장음표시 사용
51쪽
3 6 Antonii Merendae I. C. de Cambio Nundinali. Cap. II.
emis ela uti tune enim ita ac si illi pecunia lus.
13. artis. I. . . eo lasione , Nauarrus in mannati
b. 3. re stano is . n. 6 , oe responso IN. per totum, etsi lars, O bene id ea mat, quod etiam facit Gam
nis , sed pecunia Petri accepta quidem persee dum cambium a Ioanne vel eius procuratore , sed facta iam Petri antequam ex ea soluat , extinguat primum cambium, & sectione 9. num et II. ita demum admittit cambiunt , si cana purius potuerit soluere cambium in nundinis alia r Gone, quam contrahendo recambium cum eam. foret Eandem doctrinam clare probauerum P. Congregationis indictae a Sanctissimo D. N. Urbano VIII. pro solutione dubitationum proinpositarum circa cambia a Mienissima Rep. G mensi, ut ostendi infra m. , sed Mdio dicentem , lim manifesta sent, quo modo ergo potuit propagari abusus adeo mansesesi Respondeo, campsores malos pedeten tim in suis subtilitatibus propagandis procedere
solere , tegendo eo qualitates , quibus cognitis, animaduertunt, Theologos insanes, de pios esse detecturos imposturas suas: Insuper camplaret ex innsessis , adeo estieaciter conclusiones de ducunt, ut paucorum hominum sit , eos coninfiindere t Primo loco proposuerunt hane sol tionem , ex mcuniis cam Moris laciendam quo d istritorem, de responsalem, eamq; inducta
diuersarum personarum repraesentatione , sic ve
risimilem reddere studuerunt , ut meris Theol sis valde dissicile esset , latentia vitia eius detege. re; Hac autem admissa dixerunt,apud campsore exploratum esset ut solutio cambiorum, quae reincipi potest in pes unia numerata perfici possit scriin libro cambiorum se debitorem ob ex
bus ciuitatibus ii , qui medullam huius negoti, non penetrabant quod plerunq; accidere in haemate ria , perscrutatis diligentissime scriptis eirca eam evulgatis, manifeste intellexi admitte
hanc rationem caeperunt,quod deinde sic propagatu fuit , ut in plurimis regionibus passiis usu re ciperetur hie modus soluendi ; etiam si enim eum multi impugnarent, attamen nullus ex scriptori bus cambiorum sie detexit eius vitia , ut con sunderetur rationes campsorum: Hoc vero abusa recepto , ii campsores , qui ad nundinas ibant, ceperunt sic ratiocinari ; non ne possumus serabere nosmet ipsos debitores cambiorum pari facilitate, ae faciunt institores,& responsales nostri cur ergo mercedem, quam habere possumus nos, al- concedimus Aliquo vero eorum d
cente, vis ne scribere in libro cambiorum, te esse
tui ipsius debitorem caeperunt cogitare de remedio : de tandem deliberauerunt introducere di stinctionem Petri di Gemua , & Petri di nera; Ecoccultare solutionem iacta sibi ipsis per illa verba in meram ιις per uuam remota turpi huius rei specie , caeperunt per se perficere in nundinis ea, qui per institorem , vel responsalem facere soleis bant: Mulgato autem hoc ii o inuento, ωρο- runt docti viri ipsu examinarer callidi aute cIpsi res proposuerunt easu in capsore, ex propri3s P cuniis sibi sol te cab .u, quia res erat facilior pro
ipsis: Ex quo intelliges,cur scriptores huius quaestionis proponat casu in cabio soluto ex pecunt s. Lampsoris, etiam si nunquam id fuerit in usu quia scilicet mali camp ores volebant , rem in his te minis disputari: Pro eamploribus autem alleg sabatur , per hoc non grauari debitorem canthii magis , quam fieret eo in casu, in quo soluebatur cambium ex pecuniis cam oris per institorem, vel responsalem i cibodq; rςpraesentatio peris-nae debitoris pari facilitate habebat locum in eroditore,qua admittitur in eius institore, ac respo sali; Multi autem ex iis , qui disi idonei non essent examinandis subtilitatibus campsorum , v lebant tamen vacare ipsis explicassis, quod etiam hodie accidit, nescientes se extricare a campisiarum argumentis, has solutiones admittere caeperunt : Et si vero eas docti viri suis scriptis editis,
ςuertere tunc stiaduerint, parem tam AEadem ex
caula,sortiti sierunt fortunam cum ijs , qui προ- diabat solutiones factas ex pecuniiis campsoris ab institore, eiusue responsalit Admisso autem hoe modo soluendi, illico campsores dixerunt, si ideest soluere ex pecuniis eampsoris per ipsum a vel per responsalem , institoremq; , id , quod in ipsis admittitur, non potest in ipsomet cani ore re pudiari : In iis autem habetur pro numeratione, quod scripserint se debitores eambi' exacti, ergo in ipsomet cammore idem admitti debet; Hieest progressus abusus adeo manifesti, que si quis proponeret viris doctis huius praxis eam biendi ignari siquat o ab ipsis, an credant, possibilet esse, ut recipiatur hic soluendi modus in region bus abundantibus Theologis,ae I. C. doctissimis.
ac pijs, pro uera solutione, nemo extiturus est,qui id astirmauerit, adeo est manifestum eius uitium.
