장음표시 사용
881쪽
imoarat , vel f s. ob utilitatem quamdam insignem, vel 39. obgiosi a. ii rerum gerendarum , s. parandumque amplissimum imperium . Vel qI. Ossio religionis, sine alia justa caussa, suscipium
Et nescio sane, an non iure hue referri possint bella ista cruentissima, quibus medio aevo Μahumetanos lacessebant Christiani, quibusque postea Americanos , gentem imbellem , &Europaeis nulla injuria cognitam, opprimere Hispani non dubitabant. Illis sane non quidquam praetexebatur aliud, quam quod loca sacra, & morosolyma inprimis cilli homines, a Chrilliana pi tate alieni, injuste possiderent, interessetque Christianae religionis, eam hoc modo contervari ac propagari. His , quod idololatria, immo daemonolatria, i se polluiisent gentes impiae. Sed quum religionem Christianam armis propa
gare , Iocaque, quae lacra tantum videntur hominibus, bello vindicare, nec ratio nec revelatio jubeate & praeterea omnia bella, poenae caussa indicta, in-
9. CXCV, 19. haec quo que bella injustissima fili se, stituendum
eiL Unde recte Herm. LontingIus ad Lampad. p. 241. Euantum is inret a tem
p ιν quamlurima fortissune etiam gesta
sim, quaeque aeternam zeli pariter ac an, mosivasu mereantur gloriam : si tamen . quod res es, frueri licet, non pocunt n*n expeditiones ι uae omnes summa. eur aevir gum princ pi que o imprudentiae, ct injustitiae, ct supersitionis 3κre morito notari. Add. Io. Franc. Buddet exercis. de eap ditionibus emcrans g. V. seqv. Sed& Hispanorum sententiam de Mexicanis, ob delicta adversiis naturam ad milia , jure punitis, cujus ipi e Grotius de jure belli pae. II, 2o, 4 o. se αpatrocinium luscipit, ipsi rejiciunt do tores Hispani, Victoria, Relar. I. se Indas n. XL. Vasquius Conremes iiivi P. I, 2 s. Morius, Molina, & alii.
Distinctio A. CXCIX. Semel decretum bellum sollemnitor esse indicen- belli ibi- dum , pluribus gentibus visum est, ac proinde notissima est di- ις mnis N di nctio belli in soLLEMNE, vel ausTU Μ, & ΜIN Us sollemne, vel is iiiiiiii K V TVM, quorum ex Plerorumque sententia est, quod a otiosa liberis gcntibus, praevia sollemni indictione; hoc, quod ab eo, cui jus belli non est, suscipitur, nec indicitur sollemniter. Enii vero, uti facile largimur, id sere in mores gentium ivisse, splendidioremque plerisque videri victoriam , quae praevia denunciatio-ι ne, vel proposito odicto, vel per faeciales , vel aliis ritibus f eta, obtineatur: ita, quia ritus de sollemnitates ab arbitrio hominum pendent, nec mores hujusmodi jus gentium constituunt, Lib. I. f. XXII. inter hella quoque NDICTA dc NON INDlCTA, quod ad effectum attinet, nihil omnino interest . 62. hanc divisionem nullius momenti esse, merito arbitramur c . . Magni hane distinctionem sa-ciunt Grol. de iure belli er par. III, 3. dc Albertc. Gemit . de jure belli II, r. quos deinde Pusendorisus, Huberus ocalii sequuti sunt, duplicem interserentes caussam: Elturam, quod ex hac inis ellatione constet, alio modo fieri non posse,
ut nostrum aut nobis debitum conloqua mur: alteram , quia ita constet, non privato ausu , sed voluntate utriusque
populi capitum, geri bellum. Enimvero hac ravones, utilem oc honestam esse
882쪽
CAp. IX. DE IURIBUS MAIEST. TRANSEUNT. as
se indictionem , probant, non item , γν. Pleraque bella sine ιnicyione fiseamdem esse nece lariam, quia de utro- e .untur. Caussam jam perorarunt a limque & alio modo, quam lollemni iac- nisi ad Huberum de Iure et r. III, 4, ta denunciatione, conitare potest. Recte 4, 17. oc , qui de moribus etiam Euataque Dio ChryiOlto.I1. orat. ad Ne ropaeorum novissimis erudite dii eruit,m etiam ex juris gentium principiis: V. A. Com. van Bynhersh. vi s. Iun. MAM A ἔπι σὲ ἀκηροποι γε - pM . I, v. pag. F. IN
S. CC. Id vero ipsa recta ratio suadet, qῖ. non illico proruen Caussa, dum esse ad arma , sed tum demum , quando populus hostilem ani- belli o-mum adversus nos ostendit. Lib. I. s. CLXX AIII, 2 s. Quum portet es vero is hostilem adversus nos animum ostendat, qui omnes ae--itF suas pacis conditiones pertinaciter respuit: f. eod. merito inde colligimus, ql. priusquam res manu serroque geratur, rem, quam nobis abesse , vel deberi credimus , repetendam , qS. causisam dubiam, proposivis utrimque argumentis, ad liquidum perducendam . U. omniaque media bellum impediendi tentanda esse ).
