장음표시 사용
41쪽
vi, sed iure azer et , estigiem Cn. Domitio patri ; consularia insignia Ascanio I abeoni tutori , olim suo a Senatu petiit. a Neque nos , qui suscepto argumento urgemur , plenius partes Senatus in administranda Republica expresserimus, quam ex Tiberii sensu idem Suetonius, qui subiicit, Tiberium contervasse Senatus & magistratuum maiestatem pristinam A potestatem ; deque magnis una & parvis, privatorum & publicorum negotiorum ad Senatum retulisse , veluti de vectigalibus, & monopoliis, de operibus aut ex intruendis, aut reficiendis; de propagandis imperiis , mandandisque bellis extraordinariis ;deque responsis ad Regum literas edendis. Et, quod magis miremur, etiam de iis, quorum curam m solum Principem lex militiae trant ut erat , Senatum decernere iubebat rNempe de exauctorando milite; de legionum& auxiliorum descriptione: coegitque praesectum alae de vi & rapinis reum in Senatu sententiam dicere ; neque indigne tulit . ut
quaedam Senatus contra eius lententiam statueret, increpuitque Consulares exercitibus
praepositos, quod de rebus gestis Senatui non scriberent. ΓόJ Imo interemto iuvene Agrippa per Tribunum militum, qui Tiberii nomine missum se ferebat; Tiberius negavit, adiecitque redditurum eum Senatui rationem . e Publica iudicia Senatus adeo erant pro
pria, ut Domitianus MJ auctor fuerit Tribunis plebis, ut laedilem sordidum, peritis a Senatu iudicibus , accusarent : & ipse his supplicibus verbis, simul cum Patribus sententiam diceret, cum reo aliquam poenae remissionem precaretur : Permittite , P. C.
a pietate vestra impetrari , s quod scio mesisseeuiter impetraturum J ut damnatis liberam mortis arbιtrium indulgeatis . Nam
pareetis oculis υestris intelligent me omnes Senatui interfuisse . e J Imo
multa , quae Scriptores tribuunt Imperatoribus , ea tanquam suasoribus , non tanquam solis auctoribus unice a II gnantur .
Quod colligitur ex eo , quod cum scribant Imperatores aliquos prohibuisse Senatorem
occidi ; tamen id non diteolo, sed per sententia in Senatus instituisse apparet ex Uolcatio Gallicano in vita Avidis Crisii crepitui. 8. his verbis: Eo ipso tempore, quo rogaviss nempe Senatum J ne quis Senator temporiabus suis capitali Iupplicio asceretur . Quae Romanorum instituta non iure, sed per vi lentiam abrumpe hantur ab iis Caesaribus, quit,ndem proprio capite Reipublicae , quam lae 'erant, ulciscebamur injurias: & majesta- tetri Senatus , quam fregerunt ; morte sua restimebant i adeo ut qui vim a Republica
vellent abstinere, & securitatem imperii sibi pararent ; sulcepta sibi militia , Rem pubi , quod fecit , Plinio teste , cs Traianus, Senatui reliquerint administrandam r unde Adrianus integrum Senatui detulit iudicium de Imperio sibi tradendo. quamvis a militibus oblato, ut supra tradidimus, execrabaturque Principes , qui Senatu minus quam ipse detuli lset . si 1 Supremam hanc etiam Senatus auctoritatem verebatur & Adria nus , quando , literis ad Senatum de Imperio suo scriptis 3 haec expressit : Vestrum .se aestimare quid velitu : nam ego tisque ad Senatus iudicium incertus , o varius fluctuabo . Cuius item imperatoris , qui postea pluses offenderat , acta , parum a fuit , quin Senatus abrogaret eo mortuo , eidemque Divi appellationem negaret; nisi precibus suis patres flexisset Antoninus ; ut intelligamus, Senatum fuisse sontem perennem publicae potestatis . b J Et Clodius
Albinus delata sibi a Commodo imperatoria insignia eum Imperii participatione recusavit , quod id munus non a Senatu veniret Imperii auctore legitimo , unde his verbis conclusit suam ad milites concionem: Quave , Commilitones , ego Caesareum nomen , quod mihi Commodus dettilit , nolo e dii faxint , ut ne alii quidem velint . Senatus imperet , Senatus provincias dividat , Senatus
nos Consules faciat, o e. f i Jltem & Probus , cujus particulam Orationis dudum retulimus : qui Patribus non modo Imperii sibi deserendi delibe
42쪽
rationem tradidit; sed & iura omnia restituit , quae aliquorum violentia Frincipum
partim turbaverat, partim abstulerat: voluitque, ut ad Patres e summis quibusque iudiciis appellaretur , & a Senatu Procontules Crearentur , ab eodemque legati Conlulibus darentur, & Prae sides cum praetoria potestate in Provincias mitterentur; sal item ut quid-luid Imperator decerneret, S.C. ilabi liretur; b J ita ut summam omnem ad Senatum , tanquam ad caput publici regiminis, ex naturalis & civilis juris norma retraxerit . Hinc tota Iurisconsultorum aetate, quae ad Constantinum utque pertinet , eodem loco Senatum haberi videmus, & Principem, a quo Paullus minime Patres distinguens, ait ri e J Quod Pr ncipis aut Senatus iussu opars nempe publicum J faciam fuerit, in hoc iudiciam Inempe aquae pluviae arcendae J non venit. Hinc lub Imperio nihilo minus, quam antea cense liuit , live pro summa potet late constituebat Sc natus, sciJ a quo propterea , ut alibi retulimus, non licebat appellare ad Principem, utpote Senatu minime maiorem . eJ Propterea Claudius, ut initio principatus, lege, non vi agere videretur, neminem exulum , nisi ex Senatus auctoritate, reduxit : atque non ante Praesectum Praetorio, Tribunosque militum secum in curiam introduxit, quam veniam impetrallat a Senatu . a quo etiam res a suis procuratoribus iudicatas comprobari voluit . I J Commeatus praetcrea Senatus dare conlueverat, quod ad
