장음표시 사용
11쪽
perium vocatus continuo in Senatum legebatur e propterea quod ex Imperatore ac Senatoribus unum in Republica corpus componeretur ad regimen orbis terrarum : ut profitetur Iulianus. a iam potestatis communionem eum Senatu ita oderat Nem , ut Vatinius, cum gratius et hiandiretur, diceret: Odite, Caesar, qMod Senatorius es. Ure. hat nimirum luperbos Principes plura sibi esse permissa tanquam Senatoribus, quae pro suo iure tanquam Principes usurpare malui Llant. b Nam Augusti appellatio venerationis ti honoris . non potestatis lucrementum afferebat: Octavius enim erubesce assibi Romuli nomen adserere , illud Augulli eius loco accepit ad successores pmductum simul cum Caesaris cognomento, quo ille successionem hereditariam Iulii ; polleriores vero Principes proximam suam Imperii spem
notavere: Unde Caesar tanquam designatus; Augustus tanquam sublatus ad Imperium, Princeps dicebatur , de quo alio loco fusus. Nune enim opportune subiiciemus Senatus putestatem, ut doceamur que Princeps tantuam senator gereret, & quam potestatem Senatus in Principem, utpote Senatorii corporis portionem retineret.
Romulus igitur imbutus institutis Graecorum e commercio finitimarum gentium , apud quas Numitoris jussa suerat educatus , regimen landaturus in exulum turba &agrestium ae hellicosorum hominum , odio servitutis & spe augendae libertatis ad eum confluentium ; sui Principatus exemplum non cepit a stolida dominatione barbarorum, atque Persarum, quorum iura omnia e Regis voluntate fluebant; sed a Thesei regno, ut belli tantum se ducem, & legum custo-em serebat 3 cetera civibus permittebat, friti a Republica Lacedaemoniorum , fluorum sub Regibus Senatorii, ae Plebei ordinis auctoritas, & per eam civium libertas integra
manebat . sdJ Quocirca publieam potestatem Romulus inter Regem , Senatum , &Populum ita distribuit, ut nullius potentia
communem everteret libertatem . Quamvis
enim domi militiaeque ipse praeesset ; tuta tamen sua suspendit a iudicio Senatus se
illi enim publicorum omnium negociorum permisit auctoritatem , plebe ipsa minime neglecta, cui, cum in universi populi co pus concederet; ' magistratus creationem,& legislationis ius, & belli pacisque reliquit arbitrium. Unde Minucius apud Dionysium f) memorat, sub Regum administratione nil actum sine S. C. fuisse : adeo ut nee populi scita sine S. C. rata habere uintur ΓgJ quamvis postea versa ratio suerit , aucta populi potentia, qui non modo lege Ualeria iudiciorum capitalium potestatem accepit, instituta provocatione ad populum; sed tribunitiis contentionibus obtinuit, ut omnia Senatuscon sui ta populi iudicio comprobarentur.
De Republiea in Senatum translata oeda Comitiis . ΙΜperio autem in Republica exorto, elanguerant quidem vires animique Senatorum sibi cuique metuentium a potentia militari
unius in manu collocata; non tamea ceciderunt , sed potius inualuerunt iura Sen tus , quoniam Imperatores facilius sibi ducentes mobilium & paucorum , quam ignotae atque infinitae multitudinis, sue metu, sive gratia versare animos; arte potentiaque sua curarunt, ut Comitia e populo transferrentur ad Senatum ; in quem una cum Comitiis transierunt omnia iura populi &consequenter magistratuum creatio, & iudicia capitalia, & lumma legum potestas, & belli pacisque arbitrium et ut breviter Omnis Respublica e campo migrarit in curiam .
quae Comitiorum sub Diliatura, & Triumviratu turbatorum translatio non Augustum , qui ea pristino more ad populum sibi morigerum revocaverat ; shJ sed Tiberium
c. J Dionrs. ιu. a. p. 8'. da se .c 3 Ralio loquendi minus perspieua . Illud vult,: redo, reliquum tum populum , priner Romulum ac enatum . plebem fuisse .