Quo facto , D. is procul dubio iure arma corripit, qui, justis propositis caussis, nihil aequi ab hoste impetravit.
,. Quorum mediorum tria potissimum commendant Grol. de jure bellι Opμ. II, 1 3, 7. seqv. & P endorfflux de I re nar. o gent. V, i 3. h O VIII, σ , 3. colloquium , seu disceptationem amicam , provocationem ad arbitros , α lbrtem. Sed ibriis quidem in caul sis publicis, praeterquam si res divide da sit , rari illinus usiis est, nec solent facile principes bc respublicae iura tua fortunae arbitrio permittere. Reliqua media & inter gentes receptissima , &rectae rationi admodum consentanea stant , quia nemo sapiens vi & cum Periculo repetere vult id , quod sine
vi consequi pollet: Lib. I. g. CLXXXI,
2 o. ut adeo recte, quamvis Hdieu
la occasione , dicat ni ilex Terentianus: Omnia prvis experirι , quam armis . sapientem decet.
Ad eumdem finem comparata sunt scripta publico nomine edita, quae hindie vocant Deductiones & Mani Ita . quamvis posteriora plerumque , ubi jam veIuti intra tela iactum ventum est, non tam declinandi, quam indi-eendi justificandique belli caussa , publicari toleant. Vid. Io. Hern. Boecieri Exercit. de clarig. O manifestis.
. CCI. Quandoquidem vero juris sui persequendi caussa bella Quid ἡμgerunt principes & gentes liberae : g. CXCV. consequens est, sti in ho-
68. ut nosti in hostem liceant omnia , sine quibus ille jus suum stom si obtinere non posset. Id vero quum obtinere numquam possit, nisi ος- hostem in eum statum redigat, ut vel non possit, vel nolit amplius hostilem animum ostendere: ε'. hostem quisque suum & vi,& dolis, recte adgreditur, so. sternit, y I. spoliat personis rebusque qualibuscumque , Sa. cessantibus omnibus ossiciis humanitati , quibus hostis noster adversus nos fieri posset validior. Lib. I. s.
CCVIII, I Quin s 3. ne injustum quidem dixeris hostem
883쪽
RATIONEM contra mores gentium humaniorum , quos
cant, egisse , recte dixeris .
de Iare belιι pae. Ill , . a 3. O XVIII. Sed non stati:n, quae mata nitudinis Enimi laudem iarant, ita tant comparati , ut o mula pro injustis habeantur. Venenis non uti solent gentes humaniores r at utuntur Turcae , Tartari,
aliique populi orientales, qui tela &suitias venenis inficiunt. Hos ergo parum humanos, at non ideo injustos dixeris, quia hotti in hostem omnia licent. Ita recte ad animi magnitudinem refertur, quod Cois Romani ad Pyrrhum regem scripserunt: Nisu non placet pretio, aue ι ..emio, a:u desis pugnare. Gelli. No t. Attie. III, 3. At ideo non dixeris injustum facinus Eliudi , percutientis Eglonem , Asa. IV, 2 seqv. vel Iaelis, tempora Sitiferae clavo transfigentis , Iul. IV, 1 t. vel Iudithae, Holoturnem obtruncaniis, si vera est illa liistoria. Praeterea mores gentium, quae reliquis humaniti res videri volunt, aliquando parum absum ab adulatione. Qua de re illustri Bynkers h. Li es. Iur. pubL I, 3. p.r . Adeo adulandi ferax suis Iaeculum praeteritum , O line n
frum , ut principes neque adulationis ob in cantur ιnter ipsa arma. Unde nune
hostes hostibus preeantur omnia prostera ,sque int ιαm voeam amicas, di hostium
cingerentur et atramen inter ius belli incia amicitiae Iatis conυenire scribunaordines, d. σιβοia Io. Iul. Iσεε. Qiunct GaIlarum rex, qui tunc quoque bellum gerebat contra Anglorum Regem , anno I 6. ad eum miseu lagatum, qui Uagras inni urbis Londinensis indoleret. Humanitatem , elementiam , pietatem , ceterasqtae anιmi magni Urtutes in bello
exercere gloriosum est , sed oppido puli.
