장음표시 사용
161쪽
vim eontagii am in universima negant . . Nulli quidem morbi per concubiim , aut contacton propagati exempla , exst4nt, neque medicorum qilisquam , qui curandis aegrotis maximam d derunt operam , unquam morbo inse Rus suit. Aptitudinem corporis ad contagium excipiendum obscurissimae s sis ioriginis, docet experie tia , siquidem aliud s modo semel hominem coriripit, aliud sub certis estnditionibus, alipd petivhunc ., fugit illum . Si quid coniectura asseqια
licet , aptitudinem' eorporis eiusque , ut aianr a praedispositionem , . in singulari quadam imbecillitate ejus 'nacre rem cum- corpora imbecilli, , nutrimento lassiciqpti,dς sit ruta , . vel tristitia cinrisque exhaussa, ad suscipiendum contagium apti sima esse observationibus constet. .Parum auten singula illa, quae de eontagii euiusdam suspici oriosuli , valerent, nisi observatio eandem considmare , uideretur, quam ulteriori indagationi re
mentionem fecit ligni fissoris, qui de montibus, ubi natus, Apuanis, ad plana & aperta Insubriae luca , ictos paransti caussa venit, ., Vere in P triam rediturus. Is cum sociis duobus, qui laeum pes hyemem huc venerant , 'pillagra , morbo sibi& in patria ignoto, contaminatur . Bene nolat
..huctor, incolas sol/upeste , caseo dc vi
162쪽
Ivere. sed potest alia quaedam hunt: morbum
produxisse videri ea ulla, partim a locorum conis ditionibus, partim a contagionis veneno ducenis da . Diversitatem locorum m&rbo fovendo vere, ultimis annis, quibus malum varia, eaque diuersissima loca perruperat, compertum fuit. In ipsis autem hominibus fomitem morbi iam haberi, sequenti exemplo, quod illustris Praeceptor me coram exposuit, verisimile videtur. Acceperat
enim a medico oppiduli Riυolta , prope flumen Adda, in territorio Laudensi s Lodi , ubi nos comium viginti ei reiter lectorum exstructum est , quod , po8quam homo pellagra insectiis , Art nae suae sedem, ante decem propemodum arinos, ibidem posuerat, morbus ab illo tempore latius egerit , iamque frequentissimus sit , qui antea in distantia aliquot horarum , in viciniis Trevistianis Trevulio) , tantum cognitus su rat. Quibus exemplis, quamvis nihil certi pro
hetur, nostra tamen 'attentio magnopere extita. tur , ut viam , qua pernicialis illa malignitas. impetu clandestino incedat, modumque violentiae illius eompeseendae, tandem inveniamus'.
Quodsi revera contagium quoddam subst, singularem propagationis habebit indolem, quae a dita de operta, medentium vigilantiam hactenusinugit . Quapropter ortum & progressum contagiosi somitis ulterius exponere si vellem, nonne
163쪽
opinionem pro vero venderem λ Caussa mali intitio non adeo egi sis sortiter, at recentiori remapore vel increvisse , vel in malum contagiosum degenerasse videtur . Prima quidem stamina vel in corpore humano nata, vel extrinsectis sorte a pecoribus, quibuscum rustici miselli in stabulis hyemant , ad homines transmigrarunt. Miretur sorte aliquis, me nullam hucusque in enarrandis caussis , mentionem Deisserionis, cuius tamen effectus in pravitate illa cutis producenda, evidentissimi sunt. Aegrotorum quio dem seis in aere sole carente , neque insigni test molesta, neque gravis est; at, continua solis iacorpus actione, a poplectici tandem concidunt . Primo ergo ab intuitu omnis huius mali hiris radiis solaribus tribuenda esse videtur, unda
FRAPOLLI seductus, solis lumen pro unica oeprimaria caussa venditat. Sed saltae iam hie subis esse constat, quam GHER ARDINI gravibus argumentis profligavit. Neque prosccto primis
morbi impetus, gravitas & augmentum , radi rum solarium vi respondet. In directa solis actio , vel radii minus fortiter illidentes, morbi sens tionem adventumque, e contrario longe sortiores& directe agentes , vix quicquam incommodi contraxerunt iis, qui iisdem, ut viatores, artis
sites varii sub die laborantes, milites in uine.
