senatus auctoritas, qua vel novus mittatur exercitus, vel Princeps perduellionis damnetur, &violentia militaris a Republica deflectatur, atque ita civitas vel hostibus, vel ei vilibus injuriis quatiata reparetur. Ideo nemo Imperatorum negligere poterat S. C. nisi exinpresse tyrannidem profiteretur e cum enim rura civitatis non in exercitu, sed in Republica & Senatu conderentur, sine aucto ritate Reipublieae ac decreto Senatus non Imperator a militibus, sed tyrannus & h stis patriae creabatur. Ideo variant scripto res in reeensendis temporibus Imperii ,
aliqui annos numerent a creatione milita
ri; alii vero, iique peritiores publici iuris,
a decreto Senatus, ut obtervat apud Suetonium Casau bonus. b aamobrem apud Tacitum ce) Otho Imperator tuum alte rius Imperio praeserebat, quod a se staret Senatus, cuius voce univerta Respublica loqueretur, perque Patrum decretum legitimam conferret potςstatem , ut patet ex his Othonis verbis r Nationes aliquas oecupavit Vitellius, imaginem quandam exercitus habet . Senatus nob/stum es. Sis fit, ut hine Respublica, inde hoses Reipublicae eonfiterint. Quod igitur ex naturae, ae gentium legibus venit, ut iuri publico sedes perpetua tradatur , ac maiestas vel in una, vel in pluribus, sibi successuris familiis, per heredi tarii regni constitutionem, aut si de aliis rebus publicis agatur, incertis ordinibus civium nunquam perituris, indeque certis eorum consiliis collocetur; id etiam pro 'cedit ex institutis Romanorum, qui militare quidem exercitum, quod potest absinque interitu Reipublicae decedere a persona morientis Principis, uni perpetuo tribuerunt, quem appellarunt Imperatorem ius autem illius tribuendi eiusdemque moderandi , scatebramque maiestatis , quam Oportet esse perennem , non in brevi &ancipiti unius hominis vita , volucrique
38쪽
ae lubri eo rerum statu deposuerunt; sed retinuerunt apud eertum ti invariabile corpus, eamque cum aeternitate, quam sibi despondebant Senatus & Respublica , contexuerunt e ut Romanus principatus Romanumque Imperium societas fuerit & communio maiestatis illius quam continuam &nativam Senatus habebat . Unde non mirum . si etiam exorto Imperio, Senatus iure suo munera illa gereret omnia, quibus potiebatur, florente Republica, praeter iudiciorum popularium & comitiorum potestatem Tiberii tempore in se translatam ;ceteraque communia cum Principe simul exerceret, & in Principem ipsum, si Rempublicam Senatui creditam eversum iret, capitis etiam supplicio animadverteret, adeoque Senatui publica potestas haerebat, ut quamvis eam Triumviri extorto quoque Senatus consensu arripuissent ἔ Lamen rebus ab se gestis , ut securitatem & firmitatem haberent, Senatus auctoritatem adiiciendam curarunt: ut refert Dion . a
De perpetua potesate Senatus in Imperatorem.
EX quo intelligimus iure publico Impe
ratorem suisse in potestate Senatus utcunque violentia militaris, quae nutu Principis regebatur Senatum plerumque ac Rem publ. universam libidini obiiceret Imperatoris . Cui enim vel leviter historias pertractanti non se obtulerunt exempla damnatorum ex S.C. Principum. λCaligulam sane infamia notare decreverant Patres, ni Claudius, qui Tribunitia intercedendi potestate Caesaribus consueta potiebatur; obstitisset , aut potius distulisset; siquidem infamem posteris suisse Caii memoriam, tum ex lege Regia didicimus, tum ex Dione ue) cognoscimus,
qui absuisse resert Caii nomen a numero Imperatorum, quorum Senatus in iuramentis & votis meminisse consueverat .
