장음표시 사용
21쪽
potestatis , meminisse tantum satis habuit illius, particulam vero inter leges posteris transmittendam inseruit nullam . Cur nisi ut exaggeranda verbis ea lege , quam nobis una cum ceteris brevi morituris subtrahebat , ita involveret mentes hominum , ut plus iuris in eam legem ex Triboniani tellimonio conserrent opinione sua , quam re ipsa contineretur . Qi'amobrem ii , qui S. C. illud , quod Legis Regiae nomine vere prosertur , vel ignorarunt , vel pro lege Regia non agnoverunt quia talem potest uem , qualem Tribonianus iactat , ibi non inveniebant ἔ aut cum Cujacio in hane etiam fraudem in ducto natam contenderunt in rerbe sub priscis Regibus , & poci ad Caesares revocatam , ca) quasi regnum non Rempubl. a Rege , ut ostendimus, administrandam Romulus inllituisset ; aut putarunt , Augusta primum , & deinceps ceteris Regiam potestatem fuisse collatam per legem Re
giam , cujus nomen tantum ad nos perve
nerit r quasi adeo fuerit excors & fraudum imperitus artifex Tribonianus , ut qui tot alias minoris momenti conservarit , legem Principis sui tutelarem perire siverit; vel f quod opinionem refellit uir rumque , J quasi opus fuerit Imperatoribus singulis per suscipiendos magistratus ,
perque tor ambages obrepere ad potestatem Regiam , si per publicam legem ad
eam recta via tetendissent i ut necesse sit , hunc errorem vel finieν imperitos habitare , vel locum invenire tantum inter adulatores , qui etiam liberalia studia, quibus excellunt , in servitutem secum trahere consueverunt . Cum igitur legis Restiae monumentum non interciderit , age videamus , qua fide Tribonianus eam Regno suo praetenderit , & qua calliditate homines ab inquisitione atque lectione illius ad novam fastulam , nempe ad sententiam . ab se inde mala fide collectam , atque ad
posteros fraudulenter transmissam averterit.
l Imo Juniniani aevo iam adeo auctum erat is A q;um Pri cicipatus , ut male: iati Principis iniurio. i im videretur . re patere letem , qua olim potestas aras accidebatur , tanta aute ui remum simul ueterum
LEGIS REGIAE. FOEDUS UE. CUM . QUIBUS. UOLET.FACERE. LICEAT. I TR. UTI. LICUIT. DIUO. AUG. TI. IULIO. CffSARI: AUG. TIBER IO UE. CLAUDIO. CffSARI. AUG. GERMANICO.UTIQUE. El. SENATUM. HABERE. RELATlONE M. FACERE. REMITTERE. SENATUS. CONSULTA. PER. RELATIONE M. DISCESSIONEMQUE. FACERE LICEAT.ITA . UTI. LICUIT. DIUO. AUG. TI. IULΙΟ. CHSARI. AUG. TLCLAUDIO. CHSARI. AUG. GERMANlCO. UTIQUE. CUM . EX. UOLUNTATE. AUCTORITATE UE. IUSSU. MANDATUUE. EIUS. PRT SENTE UE. Eo. SENATUS. HABEBITUR. OMNIUM. RERUM. JUS .
HABE TUR. SERVETUR. AC. SI. E LEGE. SENATUS. EDICTUS. ESSET. HABERETURQUE. UTI UE. OUO S. MAGl STRATUM POTESTATEM . IMPERIUM . CVRATIONEM UE. CUJUS. REI. PETENTES. SENATUI. POPULO UE. ROMANO. COMMENDAUER l T. QUIBUSQUE. SUFFRAGATIONE M. SUAM . DEDERIT. PROMISERIT.
COMITIS. QUI BUSQUE. EX TR A. ORDINEM. RATIO. HABEATUR, UTIQUE. EI. FINES. POMERII. PROFERRE . PROMOUERE. CUM . LX. RE PUBLICA . CENSEBl T. ESSE. LICEAT. ITA UT L LICUIT. Ti. CLAUDIO. CRSARI. AUG.
in senatu A populo Romano ignorant a L ut nec ullius usus esset, apponere particulam tuis. usu dabulnae . . udis O l cuiae. Ins. Lb. I. δε iuri .a . len .
22쪽
UTIQUE. QU.ECUNQUE. EX. USU. REIPUBUCae . MAIESTATE . DI. UIN ARUM .HUMANARUM. PUBLICARUM. PRIUATARUMQUE . RERUM . FSSE. CENSEBIT. EI. AGERE. IUS POTESTAS UE . SIT. ITA . UTI. DIUO. AUG . TIBERIO E. lULIO. CAESA.RI . AUG. TIBERIOQUE. CLAUDlo . CHSARI. AUG. GER MAN ICO FUIT , UTI UE. QUIBUS LEGIBUS. PLEBEIVE. SCITIS SCRIPTUM. FUt T. NE. DIVUS. AUG. TIBERIUS UE. IULIUS.CESAR. AUG.TIAE RIUSQUE . CLAUDIUS . Cff-
GER M AN ICUS. TENERENTUR. II S. LEGIBUS. PLEBISQUE. SCITIS.IMP. CAESAR. UESPASIANUS. SOLUTUS. SIT. V KQU E. EX. QUA UE. LEGE ROGATIONE. DIUUM . AUG. TlBERIUMUE. IULIUM. CAESAREM. AUG. TIBERIUMUE. CLAUDIUM. CffSAREM.AUG. GERMANICUM. FACERE OPORTUIT. EA. OMNIA. IMP. CAESARI. UESPASIANO. AUG. FACERE.