dum , solis vectu ludere. Euid erum , nisi verbis ludis, qm n indoles e furationi urbis, quam gse euperes inrendere ' En egregia humanitatis specimina. An ideo his iniustiorem dixeris C. Popilium Laenatem, qui salutatus ab Antiocho rege, eum , nisi amicum, resalutare noluit , & ne dextram quidem a Rege hoste porrectam PIEhendere voluit ' Polyh. Excerpt. Irrat. Cap. XCII. Liv. XLV , x. Duriusicula haec sunt, at non injusta tamen, immo aliquanto minus indecora , quam
An hoste, g. CCII. Quum vero adversus hostem tantum vi & dolis uti li-
foederi- ceat : g. CCI, 69. consequens est, si ut idem non liceat asbus p versus eum, quocum paciscimur, 'quippe cui tunc, non tamquam
ἡ . tu hosti, sed tamquam paciscenti nobiscum , fidem damus . Ex ..is ' quo patet, F s. turpissimam esse eorum perfidiam, qui inducias,
ave breves, sive diuturnas, tempore nondum elapso , rumpunt rquamvis s6. interea actus mere deseris vos recte suscipere utramque partem, omnino verum st. Pusent de jure nat. σνent. VIII,
T, IO. Nec magis sT. excusanda est eorum perfidia , qui leges deditionis , vel s8. pacta de securo commeatu, Vel s9. quae de redimendis captivis meuntur, turpiter violant, hic quoque hosti in
hostem omnia licerei stolide persuasi. ' Recte Diuiligod by Coos χ
884쪽
C p. IX. DE IURIBUS MAIEST. TRANSEUNT. α ν
Recte ergo dolum bonum , quo est en io. Quid si 'vero hostis antea holtes circumveniuntur, a penidia disi fidem sesellerit: an non licet diata o crevit Agesilaus apud Plutarchum in U- casone , par pari referre ' Non vide. tap. goo. ubi hoc elegans eris dictum tur. Quamvis enim perfidia paci lcentis memoratur e In is μis unius alterum obligatione liberer rδaeo , -ν λων ειε is δἰ - Lib. I. s. CCCCxili, ) id tameti
s Y λεπῶς πιλ μιτε . u μονεν intelligendum est do eodem pacto hi-va δὲ Mas. σου - ω κ- δεξ. c. κει laterali , cujus conditioni alter ex iba
τε ΗΘ aueg-νω iam inuem parte non satissecit. Si vero cum eo, in I a Te Iallere, ut tui aliud ese, quam qui pacto non stetit, de novo paci Icoctvras contemnere : hostium vero cireum- tunc romisisse videor priorem perfi- vention m non eum justula modo, sed O diam, ae proinde obligatus sum ad Cum laude, O Iucundo eoniunctam esse fidem servandam.
A. CCIII. Ex eodem axiomate colligimus, G. non posse quem- Quid fi- Quam jure belli adversus amicos uti, eo obtentu, quod periculum Cem ad ait, ne hostis ejus castella , munimenta, portus, sit occupaturus : Vς tu SI. nec magis licere hostes vel eorum naves intra territorium ,
Vel portus amici populi caedere, vel capere, s hi non data opera illis receptum dent, quia haec vis cum injuria populi amici, cujus territorium vel portus vi introitur, coiij uncta ost. V. A. iCorn. Van Bynkershoek Quaes. jur. pubI. I, 8. Contra 62. nihil
obstare, quo minus eos, qui hostem nostrum armis, commeatu,
tormentis, similibusque rebus juvant, vi prohibeamus, & resistas pro commissis habeamus : Idem ibiae Cap. LX. seqv. quamvis
63. ipsa omnino aequitas suadere videatur, ne promiscue merces licitae cum illicitis, res amicorum cum hostilibus, in commissum cadam. Idem I, I a. seqv. quocum jungenda dissertatio nostra de
navibus ob mercium illicitarum vecturam commisis ) Coneedit hoc de Gotius Lib. stum, injullumve bellum gerat , non
III. Cap. XVII. g. III. sed addita re- possit trahere ad arbitrium suum , dc strictione, nihil facere debere eos, qui veluti judex sedere, contra ea vero is, a bello abllinent, quo validisr μι is, qui neutrarum partium et , nullat nurq t ιmprobam fovet caussam , aut quo interponere se debeas belo r I .iv. XXXV, Iustum belltim gerentu motus impedian- 48. facile patet, huic res tactioni lotur. Sed quum is, qui neutrarum par cum non esse. Uid. V. A. Corn. vantium est , quaestionein hanc, uter ju- Bynhersit. Quaest. jurip . I, s. p. 69.