12쪽
berium habuit auctorem, qui sibi minus putans negotii fore cum paucis , quam cum universis; ut deprimeret plebem, avito plebeiorum odio extulit optimates, & exercitium potestatis civilis populo ereptum, tradidit Senatoribus: quorum voluntas, motus, atque conatus ei & apertiores erant, utpote cum de
illorum numero esset ipse unus, A flexibiliores propter militarem potentiam , qua facilius divites, & nobiles opibus h. inoribusque
suis metuentes, quam ignota, & improvida multitudo, comprimuntur. Unde ab eo tempore popularis quae fuerat. versa est in Rem publicam optimatum , cuius militare caput erat Imperator, civile Conlul ; corpus vero integrum Seuatus. Et quamvis Tiberio , nisi ab omnibus rogaretur, fas non suisset mutare Rempubl. tamen quia initio populus non admodum indigne tulit, pollea vero neglexit ac
dissimulavit, ut Tacitus tellatur, qui scribit. a pontum ademtum sibi Comitiorum ius que- sum non esse ui si inaui rumore . propterea quod initio quidem erat infirmum , utpote
non a communi consilio, sed ab unius potentia procedens, postea tamen tacita populi voluntate, atque illius rati habitione convaluit : praesertim quia loco suffragiorum, pinpulus favorem tuum praestabat iis , qui a Senatu crearentur, ne deesse videretur populus Consulibus creatis; ut ostendit Tacitus, cum ait : Vitellium, ut se popularem ferret, Comitia Consulum cum Cantii latis celebrantem, omnem infimae plebis rumorem in theatro ut spectatorem , in circo ut fautorem asseclasse . b Propterea etiam Dionis tempore Comitia durabant : ne contra leges creati viderentur magistratus Aius ἰrarae , ut ille ait . sed Nam neque Spartanorum , aut Atheniensium institutorum variatio ex Li-curgi, aut Solonis auctoritate ; sed ex populorum comprobatione sustinebatur . Et
adfert item, sdJ ideo Caesari post devictum
Pompeium summa omnia munera suilla decreta , ut iis decernendis, auctoritatem eorum Conserendorum populus Romanus retineret, atque ex nativa potestate sua tribueret ,
quod prae se sibi Caesar arripuisset . Hinc a Tiberii tempore magistratus creabantur HL
fragiis Senatorum convenientium in Curiam, quo Princeps mittebat candidatos: quorum aliquot omnium suffragia laturos Senatui commendabat, alios studiis fautoribusque suis, & sorti tradebat, ut resert Dion f e IEx quibus qui impetrassent , ne populus a Comitiis omnino videretur exesusus , in publicum a suis deducti necessariis prodeuntes,
ad imaginem vetustatis renunciabantur . Unde tradit Suetonius in Domitiaηο: sfJ D,
mitianum Comitiorum consularium ale desina:um perperam a praecone non Coculam ad populum, seu Imperatorem Pronunciatum . Qua in adumbratione veterum Comitiorum populus auctoritatem suam retinebat, eiulque iura his in imaginibus perinde in potierum
vivebant, ac doctrinae res perpetuo vivunt in monumentis literarum. Nam, per figuram eam veterum Comitiorum , populus constantem sui iuris conservandi voluntatem significabat , ut per suffragia Senatorum, &Principis, perque adhibitam speciem vetustimoris , ipse populus potestatem civilem sibi nunquam exutam fundere videretur in candidatos . Neque Dion fgJ diversitatem ullam creationis Consulum , & magistratuum aliorum prodit r quia sermonem ille non de creatione magistratuum instituerat, sed de arbitrio , quo Tiberius . instituendo
tempore Consulatuum , ae numero magistra tuum aliorum , utebatur: Unde cum retulisset arbitrium illius super tempora Consulatuum οῦ postea transit ad arbitrium ejusdem super aliorum numero magistratuum: quos, cum in Senatu creari scribat, non excludit Consules , de quibus supra memoraverat et eos enim tacite sub nomine magistratuum, qui in Senatu petebantur , meo iudicio comprehendit e cum oratio sequens , qua tenus pertinet ad Comitia , quae agitabantur in senatu , commode reseratur etiam ad Consules in superiori orationis parte locatos . Dum enim Dion arbitrium Tiberii refert in Consulum tempore ac numero moderando, non ad creationem ordi nariorum Consulum respectum habet ; sed ad ordinationem suffectorum et quorum alio quando unum , aut binos , aut ternos
13쪽
cis ultrave duos menses consuetos arbitrio'
suo creabat, exemplo Julii Caesaris, qui primus, teste eodem Dione , sal commentus est huiuscemodi Consules, ut eluderet potestatem ordinariorum, qui nomen anno dabant , & soli legitimam potestatem retine-hant, utpote a Senatu manantem , ubi erant auspicia, & auctoritas initituta more maiorum; adeo ut in suffectos tantum transiret exercitium. Hi ne insignia consularia, &scipiones eburnei , quae symbolum erant, & argumentum Consularis imperii, a Senatu tradebantur, perinde atque hodie a summis principibus tribuitur auctoramentum , quod barbari vocant investituram . Quamobrem non dubitarim ex eodem Dione deducere communem Consulum & magistratuum aliorum creationem : per commendationem scilicet, &suffragium Principis ac Senatorum, & designationem apud populum : ne Senatu , ac plebe prorsus exesus is, vitio creati Consules
haberentur , & religione vetarentur munus nefarie impetrarum exercere . Unde , ut cunque aliquid peculiare habuerint Comitia Coniatularia quod nondum innotescat , omnino certe oportuit Principes non e potentia sua militari proferre Consulatum candidatis, sed rite Senatus e legit a potestate, publicaque auctoritate, sine qua non Consules suissent, sed satellites tyrannorum . Et sane si suo iure Princeps creabat Consules , quid opus erat eius testimonio ad futurorum consulum
creationemὶ Atqui ex Spartiano fbJicimus, Didium Iulianum Consulatum sbi meruisse
testimonio Imperatoris . Testimonium vero Imperatoris, non apud Imperatorem ipsum proferendum fuit; sed apud alium , qui auctoris loco aut iudicis esset , nempe apud Senatum & populum; repugnat enim, eundem esse testem, qui & iudex . Quam Tacitus fel Consulum creationem per Comitia ignorare non potuit λ utcumque illam, quae sub Tiberio usurparetur, obscuram sibi latea tur . Etenim praeter Suetonii locum d Jsu petius adductum , alium ejusdem locum