LICEATU Tl U E. UTCUNQUE . ANTE.
HANC. LEGEM. ROGATAM. ACTA.GESTA . DECRETA. IMAERATA. AB. IMpERATORE. CAESA RE. VESPASIANO.
IUSSU. MANDAT UUF. EIUS. A. QUOQUE. SUNT. EA. PERINDE . IUSSA. RATA SINT. AC. SI. POPULI. PLEBIS UE. JUSSU. ACTA. ESSENT. SANCTIO. SI. QUI S. HUIUSCE . LEGIS. ERGO.ADUERSUS. LECES. ROGATIONES. PLEBIS UE. SCITA . SENATUS UE. CONSULTA . FECIT.NCERIT. SIUE . QUOD . EUM. EX.LEGE. ROGATIONE UE. PLEBISCI UE .FACERE. OPORTE.. Bl T. NON. FECERIT. HUIUS.
LEGIS. ERGO ID. EI. NE. FRAUDI.
POPULO. DARE. DEBET . NEU E. CV l. DE. EA .RE. ACTIO. NEVE. JUDICATIO. ESTO. NEVE. IS. DE. EA. RE. APUD SE. AGI. SINITO. CAPUT XXV.
Animaissiones in Legem Regiam.
EN legem produximus, quae superest, in
tegram , M sitnul cum facultatibus auctores & modos earum conserendarum: Dic modo sedes, quid in Imperatorem his verbis consertur , quod non a populo proficit catur, & ad eundem sublato Imperatore non revocetur An his collocatis potestatibus popularia iura exhaurirentur 2 An opus erat easdem facultates iterum tradere novis Caesaribus per legis Regiae repetitionem, si ea lege in perpetuum a populo ad ceteros creandos Principes abscesserant Quid contulisset
Tiberio, claudio, Vespasiano populus, qui iam inde ab Augusto ius omne suum in per petuum ex uillit Cur porro Caligula &Nero hac in lege praetereuntur , quorum alterius acta Senatus resciderat , a ) alterius memoriam uti hollis patriae damnaverat uasi minime compotes harum iacultatum,
iure suo legitima iussa iustasque leges edi distent Nam Galbae, Othonis, δε Vitellii
praeteritionem nihil moror ; qui seditionum inter fluctus brevi tempore de Imperio dimicarunt potius, quam imperarunt, in ipsa Imperii contentione Imperium ami serunt, e quibus etiam Galba fuerat a Senatu ho
stis iudieatus. LbJ Aut qui licuisset Senatui
acta illorum reicindere , quorum potestas non amplius manaret a S. P. Q. R. iure
omni suo spoliats; sed a lege Regia , quae ius omne publicum per Augusti personam ad ceteros transduxerat Imperatores i id lFirmitas actuum & ratio legitimae potestatis peteretur ne a principibus de auctoritate populari , si populi maiestas exaruisset Nonne enim pol remo huius legis capite habemus , ideo iussa , quae ab Imperatore
ante hoe S. C. edita erant . perpetuo con
sistere, qaia populus ipse iusserit ea iusta rataque ei se ; perinde ae si populi plebisque
tulis acta essent i Quomodo eonvalesce rent singulorum Principum acta ex pote
state populari post novam ipsius ponuli
23쪽
voluntatem colle iam ; si iam Augustus creandique inde Principes , perinde ac futuri Reges, lege Regia omnem populo potestatem ac voluntatem eripueruntὶ Tandem vel hane habemus legem Regiam, vel aliam pleniorem. Si aliam : cedo: quamὶ Historicos &scriptores si excusserimus singulos , ne vestigium quidem , aut nomen invenerimus facti , quo nullum suisset in omni Romanorum memoria memorabilius , Reipublicae nimirum in Regnum non violenter & ad tempus , sed publica lege contra instituta
maiorum perpetuo trant euntis . Quor lumpraeterea oportebat Principem omnibus populi iacultatibus indutum , eas iterum a populo iacultates particulatim accipere : prout
fecisse hujus testimonio fragmenti palam evincitur ρ Quid rivos sectabatur, qui sontem ipsum iam absorbueratὶ Aut quid opus
erat Imperatoribus capessere Tribunitiam potestatem singulis annis; si cum populi maiestate iam illa perierat , & multo amplius Princeps e regio iure , quam a Tribunatu serebat Quantula enim portio suisset ρο testatis , & majeilatis Regiae Maiestas Tribuanorum, & intercessio, sive S. C. impedie n. dorum iacultas, quae ab eo magistratu prae . stabatur ὶ Cur toties Consulatus luscipiebat Princeps , si plus regiae potestatis ad eum lege Regia pervenerat , quam e Consulatu ipso adduceretur Sin bona fide agere velimus , & sine fraudatione , atque cum eruditis plerisque hoc stagmentum unice pro I ege Regia recipiemus; non aliunde quam Regia de Lege argumentum trahemus illustrius ad regiar, potestatem evertendam , &majestatem pristinam adhue sub imperio in Senatu , & populo continendam . Qua de
potestate, ac majestate plures particulae nominatim conseruntur in Imperatores singulos , eas nova lege suscepturos: quia neque cum imperio militari commiscebantur, neque egrediebantur singulas Imperatorum personas : exemplo imperii meri , quod cum lege detur , neque cum iuri uictione ma- si liratus confunditur, neque a magistratibus 1llud accipientibus cum aliis communicatur.