se traxisse , sive beneficii sui fecisse Claudium , Suetonius refert, sed ex S.C. hanc ei pote ilatem accessisse , refert Dion. g JEt statuas bene merentibus Imperatores a Senatu polcebant. h J Quamobrem vetan-
di aquam ex flumine publico ducere ius eii Senatui pariter atque Principi; Q ut& relegandi, fkJ di improbandi conditiones inititutionum, ilJ item famae aliquem rei tituendi, criminum publicae abolendorum I pat Iim tit. ad S. C. Tertuli. soli heredis faciendi: quae non magistratus potelias est , cum Praetor non heredem , sed bonorum tantum faciat
pollissorem; I n J sed eius , qui potestatem
habeat legis condenda , qualis est Senatus, οὶ & Princeps. Siquidem privatus non sua jure in testamento heredem facit, sed pote-ilate accepta ex lege XII. labiti. ea, quae voluit, ut quemadmodum pateriami l. de re sua legasset, ita ius esset. Senatus item po testas erat in publicis gratulationibus, reis vincula laxare, atque abolere crimina; fp
Ciuitatibus imponere cognomina , b J indignis hereditatem ιuferre, fri hostes judicare, s immunitates & privilegia eoncedere, si permittere petentibus in agro suo nundinas , - α quas Claudius Imperator RCOls. impetraverat, γγ matrimoniorum veniam Senatus ipsi Augusto concedebat: unde Tacitus cs) refert, Senatum nuptiarum facultatem inter patruum & fratris filiam , nempe inter Claudium & Agrippinam, novo exemplo concessisse . Et holiis patriae publicus insidiator , qui contra Principem coniuras set , a Senatu declarabatur : qualis per Senatum iudicatus suit Avidius Cassus , qui sub M. Antonio Imperium invaserat. et
Et mortuo violento dominatore , a Minnatu acta omnia illius retandebantur . statuae evertebantur , memoriae rerum ab eo geliarum irritabantur , ut post Commodi mortem evenit; cujus etiam nova mensium appellatio , Senatus. auctoritate , cellavit , - F a prio-
43쪽
prioribuet nominibus restitutis. a) Denique
incedentibus per antiquitatem, nihil crebrius occurret , qu am Senatus majellas cir. eum sula supremae ac Regiae potestatis exemplis ac iuribus cum Principe quidem communibus ; sed aue oritate praestantioribus . Nam Senatus eam potestatem nati Uam praeferebat & e corpore suo perpetuo manantem iPrinceps vero eandem habebat sibi a Senatu communicatam & translatitiam, uti Senatus portio uc maiestatis summae participatio . Quae Principis potestas corruebat s-mul cum actis eiu idem, quandoque a Patribus rescindendis , ea sc. patestate abute retur . Cui ne periculo Principum constitutiones paterent, orationes ab iis habitae , sententiaeque in Senatu dictae S. C. conis firmabantur , ut Iurisconsultorum monumenta testantur: apud quas S. C. & Principum orationes promiscue accipiuntur. b Quod rerum arbitrium ad Constantinum usque in Senatu mansisse inde liquet , quod Senatus Constantino primas imperandi partes , postposito Maximino , tribuerit. e
De falsa imperii translatione ad Groos. N Eque Regiam Senatus Potestatem, postea Constantinus aut iregit, aut umbe avulsam Bizantium adportavit . Quinimo , longe aliter ac vulgo temere sertur ,& pristina ille Senatus jura , Maxentii nimirum crudelitate turbata , Patribus reddidit , ut narrat nobis vetus orator, d) & sedes Imperii, publicique iuris aut oritas etiam dileedente Constantino, Romae permansit. An enim commigrasset cum Imperatoris persona, si potestas civilis nunquam cum potestate militari ex Romanis institutis, nisi tu Dceptis ad tempus magistratibus, confundebantur Et Imperatori quidem fas erat se transseris re quocumque bellorum necellitas, Imperii tutela , & locorum opportunitas traheret i
δ panes. ine. ε p. g. 33 . ariata Livinerio An tuerp. ν; yy. N im quid emo de tuis in Curia senten. xiis, atque a. i. loquar, quibus senatui auctoritatem
haud vero ius esse poterat Imperium secum
traiicere , aut movere rempublicam avertereque alio potestatem rerum humanarum , quam conditorum . & civium suorum sanguine ac virtute supra mille annorum spatium sibi Roma pepererat. Rempublicam nimirum Constant aus Imperio tenebat, non patrimonium aut familiam servorum; nee
dominabatur ille liberis populis, sed tantum
imperabat, hoc est in Romanorum utilitatem arma & publica iura , extraordinaria majestate , tractabat: unde nec in mentem ei venire potuit, quod grex mancipiorum, nedum
in Romana Republiea, sed ia in naturali iuri sprudentia hospites, posteris tradiderant.