habemus in Vitellio , fel quem Comitia
Consularia in decem ordinasse tradit annos. Qito in loco notandum , inter nefaria Vitellii a Suetonio positum suisse, quod in decem annos Consularia Comitia ordinaverit,& se perpetuum Consulem ediderit. ffJEt in no iano memorat s J Comitia secundi
Consulatus , ut intelligamus, sine Comitiis Imperatoris arbitrium latis non suisse ad legitimum Consulatum . Nec desunt alior urnscriptorum testimonia de Comitiis Consularibus. Nam apud Lampridium thi invenimus in Consulum creatione mentionem tri-
nundinum : quae vox est popularium Comitiorum . Et Vopiscus fiJ refert, Taciιum impetrare fratri sis Consulatum a Senatu non potuisse. Quid autem oportebat a Senatu Consulatum petere, si ab arbitrio pendebat Imperatoris Aut quomodo Senatus nega flat, s concedere iure suo nequisset y Neque obscurum vetusti moris in Comitiis Consularibus vesti stitim se nobis offert ex Plinii panegyrico . E quibus colligo , Imperatorem nominare consuevisse in Senatu , quos vellet Consules; sola vero Imperatoris appellatione Consules non fuisse, sed ex suffragiis Senatorum . Nam
Lampridius, ut Alexandri reverentiam erga Senatum extollat, refert, eum Consules . nisi ex sententia Senatus, nunquam nominause . Tandem duhitationem tollit omnem S. C. sub Vespasiano conditum , quam legem Regiam appellant: ubi non excepto Cons
latu, decernitur eorum omnium candidatorum , extra ordinem rationem habendam,
quos Princeps S. P. . R. commendaverit . Ex qua Casau bonus f h J optime concludit, hae formula, imitatione C. Caesariς , suisse usos sequentes principes, cum candidatos suos S. P. . R. commendarent: commendo vobis illum o illum. Maiestatis porro summam etiam, exorto Imperio , in Senatu mansilla , hinc prae ceteris colligitur, quod Imperatores Senatui assurgerent ; quod cum vel oblivione , vel sanu Iul. Caelar neglexisset , & Senatum ad se sedentem venire sustinuisset ; in eam invidiae flammam& arrogantiae opinionem se conjecit ; ut
14쪽
iustam percutaribus suis caussa in insidiarum praebuerit, & excusatione m eis apud populum, eo Senatus contemtu , paraverit . sal f J
CAPUT XVI. De iudieiis publicis. AB eo quoque, nempe Tiberii tempore,
iudicia illa omnia, quae populi erant, praecipue perduellionis &matellatis; & quaecunque negotia provocationis jure ad populum ferrentur, devenerunt in Senatum, simul cum Comitiis popularibus , ubi antea tractabantur . Etenim Senatus ti antea
quidem , Polybio teste , tb iudicia extra ordinaria tenebat plurima; postea sub Imperatoribus in populi locum succedens, cognitionem popularium quoque suscepit negotiorum , quae passim apud scriptores in Senatu agitata comperiuntur; praesertim apud Taci
tum , fel qui sub Tiberio scribit : publica
negotia, o privatorum maxima apud Patres erat abantur, dabaturque primoribus disseret e . Cum autem inter Senatores , ut eorum unus, cognosceret ac iudicaret Imperator , qui etiam in omnibus iudiciis calculum suum ferre poterat, quod , Dione , teste , Q Augusto Primum concesserat Senatus; &periculosum esset solius praesidio lepis discrepare a sententia potentioris ; iudicia illa , quae insti tuto
Rei p. liberis Senatorum sententiis permittebantur, opinione militaris potentiae plerumque trahebantur ad voluntatem ejus , qui legiones habebat in potestate , quique iudicabat quidem aequo iure cum ceteris ῆ metu vero tacite in animos immisso , sententias corripiebat universorum . Quia vero , ut refert Suetonius, e Neronis tempore, atque a Probo etiam D constitutum fuit, ut ab omnibus iudicibus ad Senatum appellaretur; evenit , ut princeps iudicans cum Senatoribus ipsus potentiam verentibus eiusque sententiam plerumque complectentibus, causarum fere omnium redderetur arbiter.
De Consilia Imperatoris, sive de Consi floris. ET quoniam, si res ad pauciores perve
nerint , facilius deducuntur in potestatem unius, cui expeditius est aliquot superare, quam omnes; Augustus etsi nihil ademerit Senatui , qui vetera & consueta i dicia sub eo, aliisque Principibus exercebat.& populorum legationes excipiebat,& Regibus responsa dabat; p) ne tamen omnibus, ac
micioribus etiam in negotiis eonsulere atque industria sua ducere Senatores cogeretur universos; &simul, ne praeter ius fasque decerne. re videretur absque auctoritate Senatus, sine
tuo nihil erat legitimum; coasilium sibi con-ituit ex duobus, vel altero Consule , quando ipse Consulatum gereret; &ex magistratuum singulis, & ex primoribus Patrum XU. lorte datis ad sex menses. Quo spectat illud Suetonii
in Augusto, b sibique in lituis consilia sor
tiri semesris , eum quibus de negotiss ad
frequentem Senatum referendis ante tractaret . Quinto vero administrationis publicae sibi delatae decennio , a Senatu petiit XX. Senatores annuos , quos sibi adhibebat in
consilium , ut quod eo conserretur cum ceteris quoque Senatoribus consultum , a que in commune decretum videretur cum
uni a 3 Dion lib. 44. p. 244. Fluctuat hoe rapite Auctor , L modo Remis publieam , quae fuerit popularis . In Rempublieam
optimatum uersam suisse . ait 4 euius militare ea put suerit Imperator , civita consul , eo pus vero intrarum senatus T modo potestatem civilem nunquam Populo ademtam putans , eontinuoque miscens Senatus populique potestatem . Debebant tamen seiunis i . quos promiseue aeeipit . x distinui quaestio imris ac ne i . Maiestatem populo diserte adscribit Ul-Pianus in L. I. g. I. D. M Leg. IM. Mis . idem Rsenatus semper eoniuneuntur in te e Regia. Tiberius tamen , eum perieulosum videretur , populum am. Mius ad Comitia convocate , senatum pro poPulo eonsuli malu;t. At quamvis ius prἰst num populo , Cain ius , ut est apud suetonium , reddere tentasset . tamen id paullo pol ab ipso . aut a successoribus eius omissum . Lipsius ostendit . sed senatus quoque auis ctoritas tape aecisa , quem in potestate facile habere poterat Pri eps per rationes consistorii , de quo mox.