ma nifieentia senatus c dixit 1 qui auctoritatem Imperio tribuebat . Se ωνων A florietis ; livle scriptum recitati iussi pactionum . ia auctoritatis , quam P
Quorum similia ex lege Regia eontra regiam potestatem argumenta ducehat olim Nicolaus Laurentii F. Romani Tribunatus instaurator , qui prolato in concione fragmento isto, P. R. gloriam extollebat, atque
clamabat: En testivionium, ac monumentum
ruris vestri, Quirites, qui fuae Imperatoribas largitores estis potestatis. saJ Quo ille aliisque
argumentis e publico iure ac veterum audio ritate petitis , publice palamque contendebat , nunquam , ne suo quidem tempore , Imperium , utcunque ab exteris nationibus administratum , a populo Romano atque a
Capitolio discessisse; cuius sententiae socium habuit primum eruὸitionis latinae reparatorem Franciscum Petrarcham, qui eam profitetur in epistola qua Romanum populum ad liberatorem suum e vinculis, quibus detinebatur , ope atque auctoritate publica , precibusque totius p 3puli liberandum horta
tur. IbJ At quin f excipient aliqui J ea ,
quae certa lege tribuuntur, etsi non veniant
iure magistratus, fel al eo idem tamen , perie , magistratus transeunt , atque ipsa lege deseruntur sine nova populi voluntate: veluti datio tutoris non competit quidem Praetoribus iure magistratus , sed ex lege Attilia , d cum ante legem illam eo iure
Praetores non potirentur ἱ Et tamen eius legis potestate ποῦ dandorum tutorum, Cre iis omnibus Praetoribus , absque novis populi actibus accedebat . Quidni igitur &lex Regia semel lata potestatem , atque maiestatem perpetuo detractam populo adfuturos Principes per se transmiterit unia versos Hos quo a nobis amoveamus, satis erit rogare , ut oculis utantur, animadvertentes , non perpetuam hanc esse legem , qua iura ista Imperatoribus tribuunt ar , sed temporariam , & temporarias ex ea procedere potestates , non Imperatorio muneri , sed certis propriisque Imperat rum nominibus , traditas , morte illorum ad venam earum populum redituras , novaque voluntate ipsius populi , novus ad Principes proferendas : cum lege Attilia nullo tempore circumlcripta
pulus Roma us vespasiano Imperatori concedebat .c, deliseeps pag. 24.
24쪽
Praetores non propriis nominibus. sed appellatione magii iratus ad ius dando tum tui rum perpetuo vocentur . An enim habere. mus has facultat. s in Vespasam periona , nova legislatione renovatas, si ab Augusti tempore ex Perpetua potestate legis in cete roς tracisi ii sent Imperatores quorum in singulorum personis, ne dum in Tiberio & Clau. olo in lege memoratis, idem decretum , nisi mersisset aetas , conditum tabulitque in .cisum inveniremus.
MLegem quia Principi Pandectaram de
NE vero plus minusve hoc e S. C. salis
sis interpretationibus eruatur , quam ibi continetur, illud brevi explicatione pedicurremus, exordientes a lege : Quod Principi r. sf. de consit. Priueip. Ait lex: Quia
Principi placu; ι , legis habet υlgorem : cum lege Regia, quae de Imperio Principis lata est, populus ei, o in eum omne suum ιmperiumo potesatem conserat. Ex hac regiae potestatis alsertores interpretationem petunt superioris S. C. cum potius illo ex S.C. Vipiani sensum inde hane in legem transductum expendere deberent. Siquidem Ulpianus, cui lex illa, nescio an bona fide, a Triboniano adscribitur, hie tetulit nobis S.C. lententiam de legum latione non satis ex plicatam, ne- rue plus diligenter, quam res ibi nata po-ceret; sed persu sorte , ac per verborum compendium , vocabulis nempe generalibus, &renioribus, quae lolemus arripere, cum ce eritati magis quam distinctioni studemus . Qualiter assectus Ulpianus facultatem legis condendae collatam in Principem, expressit illis verbis omne imperiam ρο potestatem legis nimirum condendae , qui tensus supra descendens , t ' J tacite in orationem reliquam penetravit . Nam Ulpianus familiarissimus Principis debuit ambitiosis , u- Iani Gravinae. Tom. II.
lietibusque vocabulis o mare tque Κne modo ullo extollere potestatem illius. Nec tamen alientatione tua sustulerit , aut obrum rit veritatem : nam optime illius oratio , di S. C. conveniunt : cum liceat , absque calumnia verborum, ita Ulpianum expon
re : Qtiod Principi placiait, legis habet via Isrem , quia lese Regia, quae de imperio Priu-eipis lata es his S. C. quod fera legis Regiae nomen , P. R. et , m eum s qui pleona Lmus est non inelegans J coutulit omne suum Imperium G potesatem , in legibus scilicet eoodendis . ''J Quod additamentum, & rei tio imperii Ec potestatis ad solam legum lationem , offertur ab ipso argumento hujust legis , quod ad se ranit sequentem orationem, quae quamvis generaliter concepta sit, natura tamen sua contrahitur ad rem propositam, nempe ad legis condendae facultatem: nam si pote itatem infinitam Principis ex Ulpiani verbis colligamus, directo illuni opponemus superiori S. C. si de ipsi Reriae Legi, qua non infinita , sed certis ivdis , ae distinctis capitibus potet las Principi eoi
sertur, ne hic repetamus, quod lupra ollendimus, opus minime saturum suilla Imperatoribus tot magistratibus gerendiς , si ex hoe Ulpiani loco evinceretur populi potestatem Principi suilla non communicatam tantum , sed & universam in eum, exuto Iam populo , translatam , ut contendunt Goveanus.