Quomodo accipienda sit Imperii diυim.
SAne omnes illi ante Constantinum Cae
sares , qui voluissent.accurare pensum suum, toto sere Imperii tempore , procul ab urbe, per Scythas, Thraces, Sarmatas regionesque eas ferebantur , quacunque barbari erebrius in Romanos fines effunderentur . Quae barbarorum audacia undequaque, ac saepe cooriens Diocletianum Principem prudentissimum coegit dividere sibi eum Maximiano curam provinciarum occide me tradito , sibique oriente retento, ad Persas, aliosque regionum illarum barharos coercendos. Eaque non Imperii divisone , sed administrationis, cuius lumma penes Diocletianum erat, duplici veluti munimento, a Romaniς finibus hostes propulsabantur. Qund Diocletiani consilium Constantinus confirmare in per petuum it uduit, & contra orientales barba,
ros, aeternam arcem Romano Imperio, novamque sedem Imperatori collocare , amplia ta munitaque, ae moenibus ti aeditatis, ad urbis imaginem, sublata Byetantio; quam a se incrementi eius auctore , Constantinop lim appellavit, suumque ibi domicilium itatuit , ut longius a nostratibus aculeis abiret, iudi-
pristinam reddidisti .c ita tamen, ut eum senatu Constantinopo Ita no gommuniearetur , unde bini Consules . alter R s. manus , alter Constantinopolisanus . Quod se aret re non ferre sola satia patientia sua declaravit s P. , eum dudum antea platisque iuribus suis per derelictionem excidisset.
44쪽
Iudieiisque cavillatoris populi, non admiratione ulla potentiae , aut insolentia lummarum virtutum , sed sola curiositate ac spe sua ας aetii mantis; at cedente no vitate, latietas illico subiret ; plusque Caesaribus Romae praesentia sua detraheret, quam longinquae v .ctoriae attuli issent.
OUoniam igitur nullus eertus locus, sed
eat ra & militia, sedes erant Imperatorum . qui domicilium ibi habebant, unde tutius barbaris obsisterent ; quid mirum si se Constantinus Byrantium contulit, quo Asia simul & Europa veluti coeunt , u eque , pacatis imo ad Latinam humanitatem redactis Gallis , & cis Rhenum Germanis,
utracunque de orbis terrarum parte barbari erumperent , facile avertebantur . Neque tam absurde cogitare poterat Constantinus, ut urbe sua condenda , domicilioque altero Imperatori parando , domicilium everteret
ipsius Imperii ; deducendaque colonia & filia
pariunda, majestatem parentis in eam trans-serret , quod in Imperatoris potestate non erat cum ei & Romanorum instiuationes, ex quibus maiestas realis Senatui haerebat, & gentium leges repugnarent , ex quibus coloniae inbi , de qua fluxetunt, patriae quodam p testatis iure subiiciuntur : utcunque Gotho-fre hisi iunior , a qui nescio qua sui fiducia, proprium senium , in re tam vetusta , Vereribus anteponit , Constantinopolim eximat e coloniarum numero : quasi aliud sit colonia , quam civitaς ex civitate R mana quodammodo propagata , b in quem numerum a Plethone refertur e qui eam appellat απικίαν σῶα ι, I λια Pωυηs r Coloniam Dalia Romae r & , Zonara teste , a Constantino Heraclii nepote d qui regiam suam Roma in veterem , ut in matris suum . revocare studebat , cum honos maior matri , quam fi iae de
ροτέρας τμῶν , matrem prae filia honorandum
itio , qui cum Constantinopolim coleret , Romam μνrμπολιν - ἡμνάρι- metropolim nos am appellat; eamque ait, urbibus unirer sis imperare., ac secum Costantinopolini η μ.ν ωαων πολεων βῶ-ευμ es Pi λιπρὰ συα ΟαM ἐυμ . Quae Roma ) urbibus imperatatus , cum vectra viro Constantinopolis imperat unusmul. I nunc, & cum Imperatore Imperium Roma cessisse arbitrator; aut ab honorum exaequatione iuris exaequalionem arguito , quando , ne honores quidem Constantinopolis habuit Romae pares: quantocunque Graecus verborum fastus, So-
tomeni ore ae fronte V sibi apud posteros arrogaverit : quem SoZOmenum , vel hoc uno Petavius ρ mendacii palam coarguit, quod Constantinopolis Praesectum urbis minime ante anaum a Christo nato trecentesmum septuagesimum nouum acceperit.
De Comman one urbis eum metantio.