3 Ostendi ius hucusq;,eambia usitata eo μ- ea inmittarii ne sequaru numeratio pecumae
52쪽
Antonii Merendae L C. de Cambio Nundinali. Cap.ls. 37
la nundis hae solutiones, Urae in nundinis sequiis
eur,eta solutiones simulatas. Ostendamus nune,
ea aperiε sacere fraudem constitutioni Pi Q'Antequam autem id exponam, o rq precium erit,recensere ea,quae in propo sito lcribit Homo bonus de examine Ecclesiatico p. a arares. l. q. in suppositis col.2.emnaitima tempore,qiae Sancti; mutidem ti ins 'pontifex Prus V. Uuut e
dirca boe ea lyum materim edidit , quidam Gen enses mercatores pon ιllam lectam haec verba protulo. νῆα, si Papa dolos audes,inc technas, qva m eambio commerciis emittunturiate Theologorion oculos latent, detegere volebas, nos prius vocare,o interrogare deinferis. Ut aute id apareat, praemitto,tune fieri sta dem Iegibus, cum, labiis testis verbis, offendimus
mentem legissatoris l. n dubium C. de legibus
mens autem suitHV. curare , ne sub specie camis hiorum usuraria praestas exerceatur, ut legitur in oemio constitutionis;vsuraria vero prauitas c 'sistit in trino autem is verbism proinde non possunt separati ii contractus eambiorum, qui in re conueniunt, etiam si quo ad verba discrepentr fieautem sancit Sanctissimus Pontifex, damnamus ea
laeambia, qua sicca nominantur, o ita consi guntur, ut conualentes ad certas nundinas seu ad aliatiora eras bis celebrare simulent, ad quae loca j, qui ρ eun recipiunt, litteras quidem suas tradunt, Ita non
mittuntur; vescamittuntur, ut transectore vire, eis, luridae processerans, inanes reuertantur, aut etiam nauisi uti modi diueris traiuras , ne M licum isteresse re oscitis,ubicontractus fuerat celebratus: num inter da
aes, er feeipiores usq; 4 principio ita conuenerat, vel ruriss intentio erat ; nec qui quam est, qui in mdinis, vel keu suprascriptis, hQν οὐ tueris raeceptis, Minionem faciat: Si euidens erit, cambia, de quis ius agi inus, plus grauates quam camb are pro-εata in hac constuutione, quis inficiaturus est, s eius suisse,Pium V. hanc non edidi ite constituti nem, si admittimus huiust nodi cambia velut co simia eius menti Si literae non mittuntur ad nundinas,non erit opus inire recambium,in conis sequenter cambiens t iberabitur a solutione vect salis , quod soluitur pro cabris,& ab ea mercede, quae soluitur pro meabro, appellatii rq; la prouisi ne; & consequenter mmori sumptu contrahentur cambia,si literat eorum non transmittentur ad n innas , quia intuent debitores accessiones solas primotu cambiorum absq; vectigalis,di mercedis solutione r adeo autem acerbe exigunt camps res huiusnodi mercedem, ut concurrat adai vim summam recambii: hoc est, cambiens non solum soluit dictam mercedem, verum etiam eiusmodi mercedis accessiones a recambio inductas, per hoe .haere enitur. τε Dum Pius V. reprobat cambia, quando literae
rediere inanes, ea ne sic reprobat, ut in potetiate campiorum sit, ruere iusta ea cambia, quae per hoc reprobantur, nulla introducta quoad rem, diuersitate nequaquam; quia nunquam sic leges horas exponimus, ut possit ipsis fieri sinus, ut in
celliges ex scriptis supra lib. 13. c. I a. nu. I cum seq. e. seq. n. 2 Ponamus campsorem sceneratorem , ineuntem aperte cambia reprobata in hac constitutione, velle euadere eius seueritate, & Io CO cambiorum, quorum litem non mittuntur ad
poterit eum redargnhte , eum inter eum, Ee aec, Iientes pecunias suas sine testibus conueniature ineundo apparenter huiusmodi eam bioλdices, tune iniri cambium diuersum,& per hoc oriri diuersum effectum a verun a te quaero,an lὶec diuersitas diminuat utilitatem campsoris, & uamnum cambientis ς negabis utiq;: ergo pari alacritate utrunq; genus cambiorum foenerator exercebit, de consequenter nihil ei oberit tae constitutis; Dices tursus, necesse esse ,habere in nundinis personam, quae accipiat literas cambis, de contrabat recambium, quod non omnibus contusit: nugaris , quia expedit is neratoribus nitita suos institores ad nundinas cambiorum, qm mercedes recam biorum large eis suppeditant semptum ne- necessariuml, 3c largam mercedem: quod si adeo
tenuis sit eampsor, ut non expediat ei mittere i stitorem, non deerunt unquam campsores, vel
institores aliorum campsomm in nundinis, qui suscipient onus acceptandi litteras eisbii,3ς in
undi recambrum, ut habeant inlatam recambibrum mercedem: Ergo manifestum est, hanc c6stitutionem sic exponi, ut superuacariea sit, si admittimus haec cambia: Haec autem confirmantea, quae scripsi circa locum nundinarum. 3 Dum Pius V. redarguit cambia, si nullus erit in nundinis qui litteris cambii receptis , earum solutionem sit faetii s , potest ne sic intelligi, ut sa-cillimum sit foeneratoribus, essicere, ut ipsis non possit opponi haec sanctio non utiq;; quia manis esset haec constitutior Cum vero institores cam-psorum, de quicunq; alius, ad quem mittent litteras cambit con la risorsa, sit dubio procul earum solutionem saetiitas iuxta modum usitatum, utiq;
est in potestate eampsorum, ne ipsas noceat haec sanctio; dubio inquam procul, nam ipsis non potest nocere, sibi ipss soluisse cambivii, τει mea bium perfecisse , cum ut faciant araisdato campissoris, qui actione mandati tenetur eos libet rare ab omni damno , quod eis possit obuenire ex actu,
iuxta suum mandatum iacto ut supra, exposuimus ning et, &3I: Dum deniq; Pius V. damnat intentionem campsiorum sic ineuntium cambia,ne solis uantur in loco destinatae solutionis, quia eius metis fuerunt ut pecunia ibi cum interesse reposcatur, ubi contractus fuerat celebratus tim volui ea posse Wbniri poenis costitutis in sua c6stitutione: ergo v luit,ea probari per eas presuptiones, quarti capax est subiecta materia: hae aute pendent ex eo,quod
plerunq; accidit in huiusmodi camb3s, de ex comsuetudine campsorum, de quibus agitur , iuxta Lin obscuris III. de reg. iuris et Cum itaq; adeo usitatum sit,pecuniam solutam pro his cambiis r posei in loco initi contractus, ut rarissime aceidae contrarium, sequitur,lioe lassicere ad id probadu . Ex quibus intelligis, Raphaelem apereὸ nimis inseruire patrocinio horam cambiorun , dum disput. 3. q. II. nu.3. vers. prout nihil, dixit, erro. neum esse trahere ad eambia iuxta stylum ea,psorum multiplicata hane constitutionem.
16 Postrema cosideratio spectat ad comparatione improbi illius scenoris,quod Impp. gentiles vas
naiae notae subiecerunt L improbum C. exquib. caus insam. irrogetur, cum cambiis conlaricorsa; incredibile enim videbitur, quod tamen verum
vsse patebit, haec cambia Iovi magis grauia esse
53쪽
Antonii Merendae I. C. de C qmbio Nun lipali. Cap. II
huhasmodi scenore, ita ut plemnq; magis expediret et , qui accipit pecuniam sub cambio con ia ri-cπst, eam accipere sub is nore improbo: & pr inde absurdum est, affirmare , minorem inaequa- Iitatem existere in hoc cambio , quam per se ex se stat in improbo scenore ; quia ubi est minor inaequalitas,ibi est minus damnum ex parte eius , cui non ieruatur aequalitas propria contractus initi per se. Primo autem loco occurrit , quod preciueambiorum in nundinis texatur a campsoribus,
hoe est ab is , de quorum utilitate agitur; dc 'inde ia , ω ineunt haec eambia peioris conditi
nis vi qui mutuas pecunias accipiebant subscenore improbo, quia ipsi prius conueniebant de quantitate huiusmodi scenoris, &consequenter poterant deliberare, expediret ne conuenti nem inire: In quantitate φtiam plerumq; accessiones cambiorum exeedunt scenus huiusmodi improbum: non erat etiam ita breue tempus assi, gnatum restitutioni pecuniarum cum improbo scenore mutuatarum,quia liberum erat, ipsum definire i e contra vero solutio recambη est sMie da nerium di sim , qui tempora habent determi, natar dicos, nouum posse tunc iniri cambium, ve rem id pendebit ex voluntate campsoris, qui multis ex causis potest id recusare . 38 In scenore improbo, finito tempore mutui,si in
nouatum fuerit , id fit nulla soluta mercede scaene ratori, cui satis est, habere sanus conuentum: in umbiis autςm,de quibus agimus, recambium imducit obligationem soluendi mercedem, quae ampellatur lapris me; quae directe, vel indiredetendit ad utilitatem campsoris ; si ςnim remane eapud eius institorem, cedit loco mercedis, quam
Wi aliis soluere dςberet despol cum autςm cambio integre cedat in utilitate campsoris inuo
colore petit mercedem contractus , quem inivprincipaliter ob suum commodum t Illud inse er accedit,cuod in consanda quantitate recam, ii con rrit huiusmodi merces , de lucrum primris ea η , quae non possunt concurrere in aurigenda sorte mutui usurarii l. vi nullo C. de usuri s Postremo consid and uita est priuilegium pro cessus executiui, qui conceditur pro cambi;S, qu pin nundinis contrahuntur, esse adeo rigidum , vesuperet virtutem aliarum obligationum, ut intelliges ex Maccia de cambiis s. 7.glossas ubi rece-sentur haee erba statuti Genuensis secere debent praeceptiis debitori, quod foluat intra boras 2 q. qvibrana actu, teneantur licentiam expeditam comedere.
