장음표시 사용
851쪽
neae, sive TO. gradus propioris habere malit rationem: sive denique II. extraordinariam plane & insolitam succedendi rationem lege publica firmet : rata crit populi volunta , dc sacrosancta habebitur lex illa fundamentalis & publica. Ex quo porro colligimus, Ta. posse etiam Populum imperanti potestatem facere, successorem, quem velit , tibi designandi, nec non, 73. gliscentibus de jure succedendi litibus, partes suas interponere: quamvis experientia doceat, de caussa tam ardua plerumque, ut Verbis Ennii utamur, non in jure manum conseri, sed mage ferro rem agi. Exempla qiram plurima iam at- qui primus liberorum, sed ante reg-
tulit Pusenda de Iure nat. di gent. VII, num natus est, an is, qui, jam reg-7. I . MOdus tainen maxime regularis nante patre , in lucem prodiit, pri-
est linealis, ut patri succedat pNmoge- mogeniturae iuribus gaudere debeat initus , ejusque posteri primogeniti , Sed quum in primogenitura tantum quoad aliquis ex illa linea ui persiti ordinis natalium habeatur ratio, nulla Hinc, exllinc a linea regnatrice , ad- ratio est , cur frater natu minor ideo mittatur ex proxima primogenitus, dc excludere debeat navi majorem, quod sic porro, quamdiu aliquis ex primi illum, vagientem in purpureis incuna adquiremis posteris supere it. Quaesi- bulis, auIa audivertit.
tum etiam olim novimus, utrum is,
Interre- A. CXLV. Itaque per electionem tantum persona electa; .gnum odi CXL. 9 ex jure sUCCEss Io Nis tota familia regnatrix jus regnandidinarium consequitur. I. CXLIII. Quumque adeo prius jus cum persona ς x δ' exspiret, posterius tamdiu duret, quamdiu durat regnatrix familia:
M consequens est, γε ut, exstincta persona electa, INTERREGNUM ORDINARIUM; T s. exstincta familia regnatrice, Ex TRAORDIN
RiUM inci/at, & tunc 76. in arbitrio populi sit, cui senti
hoc decus de novo conserre, & 77. utrum ill Λm iisdem legibus , imperio praeficere, an arctioribus limitibus succedendi ordiuem , ipsamque imperantium potestatem , circumscribere malit.
Tale incidisse serebant Franci sis, & Ioanne Euthio , misere P post annum DCCCCLXXXVII. mor- reum ibus, et cistibne quoque Uladistat
tuis Lothario & Ludovico , Carolin- Poloni male cedente, novam elegerunt ripae stirpis regibus. Hinc teste Ila- domum regnatricem Michaelis, Firat bro Radulpho Hist. II, I. eontini ntes dori, patriarchae, filii, ex qua postea solitis regni primares Hugonem , Du- ad nostra usque tempora Alexim, Ioancem Parisiensem , in regem tingi fre- nes, Petri duo re Anna, vastissimo illi νunt. Add. Almon. de ges . F ane. U , imperio praesuerunt. Quod enim ad 1 . Sed & Rusti, exstincta Ioannis Catharinam imperatricem attinet, Camasilidis prole, & principita; quibus non successionis jure, sed cxtremo ma-dam tragicis , Borisio Gilde novio , riti, Petri I. judicio ad illud fastigium Theodoro, Bo issi filio, Demetriis fil- evectam esse, nemo ignorat.
Quomo- S. CXLVI. Tales sunt imperium adquirendi modi, quoties ipse do vi ad- sibi popinis imperantes constituit. Saepe enim vi & armis sibi aliquis
852쪽
C p. VII. DE SUMMA POTESTATE . ce. as
quis viam munit ad imperium. Quo casu T8. populus devictus. Ii-quiratur cot coactus, tamen in novum illud imperium procul dubio con- impe- sentit : f. XVI, qs.) ac, 79. sive victor se eadem lege, qua an- rium' tea principes usi sunt, imperium suscepturum , polliceatur , sive So. novas sibi ac successoribus conditiones & plus potestatis stipuletur, sive 8 I. quaedam, quae sibi priores principes ad rogarunt, vi
ctis remittat, id posteris pro lege esse oportet .
