De cambio nundinali tractatus elaboratissimus Antonij Merendae I.C. Foroliuiensis, ... In quo studiosissimè exponitur eius essentia; confutatisque accuratissimè recentium scriptorum defensionibus, ostenditur apertissimè prauitas vsuraria cambiorum

발행: 1645년

분량: 205페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

21쪽

ου Antonii Merendae I. C. de Caniblo Nundinali. Cap. 1. . .

defensores horam eambiorum , dum adhibent

interpretationes a regulis iuris recedentes, Ut au-Εcant cambiorum iura: pie vero, & secundum Iuris rationem illi faciunt , qui recusant recedereti ratione tu cta incis, vi coarctetur hoc genus comercu quatitum fieri potestr Haec autem semper anteoculos erunt piis, ac doctis viris in disputationibus , quas de hac materia habitura sunt cum d sensoribus cambioru,cu iuris regulas passim offendere cogantur, ut suas sustineant onmioneS, quod serra nullo modo potest,cu si hoc faciliora 'nora reddantur: Cum vero illi Dinores, qui docuerunt, ademptionem , di venditionem pertinere contractum canthi mon agant de cambio nundiis nati nominatim , non debent intelligi de ipso , cueuidenter discrepet a caeteris cambiis in propinsito, ne dicamus, eos confundere ea , quae debe nise parari. ,3 Ex opinione autem eorum, qui dicunt, cam-hiu esse contractum emptionis , & venditionis, colligas, eos sentire, oportere, in cambus obseruare longinquitatem, de vicinιtate locorum, quoad tempus solutionis: nam homines non solent vendere res suas , cum eas illico tradere non possunt , nisi indigeant tunc precio ; nec emptores concedunt d lationem ad rem emptam trade dam , quando numerauerunt precium , nisi ob commoditatem venditoris, non valentis, tunc eam tradere , diminuto per hoc precio, cum hoc sit signum clarum , venditorem non poste cxpectare tempus opportunum venditions; quo casu repraesentatio prceu, quod ex natura containus estet soluendum eo tempore , quo venditor tradit rem venditam secundum modum congrum. tem rebus positis in loco remoto , tacitum mum tuum eli , eo consilio inductum , ut minora preciorem comparet: adeas D. Thom. 2 T. q. 78. artic. a. ad T , cuius doctrinam caetera sequntur. Etroinde iuris ratio iubetnribis, damnare in cam-i v numerationes pecuniatu facias ante tempus traditionis pecuniarum ab sientium; hoc est antequam Parat aestitit solutioni r ia cnim posset illic cieaS tradere , non acciperet teni pus longius, qu1 oporteat interuenire pro solutione faciendar Di- cev ; hoc spatiun indulgeri cambienti, quia Cain psor vult Iblutione nati eri tempore nune mari ilia, quod longius progreditur, quam esset nece iasarium expcctare : a te autem quaeram, an cam- Fbrutilitat s suae causae expectet tempus nundinarum e ton utiq; negabis ; ergo non vult accipere pecunias emptas, quas ei tradere paratus est veditor suo tempore; hoc eli aecepto precio, tiamsi id noceat cambienti, ea sola de causa, quia sibi

utilius elueas solui nundinarum tempore: hoc autem recedit a regulis eontractus; de proinde cot uentio de soluendo tempore nundinarum, tunc offendit naturam eius contractus, cum virtute tit; εκ proinde Pιus V. tectissime eam damnauit etiain cambias soluendis in nundinis: ex eorum etiam sententia probatur, cambia , sirperqu:bus fiunt continuationes cambiorum, illa foenei atrita, pic-runq; enim statim ac redeunt ex nundinis literae recambioriam , si parata nisi pecunia, volunt num mrc cambium, non expectato,nec et 4 duarum hebdomadarum tempore, ut per hoc viliori

Precio ab ipso carant scutos o Maicia; ex quibus fit nouum cambium t quo enim remotiores sunt

nundinet,eo viliora pii in iantur precio Muid 2ua eis qui venduntur a debitore prioris cambu . 26 Cum itaq; cambiunt nundinale AO sit mutuum. nec emptio, veditioq; , sequitur, este permutatio nem pecuni et presentis cum aesente; qui enim locationis, reconductionis contractum ad cana. biu in traxerunt, id non dixerunt ablolute,sed quoad quid et quia nempe piitaueritiit, interuenire hunc contractum in eam bus pecunis presentis cum a sente e esset enim error mantini iux, id referre ad

substantiam cambii, cum in eo uateruem ttra

natio do trimii praesentis pecuniae,q md discre, ata locatione, &condiactione; quippe quae soluta

usum rei respiciunt; ta ut frictus rei codiictae non aequirantur condiiciori, nisi eos 'erciperat, ut irinteliges ex scriptis supra lib. Iq.c. g. i. . l. b. 27 Permutationem autem proprie.&ur cte acceptam esse citu bium , perpaucis exceptis, docu rimi scriptores huius matcr1ε & proinde receptis sma doctrina iure, ac merito appellabi r . Siet docuerunt, calcanus, Medina, Fabianiti roseus. Salon, Coatius, goraιις apita Scacciam de cambiis S.I. q. q. m. 18.er praeter eos Nauarrus in i Iouati GIT G. 2 87. Co tutus lib. p. resiponso l . m. 6. vers. secunda ratio,ῖ netica de tacuis conveni ιι b. a s tu. 3. m. 17. in ne, Rota apud eundem moticam decis 2 8 l. m. S. y Iercalas de cambis, e. i Lesias de iusi tib -

Diariter in verbo U ura q. prope inem . D. de Turro Cremata L F. q. q. c de hoc quoq; nu. 9.vers Ua mahoc cambio . Pater Canvidus . cuiMothoris as magni facienda est in ea.ῶ eonis Ita materes ob eius exi a doctrinam pari coniunctam pietati p. i. da quisit. 2 a artis. t. dab. I , Vatinita 1 2. dispun ς . q. 2 D puncto I , Ga ιas de contra J e. post principium cinu ii. cum seqq. flames de ιust. γ iure q. 78. Mucis q. ni. de cambio dub. a. conclus i , Philippus Faberi derectit dii= a7 umica, Conra vide conre eo lus

Barthol dS Fausio m peculo confessorum p. I. Ol. 9.

di 8 H, IID agedo de propria specie eambit ea c5

stituet ut illa peria altat.onem qu est propria species contractiis, no autem eam commutationem aquς reperitur in Oixitibus contract: bus onerosis , de ideo cauendum est a Raphaele disput. I. quest. 6. m fine, aui non nullos ex ipsis in lumismodi sensum trahere voluit , etiam si elare id scripserint secundum allegatum latissim: male etiam restrinxit eorum dicta ad cambium minutum, cum id clare scripserint de eo cambio,sub quo posuerunt cam-bia nundinarum: Nae alleges autem contra hanc

doctrinam eos, qui in specialibus dubitat ion bus, de carebis

22쪽

Anton:i Merendae I. c. de Cambio Mundinali. cap. I.

tione, ut inde aliquod colligerent argumentum, qaia proxima eli mouitatio emptioni , &vem 1. :inu, re proinde arg. valet ab emptione , levenditione ad permurationem 1. 1 . de rerinn pedirnut. Huc sententiae se se opponit Rapliael a Turm dis q. 6. nu. 8 , quia permutatio requi rixa Isui eissentim interitentum rei , seu rerum LI .sitem emptio fici rer. 'permut. l. naturaliter i. i. de pristavem l. vltima C. derer permute Bart. in l. ex placito nu. I. C. de reta per. ctim tamen eambium nudo consensu perficiatur. Pro responsione autem animaduertendum est,omnes contractus pro sua absoluta persectione requirere, ut tradatur id, propter quod suerunt initi , cum

eius gratia contraxerint; sed hoc non efficit, ut dicit possit, ad sui substantiam eos requirere rei traditionem ; sed opus est, ut desectuvrei impediat deduci in elle conuentionem huiusmodi, vepat et ex l. r. ff. de act.-oblig. & ex instit. ouib. mol. Obligat. re contrah. se de oblig. qui colensu oriuntiar, quod exposui sepra i ib. ' . e. t. m. 6, leest doctrina certissima: non postumu ergo asti mare , permutationem requirere ad sui essentiam

interuentam rei , εἰ multo minuq rerum 1 quia co-

stat , eam parere obligationem ante traditionem, licet apud Romanos imiusmodi obligatio no pareret actione ex speciali eorum consuetudine eeli est id, quod docet d. S. item emptio , ut ostendi supra lib. I 8. c. 3. nu. 7. cum seqq.: -xtus vero in L s. r. l. naturalis clare probat , oriri obligationem emilam ex permutatione, si alteret parte sua rem tradiderit: Lex autem postrema C. de rer. permuti non agit de permut. α alium

habet se iasium, quem ibi proponit glossa , de DD.