co Sed audio unum ex iis , qui rugis , de sirpercilio
homines decipiunt, me aequii iocare , quia ineo comparationem inter contractium ii astum,&conuentionem se nervitium: quid ais, improbe λω nonne animaduςrtis, te petere principium a qt id enim aliud quaerimus, nisi an haec cambia sint sc nervitia Z Alius eiusdem sarinae homo dicet, eam' exister ς inter has colluentiones differentia, quod in eambio interueniunt titulus iustus, solutio rea, lis,dc renouatio eam bij, quae omnia parium es
ctus sit pra consideratost circa foenus autem improbum,mutuum interuenit solum, δe promissio toluelidi scenus conuentum : Verum te animad--tere oportet, ex inaequalitate oriri vitia eo tractuum, ut explicant omnes cum Arist. lib. s.
contractus ,-maiorem eontinet inaequalitassivero magis expedit per se, hunc iniri, quam dulum contrasi myriosum,euidens est demonstra
tio maioris ine*ialitam, cu contineat reph atis . tiam, contra dum qui perso minorem contin
in qualitatem, per se esse magis damciosum. Caitaq. hoc cambium p sic magis laedat , qua couentio soluendi foenus improbum, idens
naturam huius cambit, solutionem secutam uia nundinis , & rec-mbium no adimere eius vitiumr&consequenter non possunt reddere hanc comupntionem c Ogruentem regulis iustitiae conmuserativae, quq mediante Equalitas ear timeticam . Gratur conuention irsmanente tem vitio itilioe contractu sequitur, peiorueum esse, quam sit cMi io de soluendo scen re improbo, cum magis Iaedat eum, qui ipsum inseuit , quam mutuum initum cum promi nescis. uendi scaenus improbum. Dicet auxem aliquia acutus I. C. hinc sequi, iac. bium hoc esse contrahum iniustum, non tame sequi, ipsum esse usiurarium contractum: Ueruia respondeo, satis elle ad explodendum hoccainbium, quod magis iniustum sit, quam improbum scenus,cui poena infamia: irrogatur: Deipde ani maduertendum est , hoc cambium no adaum:
substantiam permutationis, emptioniβ s acve ditionis, vel alterius cun tractus iusti, sed merum mutuum continere , iuxta scripta inα antece un. I. cum multi teq.& proinde ex eius vivo adeo
grandi seqψitur manifestunt imus,cq pyn possit contractus mutui cotinere notabilem inaequalitatem absq; labe usuraria. ε Haec emo sit conclusio, fieri non pose, ut eotia tractus iussus, per se, magis laedat, quam contructus vitiosus , qusa iustitia contractus excludit inaequalitatem , sine qua non datur laesio, per se , in contractibus et ςrgo manisi sum est, nimis, iterumq; nimis vitiosiam esse hoc eam-bium, cum, per se magis laedat, quam faciat i Ilud scenus , quod legislatoses gentiles velut improbudamnauerunt: non est ergo, quod de sensores h rum cambiorum quaerant suis, libere dicam,emi lationibus, hoc cambium defendere, quasi quod sit contractus fauore dignus,cis absonum sit, imet Christianos a Christianis exercera libere, contra Dum magis graue eos nore, quod legislatorex gentiles,velut improbum, infamiae sordibus nota uerunt a quae erit inter Catholicos , dc haereticos in materia scenoris differentia , si contractiis a mittimus iis grauiores , quos in haeret cis, velut usurarios damnamus e Huc spectant verba D. N. quae dixit gloriosissiniae Sanctae Matri Teresiae , ut ipsumet recenset in sua vita c. or I mirifideli, δὴ sistula, hamnodasar horapiaehemini, es contraris diquello, cia Uberentifumo: Considerent cordati,
ac phi viri, quantum deroget decori S. M. E. pota
haereticos , hinc arripere occasionem exprobra
di nobis, quod foenus verbis quidem damnemus,
re autem ipsa exerceamus scenus magis acerbit,
quam illud sit, 'uod gentiles velut improbum damnauerunt insunis nota: facilIimos autem esint teticos in arripiendis occasionibus calumnis
Dices deniq; saepissime accidere, ut magis ex
54쪽
Antonij Merendar I. C. de Cambio Nundinali. Cap. II. 39
q irri mus, quam per contractum licitiam . Nugaris; non ne ei tiragis expedivisset, per se , ex na tuo iusto eam habere pecuniam , quam ex mutuo, surario e Ne vero hac in re haereas, aduerienduest, duas esse quaeltiones diuersas , an expediat magis, pecuniam quaerere a sceneratore , aut ab emptore, vel conductore retu suarum, ut caeteros praeterea licitos contractus , conflandae huiuImodi pecuniae idoneos: An vero expediat magiri consepere ad modum acquirendi pecuniam alienam licitum, an ad illicitum , si non contingit.
re ipsa, diuersitas circa obligationem eam rest Druendit Prima quaestio pendet ex circuos tantiss, per quas fieri potest, ut expediat Petro id, quod obeliet Seior Secunda vero dependet ex subitantia negotii gesti, elim ex utroq; eadem oriatur prorsus obligatio: Cum itaq; semper, his terminis retentis, expediat magis , inire eum contra
ctum, in quo magis conseruatur aequalitas , quam eum, in quo minus conseruatur, quia hic magis laedit, quam ille ; impossibile est, ut in his termis nis , per se , magis expediar, inire conuentionem sceneralitiam, quam eam , quae iusta cst i quia illa semper offendit aequalitatem , di per hoc semper
laedit; cum tamen conuentio iusta, per se, non is Adat, cum aequalitatem conseruet, sit non absolutei
saltem intra latitudinem iussi precii. O Haec autem applicando calui nostro , si cam
oti constituto certo foenorGlatenti tamen, mutuauerit eam pecuniam, quam sub cambu nomine dare volebat, cum promissione restituendi irisam eo mei tempore , quo recambium esset soluendum, nulla utiq; diuersitas, te ipsa , existite parte mutuatarii; quia acceptari litteras, soluiqὶ in nundinis cambium, nulla ex partem leuiorem reddit suam conditionem , & consequenter est
elatu , quod si scenus illud erit quale ea accessi
ni pecuniae, quae adiicitur ex cambio, δι recam
bio, pecuniae, quam a camplare accepit, per se
erit omnino utilius et , contrahere mu uum
seneralitium, quam cambram; quia tantundem soluit pro scenore, liberatur autem ab Obligati ne soluendi mercedem, quam appellant la prouι- sone, de a rigidissimo modo cogendi debitores ex causa cambimuin i poteritq; constituere tempus restituendae pecumae accepti sibi magis opporiu-num, quod in cana s non accidit ,cum habeant eorum foliationes tempora determinata. cs Ne dicas autem, hinc sequi, melius este, per mittere libere usuras moderatas aquam retinere
usum cambiorum r aliud esum est . quaerere , quid tonueniat singulis personis, per se consideratis; equid congruat decori ,3e puritati fidei Catholicae, de populorum necessitatibus, in uniuersum consi
6s Quoniam vero in hunc locum incidi, piaculuesset, praeterire modum eurdentem , quo in singulis populis possent priuati habere commodita tem acquirendi pecunias , suis temporibus necessarias ainq; vlla prorsus suspicione foenoris. Sin populi vini; habent consilium proprium, nisi pusilli sint , Fc alterius populi membra pusilla: ad consiliu publicu vero speciat, curare ea, quae utiliatatem populi respiciunt: Cum itaq; experientia doceat, multos pati magnam dis scultatem in reis
Ierielida pecunia, quam desiderant Montes. inpietatis modica tribuere solent pecuniam) ut a
congruit muneri consilii publici, obtenta a Praelide Prouinciae, vel Principe licentia, ea compar re pecuniarum quantitatem, qua populus md get,& ipsam distribuere inter indigentus, idonei, tammen interuenientibus cautionibus.