164쪽
eibus expositi filerunt. Praeterea malum erum. sex veris initio, sole blandiore, neque tam assiduo, quam aestate, ubi plerumque minititur,eessat, auctumno intersitim iterum revertitur; verni adeo soles, neque magis emeaces, aestivis, quibus iam a Metum aegri corpus, iudicari possunt . Denique suerunt nonnulli , qui ardorem solis, ipsumque adeo morbum evitare eum vel lent, maiorem quidem cutis de foedationem , symptomata vero reliqua non evitarunt, quin ingravescente malo , imminutaque ob euris duritiem impetigine , symptoniata & sortiora defunestissima exstiterunt . Quibus omnibus, quasidam in ipso corpore caussas, moibo hute atrocip res, 'latere, satis probatur. Insolationi tamen eam: non omnis deneganda sit vis, ea recte sibi loeum inter caussas occasionales , morbo faventes , vindicat.
Quae in praesens de caussis disseriti, quamvis probabilitatis quandam habeant speciem , minime tamen tam certa sunt, ut de monil rationis vim acquirant. Etenim momenta adhuc restant, quae ex hac caussarum expositione exsilicanda sint. Sie dime ilius eruitur, cur agricolae rus colentes, frequentissime, qui domi se contineant, vel alii, qui in pagis vivunt, rarius, urbium
incolae rarissime adeo corripiantur, ut clariss STRAMBIO in tanto aegrotorum numero, una
165쪽
solummodo puella Mediolanensis 24 annotuin ,
quae sunquam urbem patriam reliquerat, occurrerit. Porro cur vere symptoma illud euianeum
accedat , aestate decrescat , hyeme dispareat λResponsio facilis & promta e videlicet colligi& elaborari per hyemem acrimoniam illam pella grosam, quae deinde solis concitata ardore, ad cutim devolvitur. Cui coniectiirae symptomata favent nervosa, quae quamdiu impetigo adhuc rite succedit, minus pernicialia sunt; eu. te autem duriore δc aspera , in quam sol agere satis nequit, morbus valde exasperatur. Sic aegroti hoc anno , maxima cutis de Medatione,m x restitutin tur ; alio, minori illa, pessime se habent. Nonnulli cutim inungendo vitiliginem avertere tentarunt, sed subita morte oceubuerunt asphyctici. Ueris quoque tempore symptomata nervosa aegrotantibus loca opaca sectantibus , adeoque quaedam moibi vernalis exacerisbatio etiam sine impetigine , imminent . Latet ergo hie aliquid periodici, quod non minus o scurum ell, ae aliae corporis tum sani , tum aegroti, immutationes periodicae esse solent. Ex caussis remotioribus hue usque susus expositis, ea nunc, quae ad proximam enucleaadam faciunt, deducenda sunt. Quod quidem accurate fieri nequit, nisi diversas aliorum opinio.
166쪽
nes, de morbi huliae natura antea eriarremus, atque diiudicemus. Convenit enim caussa pro- alma morborum cum eorundem natura, ut soloeoncipiendi modo inter se differant. DIVISIO.
In morborum divisione haec praeeipua lexit, ut aliquis eius in praxin usus redundet. Quem in finem cum felix cura , eognitis cauti sarum natura & diversitate , nitatur, longiori earundem enarrationi ne taediosi immoremur, fingulas , quae eodem tolli modo possunt, uni speciei subitetamus. Dolendum tamen, nos in deseribendo morbo utroque fonte, tum certa caussarum cognitione , tum conveniente , ut prorsus eradicetur, medendi methodo, destitui. oportet igitur ad varia illius stadia , quae pro minori, maiorique vehementia , diversam recipiunt curationem , recurramus . Omissa nempe
illa , quam alii aliorum moiborum , in Haer i di ariss & Acqui ros , amplexi sunt distincti nem , quae nullum sere in praxi usum habet, .rdinem potius symptomatum, melioli landamento huc usque destituti, hie sequamur. ET toto morbi decursu antea proposito, ipsum, setet, lente , & cunctanter venire , & primo DNinem esse, cum quodam segnitiei, debilit
167쪽
Isrtisque sensu , & impetigine ζ mox gravorem
fieri & senestiores iam comites ducere, melanis,
chol iam , stupiditatem , delirationes interiectas; tandemque in fortissimum ultimumque gradum abire , in quo sunt deliria furiosa, vera mania, vitae taedium, & nisi morbo quodam chroniecta egri pereant, senesto saepe ausu mortem sibi
conscistant. Non constantem quidem hune oro dinem, neque certam annorum seriem sequitur, eum malum nune subito irrepat, nunc per alia quot annos sine symptomatum exacerbatione
persistat. Quapropter haee ipsa divisio faeile aliis, quae ad ipsam therapiam ducunt, post onenda erit . Quem in modum recentissime ei.