cipior .si di de pri inde docet Bart.

permutationem nudo co Mensa in esse deduci iqudia e tractus in nominati ex scio eosensa aeoliarunt virtutem pariendi naturalem Oh ligationem, ut explicant DD. ind I. raras gentiκm in principis, adeas Ilo In verbo ficιas vers quare dicas, Ange

αρ Eidem sententiae se se opposuit ardus des

eam biis in prOheinio quast. lo. nu. v, et eo m tus . quod permutatio propria non versatur circa pecuniam l. i. ff. de reti permul. r Verum an maduertendum est , quod eo loci dicitur , no adesse permutationem , quando inietvenit precium rei; quod verum est, quia tunc est emptio . te venditio: non dicitur alue, ibi permutationem veram intemen ire non posse circa pecunias ; nec

id dici potest sine absurditate: Si enim duo iter

facturi ad diuersas regiones, commutauerint Box aureos eiusdem valoris, diuersi tamen signi, quia utriq: pariter id e pediti quis negauerit, hanc ess Propriam perniurationem petunt clim pecuniaue

tunc autem dicitur ind. l. l, cessare perinutatio nem interueniente pecunia, cuin interirenerit ve-

Iut precium rei distracte: Hae vero non acciditiis cambio , quando non habetur ratio qualitatum

indiuidualium pecuniatum permutatarum sed

considerantur limplaciter velut nummia Principe recepti iuxta communem eorum valorent Im unc non possit dici, ex huiushὶodi pecunus hasnaagis esse mercem, quam illas, cum utrinq, Lon

siderentur , sub eadem formalitate , hoc esti qua te mi sunt mensurae exterarum rerum: adeas ea, quae scripsi suprant . 12. cum seq.3o Cum itaq; cambitura nundinale pertineat ad contractum permutationis, ut assequamur eius erulantiam, inclagare oportet essentiam perci, tali nis, per se consideratae: quam exponit I. C. in L . ff. de eontrah. empt.: Olim non ita reat mmmmve'. aliud merx, aliud precrum vocabatur: Sed unus-cui'; secundum nec statem temporum, ac mum, uti bbus inutilia permutabo: quoniam ι'ando euenit, ut

quod alteri suprem,alteri sit. Sed quoniam nonsem p r nec facile concurrebat , m cum tu haberes quod ego desiderarem, inuicem habπem, quod tu aecipere vellesa electa est materia , euius publiea , ac perpetra ae lima tis discinaribus permutumnum aqualitate quantita tis sitis rei: Cum essentia contractum deducatur ex proprio eorum fine, tostendi supra lib. 7.cωtrouersia i . m. I. cum seqq. , ex hac doctrina imitelligimus, permutationem tunc esse necessarianticum non adest materia , quae publica aesti ination*sibi tributa, possit adimero eas difficultates, quasi iitroducit, in commercio non interuenire materiam, auae possit aestimare aliam materiam, in him iusinocii comercio litteruenienteni r Hoc aurem

accidit in cambus , quae fiunt pecuniae praesentis eum absente, siue mluenda sit in nundinis, siue in alio loco, dummodo ad cenam speciem vel certaeorpora nummorum non fuerit restricta permi ratio, quia utrinq; c sideratur pecunia tecunda

suam virtutem naturalem , non autem secundum indiuiduales proprietates t ostendi supra nu. 2 24

cum seqq.: Ex eo enim quod in nundinis ea n hiasint soluenda in aureia ---γsampe, no propterea seqvitur, eos eonsiderari secundum pro . prietates indiuiduales,cum plerunq; facile fit, e

inuenire pro eo pree io, quo in nundmisael in antur, quod impedit, eos considerari velut merce.

vi loco allegato ostendi: quod si accideret , d ili-eile esse, inuenire iniitismodi aureos, utiq; reuocaretur liaeelex nundinaru veluti repugnans substantiae cambia, ut intelliges ex scriptis insta n. 7 ι obseruando ii, quod usitatum est in eam biis, qii pcontrahuntur m nundinis , A sunt soluenda extra nundinas a in paucis enim locis obseruatur ricornundinarusoluendi ea in aureis demeinquesta πιραὶ I Cum itaq; nummi praefentes, absente'; conssederentur secundum suam naturam ; boc est prout sunt mensura omnium rerum aestimabilium, ea deficit in hoc commercio materia, quae possit iteram aestimare, quia par in parem non habet

imperium: quod si ulla dilat imparitas , superarent sint i di marche moneta, quae soluitura eampsore, cum argenteam numerare possit , vel aurea diminuti ponderis 1 necesse est ergo , ut satemur, hic interuenire eas difficultates, qiae propriae sunt permutationum, cum deficiente determinatione puniica, ad eam recurrendum fit, quam quilibet constituit circa res suas . hoc autem est illud, qtiod reddit dissiciles permutationes, cum quilibet rell

23쪽

e Antonii Merenisaei. e. decam No btundinali. Cap. L

eti Disam elatius, habeo in nundinis mille aureos

Hispanos, adeo eampsorem, & ab eo postulo, an velit mihi numerare hic mille aureos Hispanos,&ego curabo, ut ei numeremur mille nummi Hispani, quos habeo in nundinis; ipse utiq; non potest respondere, mille mei nummi, quos in arca habeo sunt maioris aestimationis, quam sint tui mille nummi aurei,quos habes in nundinis; nam sunt eiusdem speciei, iusti ponderis: necesso est ergo, ut dicat, mihi magis expedit, hic habere hos mille aureos, quam in nundinis: Cum vero non possit ex aestimatione publica deduci argil- mentum,quod ei parem utilitatem afferat,eos ii here hic, & in nundinis,utiq; necesse est, alia inire viam persuadendi ipsi, hanc contrahere permutationem, quae eo disticilior est, quo magis credit, mea interesse,habere tunc hic eos aureos, quos in nundinis habeor Hacq de causa eampsores,qua tum possunt, dissimulant, se quaerere, inire cam. hia soluenda in nundinis, aut aliis in locis, in quibus expedit ipsis, soluere pecunias, quas per cam-bia acquirere denti Tandem eo res redit, ut is, qui vest permutare suos' nummos absentes cupra: lentibus, consentiat de siderio eius, cum quo init permutationem; quod solet contingere eo grauiori modo, quo cambia tunc temporis ine

untur.

33 Hane doctrinam insinuat I. C. dum ait, quod

difficile accidebat, res duorum in eo statu esse, ut alter abundaret ea re, qua alter desiderabat, & per hoc opus suisse cudere nummum; nam humanae naturae cupiditas habendi, illico imiciebat disticultatem , suggerendo , eum, qui ipsum com pellabat ad permutationem, adeo desiderare , ea perficere, ut sit bona occasio distrahendi rem sua

cum magna utilitate; crescente enim cupiditate humana, adeo excrescebant dissicultatcs permutationum, ut genus humanum graues pateretur propter hoc incommoditates; quas tollere nece te erat,& propter hoc numm i eusi filerunti Huius autem rei exemplum nobis suggerimi campis res, , dum ineunt cambia cum perlonis alienis me

catura, & arte campsoria, ea pactis subiiciunt durissimis. 34 Notanda autem sint insuper illa verba, v a

libus inutilia permuratiar non enim significant, res permutatas,per se mutiles fuisse,sed respectu euis, qui eas permutabat: Si .n. per se mutiles fuissent, non erat,cur utrinq; quererent acquirere id, quodno habebant; hinc aute satisiit graui dubitationi, quomodo iustum possit esse cambiu in pecuniarii praesentium cum absentibus,quando pecuniae a Ientes eo loci degunt, ubi ob penuriam pecuniae numeratae . pluris aestimantur nummi illi, quania hic aestimentiir ii, quos pro ipsis acci pit, licet siue eiusdem valoris per se: In permutatione emnia res non considerantur per se, sed prout sunt utiles, vel mutiles permutantibus e Duiu ergo dominus pecuniae ablentis nune ea indiget, & non potest eam nunc habere ratione minus damnosa, quam per camblum, utiq; verum est , ei esse utilem ire cana bium: non est autem considerandum , quod eo loci maioris aestimationis sint illi aurei, quam sint ii, quos accipit, quia ipsis hic uti vult, nonia

autem ibi: qua dc liberauone stante , non sunt considerandi illi aurei secundum augmentum

stimationis,quam ibi habeant,sed iuxta deliber tionem domini volentis eos trahere ad ser& con sequenter necesse est, considerare sumptus, de poricula quibus obnoxius est; quo fit, ut tanto minoris valeant, quanti opus erit,er Iare, ut Itberetur ab ipsis r male ergo Raphael dit r. I. quq st.