67 Huiusmodi autem licetia utiq; no denegabitur,
si nulla interuenerit imprii detre,aut scenoris notae Hoc vero euidenter accidet, ii consilium publicuolscium constituerit cuni alit horitate vendendi
annuos reditus constitutos super reditibus pubi cis , qui nunquam deficiunt; ut pecuniam inde conflatam illis distribuat,q ii iipsam postulauerint, oblatis idoneis fidenissoribus, cum obligatione soluendi Prouentiani annuum huiusmodi censuum pro rata sua,& aliquid an pluis, hoc est ratam partem sumptuum ovicii arbitrio boni viri determinatam: Cum enim ossicium nullam percipiat ex hoc utilitatem,& munus suum sit, consare pec niam necessariam usibus populi, nihil est, quod radargui possit, cum milia ei supersit certior ratio nummos comparandi: certior inquam , quia deinpositas accipere pecunias, eodem sumptu grauabit ossiciunt gratis enim non sunt depositum pecuniarum qu titatem necessariam usibus populi ad imiturq. Omnis occaso scenoris ex parte eorti, qui pecuniam ossicio sunt tradituri. Moderatiminus autem erit sumptus accipientium pecuniam ab huiusmodi ossicio, quia eiu es libentius ab eo annuos reditus ement reddentes quinq; scutos in singula centena scutorum , quam a priuatis inasumma multo maiori; ob tacilitatem exige di annuos prouentus , vendendiq: reditus suos pro eo precio, quo eos emerunt: Si autem dixeris id uon esse in usu,replicabo,non tam quaerendum
este quid fuerit sactiim, quam, an id fieri debuerit; Hoc autem fuit introductum Florentiae a Ct risissimo Cosmo II. Magno Duce semper mem
rando ob miratas eius virtutes; persuadente ipsi id celeberrimo, ac pi ssimo verbi Diuini conci natore P. Franc sco de Nigris Capuccino Genue si, qui no minus pie, a docte ex suggestu damnabat cambia e laricorsa, non autem cambia iusta,licet nonnulli eum obliquo sermone notaueruit, quasi quod damnaret indistincte usum ca-biorum
68 Expendamus nune ea, quae Raphael scripsit in
disput. I. quaest. I 3.nnm. Ios. cum sequentibus pro 'lutione argumenti , circa quod versamur et Primo autem loco ait, usuram vetitam esse iuro diu mo, cambium autem non esse vetituti in proinde non posse argui ab usura ad cambium nec per oesis, ait ipse , concludit .n. deductum in Orsino aratiotubuo Elatu per Doctores, quibin asserimi pro bitam es usuram de quibus non habeo dia tam his verbis Raphael clare significat, se putare, usuram vetitam esse iure Diuino positivo, quod repugnat sententiae D. Thomae et t. q. 78. artic. l. In corpore,ubi euidenti ratione comprobat, usuram mala esse per se,& cum eo concordant DD. frequentissmis calculis, ut liquet ex decis siri. p. s. rectu. D. de Salas de usuris dubio 3IM
55쪽
O Antonii Merendae I. C. de Cambio Nundinali. Cap. u.
proportionent , ut docet Aria. lib.
mutui certe est, ut resticitatur tantundem, non auditem plus, quam acceperit; ergo ex n-tura contractus mutui deduci non potest, ut pro eo usura solvitur: haeq; de causa iuris ciuilis authores prosuris non concessςrunt astionem ex mutuo . sed αύ ecindictionςm,ut ostendi supra lib. I 3. a Drusi δέ seq.: Ergo opus est, ut speciali conuen' oni id tribuatur εἰ proinde videndum est, gnia, ςxistat materia capax huius conuentionis circumscribimus enim donandi animum quod M. atem mutuans concedat pi usum suae pecuniκ non potest allegari , si nsidereturus postremo diram, quia transatio domini, secum trahit huiusmodi usum , ut euidenter probat D. Thomas. N ςsin ergo Ost , ut materia huius pactionis
consistat in compensatione voluntatis annuanti S, priuandi se dominio suae pecuniae , vel rei, ut in
mutuatariu ea transferat: Cum vero haec voluntas
habeat pro sine ipsaniet traditionem pecuniae, vel rei mutuatae, utiq; non potest plus mereri, qua ipsa traditio mereatur ; propter quod enim unumquodq; tale est , & illud misis: Cum itaq; traditio i a. secundum iustitit regulas non possit obligare ad restituendum plia iram accepit; col liquens est, quod beneficentiae consideratio, quae clun induxit ad traditionem, non possit este materia capax maioris obi gationis, qua sit ipsam et traditio: propteream tollitur id,quod dicitur, porteram non mutuare , ergo deliberatio mutuandi meretur aliquam recompensationemr nam delia heratio mutuandi non consideratur propter se ,
sed propter ipsam traditionem,& ideo no potest esse capax maioris obi gationis, quam sit ipsa tra, ditio
Io Et per hoe tollitur id, quod dicitur . priuare sinre, ut 3cquirat actionem ad tantundem iecuperandum, esse quid , per sie, τstimabile a & proinde
mereri potest compensationem: nam traditio rei mutuatae id inducit per se, di ideo non sunt se paranta ea , quae lunt coniuncta et Ut vero planiusio intelligas considera, mutuum simplex esse illud quod secum non trahit damnum , aut lucri amis. sionem tunc enim admittimus,mutuantem pos
se plus accipere, quam dederit, ut scilicet indemnis conseruetur , ut intelliges ex iis , quae scripsi supra lib. I 3. c. s. nu. 39. cum seqq. ω proinde male disjur , tuus valere rem, quam actionem ad ea undem conseqisendum, quia ex retention re iam ita suum non suisset auctum patrimoniu. directis aut indirecth . licet autem, per scisit aesti mille precio, priuare se iacultate exercendi posmiam suam ; per 3ccidens vero non est taleo Quando stilicet hae ficultas non erat deducen, A ad actum: Tanto mis it bene, che - νον , quantas minabenis mea. Exemptu vero eius , qui suum Praedium incultum relinquit intuitu commodi al, terius, habet diuersam rationem , quia potest damre alteri ipsum coIendum cum ita utilitate, etiam' si ipse non valeat ipsum eolete i distinguendum ergo est inter eum, qui interim verisimiliter usu rus est re mutuata,& eum, qui non est ea interim usurus: respectu primi est uerum, pluris ualere, em , quam actionem ; at respectu secundi non est
perio , si nulla sit dubitatio probabilis recuppia
dε rei suae suo tempore ; quia commutatio huiu-
.smodi acquirit, coseruat, aut auget beneuolentia mutilarari; absq; damno, vel lucri amissione, quae digna est, ut aliquo incommodo, fortasse euentum in recuperatione rei mutuatae perquiratur; Dis eamus ergo, societas humana sie comparata est, ut mutuis oraciis homines inuicem se coniungant, utq; alter altarius onera subeat: ergo necesse suit, inuenire aliquos modos,quibus, abiq; diminuti ne pati imonii, consuleremus ex rebus nostris eorum lcmporibus, quos putamus expedire, habere benevolos; hi autem suerunt commodatum,
precarium , & mutuum: quod ergo dixit D. N. mutuum date, nihil inde si erantes, deduxit ex ea causa, ob quam mutuum fuit inuentum: di proi sipulari usuram corrumpit finem , ob quem fuit
inductum mutuum , & consequenter iniuste fit, quia essentia actuum moraliu pendet ex proprio eorum fine, ut ostendi supra lidi 3. e. I .nu. I . cum seq. ι hom; accidere videmus in commodato.