Quin & ipse Claudius amovendas noctu eius statuas, o & constitutiones ipsius abolendas curavit : Senatus nimirum voluntatem amplexus. Neronem, adhuc viventem ,
Senatus hostem patriae iudieavit, & latenistem ad supplicium deposcebat, ut puniretur more maiorum, nempe, ut detractis vestibus cervix eius furcae insereretur, cor
pusque de saxo deiiciendum per urbem tractum ad necem caederetur. d Galbam a Senatu, impellente Othone, hostem suisse iudicatum , supra ex Plutarcho docuimus, e eiusdemque memoriam Uespasiani tempore Senatu ad libertatem redeunte sui se a Patribus. qui eum inviti damnaverant, restituistam, ex Tacito cognoscimus. ID Othonis,& Vitellii nomen exulavit e corpore legis
Regiae per Senatum conditae, cum neuter eorum, ut iam animadvertimus, inter Imperatores ibi descriptos inveniatur r ex quo
intellisimus, Patres Othonem, ut Vitellio, Vitellium, ut Uespasiano blandirentur, hostem iudicasse. Para Domitianum ignominia
Senatus affecit , cuius coniuratis occisi notrienae memoriam damnavit, u) imagines detrahi delerique, ac statuas ubique conquisitas fundi metallicas evertique marmoreas iussit: adeo ut nonnisi unam tuo tempore Damitia
ni statuam extare Procopius tradat. h Α-vidium cassium Senatus hostem appellavit. ι Similibus poenis in Commodum , a coniuratis item interfectum , Senatus animadvertit: qui proiiciendum etiam in Tyberim cadaver decreverat , h atque ubi a Pertinace Imperatore tum creato accepit iam esse conditum , ira exarsit adversus eum , qui hostem patriae honore affecisset, parumque abfuit, quin ex S. C. cadaver effodereis tur. ιγ Jam vero suo loco indicavimus , qua Senatus potestate fuerit usus adversus Julianum ac Severum e quorum hune Iuliani r illum Severi metu hostem iudicavit , ut & Pescennium Nigrum , m &Albinum .' n) adeo ut nemo victorum , ni si auctoritate Senatus ageret , iure suum aemulum sustulisse ae tyranni notam effugi ruse videretur. Carain
39쪽
Caraealtam metum militum, quos libera- teitatem flectere cogehatur ad voluntatem litate sua devinxerat, Senatus quidem hollem
Iublicum non judicavit , sed indignis pro
ris, ac scedis execrationibus memoriam, &nomen laceravit illius: a cui ut honorem apud posteros detraheret: prohibitis Circen .sibus die natali suo institutis , argenteaς illius omnes, aureasque statuas fundi jussit, ut illis liquescentibus, eius, quem potis limum oderant, insigniora monumenta perirent. b Cumque non ius , sed furor dominaretur militum , qui Macrino extincto impurissimum cinaedum extulerant; inviti Senatores contra Macrini memoriam , auctorit .item
suam direxerunt : ι quam postea lubentes averterunt in Heliogabalum ab ipsis militibuς foedissime discerptum , & in Tyberim proiectum : cujus flagitiosi adolescentis Senatores , sublato imperio sceminarum , quae
per eum dominabantur, inscriptiones omnes,
abrogato etiam ei Antonini nomine, quod propudiosis iactis polluerat, delendas decreverunt . d Maximinum & viventem , & mortuum,
Senatus adeo execrabatur , ut nunquam validius lyatres potestatem suam ex prellerint, quam eius tumultus tempore, quo adversus hollam patriae , qualem eum iudicaverant , quos supra memoravimus, crearunt Augustos. H. milianum , quem Senatus , sorte luperante legem, Augullum appellavit, iam antea , urgente Gallo, declaraverat hostem . e
Gallieni tempore, quamvis eius socordia pluribus a ducibus sui cuiusque exercitus acclamatione , Augusti nomen sibi trahentibus , dilaceraretur Imperium e tamen firmum in Gallieno , & in solidum constitit, quia Senatus auctoritate sundabatur. Et qui Augustam potestatem sibi solo militari su D
fragio carpi erant, tyrannorum exitum , no
Poti quam vero Senatus a Gallieno, ut memoravimus , militia exclusus , auctoritatem suam comprobanda potius , quam tractanda Imperatoris creatione retinuit, commissamque sibi ex instituto Reipublicae civilem po-
potentiorum ; ut exordia, ita & exitus neglexit Imperatorum, quibus deinceps , neque attollendis , neque deprimendis admodum liuduit, ne militaribus factionibus i volveretur e praecipite poli Carini mortem , a tempore Diocletiani, sub quo, succi m bente viribus ratio .ie , ad militiam omnia fluxerunt , adeo ut Senatus non duceret amplius , ut debebat, armata in potenriam , sed sequeretur : quia Imperatores , fractis viribus populi & civitatis , accitisque sibi commilitonum opibuς, & facultatibus provincia lim , nihili pendebant pro tyrannis haberi , dum tyrannide potirentur impune ; neque admodum laborabant esse iusti, dum iniustitiae periculum averti istut . Ideo Reipublicaesorma, quae defluxerat e moribus , impressa mansit in legibus; & publica iura populi Romani latuerunt in ritibus , ') & S. C. ex initi tuto prodeuntibus: quae, quamvis ad voluntatem potentiorum conderentur: nativam tamen auctoritatem nunquam ami serunt equia violentia non ei a caula efficax extinguendae civilis facultatis . & permutandae Reipublicae. Quae si tuorum initi tutorun faciem pandat, in mutis quantumvis , & iner cibus ritibus ; iustum temper , apertumque habet reditum ad pristinum usum , cui
jus , atque voluntatem nunquam dimisisse censetur. Titulos enim, ritus, & solemnitates conservandis a prava consuetudine iuribus, conditores legum. invenerunt . Quamobrem nunquam Senatui periit ius crean di regendique Imperatoris , quamvis illius iuris exercitium non Patrum , sed militum a voluntate penderet. Quod ad ceteras Pa-arum , di populi facultates ac iura porritur , quae nunquam interiisse putantur , quamvis non tam ex Senatus , quam ex imperatoris arbitrio adhiberentur : & consequenter via semper Senatui patuit ad pristinam sui iuris libertatem , sibi violenterdiu ereptam . Quam ad libertem iure suo
vero nil nisi vana in rapiendis auspieiis caerim nia erat . senatusconsulta autem eui ea Gratiani adhue , valentiniani & Thecilosii temporibus in usu sui: se noverimus ex L. . s. C. da Se tusconsultis. tamen ad nutum Imperantium sacra , ipse Graviana agnoscit .