aJ & illius auctoritate Cocceius, aliique, bl
qui ne otiosam sinant particulam illam legis in eum, ex illimant, Ulpianum per illa Per ba ei conti lit , significasse voluntatem p puli erga principem; per additionem autem in eum, innuisse discessum univeriae potet latis a populo ad Principem; in quo non cumulativam, sed etiam privatam , ut vulgo loquuntur, potestatem collocant: molem tantam in tam lubrico extruentes, orbemque Romanum una Sc ius omne euhlicum sursum, ac deo sum leuissima conjectura vertentes . Qui si noluerunt illa verba ei, o m eum habere, ut a me habentur , pro concinna brevique D repe.
seu finibus eorum , de quibus supra actum
erat , circumscribendu .c interpretatio eommentitia videtur . Nam verba Ulpiani generaliter patent. Post tempora quoque Ulpiani lex Rerra plen: or lata esse potes ad quam digitum intandat Ulpianus . Porro fi Prin .ipi datum ius leges tetendi. data eidem quoque
lamna a potestas . Nomen Legis Re iis, quu in Cti eo sermone iam utuntur Ioannes Esan . e sp s. v. Is ti Petrus I. Ep. a. v. ai. titile etiam apio Latici. loquentes invalescere potuit tempore Ulpiani. cum, Graeam urbem esse , iam Iuvenalis quaeratur .c a a vara . Iact. Is . I. cap. 32.
25쪽
repetitione sensus eiusdem e quin amplectebantur explicationem Cujacii sal verba in eum conserent is in ipsum Principem ; Aiquis sinquit Coccejus J quis unquam audivita populo Principi potet atem in ipsum dari Principem imo vero recte & in ipsum Siquidem potuisset populus ita tribuere Imperatori pote istatem suam, ut Consuli vel magistratibus aliis tribuebat, qui populi iudicio tenebantur: cui subjiciebatur etiam Dictator : nam & Papirium Cursorem , eum Dictator esset, provocationi ad populum cens sis legimus. Caesari autem ita contulit, ut ei etiam remiserit potet atem , quam populus habebat in ipsum Caesarem : per quam populi remissione in principi diem apud populum dicere non licui si et , dum eum popului principem esse pateretur . Quid praeterea eos prohibuit Duarent explicationem bJ arripere, qui relativum accipit pro re- ei proco, ac docet , eum hic significasse se: quasi dixerit Ulpianus populum contulisse et , sive Pi incipi potestatem in eum , hoc est in se; nempe in ipsum populum, nedum potestatem , quam habebat populus inprovincias . Sed non patitur Cocceius pro-
nomen in eadem oratione varie acceptum ,
ut sit modo relativum in sua propria significatione, modo reciprocum : quasi non ita situm , itidemque etiam acceptum invenia-
tue in lege quae filium uti. f. ut legati sive fideicom. illis verbis , referendis una hic& explicandis; fideique eius f nempe heredis J commisi nempe testatrix J ut otii uidad eum s hoc est heredem J ex hereditate eitia i hoe est sui testatricis. J En eius eadem in oratione vice relativi fungitur, cum refertur ad heredem , & reciproci , cum refertur ad testatricem . Tandem quidvis aliud potius moliri oportebat Porsenas illos, qui Regem P. R. reddere conantur invito, quam ad haec absurda ruere ; cum in monumentis veteribus invenientes Senatum supremam potestatem , ac summum Imperium exercentem , id non legitimae S. P. Q. R. auctoritati adscribant , sed patientiae Imperatoris tolerantis invaseres suae potestatis ; quasi lupus , qui petulantiam agno
rum benigne tulerit. Uerum quid tantopere laboramus in lege incerti sensus incertaeque auctoritatis: quam legem plurimi Ulpiano aὸ fictam autumanta Trihoniano, ut Regiae pote ilati , quam Principi tuo parturiebat , gravioris Jurisconsulti& longioris temporis fidem conciliaret Quid volutamus epitomen , aut perfusorie , aut mala side concinnatam, si verba illa & germanus legis Regiae contextus hoc S. C. n bis a Capitolino monumento proseruntur , cujus e sensu commenta & compendia quaelibet explicare debemus autem S. C. quid Caesaribus tribuatur , iam supra satis demonstravimus reliquum est, ut obseuriois ra verborum illius illui fremus . Ait lex r TIBERio JuLIo CaesARI Ausus vo TIBERIIQUE CLAUDIO CHIARI AUGUsTO GER-
Per Tiberiam Iulium Caesarem Augustum significatur in lege Tiberius Nero Octaviani Augusti filius , Iulii Caesaris Dictatoris nepos qui pol Octavium imperavit ; quique Iulius quoque Caesar appellabatur, ut obse vavit Gutherus ex fallis Capitolinis . e omitti autem Caligula, tanquam hoste patriae , damnatique nominis cive , d) lubiicit lex Claudium , quem Germanici cognomentum quod hic legitur , adsumsisse ,
memorat Suetonius . e Item lex atur Uri Quos MAG sTRATUS,&e. En luculentissimum testimonium popularis potellatis sub Imperio adhuc vigentis , offerentisque se in creatione magi ira tuam quibus tribuendis omnis legitima vis commendationis Imperatoriae non ex Imper torio jure manabat , sed ex isto capite , unde jus suum Principis commendatio trahebat . Quo capite per illa verba extra ordinem , permittit populus candidatis a Prin-eipe commendatis honorum petitionem , etiamsi lege vetentur contendere ad honores , puta, quod i ulla aetate careant, aut iustum intervallum inter unam alteramque petitionem non excurrerit, aut praesentes Romae non
prosterentur. f) Nam neque absentium , He-que superiorum, quos memoravimus, habenda ratio erat per leges publicas, quarum venia iis,
26쪽