Λ Tque ipsa haee Imperii Themistio me-
1 morata societas Constantinopoli haudquaquam competebat iure suo nativo , sed adventitio, de cendente a persona Principis. ibi permanentis , inique potestatem illam
exercentis, quam Senatus Romanus Caesari, atque consistorio illius a nubis supra d scripto , & ex Seuatorum aliqua numero , magistratuumque coacto contribuebat . Ex cuius potestatis diuturno usu , mora aue Principis, Constantinopolis Regiae urbis nomem altequebatur, & iptius Rome locum subitia se videbatur iis, qui umbram & imaginem cum re ipsa coniundentes , iuraque urbis utriusque conturbantes eri res ubique atque ad n is u que scriptis seis transmiserunt. Quamvis erit m Gali .enus Senatores probi haerit a cailria; minimὰ tamen s in quo &
45쪽
illustres dicebamur, toto tempore manserint, quo Caesares floruerunt. a Exclusit enim Gallienus Senatores a militia, quae ad ipsius curam pertinebat, non vero a consilio mi litaris principis & summi ducis r cuius regimen Senatum nunquam dimittere oportebat , ne si casus aliquis incidisset , simul cum principe, qui temporariam ha bat auctoritatem , Respublica ipsa rueret , quam propterea in 'O. eitate Senatus a tertia docuimus ella collocatam. Haec publicae poteistatis portio Principi & eius consiliori oub universo Senatu, sive a tota Repliblicati: buta, quia cum ipso Principe ambulabat in tetravit etiam Constantinopolim , ibique cum Caesare constitit ad iustam& legitimam rerum administration em Principi permissam; adeo ut ad principem .Publicae potestatis per Senatum Romanum compotem , & ad Consi lotium ipsius ex magistiatibus , & Senato-tibus Romanis lactum reserre oportebat publicarum auctoritatem rerum Constanti nn poli gerendarum ; non vero ad impellum ii lius ut bis, quam potuit quidem ludorum ,:ruificiorum inrita: ione , ac morum Romae Constantinus a quare , non vero potestate :n: hil enim ag. mus, cum tradimus alienum .
De Constautitii is re in Imperii translatione. Ani quid in Constantinum transerat,
nisi exercitum potestatis publicae radicibus suis in popu o Senatuque Rumano harentis, di majestas personalis, quae Cariaris vita definiebatur, postea vero nova Principis creatione ad alium , voluntate militum , es S. P. Q. R. auitoritate transferebatur An enim potuisset Imperator, semota vio-lcntia, per quam iura omnia conticescunt, imperium sibi exutum in quem voluisset deponere, & Rena pubi . sibi commissam alteri, se invita, tradere Quod ne in regno quidem licere, nisi transferatur ad proximos ex praecedenti populorum sacramento succet surcis, libro de iurisdictione demoliravimuς . Cur enim inutiliter ususructuarius ius situm in
extraneum transfert, nisi quia iure personali potitur, quod suae vitae ipatio concluditur M Quanto minus igitur Conliantinus exuere potet .it Senatum Romanum suprema potei late eivili , cujus auctoritate acceperat &retinebat ipse militarem civili subiectam , cum vita Caesaris ab eo decessuram, atque ad universae maiestatis fontem , nempe ad Romanam Rempublicam redituram , novaque crea tione , a novo Principe suscipiendam P
De Consamini voluntate in Imperio
UErum quid contra Sanctissimum Principum exsulimus leges publieas, quasi ullo eas unquam facto , praesertim in re summa , violarit : cum polleriores Scriptores Cotillanti nono litani , Senatus vicem apud
suorum temporum Imperatores conquerantur , eosque precibus & lacrymis obtelle uis tur, ut auctoritate aliqua curiam illam in pem, atque despectam impertiantur, ne proceres eam in curiam lecti supplicium p tius e lunatibus, quam solatium e potentia serant, ut ait Themistius feJ ἡ γερουσω. καin πω. - , vel ut Harduinus legit, Uaωωας εόσκει μηδοσῶν δηpέρειν ; Hie Senatur, shonos is sultitia , vel ex Harduini lectione , a supplicio minι me diferre vjd batur, & alibi d) σωτον σι αυξουθῆνα mu ue m ν γ hiam tertium rogo Senatum honoWibus stigeas , nempe ut vere Constantinopolis altera Roma dicatur: inire inquit άληθινως lavi δευσέρα μη σι; σξλις . Tunc revera erit altera Roma tua civitas. Ex quibus apparet iactaban- de magis, quam vere Metomenum ali Usque fuisse locutos , cum Romae Conitantino lim aequarunt; & ab aedificiorum ac statuarum sumtu atque magnificentia , non au tem a civium auctoritate , urbi suae Graecos alterius Romae nomen tribuere potui iase , ostendit idem Themi illux in legatione
magnificentia I aruarum decoramur , at minime homi -
46쪽
om uum dignitatilus est rimur . Ideoque ab
Imperatore petit . ut quos nomine Patres conscriptos appellaverat Senatores Constantinopolitanos , potestate atque jure hac appellatione dignos redderet : τιακῆς και
honores in Senatum , quos ue P. C. appellasti , hac amellatione retide di uos . H. ecne flagitanda Graecis erant ab Imperatore,s Constantinopolis potellatem publicam urbis Romae aut participaverat, aut, ex vulgi opinione , sive ex communi somnio, prorsus exhauserat '
De Prioilegiis Urbis Constantinopolitanae.