40쪽
i distinctius retulimus , Sc superius hoc co-
De Reliquis Senatus iuribus , o de Cousulari pote1iate. N Unc cetera iura patribus ante, ac post
exortum Imperium quaesita memoremus . Quae quamvis turbata, & intercepta violenter , nunquam tamen Intercidere potuerunt ; quia, uti ante Ostendimus, gentium
lege, ac iure ipso humanae societatis, publicoque instituto urbis Romae, militaria civilibus addicuntur . Quibus expeditis progrediemur inde ad contularem potuitatem : in qua regia iura , quae perpetua in uno suerant , annuo tempore a duobus exercenda aluerunt. Ex quo evincemus, potestatem
summam civilem , qua jus regium continetur, in populo, Senatu, & Consulibus constitisse , perque munera illorum , variante Republica , permeaste ad Imperatorem vero creatum tantum transiste in perpetuum
ius militare civili obnoxium: ζ'J quod antea certis temporum, locorumque modis tradebatur , quamvis Sc pollea Caelaribus tribueretur in perpetuum , diuturnitas tamen addita imperio Caesarum , naturam non mutauit illius , neque illud exemit a potet ate civilit quia productio temporis vertere non potest rationem humanam, humanaeque s cietatis variare legem ; q uae proe ter publicam tranquillitatem , cui fruendae civitas conili tuitur, militaria subjicit civilibus , ad quorum usum militaria comparantur. Qui libet enim auctor operi , quod tuo usui peperit, iure naturae dominatur. Auctor autem Imperii Senatus populusque fuit , qui & arma
prius instituit ad usum civitatis , & armatis ducem perpetuum dedit ad tutelam urbis& provinciarum , atque non ad privatam ipsius Imperatoris dominationem , sed ad contervationem Romana: Reipublicae communionemque perpetuam generis humani: quam legibus & Senatusconsultis institutam , ac S. P. Q. R. auctoritate contractam, Imperator militari potentia tuebatur . Quam Senatus potestatem libro de Originibus primo Jani Gravinae. Tom. II.
Potius civile Imperium me spirasse penitus perdere lilitonem censendum est , pnit quam d tuendum ius su uiri insumbere Senatus desiit . quod , ut praesumptio sapientiae in anu ..duno ordiast suadet , non
dem etiam libro innetimus. Unde ad hujusce operis continuationem atque ordinem, satis hic erit, redigere in memoriam Senatus rTa-ieitatem , etsi varii populi motibus modo i bentem , modo resurgentem tamen ante Getarum creationem in eo constitisse , ut omnis publicorum proventuum administratio, negotiaque legationum , sive mittendarum ad exteros, sive ab exteris venientium recipiendarum, rei pontaque danda legatis, item &provinciarum diitributio , earumque prorogatio , & rerum gellarum iudicia, quibus facta militaria Con Iesum , & Imperatorum , eventusque praestorum , aut extollebantur decretis, supplicationibus, orationibus, & triumphis , aut iis negatis extenuabantur , ad Senatus auctoritatem , tanquam ad communem pa-blici iudicii, civiliique sapientiae, atque incorruptae fidei sontem rite referantur. Qaoniam autem Romanae Reipublicae institutis
populus publicorum iudicorum, belli, pacisque , leguintriae sive iubendarum , sive abrogandarum arbiter coniti tuebatur ; & imperante Tiberio, ut supra memoravimus, pertranslationem popularium comitiorum ; iura omnia popularia transierunt ad Patres; evenit, ut as eo tempore omnis adminili ratio civilis, cui militaria subrile ollendimus, &consequenter omnis pote ilas regia, quae olim in Senatum ti populum tribuebatur, inter solos Patres , vocato tantum ad vetustatis imaginem populo, versaretur. Qiam potestatem agnoscens insensus Galbae Germanus Romanorum exercitus , recusavit adigi lacramento, nisi in nomen Senatuς. a Quae omnia & antiqua oc nova Senatus iura , Tiberius agnoscens, Ha Patres apud
Suetonium b) alloquitur: Dixi nunc, Crspe alias, P. C. bontim , oesalutarem Princiapem , quem vos ama , o tam libera pot6late omisiis. En ius & creationem Principis penes Senatum ) Senatui servire debere; Cr universis civibus ope plerum2ue etiam sugulis e neque dixi se me paenitet, oe bonos , et aqtios , ct 1a Deutes vos habui dominos, γadhAc habeo. Hinc Nero, ut aliquando non
antea fecit . quam postquam compluribus exemplis di. dicitae t. Reni publicam salvam esse non posse .s a ) suetonius iis vias GaIba cap. 37.