Hine recte Grotius de jure bellio pae. III, 8, I, 3. Pots , inquit,
imperium victori adquiri, vel tantram, ut i in rege vel alio imperan e , O tiine in ejus tantum jus Dereditur, non utira: vel etiam ιιι in populo est, quo Luctar in
perium habet ira, ut O alienare FKF , si
tu e populus poterat. Postremum ta men , quod de alienatione addit, paullo accuratiorem meretur inspectronem. Nos dicimus, aut vi re in Cum regetan:um debellasse, aut cum ipso popu-Jo. Si prius: eum in jura victi principis succedere, nihilque mutare debere circa formam imperii, quemadmodum e. g. Guillelmus Mausionensis , uxoris nomine bello cum Iacobo confecto , nihil elaea formam regni Britanis uaci mutavit. Sin posterius et eumdem suo jure transigere cum populo perdomito, adeoquo in ejus arbitrio esse, velitne civitatem in provinciae formam redigere , quod Romani plerumque faciebant, an ei durioris imponere jugum, an clementiae edere specimen ,α quaedam iis remittere malit. Sic Aldi
. CXLVII. Quae quum ita sint, omnes utique modi adquiren- Dἰkisiodi imperium a populi consensu, sive ultroneo , sive vi, eaque vel regno-justa , vel injusta, extorto , pendent. Ex eoque recte colligere no- rum: in his videmur, 8 a. non adeo firmo talo stare distinctionem inter im- pδ lino peria PATRI HONIALIA & USU FRUCTUARIA. Quamvis enim eam pri- u ue mus invenerit Grotius de jure belli O pac. II, 6, 3. ct I, 3, I a. ruina. eumque deinde magno agmine sequuti sint viri docti: tot tamen diiseultatibus tota illa doctrina premitur, ut, quae imperia sint patrimonialia, quae usu fructuaria, sesamus juxta eum ignarissimis. id. Thomas ad Huber. de jure civit. I, 3, a, II. pag. 69 se I ' An in h. f. CXLVIII. Nimirum Grotius existimat, quaedam regna ita se lesii Hiesse in imperantium dominio, ut inter Vivos, ct mortis caussa, liaeediri.
xander, Elementi ismus initio victor, Sidoniorum occupato regno, nihil mutavit circa imperia formam , illud Abdolonymo restituisse comemus. Curti IGI. Turcae contra perdomito a sie imperio Byzantino , iure vi riae multo duriorem conditionem imposuerunt , idem sentientes, quod apud Caesarem de bello Gall. 1, 36. Ariovistus, jiu cse belli , ut, qui vici Fent, iis, quos vicise
sent, quemadmotam vellent, imper arent.
Denique Agesilaus, teste Xenophonte de Agesilao Rege Cap. I. g. 11. quaesitimque eiυitates in potesarem litam redigebat,
iis adimebar ea, ἔ--λει δεσπότως ἐπι-
ner liberi magistratibus parent. Sed id quidem hodie rarissime fiet, multoque rarius id, quod de temporibus ante Ninum refert Iustin. Hul. I, r. eos, qui bella gesserim, non amperium sibi . sed gloriam , quaesisse, eontentos victoria ablinuisse ιmperio.
853쪽
Regni a. Iterratio, nisi consentiente populo, illicita.
libere possint alienari: eaque ille PATRIMONIALI A vocat. Quaedam contra ἀta esse comparata statuit, ut illa alienandi facultas ademta sit imperantibus, quae ipse UsUFRUCTUARIA vocat, quamvis Thomasus Imrispruae div. III, 6, I s. ea commodius FIDEI COMMI
fARIA dici posse, moneat. Sed quum I. res, quae in patrimonio alicujus est, non amplius sit communis , Lib. l. f. CCXXX . adeoque nec publica, quippe quae communionem, saltim positia vam , ponit: Lib. I. f. CCXXXVII , I 3. facile patet, regnum delinere esse rempublicam & in familiam degenerare , f. XC.
si sit in unius dominio vel patrimonio. Praeterea II. quum omnes civitates non imperantis, sed securitatis communis caussa sint constitutae: A. CVI, II. ex hac quoque caussa regnum non ξο- test esse patrimoniale, ut non statim desinat esse respublica. Vid. per illustris hujus provinciae praesidis , Jo. Gothosredi de Cocceiis, disertatio de testamentis principum Ilari. II. s. XVI. seqv.