a. num. I. cum sieqq. redarguit Doetores, dum com muniter docent, sumptus, & pericula trahendi ad se pecuniam absentem, in his cambiis com fiderari principes iter, cotendens,esse principalitet cosid eranda abundantia,& penuria pecuniae in iis locis existente, in quibus cambia ineuntunquid.n. mihi refert, pecunia Alexandriae maioris aestim tionis esse, qua Venetiis, si ea uti volo nunc vene

ti)S Illud aute eu decepit, quod cosiderauit stylacampsorum, qui id perpendere solent; verum navenit per se,sed per accidens; si scilicet is, qui habet pecunias in loco, ubi sunt maioris aestimationis, non putauerit , sibi expedire, eas commuta recum pecunia praesenti ias conditionibus , quo inuenit: Nproinde non est deducenda essentia cambii ex eo, quod venit per accidens . 33 Dιcamus ergo cum magistris huius materiae.

pecunia absens minoris aestimationis est quo ad eum , qui vult commutare ipsam cum praesenti; cu enim, per se, opus sit, facere sumptum in ea ad se trahenda, maior aestimatio restricta est ad eos, qui pecunia huiusmodi uti volunt eo loci; &co sequenter non est considerabilis respectu eius, qui eam ad aIium locum trahere costituit: & pr inde secundum hune statum considerandi sunt illinum m i; secundum que omnino veru est p se, eos minoris esse aesti inationis, quam sint nummi pret- sentes: tulte ergo ille, qui dat minorem quantita tem nummorum hie,quam ibi accepturus est, cλt ahit, quia liberat eum a sumptu , quem alias se cturus esset, quod, etiamsi faciat sine sumptu, non tamen tenetur ei gratis Iargiri mictum sus industriae r Quod vero ei plurimum expediat, habere eo loci huiusmodi nummos , non venit et

ipsis nummis,sed ex propria qualitate domini laesorum, quae non auget plectam rerum, cum non 'veniat ex ipsis rebus, sed principaliter deducatur ex propria qualitate personae, quae dominium liniatiun habete Ex d:ctis autem intelliges,quomodo fit intellistenda eorum doctrisa, qui dicunt,

ad sustinendum eam bm satis esse, quod can pistputauerit robabiliter, posse eampsarium ab aliquo in nudinis habere pecunia necessaria solutio ni cabi ς visci Iicet ratio habendi huiusmodi pecuniam sit conueniens naturae permutationis; cum enim cambium sit vera permutatio, necesse est, vepecunia cambienda fit congruens naturae permum

rationis rQuod autem dixit I. C. nummum fuisse inue

tu, ut occurreretur diracultatibus vermutati nupne Intelligas, nummum per se id facere , sed per accidens, quatenus adsuturi sint emptores earum rerum, quae alias essent pernuitandae: si enim desecerint emptores . opus erit confugere ad per

mutationem consequenter opus erit, omissa

aestimatione publica , venire ad priuatam aestia mationem eius, cum quo desideras contrahere permutationem: qui non unetur tibi donare eam

utilitatem , quam ipse, ob proprias qualitates c

24쪽

Anton j Merendae I. C. de Cambio Nundinali. Cap. I. s

imirus Nerite permutata ultra Bam virtutem propriam, quam fragileιn esse respectu usus hu-

in alii, fatendum est , dum non inuetus empto rou, qui meliori conditionc contrai at, etiam si

tibi non desuerit tempus perquirendi meliorem

conditionem.

37 Ex dictis intelligimus diuersitatem modi , quo

aequalitas conseruatur in i uituo,ab eo, quo in pcr mutatione inducitur: Cum en uia is, qui mutuam pecuniam petit, ad beneficentiam mutuantis coinstigiat, debet considerare rem , quam accipit,ab solute, cum eam non pollulet , quasi quod expediat mutuanti , ipsam sol tradere mutuam ; sed eam sic petit, re licet non desideret mutuam tradere, tamen velit, beneficentiae exercendae

causa, ipsam sibi mutuam darer Et proinde ex

natura eius beneficentiae, ex qua oritur mutuum,

deduci debet modus conseruandi qualitatem inter dantem , di accipientem mutuum : hoc vero

ea mente exercetur , ne mutuans minus accipiat,

quam dederat : 8c hoc est illud, qtiod dicitur in l. a.

S. mutui datioWde reb. cred. & si cert. peti in mutuo tantiandem reddi debere,& per hoc consistere in iis speciebus rerum , qui fiunctionem recipiunt in genere suo per solutionem, ut oliendi

supra lib. I I. c. 36.s8 Confideremus nune illa verba I. C. unusequi';

secundum a cessuram temporum , ac rerum, inviιlitas et tilia permactati quonia tritotam essentiam per mutationis ea ponunt: Non filii ei satis , dicero

secundum neces aram temporum; sed addidit rerum;

ut nempe significaret, non esse prouocandum aliquem ad permutationem ex eo solo, quod eo tepore indigeat ea re, quam acquirer e sudet ab ipso per sileret Mimntationem ; sed debere considerare neceultatem rerum; hoc est , ut sit talis ea res, quam permutare vult, ut non possit alia ratione meliori distrahi; quia nempe ex omnibus contractibus onerosis nullus est, in quo dimet Iius conseruetur aequalitas fauore prouocantis adeo tractum ineundum, quam accidat permutationi, rei non parui valoris, & proinde permutatio velut postremus modus distrahendi res suas perti tutum onerosum ab hominibus consideratur,t non

quidem per se,sed propter cupiditatem habendi,

quς hominum mentes plerunq; occupat . 39 Hinc autem intelliges vitia eorum cambiorum, quae melantur pro nundinis, quando sic est prox mus locus nundinarum, ut facile sit accipienti per canthium pecunias soluendas in nundinis, eas ad

se trahere,si tempore cotracti cambit ipsas ibi haberet paratas: dum enim id iacile est , id utiq; aecidit eum minori damno, quam fiat per cambiurnultitia ergo manifesta esset, confugere ad cam-hium, si vere ibi haberet pecunia numeratam, cupossit honest ius, & sacilius suo satisfacere desiderio , curando suas ad se de serri pecunias: &co

sequenter hoc erit indicium mani sectum , quod verE non habebat tune temporis eo loci pecunia; stultitiae enim praesumptionem, di iactationem. Larum reru, cum fieri potest,semper excludimus adeas L finali C. arbitri tutelae,& ea quae scripsi supra lib. II. c. II. num. 6, lib. δῖ. c. num. 34 s&seq. Idem aeeidit respectu eorum, qui ineunt cam-bia i s diebus, qui sunt valde remoti a die nundi

tranamr cum enim rarissime accidae , utilius tune cambium contrahi, quam fiat in diebus, qui sunt proximi nundinis, illis qui tunc accipiunt pecvinias subcambr)s , eo tempore prouocant cam psorem ad cambium, in quo, certum est, Ionidamnosius id sibi suturum esse, quam accideret, expectando dies proximos nundinis: Cum veris id nat non sine diminutione existimationis , Ggnum est euidens, quod sbi non exret ratio m lior consulendi suis rebus: ergo manifestissimum tunc erit, eum non habere pecuniam in nundinis paratam solutioni, si facile sit, eam trahere ad Io- cum initi cambi; : quod si euentus omissae sol tionis coniungatur cum hae coniecturae actia sura, res erit exploratae Cum vero eampsores diligentissimὰ observent , ut suo tempore, hoc est provide ineant cambia, non est dubium, euin,qui

tunc temporis quetrit pecunias sub eambiis, suspectum, ut leuissime dicam, reddi eampsori, quod non habeat pecuniam in nundinis iuxta regium l. in obscuris de regulis iuris.