15쪽
universo Senatu : cuius integra potestas , ab ea sui corporis portione suo contensu in consilium Principis, una cum Consulibus, &Magii ratibus coeunte praeserebatur: cum ipse Augustus propter senectutem frequens in Senatu adesse nequiret. a Nec tamen satis
erat e Senatoribus, atque ex Senatorum serulentia Principem consilium sibi legisse , ut quod ibi statueretur tanquam legitimum, &e potestate publica prosectum perpetuo permaneret: quia potestas publica & iuris ratio, non in parte Senatus, neque in culmine ipsius , nempe in Imperatore, sed in universo coetu legitime coacto considebat. Ideo A ugustus decretis suis perpetuam firmitatem comparaturus impetravit, b ut generali S.C potestas iudieialis , di publica Senatus universi
transferretur in consilium illud Principis tquod ab eo tempore S.C. condendi iacultatem
accepit , quam Princeps sibi apud populum
tuebatur auctoritate Magi liratuum eo convenientium qui potestatem suam in commune adducebant, suumque ius cum ceteris confitiariis Se cum ipso Principe communicabant: atque huc revocanda ludi Pomponii verba in ι. r. f. de orip. iuris q. a. Consitura Pνine e darum ei ius esse, ut quod constituisset ratum esset. Hoe enim de sente , nempe de concessione
Senatus iura sua Principi tribuentis , & epraesentia comprobantium Magistratuum , non e potestate ulla regia duxerunt Imperatores legitimam iudiciorum & legum con dendarum facultatem , e populo primum ad Senatum translatam, & e Senatu ad consilium Principis ; posterioribus temporibus Consistorium appellatum ; quod ubi Princeps esset , ibi consisterent Magistratus maiores ' primores Patrum , qui propterea , & Consistoriani comites vocabantur :inter quos , quia de publico privatoque iure statuebatur, adsumebantur & iurisperiti: qui proptet ea circa latus Principis agere a
Principem occupari dicebantur . Quod consilium semel a Senatu Augusto traditum Tiberi & sequentes Principes valde retinere satagerunt; ne illo dimisso, legitimam amitterent auctoritatem . Imo illud secum perpetuo dat erunt, ut Senatum integrum, cuius potestas etiam Consistorio haerebat , apud se habere viderentur. Hi ne Spartianus
ait, e tempore Adriani iam transiisse in
morem, ut cram Princeps eausas cognosceret, Senatores o equites Romanos rn conmlium vocaret , er sentent am ex omnium deis
liberatione proferret. f Et rursus eundem Adrianum refert caussas Romae, atque in provinciis frequenter audivisse , adhibitis conis
filiis suo consulibus , atque Praetoribus , σoptimis Magis tibus. Idemque I scribit, adscivisse sbi Adrianum in consilium ICtos:
quos tamen Senatus probasset omnis . Alexandrum autem Severum , tradit Lampridius ,
h) uocasse sibi in consilium ad septuaginta,
quantum , ut ea sorsan aetate inoleverat , S. C. condendo esset opus ad iustum Senatorum numerum. iὶ Cum autem Imperator perpetuo secum duceret iura Senatus, collata in se tanquam Senatorum uno & Senatus Prin-eipe, atque in Senatoribus aliis, inque Maistratibus , qui eum comitabantur , & ea-em iura in universo Senatu integra mane rent ; evenit , ut Princeps cum suis consiliariis, atque Magii ratibus; item & Senatus urbis universus publicam potestatem prae se in solidum exprimerent , quamvis divisis portionibus & personis & locis eam ex e cerent: perinde a o plures heredes , quorum singuli quidem certam hereditatis portionem certasque actiones sbi divisas , exercent , umisquisque tamen hereditatem universam& ius hereditarium omne in solidum sustiisnet . Siquidem tam hereditas , quam imperium inter incorporalia veniunt; & utraque in iure consistunt i ac sicuti de hereditare Papinianus ait, ita & Imperium etiam sine ullo corpore iuris intellectum habet.
De Communione Senatus Principis.