ὶ Itaque vere contradictionem inis volvit regnum patrimoniale, quia regnum species reipublicae : g. CXVI.
regnum vero patrimoniale res privata eri. At praeterea plerumque in circulum abii illa tot virorum doctissimorum suffragio pro ita doctrina de regnis PATRlMONi ALI Bus & usu PRUC-τυARlis. Si enim quaeras, an princeps quidam gaudeat facultate alienandi imperium, nec ne i respondent, per multum interesse , sitne regnum patri-mIntate , an usu fiuaritim. At , si porro instes, rogesque , quid sit re num patrim niale, quid usus, Avaritim pper illud se intelligere, quod aIienari possit, per hoc, quod non possit, resi
pondenti Criteriurn vero Cerium, un
de constet , quaenam regna in patri monio sint, quae non sint , adhuc d sideramus. Nam & despotica, S bello adquisita , inalienabilia esse, nihil
vetat , ceu recte observat Huber. de jure cim I, 3, 2, 18.
g. CXLIX. Ex quo recte colligere nobis videmur, 83. laon posse ullum imperantem regnum Vendere, 8 donare , 8 s. permut re , 86. dividere, 87. testamento alicui legare, vel 88. aliis modis , quibus alias de patrimonio suo inter vivos & mortis caussa disponere solent homines . in alios transferre, 89. nisi vel consent i at populus, vel 9O. hic cam de regno disponendi illudque ali nandi facultatem in regem vel principem diserte transtulerit ).
Neque obstant exempla, quae alienationum justitia : recte jam respon- ex omnis aevi historia magno numerci adcumularunt Grotius, Pufensorsus,& alii. Iam enim alios regna divisis. se , iam testamentis eadem in alios transtulisse, legimus. Praeterquam enim, quod non exemplis, sed rectae rationis principiis , aestim uda est harum dit perillustris Baro de Cocceiis de te-
Ium. princi Pan. II. h. XVII. Hel esse- mim non habuere illae alienationes . et Meum consensu plusi, Iris tacito, site einpresb, factae Iunt: vel etiam vis prae
854쪽
CAp. VIII. DE IURIBUS MAIEST. IMMAN. &c. 269C A p. VIII.
DE IURIBUS MAIESTATIS IMMANENTIBUS, QUIDQUE CIRCA EA IUSTUM SIT.
s. CL. JURA ΜΑ3EsTATIs IMMANENTI A sunt jura, cum summo impe- Seeurimario inseparabili nexu conjuncta, & sine quibus cives a civi- interna inbus securi praestari non postent. I. CXXXVI. Quum ergo illa tufiiii
securitas in eo consistat, ut nemo ab altero cive laedatur, suumque ς xς n cuique tribuatur, quod jure perfecto potest exigi: consequens est, I. Ι'QV M. 'ut ea praecipue polita sit in I UsTITIA ExT ERNA , per quam intelligimus consormationem actionum externarum cum lege , ade que a. non male ratiocinentur ii, qui . civitates etiam justitiae fruendae caussa constitutas esse, contendunt, ut data Deibus vi, judiciis auctoritate, cultus atris , sacris honos, securitas hominibus, certa rerum suarum possesso cuique constaret: Vellei. Pat. Hi . II, SO. ac proinde . actum esse aiunt de re publica, ex qua exsulat justitia, qua civitates continentur. Aristot. Polit. I, 2.