O Uid igitur est reliquum , nisi ut pu
blica negotia Constantinopoli perinde ac Romae agitara & definita , non civitatis , euriaeve illius , sed ipsius Caesa ris , eiusve consillorii iuribus de Imperii scatebra , nempe de Romano Senatu , ad Caesaris uitam ex S. C. susceptis , adscribamus, & Coni lautinopolitanum Senatum, potius pompam Principis , quam Reipublicae Romanae portionem reputemus Quam notionem non ex assectione patria , studio 'ue latinitatis , sed ex vero nobis oblatam uilli praeter superiora testimonia. etiam Iuliani Caesaris aucioritate patebit . a Is
enim tantum prae .lare Constantinopi . i. iceteris urbibus tradit, quantum Roma Constanti no poli antecelleret HiMντ. ἰπῶn u ν αυτοῦ
σου est δοκεό Urbem sibi coenominem funilavit
minus annis decem tanto altis maiorem quantum ipsa Rom.e redere videretur . Cum autem aedificiis, multitudine hominum , magnificentia sum tuum, Graecis ipsis testibus, Romam aequaverit; qua parte , nisi audioritate, atque imperio tantopere cedere , quantum Iulianus indicat, urbi Roma Con. stantinopolis potuit ὶ Quis modo negaverit Graeco nativo verborum fastu , & ingenita
sibi adulatione, ita Principis opus extulisse, ut omnia discrimina & iura ipsa publica
tumore ac laetantia sua conturbarint: excepto Socraἰe Sorameno b longe mode illorii Et ianotus auctor e) Ammiano Marcellino adjectus refert , Constantinum Bvetantio concedendo regias Omnes opes eia
fuit illa , Romaeque illam aequare studii iste Senatumque ibi constitu illa , sed , ut ille ait, secundi ordinis, eosque claros appella
se , cum Senatores Romani clari stimi appellarentur. Tanti ne igitur fuerit unus So-χomenus , ut ejus auctoritas omnia rerum gestarum testimonia, & iuris rationem everinterit λ Atqui auctoris laujus levitat cm atque i id tantiam Ualesius satis prodit in ccnstituendis imperii Graeci finibus , d quos Sozomenus ejusdem Constantini , ac Theodosii iunioris tempore uesignat; eum divisionem
rtister eonflium repellendorum barbarorum , quod obtendebat Constantinus . sedem suam Roma Canitantinopolim transterens . id quique praecipue agebat , ut Maret atem Imperatoriam in tuto collicaret . eandemque ins diis L insultibus senatus populique Rom. eximeret. videbatur enim Imperator in Oriente . Regibus adsueto ,.saei lius Regem acturus, quam in urbe , cuius ei ves p istinam adhue liberta. tem somniabant . Nuic autem tonsilio Parum conveniebat . senatum Constantinopolitanum iisdem prm. rogativis augere . quibus stultus fuerat senatus Rci. manu , quare ne anguem in s nu ueret, priscos quidem titulos ei dedit veteris senatus Romani . sed non eandem potestatem . Romanum tamen senatum tum multo plus potuisse , quam Senatum Constantinopolitanum . vix eredibile est . eum per urbis eommunio. m eum Constantinopoli nihil Romae . praeter vete vis plorivi umbram 8t vana pristimo di nitatis nomi. . a relinqueretur. Consitorii vero Constant inripolitani asisertores Confliarii malis Principis , quam senatores 4rant , eorumque studium praecipuum erat , adorare Ptinet m. R auribus eius inser. Ire . illud vero notandum maxime , quod . cum post Honorium. Themuosi M. filium , tine liberis extini um imperium divisum maneret, I alius in Oriente . alius in o euente Imperator esset . is , qui Romae agebat . non esset eertus iis usque Princeps , antequam a Constantinopolitano confirmaretur .i a b araa I. pag. 24. QPatoc Quidni vero de rerum testarum elorIa l quatur Iulianus, non de auctoritate Populi Romani, qui paulo post tempora Juliani etiam tributa ius imperatoris Constantinopolitani factus est, eique quo annis solidυm aureum pentibat viritim. so omena inuidiam inde parare , is fines imperii n. de indicaverit , argumentum est , parum roboris habiturum apud peritos .c ι ι ub. hia. r. - s. p. 4 I. ie 3 Ammian. Vales. p. 4 3. vida Tillemon. ἰa
47쪽
Imperii Constantinus Magnus nullam cogitaverit, & sub illius filiis primum non quidem imperium, ted administratio ipsius a iter divisa fuerit atque a Soromeno refertur, ut contra eum erudite probat Ualesius, i) cum olfendit . orientale in Europa Imperium sub Coni tantii ditione Thracia definitum fuisse; Romam vero, & Illyricum, ex scedere inter iratres percuito, ad Conllantem pertinuisse.
