M. Antonii Mureti, Variarum lectionum libri 15. Quibus ad Graecarum sententiarum versionem Latinam accesserunt hac editione Hymni Sacri, & varia eiusdem auctoris poemata

541쪽

CIcE Ro in orati one pro Arellia eum multis verbis doctrinae studia com-

mend sset, eaq. magnam vim ad laudem atque virtutem habere dixisset : addit postea , etiamsi nihil exieis aliud quam delectatio peteretur, nihil esse quo quasi diuertexe , & in quo honestius ac liber lius requiescere fessus grauium negotio- Ium trainatione animus possit. In hac autem re explicanda verba ipsius haresunt: Quod si noli lac tantus fructus omnAretur: se ex his fudiis deleritatio sola peteretur tamen Ῥt opinor , hanc animaduersionem

humauissima vi ac liberalissimam iudicaretis. Sed curri animaduersonis nomen pro cer' to aliquo studiorum genere nusqua nemque apud Ciceronem meque apud ullum alium bonum Latinitatis auctorem legatur,Lazarum Bonamicu aiunt, cum eam orationem interpretare;ur,no animadue

sonem,sed animi rem totiem,ibi legendum censuisse,qui mihi videtur quod uersionis nomen ei loco non conuenire censuit,recte ac vere iudicasse: sed in eo reccasse, quod a vetere scriptura nimis longe recessit. Ego cum eam orationem

542쪽

Ahinc Viennium publice i ii Vibe inter-

Getarer, V us sum retere vetere Iibro

Fulub Vrsini, viri optimi ,& hominis eruditissimi: quo in libro scriptum erat

animaduersionem.Vnde ego vpMittera detracta scribendum cenuri, animi aver*nem. Auertere enim animum aut cogit

tionem a re aliqua, saepe ut notum est, Cicero dieiti Eodem in libro vetere aperte scriptum erat: Haec fudia adylescentiam

agunt: non, ut vulgo, alant. Perri tamen potest, alunt. Sic enim alibi Cicero , ingenia melius ali Graecis exercitationibus.

Iam quod eadem in oratione legitur: genia saepe immanes cantu sectuntur atque .constiΠunt: si quis attente consideret, videbit nullo modo referri posse ad Orphei & Ationis fabulam : quod tamen eludito homini Paulo Manutio visum est, Nam quod perraro factum poetae fabulantur, quo ore id Cicero dixisset saepe fieti Z Melius igitur Victorius, qui id iam pridem ad serpetes retulerat:quos earminibus flecti ac cosistere opinio est. Gotthicarum quidem rerum scriptores narrant visos ita delectari tibiarum & si stularum pastoriciarum sono, ut, cum in pastores impetum facturi sunt, Cepe abcia cantu mulceantur: atq; hanc usitatis-

543쪽

simam pastori b. eius regioni s rationern .esse expediendae ab visorum' impetu salutis suae. Vix tamen est, ut existimem id Ciceroni notum fuisse. Illa amem de Ho

meri patri ita in eodem illo libro legu-

tur : mmerum Colophon8 ciu em esse dicunt tfiuum: bis suum vindicar: Salamin4j repetuus: Smirnaeixero suum esse confirmant. melius, omnino qua Ut vulgo,co/intentur. Quis, enim in significatione gloriationis, con sitendi verbo utituri d autem statini sequ itur: Itaque etiam delubrum eius in oppi. 'do dedicauereunt: caussa nulla est, cur mutetur. Q amuis enim Ietae quoque Homerum suum esse contenderent, non ta- en Ciceroni propositum fuit eas omnis urbes nona inare, quae sibi summum, illum poetam vindicatent, Et notum

apud Smyrnaeos Homeri delubrum fuisse. Strabo libro quartodecimo: Ubii

Cuius me loci admonuit, vinumquc eius generis aereum huminum peruexerem Oristendic idem ite, quom antea n Omis auusiimine doctus,& summἡ in δ' cos o M

aiosus Ursinus. Puto etia. in eadem ora

544쪽

tisne ita legendum : Nam nis Ilias exiisse

i D. Sed hoc leuiusculum est,& coniectura tantum nititur , Adipsum autem orationis finem ita vulgo legitur : Haec et ero siue a meo sensu poIi mortem afutura sunt siue, τι sapientissimi bsmines putauerunt,ad aliquam animi mei partem pertinebunt .nκnc quidem certe cogitationestes de lactis. Sed a libro vetere abest vox animi, quod verius puto. Ita enim veteres loquebantur: Horatius, Non totus moriar,mag que pars mei Vitabit Iibitinam. Ouidius: Parte tame meliore mei super alta perennis

si ferar. Sequitur locus , qui valde torsi Et alios homines eruditos, & ipsum in primis