g. CCIV. Supra ostendimus, hostem ab hoste & personis Sc Quomo rebus jure spoliari. g. CCI, s I. Ex eo vero patet , 6 . Victo-do adqui
ris in arbitrio esse, malit ne personas captaes in servitutem rapere, rRNV P vi , quod hodie plerumque inter gentes Europaeas observari no- bui vimus , tamdiu custodire, donec vel permutentur cum aliis , vel, soluto lytro, redimantur. 6s. Res quoque hostium, tum mobiles. tum immobiles, tum corporales, tum incorporales cedere Victori,
885쪽
immobiles & reliquas, ex quo occupatae fuerint: quamvis 68. si mam harum non esse posse monem, priusquam super illis, inita pace, suerit transactum , 6'. mobiles vero aeque ac personas & fundos , recuperatos, vel in pristinam libertatem sese vindicantes,
jure postliminii gaudete, facile unusquisque intelligat .
Multae hie occurrunt quaestiones speciales apud Grol. III, s. sequ. Pusend. de jure t. di gent. VIII, Mao, seqv. veluti , quomodo res bello captae adquirantur an & incorpora-Ies' an & actiones & credita qu modo recuperentur' an & quibusnam
in rebus locus sit juri postliminiit Sed
quum pleraque IIaec potius ex mori. bus gentium decidi soleant, quaedam etiam ex principiis hactenus explicatis facile possint explicari; illis immorari nolumus. Solide suo more & haec
tantum non omnia exposuit V. A. Corn. van Bynker, Ηιd. Lib. I. Cap.
Quid re--CCV. Sic justum bellum est, quoties gentes liberae inter se,
pressaliaet juris persequendi caussa, vi dolove certant, Vel propositum cer
tandi retinent. Lib. I. f. CCXCV. Itaque To. si non inter
ipsas gentes & civitates incidit controversia . sed, ob denegatam civi nostro justitiam , personis aut rebus alterius rei publicae , alias amicae, civium manus injicimus: hoc non belli, sed REPREss LIARUM nomine venit: quamvis, TI. quum hujusmodi exsequutio facile possit hello occasionem dare, eam non a quovis privato, sed ex decreto summorum imperantium, fieri debere, nec Ta. ulterius extendendum esse, quam ut civi nostro , cui jus dictum non est, satisfiat, facile unusquisque intelligat. ) Ira voeari coepit illud jus, ex
quo invaluit. Veteres enim id isnor, runt , adeoque nec vocabulum suppe
ditat Latina lingua , quod ejus indolem exprimat. U. Α. Corn. van Bynhers h. ibid. I, 1 . Gus aequitatem ex jure pignorandi , quod fingulis competere exis imant, Ostendere conantur Grol. de iure belli er pae. III, 2, 7, 3. & Bodin. de Rep. I, io. Sed hanc sententiam jure merito rejecit Herti ad Pusend. VIII , ε, r3. 5c ante eum
Ziegi. de jure majest. I, 34, 8. ubi hic g. XXXII. jus illud magis exure belli derivari posse , existimat. Et sane si respublica injuriam sibi, civibusque illatam , bello recte vindicat: g. CCXLV.) poterit etiam procul dubio
ob injuriam uni alterive civium illa. tam manus alterius rebus injicere, nisi existi mare velis, non id, quod minus est, licere reipublicae, quum plus Om nino liceat. ν
Λ de S. CCVI. Ceterum , quum in statu naturali defensionis jus tan- quomo- tisper duret, dum hostis animum hostilem nondum deposuit do impe- Lib. I. f. CLXXXIII, II. eum vero non deposuisse videatur,.ς, .a. lV3 ἡ O se adduci non patitur, ut nobiscum redeat in gratiam, sed iii u . qu i Viβ honestas pacis conditiones respuit: ibid. 3. injuria sane non fit victo, si persequatur jus suum , donec debellatum sit,
γε ipsumque sibi imperium in victos vindicet, illudque 7s. suo
886쪽
arbitrio constituat, g. CXLVI. & 76. tamdiu exerceat, donec vel inita pace certi quid statuatur, vel T7. gens, vi Oppressia, re nondum composita, sese in pristinam libertatem vindicet , vel a priore imperante liberali cauua manu adseratur .