quod desinit esse tale, si aliquid detur velut debis
tum a commodat/rio , de per hoc iransit in co tractum introductum, ut liberaliter usum rerum nostrarum amicis concedamus l. s. L num videndum s. com. mod. t idem
accidit deposito ut in I. i. s. si quis seruum
mandati. 171 Non potest autem transire in casu nostro eo
uentio in alium contractum , quia res traditas no iure transit in mutuatarium, & proinde circa usum eius, prout in commodato accidit,non potest interuenire oblignio soluendi mercedem, vuprobat D. Thomas: numeratio autem, vel traditio rei no continet eam operarum pretrationem,
quae digna sit mercede, de per hoe non potest
transire in contractum locationis , ut accidit de posito , & m3ndato interueniente mercedo rconsequenter omnino remanet mutuum , quod
impedit valere promissionem soluendi usuras, curius fini id repugnet: sicut enim merces impedit introduci commodati , depositum, ac manda. tum,quia fuerunt introducta ossicii praestandi gratia, ita mutuum impedit introduci obligationem solii edi aliquid ultra sortem pro vis pecuniae mu ruatae,quoniam fuit introdubo,ut per ipsum exerceamus beneficentiam: remaneterso progictio vhirarum absq; materia capace obligationis, di consequenter non est apta , veram auroducertio ,
7 secundo respondet Raphael nu. I Io. mutua tem sub usuris habere pro fine luctum, οὐ conse
quenter damnum mutuataria, quia lucrum pasci. tur ex damno illiu&r cum itaq; nulla alia rationa bilis utilitas compenset huiusmodi damnum,mς rito, inquit, vettam es dare mutuum sub usuris d πη-αψ viuem,qpermitti ris eambio , psiae Mi modi contractu emanant illa utilitates, quas is
sunt verba Raphaelis , quae sagnifixant elare eius sententiam, quod cambi de quitas agimus, indigeant dissimulatione; quia
nempe sunt, per se, malax Cum vero mercarum
satisnat planissime per cambia libera ι quibusn usibus publiicis deseruiunt cambia contari si
qm: omnes latentur,este aptissima iis operiendi
56쪽
Antonii Merendar I. C. de Cambio Nundinali. Cap. II.
lata saeie exercerenturi gratis ergo d icitur , utilia esse haec cambia , cum sint per se dam nosa , licet Per accidens Hilitatem afferre possint , quod etiaaccidit venenis,& caeteris rebus malis: non est tamen praetereundum, quod Nauarrus in fine consis a. titi de usuris sic scribite Nossatustilar, quare ea ficta es dicantur relinquere artem mercaturae proptergrtem camp*Nam , neq; quo fine , Cr qua rasme , vel qua necessu republica, vel particidaσι utilitare proximi id facta,membrantur mereri interesse lucri cessen. tis , adeas eundem Raphaelem in locis allegatis in c. anteced. nu. 7s: & disp. q. I I. nu. Ao. ubi
de hoe suo contra lixe scribit; Ut enim valdi
timeo, ne cum Magnasibus non modo, O viris Princiapibus, sed etiam eum reliquis , cor etiam mercatorribus
ipsis PLEI UNO E praetextu eambit inqui
mos eo tactus celibrari, O omni reprahensi e do: ssimos. 3 Tertia responsio proponitura Raphaele n. I t rceum seq. quod ideo usura damnatur , quia ex re sterili, prout est pecunia,qu ritur fructus: E co
tra autem in eam bio fit que uus, quia lucrum re ullat ex ipso corpore scuti marcharam, in quo siculo no est separabilis sors aluere,quod tunc apparet, c&msta ε
tus marchara .preuia illa conuentione quod modo pantritaec autem esse mera verba, ostendi in c. antec
denti n. 78. & seq.: in proposito autem quaero ab eo , quomodo fieri possit, ut allegatus partus scutorum di marche sit eonueniens iustitiae regulis, si
partus scutorum argenteorum, ac aureorum, etiati interuenerit conuentio, sit illegitimus & min rem contineat in histitiam , quia minus Iaedit de
hi totem e hoc est illud, qt explicandum est ei,
qui soluere velit arg. de quo a*imus a quod non .