SOLER novam Pellagrae divisionem, a vari corporis habitu, locorumque, ubi reperitur, dia versitate, desum tam , Humidam nempe, & si cam propolait. Haec quidem regionibus sieeiori. bus , altis, ventosis, montuosisque propria, eor ora reddit sicca, quasi adusta, verum indueitrasmum, cutem soli expositam rigidam, rubrana& adustam, plenam fissuris, rhagadibusve, qu elanguinem fundunt, di dolores acutos cient . Humidum vero genus, locorum paludosorum imeolis molestum est, corpora eorum pallida fiunt , inflata , oedematosa , cachectica , venter tumiodus, eutis in sole coriaeea, squamula albester te doleate, eooperta, ut Elephantiasin aemuletur.
168쪽
rsi Hane quidem differentIam inter accidentalia pri.
ano intuitu reserendam , cl. SOLER , propter insignem in praxi usum, multa laude effert; neque tamen scriptoribus, qui de Pellagra in Ducatu Mediolanensi tradiderunt, usitata est , neque regionis conditioni satis accommodatam equidem reperi. Etenim pellagrosii , quos ego maximam partem in locis humidioribus & pa. ludosis permultos vidi , eorpore omnes erant existenuati, macilenti praecipue si mothiis iam longius processerat. Mihi itaque de mor ho ditionis Mediolanensis disserenti haec non tanti facienda est divisio, usum forte habitura, ubi contagium minus perniciosum sit, aut ubi per regionis, coelique naturam, ad eandem attendi oporteat.
PROGNOSIS. Quid tandem de perieulis, quae hane labem
ei reum stant, de signis tum bonis, tum malis, de eiusdem exitu statuendum sit, nunc videamus. In universum quidem tristes admodum praesensiones huius mali habentur, eum remedium , quo penitus tollatur, huc usque nondum inventumst. Interim prognosin, secundum diversa morbi stadia eiusdemque in erementa, limitari oportet.
Quamdiu graviora symptomata ; quam impetigo, de universalis imbecillitatis sensus haud urgent,
169쪽
tam diu spes est, sore, ut aegrotus , si caussas occasionales, labores nimios, insolationem vi. ret , vidhique bnno & salutari ulatur, ex morisho evadat . Exempla enim aegrotorum a eL
STRAM BIO eommemorantur, qui eum cautilas, ad morbum alendum aptas, vitarent, ipsum adeo morbum a progressu refraenarunt. Equi. dem recordor agricolae cui iisdam , qui per viginti quinque, & quod ex tedit, annos, cum
puer admodum solum patrium , pellagra tentatum , cum suburbio commutasset, praeter imp tiginem vernalem, & imbecillitatem quandam, nulla unquam morbi incrementa persea sit. Simili ratione mulieres , quae post primos insultus , vitam in domiciliis sedentariam egerunt , ne morbus plane explicetur, facere quidem,
integra autem valetudo ut recuperaretur essicere
minime potuerunt. Sed miseros fortuna plerocque finxit, quibus, cum sine laboris molestia nocessaria vitae subsidia parare sibi nequeant, uni- eum quoque, quod ad vim morbi conpescendam eomparatum est , beneficium denegatur . Sunt alii, qui per ignorantiam aut negligentiam, morbo iam multum provecto, ubi praeservationi loeus amplius nullus est, auxilium quaerunt 'alii perversa sub morbi in trium eura , evacuan
tibus sortioribus, venae sectionibus, drasticisque
170쪽
vires, lento gradu decrescentes, subito pessundant. Nulla enim medendi ratio morbo huic magis inimiea est , quam evacuans. Hinc maior aegrotorum numerus post primos insultus, cete rimo passu in peiora ruens, paucis annis se- eundum morbi stadium assequitur, ex quo citi iasime ad tertium , pessimum , properant, quippo quod lanesta maxime symptomata nervosa , ubivis pertimescenda , ulloque haud vincenda remedio, secum eoniuncta habet. Nee aetas,
nee sexus , morbum admodum immutant. Etenim quo teneriore aetate aegroti invaduntur,
eo minor de eorum salute spes quamvis Malii iam adultiores , diligenti regimine morbi , vim quicquam fregeuint. Omnium autem eonsensu seminae facilius , quam viri, plerumque menstruorum inprimis tempore , succumbunt , viti tamen semel insecti, eadem , ac mulieres,
patiuntur. A temperamento, anni tempestate , Iocorum diversitate quaedam oriuntur differentiae. Sie loca montosa & sicea, qui inhabitant, ut &. hyeme seca, serena, citius evolvi laben , GHERARDINI asserit. Gravitas morbi non metienda ex impetigine. Leviori eutis assectione symptomata interna admodum urgent, de in genere ex morbi patet historia, quod decre- feente eum amis vitiligine , nervosa sympi