UNDE Princeps cum eomitatu suo
eandem , ac parem , alque , ut cum vulgo
16쪽
vulgo Doctorum loquar cumulativam eum Senatu potestatem habebat: quia Consillorium Principis non iure, sed personis , locisque ab univerto Senatu distinguebatur. Ideo
appellationes, quae perserrentur ad Principem δc ad Senatum pervenit se putabantur. Nam regulariter neque a Senatu ad Principem provocatur . a Quamvis praeter ordinem ali.
quando, turbato iudiciorum iure, sub Caio a Senatu ad Principem fuisse appellatum,
observet Lipsius bὶ ex Dione . te Quod
oratione sua expressit Adrianus d) sequentium sorte Imperatorum ambitionem , aut licentiam ; & assentationem reprellarus eorum , qui a principe ad Senatum per eam ea ullam provocare tentarent, quod in Con-s: lorium Caesaris flos Senatorum & Magistratuum una cum ipso Principe conveniret. Ae ne quid discriminis inter Principis iudicium quis & Senatus suspicetur, refert Tacitus, feJ sub eiusdem pecuniae amittendae periculo recipi provocationes ad Senatum , quo recipiebantur appellationes directae ad Principem ; ne temere , atque trahendae sententiae caussa litigatores ad appellationis auxilium confugerent: scribit enim: Auxitque Patrum honorem , statuendo , ut qui a privaris iudieibus ad Jenatum provocoissent, eiu em pecunia ' ricatam facerent, cuius ii qui Imperatorem appellavere . Neque lupremam , atque communem cum Imperatore Se natus auctoritatem de
pressit I J Novella sua LXII. Iuliinianus: qua
de Novella plurimi aut negligentiores aut cras Janι Graυinae. Tom. II.siores colligunt, sententiam Senatus a Principis confirmatione indistincte pendere. Uerbum etenim confirmare quod ibi legitur L Gratiaco enim exemplo caremus J non semoer adpro
bare, sed aliquando fimul firmare significat, si hoc est, unius ealecum ealculis aliorum adjicere, qui si ab alior ia sententiis discrepet,
non propterea iudicium vacillabit, utcunque calculus ille ante dimissum judicum consiliumst expectandus. Quin neque hujus argumen tum Novellae ab his recte ac germano suo sensu proponitur: siquidem non de provocatione ad Senatum hic agitur, sed de provocatione ad ipsum Principem . Qui etiam in caussis ad se adductis sententiam poscit Senatus universi, sententia Principis confirmandam, ut patet, additum potius, quam detractvinsuisse hae Novella potestati Senatus e quem universum Iullinianus consultum voluit, et iam cum ipse Princeps appellatur. Quam n his interpretationem praestat auctoritate sua Cujacius, sel qui constitutionem hanc accipit de appellantibus, non ad Senatum, sed did ipsum Principem. Regna porro, quae in orbe Romano sunt, & quidem civiliora, uti regnum Galliae , t sibi exemplum ceperunt a Romana Re p. quae unice novit imperium cum libertate contexere . De qua Gallici Regiminis institutione , Regisque cum Senatu aequalitate , Cujacius ita tellatur: l m. die moribus noseris dum appellatar ad Senatum , appellari videtur ad Principem . Est enim Princeps ex Romanorum & regnorum
1 potestatem populi per sematum eum Print; eommunieatam lasse Noodtius quoque doeet Mastimae d. Iaga Raflia oe Ω- co risisti m l. I. e. 3. quamvis nexari nequeat , saep, sin te eonti ei Ie . ut senatus auctoritas in solis se exsereret nominibus , t;tulis Rinsi nibus . Citilles tamen Ptineipes senatus etiam fastitio sae p. studuerunt . Exemplum Hadriani a Senatu ad Prinei pem appellati nolem is apud Auctorem est . sed nee ad senatum frequenter adeo appellatum fuit . posteaqi iam pia ecto praetorio , Mati stra. tui plane Imperatorio . datum est hoe pνiεuetium, ut ab eo appellari non posset L .n. I. D da osse.
si intextis frontis est Procopius ἐn Hesmae. 34 senatum mnimodo parvi fecit Iustinianus,suius uerba in NauaIl. εα ω ea divina siste maetur Sensetis eatisIως ram memν , interpreta te mAuctoris a Culaeti admittere non videntur , etiam fisenatus ibi viee reineipis eognoscat . In GaIlia qutique quantum mutata res ab iis temporibus , quibus iaetus floruit , palam est, eis vel se verum se . quando senatus appellatur i Principem appellari, quia senatus Prineipis nomine ius dieit . Ultimum ius , quod senatus evereuit , fu i saeuitas praeteres tres constituendi , quae ad tempota usque Laonis duravit. qui in NoυὸIIa Da 4 . id demum abrogavit R omnia penitus a Primeἰpis eura pendere uoluit.
eensentiens fama confirmat rei , de qua quaeritur , fidem ἰ viri Natal. M Alexandro his,. Eeetis see. 4. ν r. Ρι. Isa. tibi Me ad eis epis Ia spisari a Dἐ.sespartim Araanavum vecta . Num in Roma sub No vato sabellio . x valentino h reticis laetum consilium ab orientalibus confirmatum est.
17쪽
ad id exemplum conditorum moribus pars Senatus , qualem se profitetur Iulianus: a & eontra Senatus pars Principis. qualis agnoscitur ab Arcadio & Honorio IbJ his verbis Senatorum etiam nam o ipsi pars nostri eorporis sunt. Ex quibus Culacius colligit,
leJ non oportere a Principe Senatus decreta confirmari. Cur Num sorte quia Princeps vocaverit Senatum in partem suae civilis pote- minime: nullam enim jure suo Princeps habebat , ted iure magistratuum susceptorum . aut ipsius communione Senatus de quo uelut ex sente publici iuris Imperator po- tellatem partim , oblata occasione , hauri bat, partiar perenniter ducebat; ut ideo Princeps pars Senatus, & Senatus pars Principiscenseantur , quod simul ex Senatoribus , &Principe Senatorum uno eorumque capite universus Senatus eiusque corpus componeretur integrum . Nam in Senatum praeter cognatam veteremque majeitatem a Tiberii aevo eo n.
cesserat maiestas etiam populi: quae utrinque prodiens in persona Imperatoris per Tribunitiam potestatem & Senatorium princi patum ita exprimebatur , ut derivaretur quidem in Caesarem; ab radice tamen tua, nempe ab Senatu nunquam avelleretur .