At Ex dictis patet, imperite illos secisse, qui amgnauerunt cambio velut genus proximum do, vedes, pro qua opinione large pugnat Duardus quaest. Io. nu. 26. cum seqq.: quia est genus eo ueniens omnibus contractibus , in quibus hine

inde aliquid datur ; & proinde debemus des en

de re ad propriam eam bij naturam, & iuxta ipsam decernendum est, quae nam sit eius species, quod si feceris, intelliges, esse permutationem stricto sumptam. 4r His sic expositis, apparet euidenter vera doctrina illa receptissima, quae habet, verum cambia habere pro suo sundamento , ut eampsor putet, secuturam esse solutionem eambia in pecunia numerata in loco destinatae solutionis, ita vi satis sit

ad reddendum cambium faeneralitium, campis rem suspicari debitorem cambii non esse numera turum pecuniam veae vel per squi pollens in loco destinatae solutionis , quam clare firmaiierunt

etanus, Solus, Syluener, Nauarrus, Gai r rgus , Ganrias, Iurruatur, Anses, Fabianus, Ne-dina, Teguera, Beneramus, Emanuelia, Palatius, V saayres recensito' sequitur Io: de Salas de eamks du- ιιι. Im ubi tenetin, omnes Domus sic sentire: conmcordans Lupus de usuris mens. a. n. 6 , Mibe ne eonfimas,Ior de Tarre cremara in e. nec boc quoq; n. s. vers cum ibi I . q. q, Philippus r. mpragmatica, quam recenset Rodericus de annuis res. lib. 17 vers cambiamea, Samiratus lib. 7. seli 2 c. a. n. 7, Lope de contract. ιλ a. c. I 3. 'prinelium latacla utiquarices. 3. vers. deinde col. 2. versas dedite, inualdus olide cambisse. II, Lamanus inop remor ista. q. c. I9. infine,Gros lib. I. Heis au

25쪽

Antonii Merendae I. c. de Cambio Nun rivali. Cap. I.

vers. Um qina terti in requisitum, στιt. deact is principio, Sonaccina de contritit. de cambus do Mat. nisa m. i. vers. siccum, vers. oesi e pepermetiuntur, a u. t i . υers oe ratio, Franci cus Fabronus epud Am

in bre estneordare, Philippus Faber de re litass=. Α7.

Mutionis;osi secus eru,non esse eambium Uerum , sed D an , concordant ea,qua scriba idem orare q. 28. num 6 cum eq card de Lugotom. 2. deis'. mr ad p. 18. fcct 7.nim 78. ubi scribit, conuenirem hoc omnes, quod sit ca labium usurarium, quando scit cambium esse soluendum eo loci, ubi pecunia datur,&eamplarena teri ri perscrutari, an debit oecambis habeat animum soluendi in Ioeo destinars solutionis, si habeat fundamentum sufficiens addubitandam de liuiusmodi intentione: hoc est,cuadest ratio de hoc dubitandi. Molles ius p. a. suae

summae traci. II. c.7. nu. 3 9 . ubi scribit, Opus eis

ut eampsor probabiliter credatariaudam esse pecunia at illi, cui mandatur solui.

irritaqihi authotes requirant in eampsiorOopinionem probabilent , quod solutio Iealis camis bis sit secutura in nundinis, ut iis non admittunt pro eius fundamento potentiam remotam, id est eam , quae verisimiliter non sit hab. tura effectum;

quia hoc non potest parere probabilena opinu nem,quod solutio realis sit secutura in loco desti.

natae soli: t.onis l. in obscuras I t . de reg. iuris rDum ergo multi ex eisdem mctocibus scribunt, satis eje, campsorem putare , campiamum habo. turum esse per aliquam rationem honestam pecu niam necessariam solutioni cambii suo temporea saetendae, intelligunt de ea opinione, quam camplar probabiliter potest habere:: hoc eii ex ea cir cunstantia , quae reddat campiario facilem ratio. nem habendi in loco destinatae solutionis huiusmodi pecuniam: si enim intelligerent de potentia remota; utique sibi contradicerent,quia ut dixi, ex ea non potest oriri probab:bs Opin o morata 3 eum in rebus moralibus inspiciamus d, quod verisimile est, eo omisso, quod est possibile quidem, verum raro ad actum deducitur d. l. in obscuris de reg. turis, c. quia verisimile de praesumpt. l. nam ad ea cum I. se a is de legibus. - Opus ergo erit, campsorem aIIegare eam ei

cunilantiam , quae sibi dedit occasionem credendi , cani purium inuenturum esse in nundinis m. cuniam necessariam pro solutione cambis , quam do eius status erat talis, ut non posset probabilis ter credi, habere, vel habiturum esse suo tempore in nundii. is pecuniam propriam pro solutione

eam bii realiter iaciendar Cum vero huiusni odie ircunstantia consistat in iacto, eriti campso probanda I. i. is de probat. t Illud autem habe

dum erit ante oculos, quod eampsores non sole ne

discric pecuniam numerata in nundinanis. raro enim id contingit: non erit ergo allegandum, sia

credid i ,hunc vel illum campsorem et se traditurum pecuniam campiar .ci, nisi allegauerit rati nem, cur crediderit, huiusmodi eampsores, praeter cosuetudinem aliorum, ella delaturos ad nundinas magnam pecuniarum quantitat in,& cur ea

non dederint eampsario in loco initi ea n bii, cum id comm cinefacere possint; Si autem d xerit, putauisse , Titium campsorem esse satisfacturum ibteris iuxta modu vlitatum in nundinis inter cam. spores; ab eo quaeram , cur ergo noluisti literas cambii ad huiusmodi campsorem mitti , sic amisbium contraxisti intuitu eius solutionis,quam pu tabas , illum esse facturum ἰ Hec considerent at tente docti, ac pii viri , se inuenient in hac arto plurima recedentia a tegulis iuris,de solitis nego tiandi regulis , qtiae multos non animaduertisses

vel dissimulauisse, eambi)s scenorat ths ianuam aperuit latissimam. Hac respexit Pius U. dum in sua eonstitutione

de cambiis , damnat velut sicca illa cambia, in quibus no stributur litterae cainbii,& si lat. buntur, non mittuntur; vel si mitiuatur, sic mittuntur, ut inanes redeant; quia non est quisquam in nundi.

nis, aut locis destinat s solutionis, qii receptis ii teris , solutionem cambii cureti tam enim non possit ascribi ullum vitium cambio , si absq; literis

cambii bona fide re tractetur, puta per nuntium. vel qua uterq:, suo tempore, extiturus est in i eo delimatae solutionis, Pius U. utiq; non respexi substantiam cambis, sed usum huius negotiati niS; tunc temporis enim omittebant scribere lis teras cambri in cambiis siceis, quia accipiens pecunias non habebat aliquem in loco destinate s lutionis ad quem eas m tteret damnat ergo Pius V hoc cambrum velut siccum, non propter ominsam epistolam eambi) praecis ; sed quia omissio huiusmodi significat, quod eampsor tempore νiniti contractia putabat, eum non esse satisfact

risin suo tempore literis cambii: idem argumen. tum viget rei pectu cambii , cu iis Llerae redarundinanes,qoia potest accidere,vt id euenerit per ac- cidens: proptereaq; Pius V. respexit mente cam Psoris, qui tempore miti contractus, putabat,e-turum esse id, quod accidit, ut scilicet literae cam-bii suam non essent sortiturae solutionemr Con dera insuper illla verba, nec quiquam est, qui in σι - dmis, eis locis supradictis, huiusmovi literis receptu hiluminem facias: li enim iure verba retuleris ad id, quod praeter intentionem contrahentium accidit, iniustὲ damnaretur hic contractus, cum accidere possit, ut in iustis cambi s id eueniat, contra in retione scit icet contrahentium t est accipiendum ergo verbum illud est secundum suam proprierarem; hoc est secundum tempus praesens ; quod nempe quo ad mentem partiuin,nullus est tempore initi contractus , qui fact irus sit solutione eambit in loeo diastinata solutionis suo tepore ; quod reddit eambium scenerat ilium, cum verum Ana bium habeat pro sundamento, quod campsor Pu tet, cambio satisfactum iri suo tempore in loco destinatae solutionis. 46 Paradoxicum ergo, euidentem; salsum est id , quod scripsit Raphael a Tum disput. I. qinest. I