Et tunc quoque utroque cassi Aliud tamen dicendum omnino vide- aequissimum est, ut urbes, provinciae, tur, si urbs, vel provincia, quae im- gentesque recuperatae gaudeant jure memor fidei, imperantibus datae , ad postliminiit g. CCI , 69.) adeoque hostes ultro desciverat, armis recupe- priora iura recipiant, si illas nulla cul- retur. Tunc enim indigna omnino esset pa, cur in hostium potestatem perve- hoc beneficio , ac proinde victoris in nerim, possit imputari, aut certe non arbitrio est , cujus illam conditionis admodum liquidum sit, an hosti acrius esse velit. Tale exemplum a Romanis resistere potuissent. Hinc , quum reis factum novimus in Brutios, Lucanos, publicae Ultrajectinae , discedentibus Campanos, qui ad Hannibalem dese- Gallorum praesidiis, de jure ceram, & maxime in Capuam, quae controversia mota esset a Frisiis , eo, tantum abest, ut pristina jura recepe- quod illa sele ultro dedidisse diceretur rit, ut jure municipii, magistratibus , Ultrajectini tamen priorem locum & agro privata, in praesecturae formam statum recuperarunt. Huber. Praeleci. redacta sit. Liri XXVI, I s. Ieqti. ad dies. Lib. XLIX. tu. XV. S. IX.
I. CCVII. Alterum jus majestatis, quod transeuntibus accense- Quid mri potest, est Ius PANGENDI FOEDERA , per quae intelligimus con- dus,idque Ventiones gentium liberarum de rebus, ad utriusque, vel alterius vel aerei publicae utilitatem pertinentibus. Ex qua definitione satis patet, 'Mδὶς VHT8. eorum alia esse AEQUALIA , in quibus par est omnium foede- iμ' ratorum conditio e alia T9. INAEQUALIA , in quibus non par & a quum jus omnibus tribuitur, sed alius focderatus deterioris, alius melioris conditionis est: id quod 8O. tum ratione PRAEsTANDORU Μ , tum ratione MODI PRAESTANDI , contingere posse , exem
Sie clepe foederatus potentior tributum annuum pendat , ne fabros minus potenti promittit subsidia pecu- habeat, neque ferro, nisi in agricultu-niaria , vel certum copiarum, Vel na- ra, utatur. i. Sam. XIII, ' , 2 .vium , dc classiariorum numerum, & Quod & in primo foedere tarsenae sibi vel nihil , vel parum restipulaturi cum populo Romano expressum esse , Tune inaequale est foeduoatione PRA - monet Plin. Hist. nas. XXXIV, I .sTANDORUM. At clepe foederibus ca- Quae omnia sunt foedera inaequalia vetur, ut res bublica una alteram comb ratione MODI PRAEITAM DI , siquidem ter veneretur, ne cui bellum injussu alter foederatorum alterius veluti clien. alterius Laciat, ne classem habeat, ut tem se hoc praestandi modo profitetur Iibmitu.
f. CCVIII. Quumque sentes liberae de rebus omnibus, quae Vel sim ad unius, vel utriusque reipublicae, utilitatem pertinent, pacisci P.
possint: s. CCVII. sequitur, 8 I. ut & ea, quae jam antea e sitie si ζjuris naturae praescripto debentur, sibi stipulari queant gentes & praesta P p 3 respu tionis.
887쪽
3oa JUR. NAT. ET GENT. LIB. II.