quos Princeps commendaverit , vel quibus honores promiserit , conceditur a populo: cuius neque hac in re, neque in aliis capit bus, quibus alias facultates concedit, ullae fuissent partes, si condendo Imperio, regnorum instauendorum ritu, potestatem& majestatem sibi abdicasset, eamque universam in munus Imperatorium contulisset . Ad magistratus autem . Principis commendatione, cum aetatis venia creatos, reserendus est Ulpiani locus, ca) cuius haec sunt verba: Prin-eeps enim , quι magi iratum dedit, omnia gerere decrevit; Dedit se dicitur Princeps magiitratus , quos candidati minores XXV. annis, de quibus hic agit Ulpianus , a populo , principis commendatione , per hoc legis Regiae caput impetraverit. Pergit lex : UTi.E Qui aus LEGIBus
An Princeps Iolutus Legibus intelligatur Hoc privilegium Augusto tributum Dion reseri, b ae.sensum simul
explicat illius, docetque , Imperatores eo liberari a necessitate legum της τῶν νῆάων ἀνάγκης sive a poenis, quibus lex , nempe com munis voluntas, transit in necellitatem, ne scilicet eum deliquerit Princeps , Puniatur, ut Graeci legum doctores interpretantur ἔγκναμ τυται ἡ λαζεται cum haudquaquam exi. matur Princeps a vinculis honei latis, quae leges perpetuo comitatur, quaeque tantam a natura ducit auctoritatem, ut Imperatores c pronunciaverint, maius Imperio esse submi
rere legibus principatum & Alexander dὶ sanctissime scripserit, nitit tam proprium Imperii esse, quam legibus υλere; utcunque lex μ- riι , qua S. C. hoc meo & plurium iudicio indicatur solemnibus iuris Imperatorem solet erit. Unde neque a communi gentium se cire, neque a nexibus humanae societatis eximitur Princeps, neque legibus illis, quibus lusceptum a se regimen incumbit. Imperantium , siquidem nulli licuerit, perfractis publicis legibus evertere id, cujus causa imperat .
omni enim privilegio statim excidet, qui queaccepta poteilate abutatur contra Rempublicam , quae communis salutis communisque honoris causa Principem peperit&honoravit zexheredationem namque meretur , quisquis filiorum parentem oppresserit. Quod nobis suggerunt Severus & Antoninus, e cum fatentur, se quamvis legibus solutos , vivere tamen legibus, nempe causa legum : quarum tuendarum gratia vivit Imperator; cum vocem legibus non sexto, sed tertio casu positam au tumem ἰ praecipue, quia ex auctoritate legum Principum pendet auctoritas; propter quam rationem Imperator se legibus alligatum Trofitetur. D Hoc autem capite, quo plurimum extollitur Imperator , minime tamen deprimitur, sed potius sustinetur auctoritas populi, tum quia populus, dum concedit, palam sesert publicae potestatis auctorem ; ut privilegio Princeps iure fruatur, donee sibi per populum& Senatum gerere Rem p. licuerit; tum quia ex S. C. verbis non omnibus, sed certis legibus solvitur ἔ nempe iis, quibus conde dis adjectum fuerat, ne Principes tenerentur atque ita Dionis locum, ubi Princeps dicitur solutus legibus, Cujacius interpretatur, o nee enim vitiatur sensus orationis; namen unciatio haec solus es legibus , illi etia in recte congruit , qui non omnibus , sed lo-
lemnibus iuris h) uti sunt solemnia manumissionis , ι & aliquibus legibus suerit
solutus r uti solutus erat Princeps lege Papia Poppaea, sive legibus coniugalibus & caducar is , quae etiam per eminentiam appellabantur leges ; ad quas scripserat Vlpia nus , cuius locum ad eas solas leges pertinentem , ut monet inscriptio leg. princeps ff. de legibus , Tribonianus ad leges protulit universas ; ut auctoritate Ulpiani Principem ab omnibus legibus solutum esse persuaderet illis , qui magis verbis eius ducuntur , quam totius testimonio antiquitatis, cum qua consonat & ipla Triboniani composito' legum : cuius pluribus ex locis suae ille fraudis coarguitur . Nam non modo e Dione discimus , Au gutium supra justam portionem Liviae reli-D a diuram
27쪽
cturum , petiisse a Senatu veniam legis Voco. niae, quam certe veniam non petiisset, si leges omnes habebat an sua pote uate , aut si earum potestate non habebatur; sed docemur etiam ex libris iuris , teneri principes lege Fal. eidia & lege Glieia de inoff. tellam. AE & testamentariis pluribus b aliisque omnibus, in
quibus nominatim non erat exceptum , ne
tenerentur: ut ex legis Regiae capite illo colligitur . Nam quamvis contemtarum legum Principes poenam non subirent , nisi quando a Senatu capite damnati cum vita Imperium ti privilegia ipsius amitterent ὴ vere-cu ia tamen dum imperarent & pudore o ligabantur c & opinione civium tacito eos
iudicio plectentium : Paullo siquidem d) iu dice, is, qui leges facu , pari metiulate legi
bus debet. obtemperare . Porro ut reliqua S.C. huius expediamus, habere Senatum licebat magistratibus maioribuς, ideoque etiam Praetoribuς , si urbe aberant , qui maioricum imperio erant. Quod ius etiam Principitribuitur, & tribuendun. rat ex lege; cum
non veniret a munere I : ρeratoris . Unde
lege opus habuit, ut posset cogere Senatum , trando Consulatum non gereret. Senatuscon ultum autem per disce innem fiebat, cum Senatores in lententiam alicuius non Uerbis, sed pedibus tacite conveniebant, discedentes a suo quisque loco ad eum , cuius sententiam probabant. ι Quod item in hoc capite legitur remittere Senatum , significat tem in posterum diem Principis auctoritate differre. D Additur de proferendo pomoerio , quod non Caesaribus tantum , sed omnibus iis concedebatur , qui fines Imperii Roma
ni suis victoriis propagasset. s ' .