De discrimine inter Imperium σ
ID enim interfuit P. R. Imperatorem creare, non Regem, quod Imperator deducitur ἐ Rex vero abducit a populo susceptam sibi
majestatem . Cum enim Rex creatur, squalis creabatur apud barbaros, quorum vile servitium Romani aversabantur, J in eum omnis populi potestas, & voluntas publica rectaeonfertur : est enim , uti Rex Persarum , κυπαρωτις καἰ aeno ἐυδυιας , ut principem illum ius fasque quandoque perturbantem , vi. tamque aliorum 8c bona raeientem , si populus tollere conetur, cogatur civilem evertere statum, & publicam commutare volun
tatem , novamque inde landare Rempub. Quo ne cives adigerentur, si Rex Regni ever. teret leges publicas , eum, uti moris olim erat Periarum, iurare cogebant in leges; ut cuius potestas a populo coerceri amsius nequibat, sine Regni eversione , auctoritate iurisiurandi , atque ultione divina continere
tur . d J Quod & de Regibus nostratibus
tellatur Cujacius. seJ At Romanum Imperatorem sumentem sibi, minime vero absummentem S. P. 4. R. malet atem ; si abuteretur Imrrio, licebat semperque licuit, nisi violentia militari muniretur , nulla variationestatus civilis , nullaque mutatione Reipub. vel Imperio exuere , vel vita . Qua toties auctoritate usum Senatum inferius prodemus e memoria rerum gestarum . Ideo Imperatore creando , eum ad iurandum in leges
non adigebant , quia publica potestate
in populo & Senatu adhuc permanente, violentiam avertere Iicebat illius . Regnum nimirum Rem p. totam .exhaurit , & cum ea maiestatem universam transfert in personam unius, aut successorum e quo vel solo, vel
cum posteritate, si Regnum sit hereditarium, populi seditione sublato, solvitur potestas
publica , quae in eorum persona coaluerat ἰnisi civile regimen ex integro nova populi voluntate restituatur . Imperium contra est cumulus magistratuum e Republica penes Se natum populumque locata continenter in Principem confluentium; ut sublato Imperatore , vel Imperio, iura magistratuum eorum refluant ad Rem p. neque Imperatore damnato a proprio statu discedentem, neque Imperio illo extraordinario evulso pereuntem, sed in Senatu & in ordinariis magistratibus perpetuo permanentem . Non bene igitur Dion assequebatur sensum dominatoris populi , quando mirabatur Populum Romanum , cum Regiam potestatem per tot magistratus Imperatori contulisset, exultare tamen quod Regem non ferret . Nimirum quamvis Senator esset Dion , graecis ahat tamen , neque tam serio , ae populus Romanus , di-lcrimen expendebat inter Regem & regia
18쪽
potestate praeditum magi liratum , sive civilem, quales erant Consules, qui cum regia etiam potestate creabantur , quippe qui &in Regum loco successerant . Unde sicuti Consules, ita & Imperator, pars erant Reipub. universae: cuius sub potestate simul cum ceteris magistratibus continebantur. c'
TRanslatis quoque Comitiis ad patres ,
transiit in Senatum ius condendarum legum , quod fuerat penes populum unive sum: a j quo in iure summa vertitur ma testatis : quae ob superiorem rationem , &discrimen Regnum inter & Imperium neque a Senatu abscessit , neque a populo , cuIus imago a Senatu reddebatur. Nam, utcumque legislatio cum Principe ipsiusque Consistorio
ex S. C. a nobis memorato communicaretur ὁ tamen ob impressum in animis antiquae Rei p. studium atque religionem ;Principum placita , quae ab universi Senatus auctoritate procederent more malorum ἐlegis quidem habebant vigorem , LbJ ut
Jurisconsultus docet , non tamen continuo ae ilatim , sed poliquam tempore invalui Lsent atque inolevissent usu S. consensu civitatis 1 qui & sententiis iudicum tribuit iuris auctoritatem . fel Unde Cui acius id lobservavit, Paullum laepe improbat e decreta Principum, latitans: Nec decreta Primcipum ius faciunt , nisi qua invaluerint . Nam quod cognoscens decrevit Princeps , scio legem esse, sed eum hoc modo ; s inva-
sumit hoc loco Regis voeabulum Gravina pro Reee absoluto, cum tanten apud ipsos etiam Romanos hoc nomine Re es limitibus ti reum scripti We.nirent . Ecce enam Primi Reges Romanorum . Romulus A reliqui, minime absoluti erant , sed leges ex voluntate populi ferre cogebantur . Confunduntur deis in iura quoque regni hereditarii cum iuribus regni absoluti . di minus recte procedunt binm disserentiae , quas deici inter Regnum δι Imperium constituit , nimirum Prim , Iranno in regno sublato tolli se mam Reipublieae . non tolli , si tyrannus perim turia Imperio , di tum Reges in leges iurare . non iurare Imperat cir m. cum neutrum Regno aut imperio proprium fit , R Regnum ab Imperio solo verborum sono disset .