Quamvis enim nemo non fissu rus sit, multo praestantiorem esse I sTITIAM INTERNAM, quae in conitante ac perpetua laedendi neminem, suumque cuique tribuendi, voIuntate consistiti eam tamen in tot hominibus, qui in eamdem civitatem coalel cum , Optandam
magis, quam sperandam, esse, facile eit ad intelligendum. Suffecerit itaque , legibus ita in ossicio contineri lio.
mines , ut actiones externas ad legum normam componant, dc nec alteri d
negent quidqua in , quod jure persecto pessint exigere, nec aegre cuiquam faciant contra ius Sc aequum. Attamen nihil reliqui facere decet bonos imperantes, ut & internam iustitiam accurata civium institutione ae disciplina promotum eam. Isocrat. in Areopaginpag. 17. Διι δὶ τους ἰώ-λιπιυμisus ae
plera legitar, sed e rere , ιιι emes animis insitum habeam justitiae suditum. Non enim senatusconfisa O plebiscita , sed praeclara istituta felicem isscire eivitatem. Nam homines male ιnstitutωινι etiam exquisiit mas negligere audere r recte autem educator demum bonis legibus obtemperare velle.
855쪽
Hirie iri. g. CLI. Quumque justitia externa, ad internam civium securi-peranti- tatem comparata , m consermatione actionum externarum cum le-lius eo m- ge eonsistat: f. CL , I. consequens est, q. ut ad ossicium sum- Petit ius morum imperantium pertineat, bonis LEGIBUS armare rempubli-- ς' b earn , adeoque s. illis non possit non competere I Us Vel POTES-Tks LEGEs FERENDI, 6. earumdem suscipiendi custodiam, T. quin& eas attemperandi sint , formae, utilitatique reipublicae badeoque 8. aliquid iis adstruendi, demendive , quin & capita qua dam vel plane abrog ndi, vel saltim mutandi, prout id e republica futurum esse , animadvertunt: quod jureconsultis Romanis,
formae reipublicae suae stilum adcommodantibus , est ROGARE, OBROGARE, DEROGARE, ABROGARE, SURROGARE. Ulpian. Frae m.
Quia enim in eo positum est tu. -mν MMD- νή
ris naturalis ac civilis discrimen, quod νοῦε κπα-M , ἐκ π- πιτνlara poMων illud ad actiones natura bonas malasque λα--αμινει πως ἱ- ιων internas ac externas; hoc ad inditaren- ου- νεαι cum πιλλω intrus TM L tes atque externa , quatenus iat uti popu- νoMus επφνι . Si quis omne gentisti eulusque vel reipublicae attemperan- legum proponeret iaministis, o optimas dae sunt, pertinet Lib. I. s. XVIII, sibi, consideratis omnibus , deligere Λιλ-36. ) fieri non potest , ut unissirmes reti singuli suas recip:uri essent. Da qui-6nt omnium gentium civitatumque l. libet, omnium longe praestantismas suas ges. Et hinc judicatu disiicillimum est, esse teget , existimat. Quae enim leges quaenam diversarum gentium leges ci- optimae sent uni genti pro stro fine , viles sint reliquis praeferendae, oc ro- sitaque reipublicae sermae eae alteri iste potius Hero lotus apud Stobaeum parum commodae essent suturae, & uni Serm. XXI. tag. ISo. Q vis rei p. noxiae, alteri esse possent utilissimae.
Quid lex S. CLII. Nimirum, quum unum in republica intellectum, unam-ςi iii , que voluntatem esse oporteat, s. CXV, so. tunc demum V urnis intellectus unaque voluntas sit, si omnes eumdem finem si eademque media perspiciant, ad eaque actiones suas reserant, quod tamen pro ingenii humani indole aliter quam voluntatibus omnium imperantium voluntati submissis consequi non licet: g. CXV. b. sequitur. 9. ut imperantem oporteat ostendere, ad quid suas actiones externas, alioquin indifferentes, referre , dc ad quam normam Cas componere debeant. Quod quum fiat praescriptis legibus civilibus: facile patet, Io. LEGEI CIVILEs esse praecepta generalia summi impcrantis de actionibus externis indifferentibus, ad decus utilitatemque reipublicae componendis, adeoque II. potestatem illam legi satoriam se eo usque non extendere, ut leges divinas
Quid im. evenere possit. Lib. I. ρ. XVII , 33. γ' annim ν. CLIII. Dicimus , leges civiles versari in actionibus civium l. - . 'externis ac indasserentibus ad decus utilitatemque reipublicae at hiat' emperandis, =. CLII, IO. Quamvis enim saepe ipsa necessitas jubeat s
856쪽
α delira hi quidquam vetuit ipsum sum, Inum Numen. Derat IV, 1. Sed prius intelligendum procul dubio de laciniis legi divinae contrariis , vel de . τλa- νησκει- . ad quam maxime proclivia erant Hebraeorum ingenia. Id vero non impedit, quo minus imperans prohibitionem divinam possi ulterius ad castis, lege non presso , Proserre,
C p. VIII. DE IURIBUS MAIEST. IMMAN. dcc. a r
jubeat, imperantem Ia. leges di Vinas, tum naturales , tum positivas, repetere, I 3. easque e tendere , Iq. interpretari, Is . contra illas laesis actio ites Jc remedia civilia dare, immo & Iss.