De Coloniis Romanorum. Hoc etiam , praeter imaginem exteriorem civitatis , urbi Romae limite , prae Coloniis plurimis, habuit Conilantinopolis, ouod ab ins itutione tua suscepit -- res Romanos & ius Quiritium privatum , quo in contractibus, usucapionibus, potellate patria, tutelis, actibus legitimis alitique civilibus ritibus Quirites ut ei tantur. IbJ Si quidem e coloniarum quaedam potiebantur iure da iritium privato, & Colon: x Romanae dicebantura quaedam Latinae, quT quamvis duducerentur ex civilius Romanis , non tamen iure Patri sitim fruebantur , sed jure Latii, sive Latinorum illorum veterum , qui
cum nondum civitatem Romanam accepissent, suis agium Romae ferre non ultro terant , sed cum a magi stratu Romano vocaremur; & cum in civitate Latina m-gi illatum gesssissent, civitatem Romanam ad i. pii ccbantur; neque a Romanis magiitratu in
accipiebant, sed proprium sibi creabant. fillianae veniunt sub nomine iuris Latii: quod
aliis etiam populis, nedum Coloniis, a Se natu concedebatur, si populum Romanum demeruiisent . fel Diversa porro a coloniis erant municipia , cum coloniae, ut Sigonius ait, sane pereles anter , ex urbe Roma educerentur, municipia vero introducerentur in umbem; sfJ etenim non modo civitatem Romanam, & ius Quiritium privatum , verumeti im publicum accipiebant , eamque in tribum ingrediebantur, in quam a Cen- . soribus adscriberentur , & Romanos magiitratus pari cum ceteris civibus iure , ac
sorte capiebant : exceptis iis, quae honori
causa nomen alliquerentur municipiorum ,
t orum populi tantum id cum civibus Romanis commune habebant , quod conscriberentur in legionibus , g quae tantum ex civibus Romanis componebantur: ut municipes tales iii sola militia pro civibus Romanis haberentur. Municipiis, & Coloniis longe inferiores erant Praesecturae, quae civitatis ius ob noxam, & leges tuas arnis erant, legi bulque parebant iis , quas Praefectus Romanus ad eos niri dicundo quotannis mi isus impo-
De Civitate Romana Italiae Universae.
Ussi discrimina iuris Quiritium, iuris
Latii, Municipiorum , Coloniarum , & Pra recturarum ex Italia univeria cesserunt poli compositum sociale hellum a Latinis Italiique populis, participandae Romanae civitatis causa, commotum. Etenim L. Iulia per Sex. Iulium Calarem lata, civitas Latinis populis primo. ι deinde Italis patuit universis; adeo ut Italia omnis unius fuerit urbis continuatio , atque complexior varietas vero Iuris sive Quiritium, sive Latii , sive municipalis remanserit extra Italiam eos apud populos, quibus, ut diximus, haec
a Senatu praenita pro meritorum ratione concedebantur . Tandem discrimina illa iuris e
toto cesserunt orbe Romano, postquam Antoninus non Pius, aut Marcuς, sed te: te recenter edito Dionis fragmento , Caracalla Romanam civitatem in Romanam omnem ditionem , sive in universum orbem terrarum extendit, effecitque, ut mundus omnis esset unius Romae municipium , Verum etsi Roma cum omnibus extra Italiam populis communicaretur Coloniae tamen ,& Provinciar haud ita cum ipsa Italia confundebantur , ut non dulinguerentur immunitate tributorum capitis , & soli , qua pari cum Roma iure tota Italia , non vero provinciae , aut extra Italiam Coloniae iam inde ab Auguri δύο potiebantur ideo
48쪽
Ideo si quibus extra Italiam populis capitis,& soli concederetur immunitas , iis ius Italicum tributum dicebatur , quod ea libertate sola Italia, non vero nationes aliae iure tuo gauderent led largitione Senatus aut Caesaris . Quae mansit ex coloniarum notis
una post ius Quiritium ubique profusum , .u ut deὸuctae coloniae vel tributum capitis & soli sustinerent ; vel illud , accepto nominatim iure Italico , sibi excuterent .
Quod coloniarum Romanarum erat ab urbe Roma discrimen e Iurisconsultis in ti-rul. F. de censibus passim indicatum.
De Iure Italico tirbis Constantinopolitame .
HI ne & Constantinopolis etsi non exi
guam civium Romanorum partem sibi attraserit, & Romanae urbis faciem aedificiorum , viarum, collium , situs, ludorum, rituumque ac morum imitatione ad se transtulerit, ac sub urbis Romae per sima in scenam prodierit ; latere tamen adeo nequit , ut non ie , velit nolit , coloniam Romanam profiteatur . quando immunitatem tributorum capitis & soli , nempe ius Italicum , non ab origine sua . sed a Caelarum beneficentia duxit: adeo ut opus habuerit, ut ei a singulis Caesaribus renovaretur: ni mirum quia non ingenitum erat , sed adventitium , ideoque cum vita Caesaris concedentis expirabat . Unde legimus in Theo. dosano Cedice b) hane Valentis constitu-t ionem : Italici iuris auxiliMm arbitra aequitate renozamus. Arbitra aequitate inquit quia ius Italicum minime cum coloniis nascebatur , sed arcessebatur extrinsecus . Et
in C. Iustinianeo hane Arcadii & Honorii legem habemus . Urbs Constantinopolita.
na e non solum Iuris Ita ita , seu etiam
ipsius Romae isteris praerogmiva latetur . nempe, ut aeque sit sedes non quidem Imperii , sed Imperatoris, Sc in honorem Cae-laris praeesset orienti, sicut Roma orbi te rarum praesidebat universo. Nam etiam aliis
bi d sacris in negotiis e) id repetitur r
cum tamen sciamus, vel ipso Iulliniano teste, qui in Novellis veterem Romam sacerdotii sentem appellat , Constantinopolita. num anti ilitem orientalibus Episcopis u cunque praelatum, ipsum tamen simul cum caeterra Ecclesiis Romano paruit se ; ut palam sit parem hanc urbi Romae prerop tivam non ita esse accipiendam , ut ad omnia extendatur i nam & post has leges , quanta potestate Coni antinopoli Roma praelii te rit, in sequentibus ollendemus .