praestitit Raphael, aut alius ἱ in serum praeliis
Cum autem de sensores cambii conti ricor' p tis Isinum sundamentum constituant in capitulis Bononiensibiis approbatis a Pio V. opus est diligenter ostendere, id fieri non posse r Hoe autem ut sapere possim facile , exponam huius cambi, originem , quam recenset naccia de cambi, LI. q. s. nu. 8s . g. s. glossa I. nu. 69; inuentum sei Iaeet suisse hoe cambium ad occurrendum distia
cultati , quae praeter intentionem occumstet et ,
qui scripsit litteras camb sbluendi in nundiianis ἔ ut scilicet campsor cui nocet , omitti s
liationem eam bii, possit facilius sibi consule Oper hoc cambium r Rem declaro , Iasininum
olim erat emporium amplissimum , it hac merca. tores merces suas mittebant i cum vero saepius maiorem pecuniarum summa in mercibus emendis erogauissent, quam congrueret suae negoti tioni, indigebant pecunia numerata pro transmittendis ipsis ad Cluuitate Liagdimen em r adibant
ergo campsorem, cui erant noti,eiq; dicebat,quis multas fuit eo merces, quas mitto Lugdunum , ibi eas venditurus , si tu velles commutare ce nruaureos ex i)s, quos praesentes habes, cum centu, puta, & quinq; eorum aureoru hoc exemplo utor ad euitandas aequivocationes quos Lugdunico staturus sum ex venditione mearum merciunia hunc contractum tecum inibo: Ille autem sciens Lugduni non esse de suturam occasionem exet cendi tunc teporis per simile contractu pecunia, ei assentitur,perficitq; contractum: Veniente a
tem tempore solutionis, si mercato non soluebat
Cambium, quia non potuit vendere uacri es , vel quia putauit, sibi magis expedire pec uma erogare in emptionem mercium ἔ utiq; nece sic elat, re In componere cum campsore, vel eius militorer ille
aute ostendebat,esse occasior E parat a permutandi cum questu huiusnodi pecuniam cum alia ex stenti in propria patriae Mercator autem ei replicabat , accipias pecuniam sub cambiis pro Ciuitate N. ad quam meas mitto merces , ego autecurabo , ne aliquid detrimenti inde sentias r hoc autem facto, viriq; consulebatur; nam mercatori magis id expediebat, quam parare Lugduni pe-euniam i Cum vero interdum accideret,eampsorem habere pecunias destinatas alis cambiis, stealloquebatur mercatorem, non ne facit us est, me conuertere in hanc causam pecuniam , quam destinaueram conuertere in hunc vel illum usum , situ promittas mihi, eam cum questu , quem iacturus eram, soluere in hoe vel illo loco e Mercatoe autem , re considerata , cum nultim , per hoc sentiret damnum, ei assentiebat, caepit' appellari hoe genus commercii cambium conti ricorsa, quia scilicet eampsor poterat confugere ad pi Prias pecunias , ut supteret desectum solutionis cambis. 7s Hactenus hoc commercium expers viiij erat; experiant deinde mali campsores cogitare, in sua potestate esse, dicere mercatori, se habere paratas
occasiones ext rcendi suas pecunias in illis negociis, quae vere paratae non erante de hoc aute me catores non erant solliciti, quia campsores ite reproponebant, ut non esset ipsis id damnosum: caeperunt ergo indistincte mali eampsores, deficientibus sollicionibus cambioriam , ad proprias Pecunias confugere , ut defectum huiusmodimplerente Scriptores autem de hoc cambio a
gentes, etiam si animaduerterent, mendacia interuenire , ea tamen tollerabant, quia non redundabant in damnum mercatorum , quibus
nihil referebat ,hoe veI illo modo satisfacere cana psoribus, dumodo idem effectus oriretur r quod imprudenter, & contra iuris principia fuit admisi
sum, cum in materia usurarum mala sit ratiocinatio, hoc non nocet debitori , ergo potes ded ei in conuentionemrad introducendam enim usu ram formalem, satis est, per modum debiti aliquid ultra soletetis expectare,etiam si non laedatur altera pars , ut intelliges ex receptis doctrinis , de quibus supra lib. s. c. 13. nu. 3 7. & 3 8. 76 Cum autem abyssus abyssum invocet invoco catliarctarum suarum , mali camplares siccaeperuiit ratiocinari; si campsori licet ex propriis pecuniis soluere sibi cambium illud, quod ean biens tenebatur soluere ex suis pecunijs, cur non Iicebit mihi , mandare meo institori , ut sibi ipsi soluat ,
etiam si non interueniat pecunia, illud cambium, quod mihi soluendum esset ex pecunia cambientis e hoc certe eius non refert, cum non sit magis ei damnolum, sic satisfieri litteris cambis, quam esset, me ob delectum solutionis, accipere pecunias per cambia ala alio campsore: cumq; non deessent qui hanc admitterent ratiocinationem, cani plores inueneriant eam can. biendi rationem
in nundanis, quae hod e usitata est, & grauiores eaequam Pius V. daamauit in sua constitutione, ve
57쪽
Antonii Mercidae Coa tr. Iur. Lib. 24. Cap. XLIII. '
ue desia r esse Intrante a mede a Dante. Uenuisu termise dei pagamem ι Agenu , ebe presentariis persona ct Danete, formata fieritima, e sedebitore Pistro di Foditire 7s . Iura discuti mille , e credi Dred esse Danae detis. Hi estingue it e ro di Gemo u Dai trana nessa seruente Fera E so de scutι Ioa o. eambiati, eri monose medesinetire so ἐα da debito a Dante, es p. esu rimetrem leti di eam . 8o Congregatio autem post longas disputationes sie re minit . Iuu es conside o primo casu emposito in memoriati exhibito sanctissinio D. nom ne Dei p. Gemiae inmaeria ca--- ; Domini re suerunt, nonsubsistere , ve exponitur propriissimo autem PP. iuxeritne , hoc cambium non sistere; quia in eo non reperitur substantia cambii , &consequenter non p*est subsistere velut eam bimin eo enim omnia militant , quae proposui contra eam a Galaricorsa: Non dubitauit tamen Raphae t m p eeomenis dicts tertia disputationisnu. 3 8cseq. si cisione huius casus a Congregatione edita haec scriberet PerreJongum adpri. inum modum, non subsinere ut ponitur, daemnari quia frequentissimum, docti is, resim Varusn .ris approbatum e luinius modum, sed non doceri, qua expua te labes pisumas, ut adhibito Quiri remedio. adeo neces isse tractus, suo rura ipsa Regnorum co- seruantur, licium exerceri, tamen hoc ipsum p pulabarapetitiones primo loco noctuari sua porrectae Quantum afiectus sit Raphael usitatis cambiendi modis , ut intelligant probabilium opinionum venatores, per partes est haec examinada querela . Primo dicit, hoe eambium esse isequentissimum et hinc autem intelligant docti , ac pii viri, quantum usui confidendum sie , cum hic cambiendi modus apertissime rarens fundamentis necesIaris ad e stituenda cambia realia , stequentissimo vis receptus fuerit. Secundo dicit , hunc modum candi biendi fisisse approbatum a doctissimisae religio sissimis viris ; cur autem nulla saeta silerit ab eo mentio , eos tot, ac tantos habuisse contradictores , ut valia dubium esset , an tuti essent apua Deum, nullam video cauiam , praeter ardens ei
desiderium Oeeuitandi ea, qua dubia reddebanteambia usitatar audi serenisum Collegia serenis simae Reip. Genuensis Populina admonentia i ea scriptura , perquam euulgauit declarationea
dictae Congregationis, quam habeo Genuη impressam.
molae controuersis, cheMMeviano intum tu muria.