nu. I a. cum pluribus seq. : satis nempe este, quod

camplar sciat, posse accidere,ut cambiens habeas aliquem,

26쪽

Antonii Merenda: I. C. de Cambio Nundinali. Cap. I. I r

elique, qui literis eambij satisfaciat suo tepore , risi verisimile sit, huiusmodi pote litiam no elle sortituram suum effectum: imo cambium verum exl stere posse, etiam si campsor putauerit , non esse satisfacturum debitorem cabio, suo tempore r uenim scriptores huius materiae doceat, opus esse, ut camplar putet, lutionem secuturam esse,utiq; sensui communi repugnat , assirmare , satis esse , quod sciat adesse potentiam , licet non sit verisi- anile , eam sortituram esse suum effectum, quia nopotest campsor existimare , re in abstracto considerata , secuturam esse eam solutionem , quae venire debet ab ea potentia, quae non est peruentillara ad aettim iuxta id, quod verisimile est, aut plexunq; accidit i. in obscuris i is .der . iuris: euidenter autem id falsum esse, exd:etis colligitur, quae repetere superuacaneum utiq; est . 67 Cum autem is, qui verum cambium inire vest, id in proposito agat , ut pecunias praesentes per mutet cum absentibus , non potest consderati verus animus camb endi in eo, qui suspicatur,niaster habeat eas pecunias , cum quibus suas praesentes vult permutare, quia omne agens agit er pter fine n : Hoc autem est illud , quod significauit Itius U. in sua constitutione, dum prohibuit ambiat quae pro pluribus nundinis fiunt: si enim

debitor cambi; haberet paratam eam pecuniam, cum qua vult inire cambium, non persiceret caminbium pro pluribus nundi in is ; consequenter siccambire, clare signi icat, eum non habere parata cam pecum ain, qtiae est pars materiae ἰhuiusmodicam bis, idq; optime nouit eampsor statim ac ille vult cambiu perfici pro duabus, pluribus uenu dinis: Ergo eampsor non habuit vere intentio nem cambendi, sed mutuandi. 'am vero Nauarrus putauisset, Pium respexit se augmennim pecti, quo cambium initur,propter auginentum temporis ei concessi ad tradendam cumam, di xit, ces, are hanc ςonstitutionem, si cambium non fuerit factum per hoc grauius et qua in re aperte lapsis suit, non modo quia liaec cari

hia solent este leuiora iis, aut fiunt pro primi S nu dinis: sed multo magis, quia supposuit, in hoc genere cani bii poste inueniri substantiam veri cam-hii; quod tamen salsum ell, cum per hoc pateat,

di camplar aperte cognoscat,deficere ei,cum qu contrahit cambium , necessariam materiam huiusmodi cambii; quod esticit cambium foeneratitium , cumretie eam bium ommno requirat firmam Opinionem in eampsore , quod in loco destinatae solutionis sit secutura numeratio pecuniae iuxta dictam doctrinam receptissimam , quania ipsemet Nauarrus approbauit; quod cum patens sit, destruere hoc cambium, ualde quidem mirandum est , eum id non animaduertisse, sed multo magis mirari debemus, id edigisse oculos sequacium huius doctrinae Nauarti,cum omnes dictam receptissimam sequantur doctrinam. 69 Non animaduerterunt etia, huic docti inae N uarrire pugnare sanctionem Pii , dum mandat, in cambiis concedi dilationes iuxta distantiam loci, ubi sequi debet numeratio; neq; enim ullo modo hoc potest obseruari,dum pro duabus , vetaribus nundinis contrahitur cambium. & tamen nullus ex ipsis vllum circa hoc attulit verbum: Neq; vero dici potest , hoc non attingere subtantiam cibii , quia ubi congruens spatium large exceditur,vit manifellum sigmina , quod deficit pecunia necessaria ad perficienduat contiacium camblI. Vt vero pateat, in examinando hoc camblo,negligentiam, hona ven a dixerim, crassissimam interuenisse, consideremus eius praxim,ec manife-sie intelligemus, clarum iniriuuin esse: Sic autem initur Titius, trad in ille scutos di marche per cambium Caio pro quatuor proximis nundinis Placentiae, ita quod soluat duos aut eos,puta pro singulis centum aureis quo ad singulas nundinas, si cambia in huiusmodi nundini, peruene rint ad hanc summam; sin minus, pro ea summa minori, ad quam peruenient cambia illarum nundinarum i considera quaeso formam cael rorum cambiorum, di eorum praxim , & inuen es , nihil habere commune cum cambio contracto pro pluribus nundinis: E contra considera sormam contrahendi mutui pecuniarum deliinatarirmcamblis nundinarum, nec poteris aliam

rationem inuenire, quae non sit valde remota ab ulu , discrepantem a forma contrahendi cambia pro pluribus nundinis r applica deinde ei finem accipientis mutuam pecuniam, &desectum pecus Iae mox nuinerandae , sed potentiain ad ean interam costandam,& intelliges, nihil prorsus disserre hoc cambium a mutuo , nisi nudo nomine . t Insuper considera,opus esse, mittere Iιteras a hii ad nundinas, ne siccum sit, iuxta constituti nem Pii, & indubitata apud scriptores huius m teriae doctrina: Riuro ergo a te,an si neut is nundinis mittendae sint literae huius cambii ρ si negas , ergo admittis cambium, etiam si literae non mi tantur ad nundinas; tot enim cambia sunt, quot nundinae, cum singulis nundinis sinam proprium precium hoc cambium habeat. Si autem dixeris, literas esse mittendas , quomodo poteris rimare esse actum simulatum , cum conmentum stetit, ne cambiu soluatur tunc in nundinis e & conseque terhoe est illud cabiu, in quo literae redeunt manes , quod dati nauit Pius V. natura cambii sic si dete . 32 H.s addendum est, passiin scriptores huius materiae docere, cambium initum pronim din s ,regulariter quidem intelligi pro primis : verum secus esse, si non adsit tempus necessat tum moraliter ad perueniendunt ad locum nundinarum, lio enim desciente, dicunt, cambium esse intelligendum de sequentibus nundinis i si vero in praxi hoc d:fficillime accidere possit,quia abstinent psores a contrahendis camb as pro inflantibus nundinis, quando dubium est , ne possint mittere ad eas commode litteras cambiorum; attamen de hoc dicere volui, ut appareat , quam dii .gentera scriptoribus excutiatur doctrinae aperientes ianuam usuris: Is, qui accepit pecunias, aut eas habebat paratas in nundinis, aut non habebat. Si habebat,cur non mandauit ei, apud quem existe bant,ut si antea discederet, quam suam ep stolam cambii accepisset, eas curaret ad sede serri, vel re linqueret apud alium, qui solutionem faceret eo discedente e Si dubium erat, ne epii: Ia cambi, perueniret post expedita negotia can, biorum,cur cambium iniuit cur non niandavit a lacri , ut Pecuniam acciperet, si eampsori expedιebat, solui cambium in loco nui .dmarum , etiam si transactae

cur accipiens pecunias per cambium non B a an,

27쪽

Ia Antonia Merendae I. C. de Cambio Nundinali . Cap. I.

animaduertit,sibi magis expedire,ab uno vel plu

ribus amicis redeuntibus a nudinis suas pecunias ad se deserri, quam inire cambium Z Hae sunt dis. scultates hanc doctrinani oppugnantes, quarum nul lam excitatam inueniet lix lus autem,quae in hac, & antecedenti dubitatione proposui, docti, ac cordati viri intelligent,quam periculosum sit in

materi)s casuum conscientiae, approbare eas doctrinas, quas prius diligeter no expenderint, prout passim fit hoc saeculo letia si habeamus in materiis casiiu co scientiae multos ait magistros script rientes, & largas nimis lacile sequentes sentctias. 3 Non erit inutile, examinare, an doctrina, circa quam versanniri sit vera, retenta corum doctrina, qui dicunt, cambium pertinere ad contractum emptionis,& venditionis; quod est affirmandum, cu ii, quibus huiusmodi opinio tribuitur expresse hanc doctrinam approbent et Idem suadere a

iuris rationem, nunc ostendamus; contractuum

essentia pendet ex fine, qui ipsorum proprius est,

ut ostendisti pra lib. 7. c. I. nu. I. cu seqq.: Cum itaq; finis ementis sit, acquirere rem per eos num Os, quos numerat, vel promittit venditori l. r. ff. de contris emptione,sequitur, essentiale esse emptioni,ut contractus ea mente ineatur,ut emp

tor per se, & principaliter desiderct rem, quam

emit.