luerint . Macrinus autem Imperator , fel qui peritus erat iuris, rescripta omnia veterum Imperatorum tollere statuerat, quod non ab universa Republica scilicet, sed ab uniuet voluntate manarent. Volebat autem , ut jure , non rescriptis ageretur et nefas esse , dicens , leges videri Commodi , o Caraeallae, o bominum imperitorum voluntates. L 'I
De Constitutionibus Principum . Communicata nimirum populi, ac Se
natus cum Principe, non vero in Principem translata universa potestate , leges a Principe latae , sive constitutiones , non Principe tanquam ex Regia persona prodibant, sed tanquam ab oraculo Rei publicae atque ipsius voce Senatus, quem antequam quidquam in perpetuum , ac pro universali lege statueret, oratione consulebat, apud Patres habita , eadem ratione , qua populum universum rogabat laturus legem tribunus plebis , cuius pote itatem sbi adiunctam Principes roganda lege non apud populum, ut Tribunus exercebat , sed apud Patres , qui iura omnia populi , & Rempublicam retinebant universam . Cujusmodi conltitutiones , quarum habemus plura vestigia in
libris Pande istarum , s si figura & moro
apud Senatum conditae vetuitatis imitatio, ne migrabant in legem , sive in S. C. in quod populi iuribus translatis ad Patres , transsuis fuerunt vires legis r quae antea Patrum auctoritate, ae populi luia stagiis , magistratu rogante , condebantur.
ld ι b. ay qu. Papin. ι. - ωion. II. I. ρι--m ff. ad ι. Faleid. Capitolin. ε Μaret . eap. 3 Legislatio quoque senatus magis in speciem valebat quam re . id enim agebant Principes , ut cum paucos facilius in potestate retinere possent , quam plures, populum per Senatum letibus obstringeret, unde Senatu eonsulta ad orationes Principum fiebant. Invalelcentibus Constitutionibus Prin Ipum, senatus consulta quoque fieri desierunt , donee Leo in No- vel a Da Senatui omnem penitus potestatem adi
19쪽
' Itiramenta in acta Principum. N Ee fugiebat Imperatores eorum placiista, sicut & alia, quae non habebant iure magistratus, haud te cum ab origine suaserre, sed ab auctoritate Senatus perpetuam accipere firmitatem. Ideo ne vel auctoribus mortuis a Senatu abrogarentur, vel iis adhuc viventibus tantisper suspenderentur , donec S. C. accederet, in sutura Principum acta, censente Senatu , fal iurabatur. Quod a Trium. virorum tempore inolevit , qui & ia actis
Caesaris interemti s J iurarunt, & posteri
tati tradiderunt, ut idem quoque juramentum praestaretur omnibus a Republica non
damnatis Imperatoribus . f b J Quod iura. mentum eum initio respuisset, Tiberius fel
postea ut acta sua muniret , libenter a se. natoribus accepit universis: IdJ adeo ut non ex Imperatorio iure, sed ex voluntate Senatus, per iurisiurandi religionem continuata, Principum iussa transierint in legitimam potestatem . Quod forsans latebat in animis eorum , quos amare carpit Iustinianus, sive sub eius persona Tribonianus fel indignatus, quod lupremum in legum interpretatione iudicium opinione sua Imperatori adimerent, cui imi condendarum legum potestas permitteretur: quasi sapientes illi, qui sensus gerebant adhuc Graecanica in urbe Romanos. si animum
libere prom stilent suum dedissent, Triboniano, quod ultro sta sumit, supremum nempe ius legum condendarum solo i a Imperatore constic Tacit. lib. I. e.. 72al J Unde patet, hoc iusiurandum primo tantum ad Acta Imperatorum de uncto vi pertinuisse , donecati,m ad Acta futura porrigeretur. Nimium autem sp tium inter tempora Tiberii R Iustiniani interest, quam ut ab illis ad haee argumentum dueere liceat . Iustiniani enim aeuo Imperium dudum potentiam se. natus Pelaeipum artibus labefactatam absorpserat , eademque incito: populi consensu in Peincipem tra a.
animadπertamus , stlios quoque auctores veteres ita, vi ipse disserit , locutos e G. Caelari sane omnia Di- .itia simul atque humacia Senat assonsulto decreta
tisse , nec perenniter ad eum fluxisse a eonis
De Lepe Regia. Uamobrem Tribonianus doctissimus una mendaciismus, I J ut aliquo colore iussunderet impudentiam adulationem que illam tuam, qua Im rium Romanum in Regnum, invita Republica convertere coinnabatur , nactus occasionem turbandi iuris publici obruendaeque antiquitatis ab emendatione iuris privatorum, quorum in negotiis tota sere Iribonianea digestio versatur, per commotionem , atque conlusionem illam, inquam adducere oportuit leges , antequam illius arbitrio restitutae, aut interpolatae populis redderentur; legem extulit nescio quam Regiam, quasi natam ex institutis Romanorum, quibus antea vel ignorabatur prorsus,
vel vera sub specie, nempe sub sacie veteris Rei publicae atque sub libertatis imagine offerebatur. Quod veluti salutare sdus legentium aciem perstricturum , & legislationis suae praesidium, ac Principi novum imperandi
ius comparaturum praefixit in vestibulo librorum ut amatores iuris ipsemet initio hamum vorarent , veterumque Iurisconsultorum ita doctrinam haurirent, ut fraudem simul novo rum legis latorum ad recentis Regni usum im--biberent. Quamobrem ita loquitur ex persona
Juiliniani: jJ Cum enim lege antiqua, qua R
gia nuncupabatur, omne ius omnisq; pote io populi Romam in Imperatoriam translata sit mr
esse ἰ Rugulium autem morum legumque regi me perpetuum recepisse , Suetonius in vita eorum auctor est . quem cuncta discordiis ci Wilibus fessa n mine Principis sub imperium recepisse . Tacitus arae or est Annaι. lib. s. eap. g. Vespasiana quoque in lege Regia potestatem dari videmus . ut quaecun que ex usu Reipublicae , maiestate divinarum , humanarum , Publicarum . Privatarumque rerum esse censuisset , et agere ius potestasque esset : Quia adulatus videtur , Praeterii Seneeam , qui de elem.