In Iacobiam Gothosedum de falsa exaequatione
Urbis G tantinopolitana eum Remana.
P Rospexit istas in se impendentes disso
cultates Gothosredus , qui ut has plagas effugiat, intulit se in maiores. Primo enim nullo rerum gestarum vestigio confinxit ius Italicum fuiste Constantinopoli a Procopio tyranno per vim ereptum post autem a sequentibus Imperatoribus restitutum . Quod resutatione minime indiget , utpote ad priorem errorem tuendum gratuito, ne dicam temere, prolatum. Deinde novum comminiscitur iuris Italici discrimen e suo iecore, non ab ulla iuris veteris ratione , aut antiquitatis monumento
editum. Dii inguit enim jus Italicum Constantinopolitanum a jure Italico civitatum aliarum , posito in immunitate capitis . 3c soli ; cum jus Italicum Comi antinopolit G num
ad Spanhem. in εν a Roma. . eap. 19. pag. 46 νηι Iasa L 1. tie de iura Irat. υνόν. constan .co L. ωnie. c. In' δε ρνi ar tiro. cstnflane. cc C. Theod. δε πιι rep. I. omni .co L. 4I. da Et e. c balacrinens Ceneiι. eap. 28. ljR pons Ioiulani εὐυiens νε sentes post. L. T. C. de stim ma init. oesse cathoI. item do. aa. ΘμυHI. Ia3. r. Novev. v. Neque eo vehε menter extollitus d gnitas urbis Romae , quod Constantinopolis est C lonia Romana . Eidem enim veteris quique Romae prerogatio data , colonia quoq- is piae me u bes . ev quibtis ducta sunt . valde superant, extin Ilo Romae ipsus , quam Albanorum Coloniam suisse , ferunt . Renovare autem si neuti imperatores privilegia novae urbis malavi runt, quam coneedero in perpetuum . ne eri stas temere Constantinopolitani extrit ferent ae ipsius Imperatoribus traues essent . Et si p5rro quam maxime Episcopas Constantinopolitanus Episeopo sub uerit Romano , nihil inde caeteris p ci imperio Romano , tum L hee inter artes aula e potuerit quibus id asel, tur , ut ne aegre terrent Romam trans:aiion. ni se sis Imperatoriae. Et tandem Graeca quoque clisia R mano se Ponti iei subtraxit. g L i c Thess. ι ἡ .u e Iratie. υνάν. p.
49쪽
n im ab eo in iuris Italici concedendi sa- cultate , pari cum Roma jure collocetur :ut Rema quidem illud civitatibus occiden iis , Conltantinopolis vero populis orientalibus concesserit : quasi a iure civitatis Con- 1lantinopolitanae beneficia ilia orientalibus urbibus advenirent non vero a iure ipsius Impetatoris ibi permanentis, & publici iuris dispensationem a Senatus Romani auctori tate trahentis : ouo iure Caesar & controversas inter populos ortas dirimebat , cum Conllantinopoli degeret : quod causam eris roris obtulit Gothoi redo , qui auctoritatem a Casare ad domicilium tranitulit illius . Verum hoc Gothostedi figmentum confutare non cogimur , cum ipsemet ei suum patrocinium negarit a) confutatus a Pela
itin ἐυουαν π ξλιν a Iuliano, quem Gothsseedus in suam caulam vocaverat , non CGnsantinopolim nuncupari , sed Romam veterem; ideoque jus Imperii non alibi, quam Romae ab eo collocari , ubi degeret Imperator . Et Sozomenus , d) quamvis alio quin inflatius pro Constantinopoli sua loquatur , minime tamen Imperium a veteri Roma transfert ad novam ; sed nomina simul urbis utriusque committit, L curias,& institutiones , & contrahendi ritus , ut recte Valesius pro συυ λα legerit συαί .viet. Imo cum similitudinem initituat a potestate sacra, qua, se ipso telle Romanus Constantinopolitano lon e pracellebat ; sat ostendit quantopere in pol,lica rerum civilium semini: iratione urbs Romana Constantinopoli anteiret.
Pest Romanum praecellere , Constantinoo.
litantina mi optim, utpote nουά Rom e praesiderium. Iam cnim non modo appellationem
hane civitas Constantinopolitana habe.
bat , o Senatu , populi ordinibus , o magistratibus similiter utebatur ; sed o contra ius ex legibus Romanorum , qui sunt in Italia , celebrabat : e oe institutis, ac muneribus alteri per omnia aquabatur.