' Secundo,emptor distinguitura venditore,quia

emptor id agit, ut acquu at rem; venditor autem acquirat pecuniam: Si itaq; emptor principaliter voluerit acquirere loco rei pecuuiam per emptionem, peruertet finem proprium ipsi iis, de per hoc non poterit, ipsum in esse deducere, cum ex sine, ipsus essentia pendeat. 3s Tertio coli sidero , quod modus emendi, ut

emptor numeret pecuniam venditori ante rem

traditam, quando dubitat, ne habeat sicut temeam tradendi sito tempore , non legitur tria iure, nec apud Doctores, abhorretq; ala auribus populi, quando agitur de eo, qui vere habuit an,

inum emendi; ergo no est admittendus,non modo quia in rebus nouis euidens utilitas esse debet

t. q. de const. Priticipum; sed etiam quia pietatis a iuri aratio, & constitutio Pii V. nos monent, ut amputemus occasiones exercendi usuram sub specie cambiorum: sundamentum enim maiorii scenorum , quae exercentur in cambiis,ex eo pedent, quod admittuntur ea cambia, in quibus campsor, no dicam dubitauit,sed pro explorato laabuit,non esse secuturam numerationem in nundinis: Etias enim nemo mihi occurrat, qui reuocet in dubitabanc doctrinam praetcr Raptiaciem, animaduerti tamen,scriptores, hanc doctrinam proponentes , ea minime considerata, deinde acimittere cam-bla, in quibus clarum est,ab eis inita sitisse,qui sciebant,non esse secuturam numerationem in nundinis et Consessarii autem, δι consiliarii campsorum si animaduerterint ad, in examinandis hoc e rum cambus, facile intelligent, uniuersam artis eampsoriae hodie usitatae machinam subuersanti iri,si hoc si inda meto ante oculos habito, de cam biis. sitatis iudicauerint. Hoc autem cu cognouisset Raphael, in dab una lianc doctrinam reuo cauiti qua in re se callidissime gessit occultando Iccioribus, hanc doctrinam nullum ante eum ha-

buisse contradictorem ex numero adeo ingenti scriptorum recetium de eam biis agentiumr Ra

phael inquam disput. I. dicta quaest. I num. I 2. cum seqq. 6 Ostendamus nunc,acleo fragilia esse ea landamenta,quae affert Raphael, ut manifestum sit,id ei E calamo excidisse, quia videbat, se se non posse sustinere cambia, quae volebat defendere, salua manente hac doctrina et quam ab omnibus huius materiae scriptor: bus receptam fuisse, ideo dissimulauit , ut suae opinioni erroileae facilius sequaces compararet: Eius autem argumenta in hoc consistunt, quod commercia sunt iuris gentium pdi proinde ait non esse adimendu ius commerci, illis, qui habent ipsum secundum regulas iuris ge-tium et verum hoc non spectat ad rem nostram, quia non denegamus facultatem contrahendi ca-bia per se, sed propter desectum materiae necessariae ad ipsum ineundum t hoc est propter desectu

Pecuniae absciitas, cum qua praesens est permut da, quae debet e sse parata solutioni, cum permutat. o fiat earum rerum, quibus abundant permin tantes, per se, vel comparative ad eas reS, quavacquirere volunt per contractum permutationis,

ut ostendi supra nu. 3I, cum seqq. 7 Secundo dicit Raphael, contrahentes non habere animum repugnantem persectioni cambij cum uterq; desideret, paratam esse pecuniam se tempore in loco destinatae solutionis r Verum sibi repugnat Raphael; cum enim cambia ineanturque litis fac endi caula, non potest considerari ii,

campire anamus, ut pecunia numeretur in nundinis , cum qi iustus consistat in recambio, ut ipse sors bit dii piit. I. q. 1 3. nu. I Ia : Adeo autem falsum est,an unum cam plotas elle, ut soluantur cambium in nund: nis, ut clarum sit apud omnes habentes huius artis notitiam, camplorem non essentituria in cambium cum eo, de quo dubetrat, ne pecuniam sit numeraturus in nundinis r quia scilicet, vix accidit, ut in nundinis, de quibus agimus , extet occasio contrahendi utiliter cambium cum numeratione pecuniae: Haecq; vera esse, res ipsa

ostendit, ut enim teliatur Raphael loco allegato , serE semper contingit in his cambi)S , ut pecunia numeretur in loco initi cambij. ε

3 8 Secundo dico, partes non posse seplere desectu

materiae laecessariae pro ineundo contractu S. co stituitur mitit. de usustucthi, licet possint,circa materia,qtiam habent, introducere eum contractum,

cuius capax est,sub nomine illius cotractus, quem introducere dicimi, cum hoc pendeat ex sua volsitate i. I. I. V. de pactis e & hoe modo se se habent in fini nisi illi modi,quibus sceneratoses usura palliatam exercent; Sconsequenter haec responsio egreditur clare limites noli rq dubitationis,quς dependet,an adsit desectus materiae necessariae ad contrahendum cambium. 9 Tertio dico,res morales esse expendendas moraliter, hoc est iuxta usum hominum r &cons quenter debemus trabere ante oculos regulam I.

in obscurris It s. ff. de reg. iuris; in obscuris sciliacet nos sequi debere id, quod verisimilius est, aut plerunq; accidit: Cum itaq; verisimilius sit, utruq; habere animum alienum ab eo, quod ipsis nocet; utiq; in dubio debemus credere, campsorem non

habuisse animum, ut pecunia numeraretur in nu

28쪽

Anton)j Merendae L C. de Cambio Nundinali Cap. I.

canabit non habuisse animum numerandi pecunia

in nundinis, cum certo sciret , se id euicere non mite: Plerun q, autem accidere, ne pecunia numeretur in nundinis,experientia docet,& ipsemet

Raphaut testatur. Illud ero considerandu est,quomodo Raphelausus fuerat scribere . Vnde ci/m ereditor de quo agimus , mihil mn cupiat , O intendat , quam π/hequi pactos scutor mareb Irum inferiar vi omni ex eodena Raphael edixi , lucrum credit OriS conlisit in recambio , quod sequi non potest , si consequatiar scutos es marcire in nundinis: Uerum audio cum dicentem , hoc est ignorare praxim cambiorum : ne autem ignorem eam eius effecit

tractatus ;& proinde , si eam optime me callere profitebor, tuum aper am erga a. e beneficium: Solutimquae fit in nundinis per calamum,fit institori , vel responsali quae enim fit ipsi campsoriaperrum figmentum est, ut ex sequenti capite manifeste inteli getur qui se constituunt debitores ipsiusui et campsoris r & proinde falsum eli omnino , solui in nundinis campsori pactos scutos

d mareia, interuenerit numeratio aureoriunctilectisque ιι pe, quani adeo ablio in inantur cam

psores, ut a cambio omnino abitetura sint, si putauerint , eam esse secuturam: Oportet ergo hec rbarc ferre ad eos s utps dι marche, quos secu- ciere iaci ut campi ores , dum stribunt, e sibi mersoluisse eambia : qiicit si dixerit, si' sic intellexit se, fitebitur necessario , se ad M.ttere quodHiq; inficiari mn potest campsores omnino deinsiderare , ut sol ut o cambiorum in nulla: nis fiat per calamum; dc consequenter satebitur,eos desiderar c, ne sequatur numeratio pecuniae in nundinis, luod destruit animum ineundi cambium,quia coluistit i' desiderio permutandi pecuniam , quapiae manibus habet , cum ea, quam in nundinis

iam MN .etuquem contractum de υ tira ex eo, quod riterea contrae eruibus νιebat, promistorem non sie praelitaturum promι ra, licet de ιιιre rebeat , o desal tonsest; sed do ficto eras consecuturus iurium tui resse , qaud loco ad plementi omni iure Δbetur: Haec doci si ac xamen desiderat: primo enim loco d 1 E. cile v lde est, eam redigere ad limites doctrinae Scoti communiter receptae, ut ostendi si s t a lib. 9. c. I 3. num. is ;vsiiram scilicet committi ab

co , qui magis desiderat habere accessionem sibi debitam ob moram debitori , quam id, quod sibi

test itinc desiderium ab eo, qui scit, vel suspicatur, ne debitor suum sibi soluat tempore conuento, &tamen cum eo contrahit ob spem con pentationis lucri cessantis: Secundo dico , distinguendas esse eas coιuientiones , in Iuibus pariter expcdit creditori consequi sitima, de id, quod sua intererit,

sese mora passum fuisse inpran, casu potest di. ci, qtiod cred. tor se lubeat ind:ncrenter; in se.

cundo autem id dici non potest , quia maior utilitas reddit ipsum valde procliuem ad desiderandum eum euentum , ex quo ipsa destendit: l e consequenter non desiit crat, per se, eum estcciti, qui proprius est illius contiacius, sed illunt,qui est

coni mimis omnibus obsecat ouiluis, ut propter

moram debe4tur intercius . hoc aucem impcdit voluntatem faciendi eum contractum , que tria

sacere d.cunt , violiendi supra nu. 19. cum seq.: Cum ita l; damnosiim sit campsori , sequi numerationem in nundinis, evidens redditur , nos dicere debere, eum can psorem, qui init cambium cum eo, de quo suspicatiir, ne sit tam 1eraturus pecuniam in nundrius, propter spem recambit, carere ca mente, sine qua cambium verum dari noti

potest, liabendi scilicet in nundinis eam eccunra,

quam numerat in loco initi can, bii:

62 Tertio considera illa verba licet de facto possit,

de iure debeas: Si enim intelligit de potentia proxima , hoc non speci it ad nostram quaestionem, quia tunc adest materna necessaria pro ineudo ca-bio,& cosequenter accidere potest, ut uterq; eius mentis hierit, ut sequeretur numeratio in nundinis, licet non se iliatiar: Ubi en in camplar pi test credere probabiliter , eum, cum quo contrahit cambium , habere facile posse pecuniam paratam solutioni in nundinis , debemus secundum regulas iuris, si nihil repugnauerit, credere, utrumq; habuisse animum , ut pecunia numeraretur in nundinis suo tempore l. merito ε pro socio, l. quoties de reb. dubusr Sin autem Raphael

intelligit de potentia remota , tunc respondemus, campsorem hi tic necessario deducere opinionem , ne dicam certitudinem,quod ex alter parte cogitetur de ineundo mutuum sub nomine

cambia, cum habeat materiam congruentem mutuo , non autem cambio: Cum vero haec cambia

soluantur per nudum calanium, qtio lanis dixit Raphael, debitorem eam bii de iure dcbere ipsunt soluere in nundmis in pecunia numerata cIdem Raphael disputatione 3. q. Iq. num. H. confugit ad capitula Bononiensia approbata a

Pio V. ut probet, esse eeru ii cambium, etiam si Campsor vereatur, ne numeratio pecun iae sit secutura in tam bi)s; sed frustra,veoliendi in capite se quenti nu. cum seq.: Idem Raphael disp.

q. II. nu. r9, 5: 2 . quaest. ii nu. 3 l, & ῖ2. construiat eadem doctrinam hoc argumento; valet venditio rei absentis , S: si eniptor dubitet , novenditor habeat facultatem tradendi rem venditam : cur ergo non valebit canat, uni, etiam si cari psor diibitauerit,ne secutura sit numeratio in numdini e In primis daeo, assertionem propositam pro antecedenti propositione, loneum desiderare examen, ut intellistes ex Cardi n. de Lugo to tr. a. disput. 26. sect. 7 : de ei Obliant ta, atra supra scripsi nu. 26. cum se aiiei tibiis; secundo dic 'ii'on eisse parem conditionem can.bit, N-en pl. On S, quia existimandum est, non nocere emptor, r. msibi tradi, alias contractum non periecisset I niacambio autem nocet campsori , numerari puc

niam in nundinis, de quibus agimus iqi odest illud, quod non sinit nobis, credere, eum id desiderauisse: tertio dico, quod in veli ditione rei absentis non accidit usurisdem facile, prout in cambro , lin quo facultas Iuendi in pecunia numerata in mi admis, ad quatuor dics restringitur ; cum

tamen in venditione,p r se, id non dc terminetur ad certum tempus: quarto lico, distcrre permutat ionem a venditione, quia res sutura vend PO- teli, cum tamen permutatio requirat praesentem

materiam, ut ostendi supra nu. r. cum seq : Cabium autem ipectat ad permutationem i non au

29쪽

rq Antonii Merenda: I. C. de Cambio Nundinali. Cap. I.

tem ad emptionem , & venditionem iuxta receptissimam , de verissima opinionem ἐν non est ergo argumerandu ab emptione ad cambium,nam e

tensio paritatem rationis desiderat,ut ex iis patet, quae scripsi supra lib. I a. c. 3s .nu. 2o.&2ε Add cit' deinde Rapliael pro sua sententia Bon insegnium,& Azorium in iocis allegatis a Scaccia S. I .

q. 7. p. I. ampliat. IT .nu. I: Verum Azorius clare

nobiscum sentit in locis allegatis supra nu. qs: loco autem adducto tractat de eo casu, in quo cam-psor credit,debitorem cambij non esse soluturum apsum in nundinis per numerationem pecuniarii,

nisi huiusmodi pecunias sub cambiis accipiat; quo casu Aχorius docet,cambium subsistere, quia satis

est, cambientem non incommode posse habere, unde soluat cambium, cum in aequi pollentibus non curemus de modo, dumodo idem sequatur effectus; experientia . n. docet, eos, qui incum hunt cambijs, dando, accipiendoq; pecunias subcambiis, curare, suas augere diuitias r licet in hoc sit controuersia Doctorum, nam multi requirunt,

quod adsit pecunia actu in loco destinati solutio

nis, ut animaduertit Mercatus e. 9. nu. 3. Boni n-

segnius quoq; loco allegato, hoc est de cambiis

c. 8. nu. 8. clare versatur in aliis terminis;

Remanet eigo solus Raptiael in defendenda ea

sententia,quae latissimam aperit viam sceneratoribus exercedi scenus improbum sub nomine cambiorum .' cum vero a viris prudentibus nimis alienum sit, in rebus valde periculosis recedere a sensu comuni doctorum virorum, cur hoc Raphaeli contigerit, ipse aperit disp 3. quest. Iq. nu. T. in fine dum se stribit. Semper more mco retento, is inligrauius non inquiram, quid vere sientiant Doctores

Megati, quo nibit putidius puto, sed solis rationibus

pensitatis, doctrinam propositam, pro mea mediocris re, ill rabor quo a scribendi genus vix ullus exhonis expositoribus rerum practicarum secutus filii; ut non immerito admoneamus venatores probabilium opinianum, ab huius tractatus do- ruinis abstinere, cum eius author sequatur genus scribendi . in materiis moralibus ordinaritS recedens a sensu doctorum, prudentumq; virorum; in materiis autem valde lubricis, cuiuS generis, prae omnibus moralibus est haec, omnino reprobandum:quantum autem eius ratiocinationibus confidendum sit, ex hac mea intelliges disputatione facillime: aperte enim, & saepissime lapsum eum fuisse in iis, in quibus valde sibi placet , manife- sum tibi fiet. Cum vero Raphaelis in exercenda iuris prudentia munus fuerit,stq;, causas in s

ro, quodcu magna laude fecit multis annis, lacitqatans Advocatum disputare,non video,quomodo scribere potuerit, moris sibi esse, in examinandis iuris ambiguitatibus, solis rationibus pensatis, eas determinare; hoc enim repugnantiam continet in Italia cum munere Advocat δε liquidem puto acallide cum versatum fuisse hac in re, ne ei vitio vertoretur,quod omiserit doctorum viroru sent tias suis aduersantes doctrinis plerunq;: Ne mi rentur autem io, qui norunt, nolunt autem omnes, qui in meis scriptis vel mediocriter versati sunt mea notadis scriptoribus ab itinere accuratimine, hac de clarissimo viro me scribere: auruditas enim plurimoru reperiEdi probabiles doc

trinas in materiis spectantibus ad forum internii i

coegit me admonere eos, ne putent,ex huius tinctatus doctrinis siugularibus, probabiles posicolligi doctrinas;anmiaduerteba.n.,hoc antidoto omino, breuissimo interiecto tempore,cambia illicita amplissimum ex ipso esse deductura clypeucum ingenti usurarum propagatione. 64 Non est autem omittendum , Scacciam d. I,

mit. I7. num. II.& I6, Gai tum de credito c. a. tit. 7. nu. tq 9. cum seq. docere, cambium, in quo eampsor putabat, non esse secuturam num

rationem in loco destinati solutionis, in foro quidem interiori non valere; in foro autem exteriori esse suscipiendum velut validum, quoniam cam-psor semper dicturus est, se putauisse, numerati 'ne esse secuturam suo tempore, & constitutio Pij V. spectat ad forum in ternu: iustitia aute conue tionum non pendet ex bonitate,ac prauitate an, morum, sed ex aequalitate rerum in ipsis deductarum; quod dixit rursius Scaceia S.I. q. s. nu. II. Quae doctrina tres errores cotinet bona venia dixerim, manifestos. Primus est,dum dicitur, satiscite campsori, allegare bonam mentem quia iri foro exteriori non est aliud qui edum: hoc enim redarguit S. Pontificem in c.ad nostram de empta di venditi dum omissa allegatione bonae mentis, ex rebus ipsis latente deducit intentione scener toris r idem obseruatur in c-.de pignoribus,cuius exemplo passim versantes in foro ex coniecturis deducunt, aliud actum, aliud simulatum filisse in materiis usuraru,& aliarum quarumcuq; simulatio rnum: de Pius V. in sua constitutione de eam, idem obserilauit: error autem hic est permciosis- 'simus, quia nulla supererit nobis ratio detegendi fraudes sceneratorum exercentium improbum sterius sub spec te cambiorum, & aliorum contractuum iustorum, nisi nobis licuerit, per legitimas