veritim a notitia di nati γ eras eduno pos ruolam finta celebratione de contrutti conforme ta domina tu suisibile olla s. Claesa Cattolica Aponolua Romana,Mmo ordinato, chemiae dati dreti ordini putri inimaerasta at Cur aute nesciamus sententiaru vari tatem, a viris doctis in huiusinodi disputationiblis allatari accepto serre debemus instituto Rapha lis non perquirendi diligenter , quid docti viri ante eum in propositis senserint clubitationibus, ut profitetiar in I. disput. q. t q. nu. 7. in fine. 82 Conqueritur tertio loco Raphael ,αPP. Con gregationis non doceri , qua ex parte labes proaeniat, vi adbibito silurumi remedio. a necessarius contrictus siciu posse exmerit verum facillimum erat cu cunq; viro docto , qui tamen assectatia non versa retur in hae materia,cognoscere , non esse hunc. Cambiendi modum capace medelae, cu eius vitia destritant substantiam veri cambia, ut large oste di supra a vi non immerito PP. Congregationis exilii mauerint, eum deduci nullo modo posse imira classem cambiorum realium , quod significanetissime expresserimi per illa verba nonsa inere, Ut
83 Quarto Raphael dicit, hune modum eambie
di esse contractum necessarium, cum tamen de eo paucissimi nominatim meminerint ex plurimis scriptoribus huius materiae a quod utiq; non accia disset,si hic praeeisus modus cambiendi valde umratus suisset: Quinto ait Raphael, per hunc eambiendi modum consereari iura Reseorum aqua
tamen in re vereor ne callide versetur, eum eam-bia, quae inelint eum S. M. pro comparanda P cunia ad exercitus uansmutenda, diuerso modo soleant inir
Non est autem praetereundum a quod retentis terminis dicti: modi cambiendi, oposita fuit haec dubitatio M.Ana si cambis sudetto Aesa --riar forma, nesu mos dintrodotiosassica rare eon nouo contratro, ossa limitare intreeo, eda una Frea aerestra non gaildamo reetam tanto pre cento, con conditisne ino, theseus Moreqondesse meno, fas mein Mellotae istam osor, cui Congregatio sie respondier Domini pariter emsseruia, subsistere, cum innitatu primo. 8s De hae autem responsione fie conqueritur Raphael nu. D ne attinesne quidem qMinionem prop sitam, non camineo , quod cominebatur m - quod si tradia at) sedeo raram in taxatione into esse, e qna ibi, qua taxatio et de m ad pribus repuis Dare liueris T G de quibus supra: Verum debebat animaduenere Raphael, exactionem interesese supponere existentiam earum circunstantiam, quae sunt necessaris,ne usura exerceatur sub nomine ilateresse, te quibus large disputaui b,9.c. I 3 ,& in proposito dixi in rapite sequenti; de quibus circunstantiis nulla prorsus fit mentio in hesinui di facti specie: & minde quaestio consistebat, an
determinatio accessionis pro cambio venturae, pollet reddere cambium illud iustum,quod per se est imust vita, si diminuetit accessionem huiusmodi insta modum usitatim inrisitem nundinis, qui,
58쪽
tionis negauerunt , quia usurae substantia non dependet ex quantitate , sed ex eo , quod speretur aliquid ex mutuo per modum debiti, nulla vero erat probab it is dubitatio , an id esset contra constitutionem Pιι V. quq agit de determinanda qualitate, at ias incerta; in hoc autem pacto agitur de diminuenda quantitate questus cambii , qui aliis certam habiturus erat ex decretis nundinaru determinationem ; de proinde cauedum est a Duar-
stinxit; quς tamen inter se apertimme discrepantradeas Card. de Lugo disput. 28. sect. R. nu. I IO. In hae autem specie euidens erat animus continuandi cambium , ut patet ex illis verbis , Aeda una fera assastra non ail denaro care. quod Omnino destruit substantia cambii,& introducit manifestum mutuum,ut ostendi in e .a cedenti nu.
. de seqq.as Exponamus nunc qnarium casum, mandato eiusdem Serenissimae Reipub. propositum S. D. N. Urbano octauo , qui his verbis expressus fuit. Gioanni in Hera da studi mille a Petro per Milano , O conmogono insime , ebe Pietro ne faecia ti tram ad Antonio , persona iasiinta, e di negocisa di credito ista deua cuti di Milano , at quale ambe Gor ne fa la ri- mesa. Antonio passa in Nilans laserutura vi quella partita in debito di Pietro, e credito di Gi mi ,stmosi mendo Putro tal debito con altra rimessa, o paga mento come purisbe fare, rotet tenella Flara si uem si suo cressito a Gio m , O il debito a Pistro , cr in sa
zm tanto per cento, con tonditione pero, chest it eambio
no: Eadem autem Cogregatio circa hunc cambiendi modu sic respondit, mhil in praedictis cassi, circulsantiis conιiseri, quὸ mi s licιtes praticinupcssu i Admiserunt PP. Congreuatiis is capaci ratem iustitiae in modo cambiendi, de huiusmodi circunilantiis: circa actum vero nihil determina iterunt, quia id deducendum est ex singularuni specierum circunstantiis.
37 Expendamus ergo per partes hunc cambiendi
modumr Primo occurrit locus solutionis, scilicet Mediolanum,quod,suapte natura , tribuit occasiones eampsoribus exercendi pecuniam numeratam . quam ibi habeant; Ac proinde potest credi, in dubio, campsorem habuisse animum, veibi solueretur cambium; in dubio inquam, quia secus esset, si concurrerent eae circunflantiae , quae existunt in primo casu , qtiae clares significant, actusa isse, ut sequeretur recambium; quia scilicet sui eactum ut contraheretur recambium , & non sitie
significata debitori persona, cui solutio cabii erat facienda; de hoc enim non fit mentio in iacti specie . Non est eiso hoc applicandum illis cam biis, quae soIuenda sunt in iis nundinis , in quibu*rarae admodum sunt occasiones exercendi pec Iliam nurneratam: potentia enim huiusmodi raro suum habens effectiim non est alleganda ad constituendam regulam l. s . eum seq. de legib. l. tria
obscuris de reg. tuta nati;s, de quibus supta Seclida circunstantia deducitur ex illis vobis,
non es linguendo Meetro Dd debito con astra rimem δpsiamento, come porrebbe,quq significant, Petrum , qui accipit mille scutos per cabiu, habuisse eredito inferat qui enim eo carent, non possunt sacereri e . Haec autem circunstantia ponit fund mentum opinionis in camptare , quod cambium sit soluendum Mediolani, quod remouetur, dum campsor scit, eam bientem non habere exedito in loco destinato solutioni cambij, nisi ex specialiabus circunstat itin apparuerit, extitisse idoneam causam ex parte campsoris, credendi, cairbiente
facile habiturum esse in loco destinatae solutionis pecuniam necessariam soluendo eambior In his ergo terminis existere potest fundamentum iusticambii: an vero existat in casibus, quos premaninibus habes, ex eorum deducas circunstanti siquod si ipsae persuaserint, eam bium sicinnitum fuisse, visoIueretur in loco destinarae solutionis, recta assirmabis, ex sentctia horum PP., cambium huiusmodi habere sundamentum cambi omnia realium di sin autem circunstantiae aliud suaserint, ne id am es , quia responsum Congregationis , ut ad monui , agit de capacitate iusti cambit, non aute de existetia iusti cabu, ob desectu scilicet voluntatis cambia ineuntium, ut aute leuissime hane cireunstantiam accipiamus, supponit,adfuisse occasionem verisimilem credendis camplarium linbuita spem dio rimesia ad Civitatem Mediolani
pecuniae necetiariae solutio ira cambit . 89 Tertia circunstantia deducitur ex illis verbis, Gisanra chic elicam pshro pro rete a Paetro, chera Antonio in aniano compita la sua Datiar de hoe sis stra actum fuisset, si ex pecuniues campsotis solutio facienda esset, aut per eum modum soluendi eambia, qui non subiicit ulli periculo institorem, aut x sponsalem sibi ipsi soluentem cambium, de quo di xi supra nu. 1 2 , Ic 3 ι; quia huiusmodi modus periculo vacuus,non desiderat specialem promisitionem, quod is,cui iniungitur solutio cambit, sitis luturus ipsum: ergo agebatur de solutione sic facienda ab Alitonio, ut vera esset solutio: quod, per se , sufficit pro sundamento iusti cambii l. soluendo ff. de negotiis gestis : huiusmodi a xem promissionem ideo eampsarius desiderati it , ne Antonius sitas reiiceret literas, quia dedecus id affert negotiatoribus: Duobus modis autem campsor potest enicere, ut Antonius approbet lirixeras cambit, per se, ac per alium: in pruno casus
approbatis literis eambij ab Antonio, si campsot postulauerit ab eo summam in ipsis descriptam, poterit ab eo repelli per exceptionem , dolo p tis , quod actione madati mihi statim restitii rus N proinde camplar nulla utilitat ex a 'probatione huiusmodi literarunim consequenter non potest per ipsam mi hici vera solutio, eum
Per eam melior per se , non reddatur codillo creditoris;secudo auesinodo potest id fieri per altu; si scilicet eabsor rogauerit alique , ut mandet Amtonio , quoia appro thteras cambij: tunc enim cammor poterit agere eontra Antonium, em soluente cambium, per elo utilis erit cam- psori, licet Antonio at intra mandantem s amplar teneatur acti mdati, conserua fine damno eum , o adauit sibi , ut approbam si rastructi,quia hoc non e it, quin
sis Antonij Merendae Contr. Iur. Lib. 26. Cap. X LIII.