poenas & supplicia comminari illis, qui leges, ab ipso Deo im
mortali prosectas, tam proterve violare ausi fuerint: res ipsa tamen docci, IT. tunc non ipsas has leges summo imperanti debere originem, sed hunc, I S. Veluti custodem divinarum legum, dare operam, ut sancta sit earum in republica auctoritas.
Equidem legi divinae re addi ut veluti eo major custodia circumponatur legi divinae. Solent id Hebraeorum magistri vocare misi, a νυ sepimentiis legis, quo longFus arcentur homines, legem violaturi, & ipsi v luti primi aditus occluduntur. De hoc legis sepimento vid. Schichard. Di γῆ. tap. V. thrar. XVIII. p. 39 r. &ibi Carpta in Notis Io. Selden. de uxori
f. CLIV. Quum vero leges civiles sint praecepta summi im- Legis perantis de civium actionibus externis indifferentibus , ad decus partes. utilitatemque reipublicae attemperandis , . CLII, Io. tale Vero sit hominum ingenium , ut sola obligatione interna parum moveatur : Lib. I. g. VIII. quin leges civiles , quae ad actiones indifferentes pertinent, ne possint quidem internam obligationem producere: Lib. I. g. VII.) consequens est, I9. ut omnes leges civiles sanctione quadam poenali munitas esse oporteat , adeoqueata duae sint legis persectae partes, PRAECEPTUM & SANCTIO Ioenalis : a I. praemia autem legi parentibus a republica non deeri, nisi aliquid non omnibus promiscue civibus praccipiatur, sed quidam eorum lege excitentur ad aliquid, publico bono, extraordinem saciendum ' .neret. At iure exigit praemium , quia legissatore , praemiis propositis, excitatus , eommeatum navibus advexit , qui sitis impentis novas fabricas arm
rum instituit, veI simile quid , ad quca
non omnes & finiuii tenentur, serit. Ceterum inde in bris Dei elementia elucet, quod, uti in suo jure uti, hominibusque , legem suam transgressis , poenam tantum minari potuitset, tamen ει praemia polliceatur obteinpinnantibus, & quidem in mille generationes duratura. Eata. XX, ε. ν) Est hoe observandum contramch. Cumberlandum de IS. nat. pro ire. Cip. XIV. Cap. V. f. n. ubi
praemiorum Promissionem non minus
ad integritatem Iegis pertinere , statuit , quam comminationem Poenae. At legislator non debet praemia iis , qui iaciunt , quod sine crimine omittere non possent, sed iis, qui quid ex ira ordinem faciunt reipublicae bono.