come cturas, sincerae mentis allegationem eue tere: secundus error est,affirmare,constitiationem Pij R de cambiis, ad solum soru internu pertin re , cum omnes huius materiae scriptores, & cum eis ipsemet Scaccia g. r. q. s. nu. Io . versis secun dum est forum, contrarium doceant; idq; ten ipsius constitutionis clata indicat, dum mandat puniri exercetes cambia in ipsa reprobata,iis pc

nis, quae sunt propriae fori externi: hic quoq; error perniciosus valde est, quia adempto scaener toribus timore fori externi, liberime sub specie

cambiorum suas exercebunt fraudes,cum salutem , animae negligant . Tertius error consistit in eo, quod dicunt, prauitatem animi non inficere comtractus alias iustos,quia hoc destritit usuram me talem,multasq; alias receptas doctrinas,declarantes isneralitios eos contractus , in quibus per

modum debiti conuenitiir de ijs iaciendis, quae

nullum afferunt detrimentum mutuatario,de quibus supra lib. t 3.c.9.n. 3 7. & 38: cu vero dicat D. N. mutuum date nihil inde sperantes, non ne respexit ad animu mutuantis e Doctrina autem NMDarri allegata ab ipsis pro confirmatione huius erroris in tractatu de viris nu. 33. prout proponitur ab ipso pro lucro cessante,euideter euertit rex ias, quae scripsi d. c. I 3. nu. 38. vers. posita enim, & nu. 39. cum seq.: eandem in eisdem te minis reprobauit Iustin. de continuat. cambioruq. s. num. 6. is verbis : La cui propositione d tanto pulsa, ch. diratamente contra lane e , contro Arist.

contra

30쪽

Anton Merendae I. C. de Cambio Nundinali. Cap. I. i s

to, nM lipenda daTιaterna dura lima. Prout autem in abstracta inis stamiae, iud get dein claratione r na n separauditant contractis illi, inqui b.is d.uersitas ntentionis indacit diuertitatem conuentionis, ab iis, in quibus id non accidit.

Pol ni generis est eabium: si enim habuerit animia

permutandi pecuniam presentem cum absenti, aut emendi pecuniam absente n. erit ca labium: si aure. n habuerit aclim: i ccipiend. precium dii tionis ad rellit datri suam peculi a Iecundu Omnes erit inatuum, no autem ea libram, adeas scripta supra num. I. secundi auten generissimi venditio, commodatum, doliatio, ut similes omittam conuentiones; et tarn siettim praua inteiitiones contrairanturinora no n itant substantiam: a surdam ergo est, at si ire, de ora latum animum

campsoris non impedire, in ei te deduci verum ca-bium . cum tramimodi am iam efficiat, ne habeat mentem contrahend cainbii, sed mutui; quam metite.n omnino nabet is, qui contrahit cinia eo . quem putat id facere non 'oile, aut nolle, qtodcambium facit , sed quod congruit accipienti

mutuum, sub usum unam actis morales specifica tu' a fine: iniittoq; magis id accidit,cum campisese init contractam, ut nolit , mi merari pecuniam iuxta naturam permutati otiis,sed secuitu raturam muttii ; quod utiq; accidit, cum init camotum in tuitu recambiti alias ipsi.n non initurus; quod euenit ut plurimum cambis soluendis in iis nundinis, in quibus raro adsunt occasiones exercendi Pecuniam numerata .n, qtva iane recanio plerunq; damnosum esset, mire cari, iumr Hacten tres allegatos et rores ite ostendi, ut millus remaneat verisimilis pretextus excusandi ipsos r unde auin tem deduxerint oceasionem errai di adeo mania seste meare, quae eos as moneoat, ut cauerene diligentissime, ne uti uinam receluderent viam

sta ieratoribus suas exercendi fraudes,nihil video preter anxium desiderium defendendi cambia vittata; dc proinde aucupes p obabilitam opini num caue e debent, ne ex singularibus horum Autliorum doctrinis colligant probabiles opinicines fauore eorum eam biorum , quae communiter reiciunt scriptores huius materiae, aut iuris ratio clare euertit: Cur autem hane doctrinam secutus suit Duardus S. I. q. ζ3. nu. II. χε&seq. n. 8. S: seq. cum confundatur ex iis quae icrip

cambium esse eam conuentionem . quam nomen

ipsum significat , hoc est veram ac propriam per

mi ratione mi quod propterea non habebit aliam differentiam , per se , a caeteris permutationibus aptaeter eam, quam diuersitas materiae suggerit et

Eas autem , quas leges, di mores nundinatum c bior una , capsoresq; introduxrunt, vel Principes, suggerentibus caninsoribus induxeriint, considerabimus , velut d .sterentias accidentales, quarumn aetii a pars laudabiliter reuocaretur, cum ten dant ad augmentum utilitatis campsorum num rantium pecuiuaul extra locum nunditiarum, non

sine Octnsione naturς huius eambῖj, iustitiae;

sicut ergo non quin inius de .imi sollem minatit tionis tritici cum Ordeo, ordei cum milio I M a satis est, noscere dclinatione in permutationis in

specie, ita non quaeram definitionem canibJ, hoc est permutationis pecuniae cum pecuniam . 65 Non erit tamen inutile pcrpendere denniti nem cambit propositam a Raphaele a Tum d D

fendi etiam summo iure agendo, etiam si ipsam per pedamus iuxta regulas Metaphisicorum: Ne putes in me discedere ab instituto meo abstinet iis di ab impugnandis aliorum doct in is, cu d non

est opportunum ad veritatem latentem in lircem

redde lut i ta tu idem ingenere diuerso pecuniarum , qt sco enciu, re , ein pretio. n n sine te raris dilatione, t coriunq; di iamia perseiva. Dico in primis, ad ungue in conuenire mutuo sic contracto, ut pecunia

an alio loco restituatur in genere d. ueris, quod fieri potest recte, quado non grauat mutuantea nec prebet occasionem scenerandi. D co secumdo , quod cambium iuiluui, & siccum non disti guntur quo ad actus inateriales, sed quo ad menis Ptein, quia ineuntes cambium sic cuni habent i tentionem mutui contrahendi sub noutine cam-bii; Se proinde haec detinatio competit eam bio sicco, iam no explicet eam causam, ob quam pecunia datur, qui sola potest distinguere actus materiales omnino similes cambii sicci,& tuli. ; quod eo magis urget, quia illa vel ba non sine rem poris dilatione, exprimunt id, quod cI..tastini e cxp nunt verba loco linq; diliantia ἱ & proriade erat omittendu , quod necessario interuenire d bcree dilatio temporis uiter datione, di restitutioi e pecuniae r erat vero nece ite exprimere , esse debeio bane dilatione tale,vinsi daretur occasio lameia di . Tertio dico, quod soluatur cabium in diuerso pznere pecuni Arsi per acc ideo Mediam si agamus de cambi s soluendis in nundinis , quia narixae cambii hiriusmodi mastis coli gruet et , 5 al. Dis o seritari, iustius eis ei; ct pro nde sperari poteli,d lendum esse us m scutorum divincia a Pr Incipiabus c emoribus factis de Daudibus , quae propter

67 Quarto dico, solutis pecuniis cambienti in illis

aureis, ex quibus cambia soluta turm nundinis, non neca Dbrens poterit reddere eos deni aureos

cambienti, eos. n.nullatenus potest recularc e cum quis habens pri manibus pecuniam restituendam Cato, eum interrogat. in is ne mecu cani bivim ha- rum pectiniatu pro proxiniis nund nis pro preci currenti deinde scriptis literis camb.i,dccperis obseruatis, non ne hoc est verum eamb uni e S afuit ex parte cambientis obligatio reddendi ' non extitit autem obligatio dadi ex parte campsoris zCum vero proprium munus sit definitionis, explicare essentiam rei delinitae, utiq; magnum vitiudefinitionis est, indigere expositione, extrinsecus deducenda: In cambio accipit pecuniam cambiens, camplar autem eam numerat , ergo verbudandi est applicandum ad campsorem , reddendi

autem applicari debet cambienti,& tamen in hae

dei nitione applicantur promisse ue , dum dicitiae ultro cinoq; obleutoria dandi reddendiq; tot GSi dixeris , sacuc esse hos actus diuinguere iis, qui

SEARCH

MENU NAVIGATION