de ente metapnysico , semper invicem retinenlibui tineipe L Populo , inlatisque quaissionibus jurisae facti . Ips imperatores dum id aiunt , ut soli prasint resum sum mae . populo saepe specie 1 coloribus adstititiis illudunt . ia eodem tempore titibus se se tutos a cillitatos profitentur. Ex quo
De atictoritate Senatus, o potestatis eiυilis
in militarem ex iure Gentium .
Atis adhuc ostendimus , potestatem civilem ad Imperatorem creatum non ab ipsa creatione manare , sed a S. P. Q. R. voluntate suam ei maiestatem contribuentis, partim tradendis magii ratibus, partim repetendis legis huius Regiae capitibus. Nunc
ὸuriora tentabimus, atque contendemus, nequidem imperium illud militare sola voluntate militum in Imperatoris persona constitisse sine S. C. quo totius Reipublicae consensus proferebatur. Quod tam ex jure gentium , quam ex iure Romano comprobabimus . Siquidem iure gentium exercitus pars est civitatis , cui miniis rat , cuiusque potestate continetur I cum ad ullam Reip. milites coti scribantur, ducique ad Rei p. conservationem aut propagationem creato committantur. Quamobrem non potest a corpore militari praeferri ius univertae civitatis ;nisi civitas ipsa se duci eorum tradiderit: nec milites civilem ullam particulam iuris
nanciscuntur , nisi civium numero censeantur : non raro enim ex exteris mili tes conducuntur , aut leguntur e sociis .
Et qui cives militiae nomina dederunt , publico ei vitaris iure seorsum a ceteris ci
vibus , 8c procul a corpore universo minime potiuntur : cum non a suo sngulorum iure , se, a communione totius cor poris civilium rerum gerendarum prite statem cives accipiant : nee Re . transeat
rescriptis quoque Ie meretis L Eliet x Prine pum iu novum ccinstitui eoepit , nemo dubitet , Prin. ei pes supra leges fuisti . Quod de temporibus I stiniani multo magis verum est , qui non ipsa tantum complurima constituit ,. innumeris vel rum Prinei pum Reseriptis vim legis universalis deis est . Interpretatio Auctoris , qua vocem , legibus , in tertio casu aeeipit , nimis arguta videtur . Legem Glleiam iam supra e numero letum eliminavimus . etsi certum sit , teneri Principem querela inofficiori testamenti L g. F. a. I. de nosFe einam. mos autem leges ex sensu Paulli R Ulpiani ad solas leees apias Poppaeas referri debeant : minus tamen iac zensendum est Triboniano . de Pri ipe omnibus η- Dbus soluto id inimanti in dudum laxatis Imperii si
28쪽
ῆn eastra , sed la aereat , insideatque perpetuo in civitate , ubi radicibus suis , nempe legibus , in ilicii tis, ritibus, continetur Civitas autem vivit in corpore itue ro civium in suos ordines descriptorum ,: ad exercitium publici iuris rite convenientium . Ideo Antonius , ut educto suo
adversariorum auctoritatem everteret, exprobrabat Quiritibus; quod castra Pompeii Senatum appellareat . Quia igitur ius belli ,
quo ducis potillimum creatio continetur , manet in Republica simul cum ceteris iuribus maiestatis, quorum nihil a militibus in bellum abducitur, nisi quantum eis ab ipsa, cui militant, Re p. mandetur; absurdum sue. rit militare Imperium contentu militum transire in aliquem sine auctoritate illius Rei p. eui bellum geritur , & a qua cingulo induuntur ; ne samu Ii iura usurpent sibi dominorum,
neve pars a 'cor pare avulsa munere funga. tur totius corporis . Quamo' m Jure gentium neque civilis, neque militaris rei tradendae potestatem habent milites, sed exer- . eitium tantum illius a Repub. mandatum rcum facultas ipsa rei militaris mandandae portio sit ipsius civilis potestatis , minime cum corpore militari aheuntis , sed in Republica vel Regno perpetuo permanentis.
De Auctoritate Senatus, o potestatis eiυilirin m litarem ex 'Mre Romano.
NU ne ex veteribus Romanorum institutis palam faciemus , milisare Imperium non nisi lage , vel S. C. manda-τi potuitie , adeo ut miles voluntatem taniatum suam Imperatori tribuerit , Senatus vero & populus legitimam auctoritatem. Cum enim omnia institu a veterum publica , vade prodit ratio civilis , ita firmiter haereant , in rerum variatione difficulter convellantur, tum ea praecipue , quae a religio ae in animos hominum demittuntur . Unde urbis parentes Romulus. Numa , Regesque alii , quorum prudentissima initia felicitatem peperere posterorum , ne testes & instituta ; quibus sui uram Imperii magnitudinem moliebantur , ullo unquam tempore dilaberentur ; neve fundamenta Rei p. ahriperentur motu cursuque perpetuo ac vario rerum humanarum ; ea
ritibus implicuere sacris , & veteris illius
superstitionis auctoritate ita munierunt; uti Rem p. populus non tam a magistratibus , quam a commentitiis illis Numinibus, quibus virtutis eventus assignabantur sullineri, atque augeri existimaret e dum legibus iubendis, & ereandis magistratibus , consilia , quae caperet a propria prudentia, tribueret Diis ; quos per augures de coelo servantes , consulebant captis auspiciis , quibus vel uia nunciis divinae voluntatis res a populo pellae comprobabantur: ut magistratibus, & legibus a Deo repetitis, cives non humana tantum, ted diuina etiam & aeterna ultione subjiceremur.