respublicae: quae foedera sIMPLICI A vel AMICITIAE vocare licebit &. 8a. cilia, ad quae praestanda alias gens genti non esset o stricta : qualia foedera si NGULAR S PRAESTATIONI s adpellamus rEt 83. priora qui dein ideo non sunt frustranea, quod & non alia est certa ratio alterum ad praestanda ossicia humanitatis obligandi,
quam pcr pacta, Lib. I. g. CCCLXXXVI, a. & saepe contingit, ut per bellum cessent ossicia humanitatis, f. CCI, sa. ) adeo
que vel maxime necessarium est, ut per pactiones, & foedera res integretur amicitia. ) Ad haec foedera Grotius de jureo belli pae. III, 1 s, s. refert etiam eas quae de jure hospitii, oc de mutuis com
merciis ineuntur, quatenus gentes utra
que sibi invicem iure naturali debeant. Enimvero , quum jus hospitii plura
Complecteretur ossicia, quae ex solo jure naturali non debebamur, de quibus accurate , suo more , egit Io. Schilterus de jure hespuis dist. II. utrum v o Extraneis , & quae commercia, concedenda sint, in cujusvis reipublicae summorumque imperantium arbitrio posi
est, ut umquain haec foedera ad ea re
ferri queant, quibus sibi gens a gente nihil aliud , quam quod jure naturali debetur, stipuletur. Satie de nullis io deritat dissiciliorem esse consiuitationem, quam de foederibus commercio rum, exemplo ex lata Balilaeu λιβBris. Tom L p. si. 439. ostendit vir celeberrimus, Jo. Iac. Malcov. ail. defori eri ccmmerc. q. UL oc foederum istorum memoriam in niimis consecrarunt Athenienses , Smyrnaei, Ephelinire Alexandrini, ceu idem vir doctis, mus probavit ex EZech. Spanti. de usu er Ira s. num m. Dc. III. p. t 3 . α me. XIII. n. IV. nec non ejusdem O be Rom. Cap. IV. vaillantio de numis p. Graeci p. 2 Q. Quis vero foedus fimplex amicitiae diuturnam consultationem requirere, aut dignum rideri, quod his moni mentis aeternitati comsecretur, dixerit l
.am S. CC IX. Utile alicui genti aliquid esse potest vel pacis. vel belli
quaedam tempore: ex eoque consequitur, M. ut foedera alia ad PACEM, alia pacis ad BELLUΜ pertineant. Quumque plerumque intersit reip. & pD empQ cem quam maxime stabilem & diuturnam esse, & cives fructum inqui inde capere riuam uberrimum : ad priorem sinem merito reserimus 8 s. foedera n dejussoria , quibus , pacis leges sancte servatum iri, fiὸe sua promittunt, auxiliumque parti laesae pollicentur sponsores pacis : 86. foedera item de munimentis novis non exstrue dis, vel 87. praesidiis nostris in munimenta quaedam tuendorum sinium caussa admittendis , quae vocantur barriere trameten 88.
de subditis militibusque fugitivis non recipiendis: 89. de receptu hostibus non dando, & similia : ad posteriora 9o. foedera, quae
Commerciorum mutuorum caussa ineuntur. De his foederibus legi meretur
Ula. obrechti dic. desponsore pacis, quae inter academicas septima est, M Henr. Cocceii de guar tia pacia. Francos Iuno dr. At DCcTI. Praecipua , quae hic moveti selet, quaestio haec est, an qui pro pace tuenda spoponderunt, gendi in ad ineundam belli Ibcietatem ob-
888쪽
C p. IX. DE IURIBUS MAIEST. TRANSEUNT. 3o
stri i sint , ex quacumque eauda pacis leges violentur Id quod recte jampridem negavit Pusenior lias de jurem . O g a . Ill, g, 7. si ex nova caussa pax rumpatur. Uti enim omnes fidejussiones tua: ittim juris, & absarda futura ellet credatoris milia.atio, qui a fidelial re exigeret debitum , quod po tMejussionem demum contraxerit debitor prinei palis r ita non magis iusta e set postulatio principis, vel rei publicae,
urgentis, ut pacis sponser arma cor ripiat, si bellum ex nova plane caussa exarserit. Neque erum ille spopondit, nisi in eum casum, fi pax convenca ru pia suerit. Pax autem, ceu recte cibo
servavit Grotius de jure belli pae. III,
tur, si aliquid la tam est vel contra id, quod omni pari ineit, vel contra id , quod paeis legibus expreTam eii , vel contra id, qaod ex cujulque pacis natura debet intelligi. Res procul dabio vertisima eli, quod ad thesin attinet rquamvis , ubi in hypothesi quaeritur, sitne hic ea us foederis , nec ne tota haec quae itio innumeris implicata sit
erroribus , ceti exempla recentissima satis superque ostendunt.