Manutium; ubi ita Cicero: OIure conseruare iudices hominem pud Ore eo,quem amicorum studii, videtis comprobari tum dignitate, tum etiam venustate. Manutius autem ita:

Quem hic locum habet digni as aut γesiis satis valere debet ad conciliandam Archiae iudicum voluntatem pudor ipsus & ingenium: plurimum vero ipsa

caussa quibus singulis aliquid addit,

quo pateant illustrius. at haec, tum dignitate, tum etiam venustate, nescio quomodo

545쪽

,quos antea nominarat, non tantum

Archiae amici, sed veterrimi amici erant. Nunquam autem ille, nisi plane vir bonus fuisset, talium virorum amicitiam aut tam facile comparare, aut tam diu conseruare potuisset. Vocem studiis redundare, viderat Malius Ted inepte in ta libus viris, quasi in pulchellis pueris, venustatem commendati, non viderat. Idque illorum qui eum nouerant, nemo miratur, Nescio , an hoc quoque addere

debeam, quod paulo post legitur: Quique est eo numero qui seinper apud omnes sunEcti sunt habui atque disti: non esse , cur qui Dquam calumnietur. Ita enim & pro Marcello an ex eo numero, qui ua tecum fuerunt' Proverbium ab alii praetermissum

nes, qui dum faceti ac dicaces videri volunt, nullam salie aliquid dicendi occasionem praetermittunt,malumque saepe amicum, quam dictum perdere: faciliusque ilammam ardentem in ore, quam dictum aliquod aculeatum conti nerent, lis erat ille, de quo Horatius: dum modo risum

Excu

546쪽

Excutiat sibi, nou hic cuiquam parcet am; DNeque in priuatos modo ac sortis su arhomines , sed & in principes immoderata ilia maledic Edi libidine abutuntuia non cogitantes , quam stultum sit Ceri- bere in eos qui possunt proscribere, Mixt Cicero alicubi loquitur, gladio μ- ρίβιν. Vitae igitur periculo dicacitatis famam aucupamur, sparguntqde voces per iugulum fortasse redituras: ac plerunque leuissimae rei , ut Plato ait, verborum, grauissimas poenas susserunt. Ac ne mortui qui dei, aliam mercedem feruor , quam ut de eis dicatur, quod de Tantalo Euripides,

Eiusmodi homines Plurarchus in cona mentario , quo tradit, quibus notis adulator ab amico discerni queat, ait,

uod cum prouerbi; figuram habere

videatur, quaesij nuper num in illamplaeclaram congeriem adagiorum, quae Florenti ae curre tot speciosis ac magni . seis titulis implessa tum primum prodierat,relatum e iter. Sed hoc dum quaeris, ea vidi, quae vidisse pigrit. Neque ego ullum umquam inspexi librum , quitaragii consima; et ictu dictu: Mogmis

547쪽

ber, magnum malum. Sublata quid Eom, 'ia,quae piorum animos ostendere pote rant, existimo:neq; dub co, quin Episco pus Regiensis , qua rerum fac rarum in . lligeritia,& qua in rebus sibi mandatis diligentia est , quod suaru partium erat, Uregie phaestiterit . sed velle aliquid diligentiae ab aliis collatum ad ea quoque tollenda,quet ineruditis error si obiicere, eruditis naui eam mouere possent. Nam cum is, qui primus aliquot prouerbiorum illi a collegerati qui utinam aut ne atti' gisset unquam theologica, aut in eis re

ligiosius ot sincerius Versatus esset, homo qui neq; legendo expleri, neq. scribendo defatigari posset, multa in illo praecipi si scribendi caluta male interpretatus esse ,

multa coniecisset in illu aceruum prouerbiorum, quae prouerbia non erat: decuit certe utrius .in comodi partem aliquam

ab eis tolli, qui prQuinciam illius operis perpurgandi susceperant & in eoru qu edetracta essent, locum substitui , siqua

ab e omissa videretur. Nunc omnes fatuas interpretationes intactas reliquet ut, eisque tanquam sacris pepercerunt quae prouerbia non sunt, non tantum non resecuerunt, sed multa praeterea, 't liber