De auspiciis o lege curiata. Ua de c uia comitiis centuriatis , ucuriatis , quibus leges serebantur, recreabantur magi liratus , quibusque Reipublicae majora negoria tractabantur , ita ius auspiciorum attexuerunt , ut nihil apud Romanos iusturn haberetur , aut legitimum, nisi fuisset auspicatum; Ia J & quid-
. quid numine auspicioque ea peret , inauspicatum , sive iniustum , nefasque diceretur . Quamobrem Caesar, qui Rempublieam violenter occupaverat, ne religione amitteret,
quod armis arripuerat , com tiis, & auspiciis utcunque simulatis, intuitam sibi dominationem confirmabat et nam , sine illorum umbra , ne colorem quidem iusti obtineret
Imperii, unde Lucanus IbJ. Fing t solemnia eampus, Et non admissa dirimis sufragia plebis,
Decantatque tribus. o vana versat n urna , Nee caelum servare licet et rorat avet re Iurdo ,
Et laeta iurantur aves subone Iinisero . Non mandabatur igitur Imperium, nisi lege Curiata , quia curialis comitiis , sive veris , sive per triginta lictores triginta Curias reserenict , ad umbratis , inerat ius auspiciorum , quibus creandus eris Imperator ῆ nempe is , qui doctu auspicioque suo regere debebat exercitum & bellum
administrare : l e J unde illo auspicato , comitiis
29쪽
ttig curiatis , auspiciorum causa , tetentis, creabatur, ' ita creatus in Capitolio
accipiebat auspicia , sub quibus milites dia. eeret, a veluti Iovis Capitolini , & Mat. tis Quirini minister . Nam , nisii ex urbe auspicia duxisset in castra , nihil auspicato
gerere potu illet , ideoqire inutilem puteil tam inter milites iactii se . Qui ritus auspiciorum , auspiciisque nexa civilia initi tuta exorto imperio minime interire potuerunt , quia timul cum imagine veteris Reipublicae religionis nexu tenebantur . Quam religionem simulare saltem & adumbrare cogebatur quisquis utcunque impius dominatori nisi convellenda religione ruere ipse voluisset . Unde diu etiam post Chri litanorum Imperium , simulacra veteris iuperi itionis , civilium initi tutorum causa , permani erunt . Cum autem Comitiorum omnium ius una
eum iure auspiciorum iis adjuncta transierit in Senatum ; potellas legis curiatae concessit in S. C. sine quo nemo iustus erat Impcrator , quamvis a militibus appellatus ; quia milites & poteitate civili carebant ; & iure auspiciorum , quibus tu latis , civilis aut militaris nul Ia i conisiit auctoritas . Quae auspiciorum , publicaeque auctoritatis religio , mandando Imperio , adeo infidebat animis Romanorum ἱ ut quamvis C. Marcius rem Romanam in Hispania , Scipionum clade prolapsam , inopinato restituerit eum tamen a militibus ducem , sine Senatus auctoritate creatum , nullo modo tulerint , indignantes , quod sine auctoritate Patrum , se Propraerorem inscripterit , nulloque modo permit-
rium I a. peratoribus a solis militibus coliferri non potuisse . priia , in capite vicesimo octavo , o ra tione iuris gentium , quia milite sint lautuni pars Reipublicae , iique proinde non possint per arre rus
universae civitatis, tum capite sequenti . quia Romae nomina lim auctoritas legitima a Senatu & Popu o
tribui debuerit , militibus autem nihil nisi honos o seqim Senatui debiti relictus sit . Subiicit hoc capite, id porro vel ideo non potuisse et quia Imperatoribus ausp ieiis opus suetἰt ad lite suscipiendum Imperium .rentes, ut Propriet ori ei rescriberetur. Rem
raram, ut scribit Livius , b mali ekempli
putabant , I eratores legi ab exercitibus , ct Iolemve auspicatorum Comitiorum in caura , provinciar pro I ab legibus magi Hat L.
busque ad militarem temeritatem travorere :prudenter prorsus , nam nisi Senatus auctoritas militem continuisset ne coalescere quidem potuit Iet Respublica illa militaris, quae , quo pluribus pollebat viribus ,
ad perdomandas nationes , eo validioribus nexibus indigebat ad coercendos , ac mo, derandos ex ulu Rei p. nationum domitores : quos in poteilate sua nunquam habuisset , neque ab ipsus urbis direptione avertisset, si militum in voluntate ius Imperii condidisset , non in legibus publicis,
ritibusque sacris ; quorum aut oritate Imperium antea quidem a populo universo lege Curiata , se postea vero a Patribus
ex S. C. mandabatur . Quamobrem in Se natu conditam auctoritatem omnem publicam , ibique ab initio a Romulo auspicato coniti tutum profitetur Otho d apud Tacitum , his verbis: Quid υos pcilcherrimum hane urbem domi
bus , oe tectis , ct renestu lapidum sare
creditis P mis sa inanima intercidere, ac reparari promiscue possunt , aeternitas rerum , ct pax gentium, o mea eum vestra salus, incolumitate Senatus firmatur . Hinc auspicato a parente ρο conditore urbis M.