f. CCX. Sed dc belli temporibus varia foedera utilitatis suae Quaedam causIa pangunt gcntes liberae, sive eum AMICIs , sive cum ipsis tempori HosTIB Us. Uti enim cum illis paciscuntur, modo 9 I. de jungendis adversus communem hostem viribus , qualia liant illa , quae Vocantur inund defensiυ - alsianem, modo 92. de libero transitu Per territorium, & commeatu concedendo , modo 9ῖ. de se bello non interponendo , quae foedera dicuntur neutraliι stts- tractaten et ita cum his saepe convenitur, modo Μ. super tributis pendendis , 9 s. vel dedendis urbibus, modo 96. de captivis redimendis permutandisve, de quibus foederibus, quae vocantur carieti, ex instia tuto egit Hert. di f. de hiro e modo 97. de induciis aliquot horarum , dierum , vel mensum, concedendis ), & similibus, quae in bello incidere solent, negotiis.
Ubi quaeri solet, a quo mo mento tempus illud currat ' EquidemGtot. de jure belli rac. III, vi , s.
a quo die mensura aliqua temporis incipere dicatur, eum diem intra me suram non esse statuit e sed eum jam solide refellit PusendorK de rure nat. γgent. et II, 7, 3. Itaque rectius ac si inplicius ereditur, si induciae placuerinta kalendis Iuliis ad kalendas Septembres , utrasque illas halendas comprehendi : itemque , si a valendis Iciliis per triginta dies factae snt, kalendas Iulias primum illarum diem esse, Scpridie demum kal. Augulti ius arma corripiendi reviviscere.
f. CCXI. Praeterea utilitas illa, ob quam foedera iniri solent, Quaedain vel ad personam imperantis pertinet , vel ad ipsam rempublicam. person Ex quo sequitur, 98. ut foedera alia PERso NALIA, alia REALIA qua sint, & 99. illa cum persona exspirent; haec, exstinctis etiam po- ς' puli rectoribus, qui illa inierunt, perdurent. Ex ipsis vero defi- μ' 'nitionibus, hoe paragrapho datis, facile intelligitur , I o. foedera Omnia, quae ad conservandum tantum principis vel familiae statum sunt comparata, perlanalia; quaecumque vero ad ipsius rei
889쪽
publicae utilitatem facta sunt, realia esse . Ad quam uni eam regulam ea omnia, quae Pusendorsus de jure nat. ct gent. VIII, 9, 6. seqv. disseruit, quam commodissime referri possunt.
Aliquoties haec quaestio incidit , imperio Regibus a Romanis abrogato. Quum enim Sabinis foedus intercellisset cum regibus e statu rei p. in Popularem commutato , negarunt Sabim, Romanos ex foederibus illis, cum Tarquinio initis, Ductum capere posse, bellumque indixerunt Romanis , a s λ -
ιocum foedus ι tum fuera . Dionysal. Ant. Lib. V. p. 3o7. Idem postea anno ab U. C. CCLXVII. mussati sunt Hernici , negantes, foedus sibi umquam intercessisse cum populo Romano. quod autem cum rege Tarquinio ictum sit, se jam finitum existi mare, quum is imperio exutus in exsilio sit mortuus. Dionyc Lib. VIII. p. 13o. Sed quum uterque Populus, arismis Romanorum victus , foedus hociniisset, vid. Dionys i d. Lib. IV. p. asi. selu. nemo dubitare poterat , quin id non cum loto Tarquinio, sed cum ipsa republica Romana esset initum , adeoque illud , & ex pullo Tarquinio, perdurare oporteret.
f. CCXII. Quod reipublicae utile est, id & sociis foederatisi
que illius rei p. prodest : ac proinde IOI. foederibus non modo nobis, verum etiam sociis & foederatis, consulere solemus, IO2. sive illorum generatim fiat mentio , sive speciatim dc nominatim exprimantur. Ubi res ipsa docet, IOῖ. posteriore casu non ad alios proserendum esse foedus, quam qui nominati sunt in foederis legibus : Io . priore autem illud omnibus sociis prodesse, qui tem
pore icti foederis socii fuerunt. Ios. non illis, qui postea demuni adsciti sunt , quum pacta ad ea, de quibus non fuit cogit tum, non sint producenda. Lib. I. g. CCCXCIII, ai.