exspectaret praemia , qui non occidit, adulterium non admittit, non furatur,
quum id facientem Poena Potius mar
857쪽
Quom- f. CLV. Quandoquidem porro per poenam intelligimus esse-plex sano in malum actionis legi repugnantis: Lib. I. g. XCIX . 7. tio ilia a a. ille effectas malus consistere potest non modo in malo quo-PψςR t passionis, quod vitam, sensum , existimationem , fortunalque hominis, adficit, verum etiam 23. in nullitate actus, contra leges suscepti, immo & 2Φ. in utroque: qualem lesem , quae & actum contrarium irritum pronunciat, & transgressori legis malum aliquod passionis irrogat, jureconsulti Romani solam PERFECΤAM:
a s. reliquas modo IMPERFECTAS, modo NINUS, QUAΜ PERFL-CTAS , adpellabant. Ulpian. Fraem. I, I. Quum porro factum illi citum aliud dctorminatum, aliud indeterminatum, & ob inlisiam circumstantiarum varietatem diversum esse possit : Lib. I. f. C. 9. consequens est, 26. ut poena vel DEFINITA esse possit, vel
Imperan. S. CLVI. Quum vero frustraneae futurae essent leges, nisi aἡ-ti compe-plicarentur factis, id est, nisi inquiratur, imputandumne hominim ςu m factum, nec ne; Lib. I. g. XCV. consequens est, II ut P in re publica esse aliquem oporteat, quem penes sit cognitio de imputatione actionum. Et, quia haec cognitio nihil aliud est, quam judicium de aliorum actionibus: Lib. I. ρ. XCVII, 3. facile patet, 28. necessariam omnino in republica esse PoT ΤΑ-TEM IUDICIARILΜ. Denique, quia inter aequales nec magistratus , nec poena intelligitur : S. VI, II. seqv. 29. haec potestat in republica competere non potest, nisi superiori, id est, summo imperanti , adeoque 'O. illa inter immanentia jura m
jestatis recte resertur. g. CXXXVI , 33.
') Equidem in statu naturali & p tremiamilias jus dicere polle familiae segregi, jam supra observavimus. g. XClis, io. ima. At in civitate id seri non potest , nisi quatenus id patri: a milias indulgent leses. g. XClV, 3ε. Competit ergo in rebul p. judiciaria illa potestas summis imperantibus , quos etiam vel maxime ob id comstitutos esse, observant veteres. Hesio L en n. et . 88. τίνε
Hae tina reges sapienti lege creantur, Dicere jus populis , injustaque tollere facta.
Quom s. CLVII. Quum vero judicis sit, leges ad facta adplicare, s f.
plex illa, CLVI. facta vero, contra leges admisia, vel privatis, vel ipsi re quin reipublicae detrimentum inserant: sequitur, 3 I. ut omnia judiciam 40 ς vel pstivATA seu Civi Li A, vel PUBLICA seu CRIMINALI A sint,3 a. illaque in distrahendis civium controversiis ; haec in puniendis maleficiis consistant : Cic. pro Caecin. Cap. R. Et 3 3. quam Vis
vitio verti non possit principi, si hanc judicandi potestatem viris
858쪽
prudentibus juriumque peritis Lib. I. g. CI, II. seqv. demandet,
adeoque ubique magistratus & judices constituat: semper tamen 3 q. ad imperantem iis patere oportet viam, qui, sese injusta sei tentia Oppressos, conqueruntur, adeoque penes illum esse debet suprema caulsarum dubiarum αναλ ιι .
RisT RATI Cis ad senatum optima
tium; in DE Moo Aricis ad ipsuin populum provocandi jus est : nec temere constituendus est magi liratus sine provocatione et quod ne in Regibus quidem dictatoribusque suis diu tulerunt Romani. Liv. I, 26. II, 8. III, s. X, 9. Attamen , quum & provocationum abusus haud exiguus sit: non mirum videri potest, varia inventa esse remedia, quibus nimia provocandi i meritas coerceretur. Qualia fiant privilegia de non adpellando, quibuIdam magistratibus concessa , certa summa, quam adpellabilem vocant, lege definita, jusjurandum calumniae, pecunia quaedam, a provocante in casum , si succubuerit , deponenda, di similia , quae an prosint rei p. magis in civili prudentia, quam ita juris prudentia n turali, disquiritur.
I. CLVIII. Quia judicis est, leges factis adplicare, & , an factum aliquod facienti imputandum sit, disquirere. Lib. I.
XCV. imputatio vero consistit in declaratione, utrum essectus, quem lex actioni adsignat, locum habeat, nec ne: Lib. I. g. XCIX. sequitur sane, 3 s. ut imperanti, cui summa est potestas
judiciaria , competat etiam aus POENAs INFLIGENDI. Et quandoquidem negari nequit, ei, qui legem fert, jus etiam esse , eidem ob justas caussas derogandi, quin eam plane abrogandi: f. CLI, 8. multo magis 36. eidem licebit, aliquem delinquentem ob justas & graves caussas ita lege solvere, ut ei gratiam poenae fa
pervulgatum erat illud dogma μ λ -
- συγγνωρ lν εχειν τον σηφον. Sapientem non dare veniam , nec ignosere.