VALESII versio eiusdem 'oci :Praeterea ut pos Episcopum urbis Romae
Con tantinopolitanus habet honoris praerogatia Uam , utpote qui tunioris Ro=nae Εριδεαρα- tum admini iret . Jam tu n enim urbs illa , nou solum hane appellationem meruerat , σSenatum ordines populι , o magiseraturmniliter habebat ; Verum etiam eontraeius civium eius urbis iuxta leges Romanorum ,
qui in Italia D nt, itidicetbat, iura7ue muta , o priυilegia aequetita seniori Romae possidebat . Ita uertit Ualesus pro erudito sane homine ac docto , sed non iuris r sine cuinius fraude , tergata etiam verborum proprietate , nobiscum potuisset poliremas v ces explicarc. H quemus illas cum Soromeno moribus,
institutis , aedificiis, magistratibus , contra Elibus , muneribus ; parem vero pote ita temia lumma Reipublicae , atque in apice e minationis habuisse , unde liquet ὶ An non enim provinciales magistratus erant urbanis similes , iisque in provinciis pares , & tamen longe in majestate suprema inferiores urbanis , in quibus, utpote a sonte manantibus , . una eum Senatu summa erat pote
statis , quae per gradus in provincias ex umbe diffundebatur Neque alia potestas Constantinopolim commigravit praeter proUincialem . Siquidem , ut observat Tille montius, f Senatus Constantinopolitanus initio a Proconsule regebatur , qu mvis procedentibuς temporibus, usque ad Iustinianum
teste Procopio, g Conlulum alter , qui
occidentalis erat , Romae crearetur alter vero nempe orientalis Constantinopoli , ut secum ea in urbe portio illa civilis potestatis Roma fluentis habitaret . quae ad is-siam negotiorum publicorum administrationem requirebatur , utque praesente Consule s
50쪽
sule , si quid in consilio suo decerneret Imperator , id non ex potentioris arbitrio ,
sed ex legibus , & ex ipsa Republica in
Contules col lata , prodire videretur. Neque Constantinopolis , quod alterum Contulem acciperet , propterea Romam aequabat : tum quia primas in honoribus ferebat Consul Romae creatus , ut ex Pr copio Grotius refert ; ωὶ tum quia Zona-ras ι principatum Romae remansisse testatur , utcunque Constantinus secum Constantinopolim transtulerit exercitium iuris Imperatorii Romae radicibus suis haerentis, quod ad actus Reipublicae necessarios expediendos ab Imperatore secum trahebatur . Quo sensu eam translationem accipiendam lesse docet Ammianus Marcellinus , cum seribit , Romam cum Imperio ab se pamto sese commisisse Caesaribus, non tanquam domini ancillam , sed tanquam parentem liberis , per victorias eorum & militarem
virtutem non opprellaris matrem , neque
ab illius gremio convulsam dominationem lad exteros , sibique subiectos populos , ex j vulgi errore , translaturis ; sed maiori praesidio contra barbarcs munituris auctoritatem eam , qua exercitibus Romanis ad S. P. Q. R. usum Princeps imperabat . Uebrvenerabilis inquit Ammianus e post
superbas esserataram gentium cervices oppressas , lata que leges , Dndamenta libertatiso retinactita sempiterna , veluti frugi parens o prudens dιυes Caesaribus tan-' nuam liberis Dis regenda patrimonii iura permisit . Haec homo Graecus , cum inter Cinaeos habitaret Imperator. Nimirum quia, etsi Roma procul abesset persona imperantis , nihilo tamen minus ipsa urbs per eum
imperare putabatur e ut clarius elucet ex
his , quae idem iubiicit , scribens : Licet occisae snt tribus pacataequa centuriae , nulla suffragio m certamina , sed Pompiliani redierit securitas temporis s per omnestamen quotquot sunt partes terrarum , ut domina suspicitur oe regina , oe tibique Pirrum veneranda canities , populique Romani nomen eiecti pectum verecundum ,
& lib. XVI. haec de Constantino ad urbem
adventante resert : fod Cumque urbi appropinqMaret, Senatus ossa cis , reverendasque patriciae sirpis sigies ore sereno contemplans , non ut Cιneas ille P rrhi Regis legatus in unum Gallam multitudinem Regum ; seu ablum mundi i litis adese aesim ibat . Hactenus Marcellinus, qui usque ad Theodosium vixit . Et qui Honorii tempore floruit Claudianus nativum , ac legitimum perpetuumque Imperii solum , etsi suo aevo alter Imperator Constantinopoli degeret , Romura tamen unice agnoscit his versibus; o em ρrecor ad finem laribus seiuntia potestas Eridat , imperium prae fuis e finibus exit 'Roma enim ille imperium velut e fonteman re alibi docet , inquiens: Armorum legumque parens, quae fundit in
Alioque loco per Caesarum creationem n navulsum a Patribus Imperium docet , sed societatem illius inter Patres ti Principem initam his versibus ad Honorium Imperatorem, simulque Consulem pertinentibus :
- - - - numeroso Consule Consul
Cingeris, fictos gaudes habere Patres. Scriptorum porro testimoniis consentiunt monumenta rerum gestarum , quae Senatus auctoritatem pandunt etiam inter publicas res violentia militari a barbarorum incursione perturbatas . Cuius auctoritatis
exemplum prodiit illustre saeculo prope post Constantinum , nempe sub Arcadio & Honorio . e Quo tempore cum ipsos inter
Caesares de Imperii finibus certaretur, mos antiquus suit revocandus , Senatusque Romanus consulendus, ut per potestatem Caesarea Imperatoriaque maiorem, lites eorum, veluti potestate patria , liberorum controversiae componerentur. Quae si potestas unquam corruisset , resurgere nullo modo
valebat Imperium, ubi semel Imperatorum ipsorum dissidiis inclinasset . Cum igitur Gildo Africam, quam Honorii nomine regebat, occupaturus eam traheret , vel trahere simularet ad Arcadium , atque ab occidentali avellere ituderet Imperio ; res ve-G et iusto