Ex facto haec incidit quaestio ,
quum Hannibal Saguntum obsidione premeret. Romani enim, Hannibalem eos iniuste adortum , querebantur, quia ex icto cum Carthaginiensibus foedere dc a lociis Romanorum absit nere teneantur Carthaginienses. Hi foedere comprehendi negabant Saguntinos , quia eo tempore, quo foedus esset initum , nondum suerint ibet L Polyb. IIJ III, 1 p. Liri XXT, I9. Sed
quamvis Romanorum causam meatur uterque scriptor : non dubitarem in men ego accedere Grosio, qui de Iunbeli. O pae. II, is , I 3. oc Cartha giniensibus non obstitisse illud foedus existimiit, quo minus Saguntinis bellum inferrent, Sc Romanis ius fuisse ,
novos socios adsciscere, eosque adver sus Carthaginiensium vim defendere , st.ituit. Nam nec Romani futuris sociis diserte caverant , adeoque erigere a Carthaginiensibus non poterant, ut ea , quae expressa non fuerant , & , do quibus cogitare vi K poterant , subintelligerent i nee Carthaginienses sibi stipulati erant a Romanis, ne noVos socios adsciscerent, ac proinde nec ob si ere poterant Romanis, novorum et tiam lociorum caussam suscipientibus.
S. CCXIII. Ceterum per se patet, quia foedus est liberarum gentium vel rerumpublicarum coaventio, S. CCVII. Ios . foedus
890쪽
C p. IX. DE JURIBUS MAIEST. ΤRANSEUNT.
dus neminem pangere posse, praeter eos, quibus ut Ita Pacisce-Fideirearentur, vel ex prelle, Vel tacite, Vel praesumtive , mandatum sit. eas ju-
Quare I . quod ministri summae potestatis, sine ejus mandato, stum sit
promiserunt, rati habitione non sequuta , non foederis, sed sPON- SlONIs nomine venit. Hinc certum quidem est IO8. rompublicam non teneri, ut ratum habeat pactum , injussu suo ictum : IO9. certum quoque . ministrum reipublicae , quacum pamas est, ad satisfactionem esse obligarum, quae ex faeciali Romanorum jure in eo consistebat, ut nudus , revinctis in tergum manibus, dederetur rat IIo. certum quoque est, plerumque cavillationcm sapere exceptionem non dati a republica mandati, quum respublica, quae civem summa cum potestate praefecit exercitui vel provinciae, eidem merito omnia censeatur mandasse, sine quibus exercitus, vel
provincia, immo ipsa respublica , servari non posset.
Exempla duo illustria sunt a- cessa sint, sine quibus periclito explica-pud Romanos, sponsio puta Caudina, ri non posset, re quae tum e republi-M Numantina, apud Liv. IX , 8.sequ. ca, tum e re militum esse , animadver LV, 1 s. Et Romani quidem tum irria tam ' omnino ergo aut rarae habenda. tum esse volebant Dedus, quo lisitu- sponsiones illae, aut res in illum flamius Cos. re alii duces , exercitum ex tum, in quo ante sponsionem suerat. Furculis Caudinis expediveriant, quem- restimenda suisset, si fidei 1 ervantiores, admodum nec ratum habebant tur- quam in excogitandis cavillationibus in-pem Hostilii Mancini pactionem cum geniosiores esse voluissent Romani. Vid. Numantinis, caussati, utramque con- omnino Christ. Thomasii & Ge. Beyeriventionem tuo injussu factam esse. Sed dis retationes de sponsiondus Cati a erquis dubitet, quin, exercitu in ancipiti Numantina Periculo constituto, ducibus omnia con-
. CCXIV. Quia porro foedera ineunt gentes liberae: S. An se CCHI. facile intelligitur, LII. nihil intereue ,' nostrae ne reli-dera Pan gioni addicti sint, an alii, quam nos pro impia vel detestabili ha- g re ii
hemus : quia , quemadmodum privato non turpe est, cum alio, a
religione sua alieno, pacisci & contrahere: ita nec rei publicae . 'vel ejus rectoribus, vitio jure vertitur , si cum infidelibus ita paciscantur, prout id exigit reipublicae utilitas. Nec jure divino quidquam circa hanc veritatem, rectae rationis principiis subnixam , mutatum esse , erudite ac solide demonstravit Grol. de jure
Sic sine constat, ante legem Μ novimus Davidi & Salomoni, quo mi-saicam foedera eum Abimelecho con- nus Dedus cum Hieromo, Driorum traxisse Abraamum dc Isiacum , cum rege, iacerent. 2. Sam. ν , II. I. Rex. Labane , quem idola coluisse eertissi- V, i 1. Et quis, quaeso, ignorat se me constat, Iacobum Gen. XXI, xi. dera m o aais Abrami cum Escola