Diog. Laert. VII , I 13. Sen. de eis ment. II , s. 7. Sed quum & Deus
ipse , jussissimus , gratiam delictorum 1aciat, salva justitia: quidni & sapiens 'quidni & imperans , qui , uti leges
poenales seri, ita eas plane tollere, ac proinde & uni alterive veniam dare poterit ' Sed ob iis star emis ar: quum, quemadmodum non nisi ob graves iu-6. CLIX. Ex eo vero porro colligimus, 37. inter pares nullum esse jus puniendi ), & 38. nec integritatem vitae, nec 39. alterius inveteratam peccandi consuetudinem ulli aequali jus dare ineuii Elem. Iur. Gent. M in poenas
stat lue caussas Ieges seruntur, ita ne nisi ob juilas Caussas, quidquam con
tra illas indulgeri possit. Quid vero , si poena sit jure divino constituta l. Tunc, si probetur, talem legem poenalem existare , in eam principi nihil licere , non dissitemur. Lib. I. g. XVII, 33. An vero exstet, de eo dudum certant viri docti , & adhue sub judiee lis est. Vid. Thomalii Di s.
de jure adgrat. princ. circa loenam homicid. Itemque jus p e nas infib
859쪽
poenas infligen ii, adeoque s. naturam poenae non exha ire d ii itionem vel Grinii , cui POENA es malum pasonis, in ictum ob malam actionis, vel Becmanni, qui per aliam dolorem, propter δε-lictum iliatum, intelligit: immo qI. non poenam, sed υιndiciam privatam esse malum illud passionis, ab ipso laeso insidium ; la Llemnem, ii a tertio , non luperiore, inrigatur. 43. Neutrum Vero permittendum esse in statu civili, vel inde patet, quod pote
stas judiciaria soli imperanti, iisque, quibus hic illam demandavit, competat. S. CLVI, 29. CLVII, 33.
Loquimur enim hic de POENA CIVIL , proprie accepta, & ex lege irroganda, adeoque non de eonventionali, ad quam se quis ipse sita sponte obligat : nec de uision , qua quis alterum ,b sagitia beneficiis pri eat, ei amicillam renunciat, ab ejus familiari constret uiline te segregat et nec de ma rnaturalibur, quae sibi quisque peccandosito juinen:o invenit , veluti de morbis, doloribus, infamia. Denique multum interest inter eastiga ionem, quam
infligendi jus & parentibus , dc aliquando marito, ac domino, concedunt leges. Haec enim ex arbitrio, per modum disciplinae; poena proprie sic dicia ex praescripto legum , per modum juriclictionis, irrogatur. Inde vero ibasponte consequitur, ut par parem punice nequeat, sed is, quis fert legem , eamque factis adplicat. Quod quum
solus imperans saeiat: g. CLIII. NCL I. in huie quoque soli puniendiram ,' conrenientissimum esse , poenas exigi a superiore, non tamen demonstrari posse, hoe esse necessarium, nisi vox sup claris eo sumatur sensu, ut is , qui male egit, eo ipso se quovis alio inferiorem censeatur secisse', & quali ex hominum censu detrusisse in censum bestiarum , quae homini subjacem: quod a theologis quibusdam sit proditum. Quasi vero superioritas vel praestanάa quaedam moralis ulli moris talium det jus puniendi , ac non potius exigatur superioritas imperii. Thomas Hrit ud. dim III, 7, 33. Qua si laedens punitur a laeto, non Poena haee est, sed vindicta, sin a tertio, eIhnova laesio. Utramque vero in statu civili prohibitam esse , ipse non diffwbitur Graiius. Quanto rectius ergo apud Terentium Aselph. II, I. v. 3 . Sanio, leno:
Lenosim, fateor, premetes eo anis adolescensito: Perjarus , psis: tamen tibi a me nuLia orta 63 injuria. ius esse , manifestum est. Mira ergo
est philosephia Geotii de iure belli Opac. II. zo, 3 , I. satis indicare natu-8. CLX. Nec dissicile erit, ex ipsa poenarum inventarum ratione de fine earumdem judicare. Quum enim poena proprie di
cta nata sit, statu civili an vecto . S. VI , ra.) & jus illam instigendi, inter jura majestatis immanentia sit, A. CXXXVI. 3
quorum non alius finis est, quam securitas civium : g. CXXXV.)consequens est, εἴ ut idem sit poenarum ainis. Quum vero securi praestetitur cives , sive eo redigantur peccantes, ut nolint amplius delinquere, sive, ut non possint, id est, sive illi emendentur, sue in posterum iis adimatur peccandi facultas e facile patet , qs. priorem finem intendere poenas, quae, salva vita, inflia
860쪽
C p. VIII. DE JURIBUS MAIEST. IMMAN. &e. 27s
guntur , q6. posterio rem supplicia . quae cum animae amissione con
juncta sunt ) , uti loquitur Iustinianus f. II. fis. de ptibi. jud.