548쪽

quoque multa,quae vere prouerbia sunt, omiserunt. Ac vellem suum quique tribu issent,eorum saltem,quorum nomina damnata non sunt. Ita enim sciret uin mque,quid in quoque aut laudaret aut re- . Prehenderet Nunc quacumque rudem in lam &indigestam molem congessit:Pau-' lum enim Manutium fui Te , nemo mihi umquam persuaserit : qui etia breui scripto testatus est, se eat atrium,quae fim primenda acceperat, aliis imprimenda dedisse: credo, quod ipse pon satis digna pleraque iudicaret,quae typis suis excusalegerentur: ille igitur ελέας ἐφ' ἔρωτis,due ἱκαznioeg εἴν, omnes omnium reprehensio es in caput suum traxit. Cum enim no-

sis interdictum fit lectione aliorum omnium librorum, quibus prouerbia explicantur quicquid stolidὰ, quicquid impe-x. rite,quicquid ineleganter dictum erit id uscilicet ei uni cuius ille liber est, imo ta- iri oportebit,Ita homines interdum dum aliorum gloriam ad se trahere conantur,. alienae liultitiae succidanei , ut Plau tus loquitur, fiant. Sed haec, si v debi- itur, alias. Nuuc, quod coeperamus, exequamur: puorum puteorum neque obstru 3 sora sunt , neque crepidines paulo altitu exa

gerata: neque denique quidqWam es , quod .

, obiectu

549쪽

o secto suo prohibeat, ne quis in eos incautior prolabatus: quatis mul os rurio idemus si qui

circa eos choreas agant, ma nutu spericulum adeunti ue dum progredi utitur , regredi istur corpus in orbem moueut', ltitant , in putes

delapsi mergatur igitur usus esse poterit Jn eos, qui per ludii ac lasciuiam tale aliquid factitat, ut eo ipso se in ma gnum aliquod periculum coniiciant.

NE quis me putet, quae superi ori capite dixi de Florentina Prouerbiorum editione, sine lausa dixisse, & alienae induatiar iniquum existimatorem fuisse: proponam hic aliquot exempla, ut quidque occurret: non enim mihi tintum esto iij, ut plures horas ea in re . perdere libeat ex quibus illa vere ae merito dicta esse intelligatur. Atque ythi ne exordiar ait alicubi in Odis Horatius, se Veneri sacrificare velle, quam in se numis saeuam experiatur : s e fare autem, bi ei hostiam mactauerit, illam sibi le- niorem fore. Atq; hoc ita ex prium a Ia .l uior hostia. Inde Erasmus, aliive cogitani, prouerbihm facerat ;

550쪽

ctata hostia leuisp. ' & adfirmarat, dici de

spontanei ac in suetis. Noli ne opor-: Vivit tam ridicula interpretati onem

ii 4bus,qui a se falsas interpretationes sublatas eme profiteremur ὶ Nam si quis uel in spe ho Hqoti,i0co , non viderit, quam hoc ridicule dictum sit: prope est talia prouerbij figura dicat aliquis, minus ei esse sensus, quam mactat et hostiae.

Plautus ludens dixerat Amphi xivonem suam neque tragoediam , neque tamen plane comoediam fore, sed trago comoediam. Isti hanc ipsam vocem κωμφδετία- γ ut is prouexhium esse dixerunt, de re,

quae ex laetis simul & tristibus constat et, Quis igitur modus prouerbiorum scria lbendorum futurus est, si talia quoque

prouerbia accipimus Cognouerant ex qVarrone, in bulgam seu vesicam olim Icondi solitos nuta mos : statim natum. 4prouerbium est sed oculos magis,quam adu escam pertinet. Quo pr aeci aro prouerbio quis,quaeso,umquam antiquus scriptoris usus esti Salte unum citassent. Eiuscem' generis sunt illa: Fluvii curseus non detor

quendo Pauca male parta,mutia bene com larata perdunt: nsientia crimen prodis: irra legem,quam ipse tulisti et onderipecus,non. .