frae insitutum a Regibus usque ad Priu-
eipes continuum o immortale , scut a ma
le itima autem auspicia fieri nequier;nt nisi precedente senatusconsulto . Sed ut iure gentium nihil impedit . quo minus summa potestas a potissima Reipublieae parte deferatur , eamque partem constituant milites, fie Rom. in rerum id usu eveniebat , ut oeeupata Republiea milites R in truendo in deserando linis parto : auctoritate senatui praevalerent. Argumentum. quod ab auspiciis petitur , mitius validum est , eum auspieia pratcedentibus senati Monsultis adhibita qui se L Avetor νgnoscat . x alitinde eonstet . sed haee senatus aucteritas tum dieis causa adhibebatur. Illude terum memorabile , Constiti. inum interdi subrinna capitis , adi spicina privata . publica eani a senatu L magistratilius evere eri suilia in L i. c. TM
lustr.t Relandus in Fasis constitatistis , p. 3op.
30쪽
XXXI. Quale fuerit Imperium Caesarum. Non enim aliam tulit naturam Imperium Caesarum ab Imperiis , Quae ante Caesarum creationem , cum res pol ceret extra ordinem, vel privato, vel inagi-st a tui decernerentur: quale fuit Imperium ,
quod a populo Augustus omnium Caesarum auctor ti parens, primo ad quinquennium , ne in suscipionem Regni cum aliis trium. viris veniret ; a pollea decimo quoque anno pacandis provinciis accipiebat , quodque per eandem causam sibi tota vita continuatum patefecit posteris et qui ne plus quam Augustus sibi viderentur adrogare , retentis ludis decennalibus, Imperii tepetitionem per temporum intervalla simulabant , ut supra significavimus. Cuius Imperii exempla iamdiu ante Resp. dederat plurima tum in ipsius Octaviani persona , quem utpote admodum adolescentem legibus a populo solutum Senatus, ex lententia Ciceronis, Pr pratore misit , & Imperatorem creavit adversus Antonium; tum in persona Cn. Pompeii ad hellum Senatorianum & piraticum,& rei frumentariae causa proconsulis ; b itemque Caii Caesaris ad Gallicum, & ΡSeipionis ad Hispanicum , & aliorum sive
magistratuum , sive privatorum ὸ quibus magistratus adjungebatur, quia Imperii jure potestatem tantum accipiebant in milites sacramento sibi obnoxios; te iure vero magistratusia appellatione sive Proconsulis, sue propraetoris potestatem accipiebant in ipsos provinciales & Provincias, per quas, aut in quas ducerent exercitus, ad militare imperium faci cilius expediendum . Cum autem olim milita ris, & Proconsularis Imperii tantum portio aeque ad tempus certis civibus mandaretur; Caesaribus inititutis tribuebatur universa ,& infinita per Imperatoris nomen & im perium Proconsulare , quod ut ut recentioribus temporibus in Imperatorem , t ais
cito populi consensu sorian transierit, quippe quia sine illo minime poterant Impera tores explicare Imperium illud militare ac bellum ubique admini lirare , cogendis Prouincialibus , conscribendisque militibus , pecuniis ad stipendia imperandis ; initio tamen non nominibus tantum , sed etiam temporibus a fibusque distinguebatur, nec minui cum Imperio militari Proconsulare tra debatur ; ne si confunderentur , obsolesceret Senatus auctoritas: quae binis deserendis Imperiis repetita , & multiplicandis aestibus multiplicata crebrius emergebat. Quamobrem Dion dὶ refert, eas potestates omne ς , quas Imperatores accipiebant , qu m- vis suis temporibus conserrentur simul, tamen singulas antea certa lege suilla mandatas : adeo ut prius quidem pluribus vicibus ; pollea vero semel Senatus efferretur auctoritas in potestatibus tribuendis , iisque titulorum diversitate seeernendis , ne aut eoiisse simul, aut tanquam civilia militaribus haesiisent, & magistratus cum Principatu eoaluissent imperitis rerum civilium , quae seorsum per se consistebant , in Imperat rium titulum translata viderentur.
De Imperatorum creatione. Uae Imperatorum creatio etsi S. C. 8e Patrum auctoritate compleretur; apua historicos tamen haud raro invenitur tribu
ta militibus ; non quia ius aliquod ab eis
conferretur, sed quia Patrum auctoritas eo plerum ἰue vertebatur , quo militum voluntas tendere te adeo ut Imperatoris creatione mi lites voluntatem suam , vel appellando, vel purpura eum induenda significarent ; Pa tres vero , quem acclamatione sua exercitus petebat, imperatorem instituerent: quanda potentiori exercitu , qui a Patribus liaret , militum votis repugnare nequirent, ut om nium Imperatorum creationem , cujus initium processerit a militibus , ita debeamus
Imo, quis credat, I irporatorum . oecupata
te publiea non aliam . quam libera ea fu G potesta tem , cum iis tot egrex a iura ipsa lete Re ia eon. cessa , laxamus . Porro quae de s noulis di nitatibus. Imperacoribus , singulis legibus senaturue eonsul iis delatis , dicuntur talia sani , ut ipse Gravina agnoscat. locum iis dari non posse , nisi in solis Imperii ineunabulis .c a Dion lib. 48. . 379.