Et quis non consulturu es let securitati rei publicae , si ii tantum , qui deliquerunt, delinquere desinerent, ab aliis vero idem ellet metuendum : facile patet, 46. eadem opera & alios hoc exemplo moneri, ut delinquere vereantur, ac proinde qT. publice sume
da esse a sontibus lupplicia, nisi alia gravior cauita id impediat.
Hinc ad poenas humanas noupertinet finis, quem vulgo iaciant, expiatio puta reatus & Luiis clio, quam iustitiae divinae fieri debere, uiunt Neque enim crudelitatis ab lueris Pli laridis similes, qui ideo t. itum delinquentes Puniunt, ut misuri dolores sentiant. Nec jultitiae divinae infinitae ia-tisferet nocentis hominis doloribus , nisi illi alia vere infinita ratione suis let tisfactum. Sed talia qui jactant, vix rationem habere videmur poenarum originis, quippe quae eas in statu tam tum civili necessarias ede visis , abunde doceret, immo nec inter justitiam divinam & humanam, poenasque civiles de sempiternas, quae impiis imminent, satis videntur dili inguere.
. CLXI. Quibus eositis, facile etiam intelligitur, an in delii An delia quente sit obligatio ad poenam subcundam' Quum enim, qui in quens obrepublica vivit , ad ea omnia obligatus sit, sine quibus reipubli- cae sinis, id est . publica securitas , sperari non posset : s. CVII. V 18. procul dubio 48. & delinquens obligatus erit ad poenam , quam lex definivit, subeundam , sed non ad seipsum puniendum, adeoque q9. non tenetur quidem quisquam , ut atrocissimis suppliciis sponte sese offerat ), nec tamen so. ei fit injuria, si con-Victus peccati justas det pocnas, nec sI. fas ulli est, resistere pintestati supremae, poenam ex legis praescripto irrogaturae.
Immo , quum poena sit malum pallionis, a quo natura omnium hominum abhorret, ne poena quidem se ret , quae volemi infligitur. Quinctil. Deciam. XI. Fallitur, quisquis humana
tormenta sola nominum atrocitate meti
tur et nulla poena es, nisi inviso. Non habemus uirum, nis ab impatientia, d torem , O, tit aliquid crudele sareum sim eius facit. SNnticium quisquam vocat,
ad quod pro sur quod expostitur' Illo
trahare damnatos , qtio nou sequuntur. Hinc barbarus mos est, cogere homi
nes , ut ipsi sibi manus inserant, abdomen incidant, venonum sumant, vel aliud quodcumque moriis genus eligant. Non enim, ad quod malum a quo animo patiendum obligatus sum , id mihi statim ipse ultro arcessure j
f. CLXII. Ex fine vero poenarum . CLX. colligimus, sa Andesi
poenas attemperandas esse fini rei publicae, ac proinde s 3. ita com- ' Omni paratas esse debere, prout eas ei te jubet interna civium securitas. Ex quo porro sequitur, Fq. ut imperans, ad ea delicta punienda, his , sit obstrictus , quae securitatem reipublicae turbant, aut eis ciunt, ut cives commode & tranquille secum invicem vivere nequeant: non Vero II. puniri neceue sit actus vitiosos mere internos, s6. Μ m a nec