ι. b. I. ea . R. U. 11. ad nutum Neronis nationes iun
ditus exeidi , ait L ipfius arbitrio tribuit , quos transportari , quibus libertatem dari , quibus eripiet quos Reges mancipia fieri , quorumque capiti regium circumdari de s oporteat, quae ruant uIM .
20쪽
eem ἱ nos vero fanctionem nosram non diti dimas in Aiar, ρο alias conditosvim partes , sed totam nostram e se volumus: quid positantiquitas nos ris legibus abrogare ὶ Quod reperitur in C. l. I .F. eod. g. 7. de vet. irur. enucl. Iussit. de is re nat. gent. h. o. Cuius Regni novi datem Tribonianus , utcunque nullius frontis , tamen ita dissimulare non audebat in recenti adhuc memoria vetustatis, ut eam lectori hus non reliquerit expositam , adjectis
verbis La J tu praesenti : Ex qua discimus,
antea tantae ad potellatis Liligium Principes minime ascendiise . Adeo ut interpretibus , praesertim Accursanis, di Bartolinis Romanam Rempubl. & Imperium extra Justinianeos Codices nunquam explorantibus lusus verborum videatur discrimen inter Regem &Imperatorem, quem illi non varietate iuris, sed amplitudine ditionis diti inguunt a Regibus ; quod scilicet Reges dominantve suisquisque populis , Imperatores autem Romam orbis nationibus universi, quasi P. R. sub Imperatoris nomine sibi Regem imp suerit , quando ei. & in eum per legem Regiam ius omne suum & potelia terra contulit. Quem Tribonianus laqueum imperitis tendere potuit, non vero eruditis optime
gnaris iurium populi apud quem a primaevatisque institutione Reipublicae si tribunitiae
seditiones cl. ilia foedera non turbarent , minime licebat ulla de re agere cum populo , nisi praeiret S. C. & Patres auctores
fierent . b J Quomodo igitur transierit ad Principem populi potestas in condendis legibus , misi conditione sub eadem , qua erat apud populum , nempe si legibus
eondendis Senatus praevertisset auctoritas Unde etiam si legem Regiam persu sorie& sine ullo examine accipiamus. & populi omne ius in Principem translatum demus ; integram tamen legum condendarum auctoritatem in Senatu conservabimus.
De vero Legis Regia sensu. V Erum quoniam neque Caesaris aenata. latio cum Pompeio , neque perfidia
Triumvirorum , neque violentia legionum,& inlotentia Praetorianorum cohortium , sed unice abusio pravaque intelligentia legis illius Regix Rempubl. perdidit, ideo revocabimus eam ad suam lucem , quam Tribonianus contra fidem monumentorum veterum
obumbravit, viam inde Principi suo muniturus ad Regnum ; & Imperio Romano generosita. tem suam aequitatemque pristinam ,& populorum bene usilentiam cultumque reddemus, ademta invidia regiae dominationis, a pullis Tarquiniis ex urbe perpetuo exulant tuus. Nemo profecto negaverit , Romanos in Graeciam trans. luctos cum caelo & animos una mutasse , fractosque abiectione atque adulatione Graeco um , pertulisse nomina υπατων Sc βασιMων jupremorum Sc regum pro Constitum i&. Imperatorum ; quibus lacerabantur aures animique Latinorum , a mutatione nominum mutationem rerum prudenter metuentium ac suspicantium , ne cum
regiis appellationibus regia dominatio in Imperium latenter serperet . Sicuti potissimum contigit se videmus S. C. quod
Ulpiani tempore , t e J nisi quid nouis ,
Ulpiani nomine , Tribonianus obtrudit , legis Regiae vocabulo vulgabatur , proin pter potestates Consulares , Senatorias , &populares , quae Imperatori creato tribuebantur . Et quidem regiis inde facultatibus Imperator induebatur ἔ di propterea Senatusconsultum illud legis viribus a Comitiorum translatione munitum Regia lex appellaretur: at Rex minime cociis iii tuebatur , quia potestates illas Princeps non avellebat radicitus a Senatu . neque in suam solius perso in transsere bat ; sed cum eo hahebat , veluti cum
corpore univerto , communes . Et tamen quia earum potestatum complexio
legis Regiae nomine ferebatur, facile Triboniano fuit , auctoritate legis di nominia illius, Regni opinionem Imperio comparare ab iis praesertim . ut diximus , qui noctaliunde, quam a libris e Triboniana strage superstitibus Reipublicae Romanae cognitionem ti studium antiquitatis exordiuntur. Et tamen, quod miremur , quae lex Triboniano murus eli aeneus , & cardo regiae