59쪽
An tonii Merendae Contr. Iur. Lib. 24. Cap. XLIII set
solutio ea ij ab Antonio facta per se , no in te
utilis campis tir Dum autem P P. Congregationis dixerunt, posse licite iniri eambitim secundu hanc
circunstantiam,respexerunt , ut admonui,zapacitatem iustitiae; N proinde no debes ex huiusmodi responso colligere, indi stincte esse admittenducambium,in quo camplar essecerit,ut is,ad quem diriguntur literae cambit,eas approbet, sed eo demum casu , quo id factam fuerit iuxta suam capa citatem, hoc est secundum modum , quem e posui
sto Explicatis istimetis sententiae a Doctoribus
huius materiae approbatae, examinanda sunt diligentissime il la, quae nonnulli recentes scriptores aduersus eam proposuere,ut pii e prudentes viri intelligant,quam negligenter,absit verbo inuidia, an re tanti momenti se se gesserint; prudentes inquam viri,& pii; eos enim qui in constituenda
λbabili opinione nihil aliud quaerunt , quam an
eam aliqui Doctores sequantur ex iis recentibu& scriptoribus, qui versantur per manus Doctorum virorum, non ali uor; quia caeci sunt, duces. caecoru,'merito luspecti simulatae pietatis: quasi te enim audes appellare probabilem eam lea Lentias quam ignoras,sicisos defendere assert
res, ut digni fini,quos docti, ae pij viri sequantur 'ignorant autem, dubio procul,li non fuerint per scrutati ea, quae receptae sententiae defensores pro ipsa afferunt, & quibus rationibus Doctores ei aduersantes, suam firment sententiam, contrariisq; atisfaciat rationibus. Quod vero aliquis scriptor appellet eam probabilem, apud pruuentes ac pios viros sufficere non debet, nisi appareat, eum diligenter versatum suisse in expendendix aut ritatibus, ac rationibus utriusq; lententiae a. suis enim ignorat , eos, qui suis lucubrationi x student, existimationem acquirere grande , sol
te, facile id obtinere approbando plerunq; benis gnas, ut ipsi appellant,opiniones λ & per hoc faei las sunt in pronunciando super probabilitate opsenionu benignaruael si in ipsis expendendis negligenter versati fuerint'. ut eoru scripta demonstrat .sI Primo loco examinabo id, quod scribit Macci a S. 6. nu. 2s r In eo autem totus est, ut ostendat, per fictionem introductum fuisse , vi creditor repraesentet debitorem, in soluit sibi ipsi cambiudiverum labitur maniis ste; cum enim debitor ina de tereditori,ut sibi ipsi soluat, non est opus confugere ad fictionem,cum nulla adsit repugnantia ut creditor possit aliquid facere, velut procurator fiat debitoris, etiam si id sibi proficuum sit; aequia uocauit ergo manifeste Scaccia,confundendo deis sectum materiae necessariae verae solutioni, & de fectum perionarum, quae necessariae sunt ad perficiendam istutionem e in eundem errore in incidit Gastus de et edito c. a. tit. 7. num. I 392. dc seqq. num. I 48. & seqq. cum de more, sequatur vestigia Scacciae.
92 Notandum autem est valde id, quod scripsit
ctus bases , seu fundamenta suntlicta ita neces vin en m mma. quae stuperadificantur, sint etiam sim . super fictis stare ponderosa nequireret nihil enim signi-4 ficantius afferri poterat ad exprimenda ad viuum ingentem hanc machinam cambit con laricorsa.
93 Raphael disput. 3. q. T. n. I9. cum seqq. alta
laborat, ut probet, interuenire posse veram sol tionem cambis, dum fit ab ipsom et eam polare, vel institore ex eius pecunia , omissa tamen me
tione , quod id repugnet sensui scriptorum huius materiae, ut nempe facilius suas posset persuadere opiniones aperte recedentes a receptis doctrinis summa autem eius doctrins hic es, quod finguntur duae personae in persona eiusdem cam oris, alia est illa, quae existebat Genuae dum ccintlaxit
Cmbium, alia est, quae in nundinis contrahit re-
cambium; hocq; inductum fuisse exemplo illius iuris,quod legimus in l. habebat i 3.de institaα ade institore scilicet duabus negociationibus prPposito , qui pro duplici persona suscipitur, ne
gestum contemplatione unius negotiationis , diacatui gestum rei pectu alterius di quod nihil habet fictionis, du .n. eadem persona plura exercet minnera , naturaliter,& simpliciter re accepta, indu eitur distnctio actuum; quia exprime odo, vel tacite agendo aliquid quo ad unam negotiationem, euidenter excluditur consideratio alterius negotiationis, cu materiae sint separabiles: persona in. consideratur secundum munus. quod gerit L non autem absolute: dc eonsequenter non conuenit nostro casui, in quo Petrus di Gem a considcratur in nundanis sub eadem formalitate, hoc est tanquam dominus eiusdem negotiationis;& proinde male dicituricile negotia distincta,cum cambium Genire initu fuerit , ut in nundinis solueretur; &consequenter illud ius, quod habebat Genue. ianundini retinet sub ea dum formalitate, qu a nulla contigit nouatio circa ipsum: & per hoe dis. tinguitur hic casus ab eo, in quo quis confideratur uti locius aliquid faciens circa res proprias; tunc enim mutatur consideratio socinalitatis, & per
hoc effectus; quod nullo modo contingit in casa
nostro, cum ideo eat ad nundinas, ut ad suam
deducat persereonem ea cambia, quae missit G
iustit. & iure tit. de cambiis quaest. . arti c. . contr. xi. ex professo hoc examinantis: is autem nu. l.
incipit exponere suam sententiam dicendo , messem, doctiorem audire, qua propriam nos e sita
tremiam: optar m etiam, quod mereatores siecurius Q
rentio ab hoc genere cambi' abstinerent: Ex quo itis teligent ii , qui adeo facile approbant hoc cambium, a a temerarii sint; tantae enim doctrinae, &subtilitatis Doctor filii Salon, ut perpauci sint
commerciorum explanatores, qui cum eo, ii nomine, possint comparari; deinde ait. Caeterum quia hie cambiendi modus adeo inolauit, nec mei muneris est , aut mearum virium sit, illud, oesi maxim8 periculosium turicem , vel prohibere , - mercatorum animos ab illa auertere , quid de illoscimam, explicare nongraualor: Itaque possumus ex eius sententia dicere, qui amat periculum perIbie in eo, sed ille, qui perseuerat in exercendo hoc cambio, amat comercium , per se maxime per culosum, ergo amat periculum; ergo peribit in ipso: possumus, etia sic argumentari, Pius V. insu1 constitutior profitetur, sese adimere,quantum potuit occasiones scenerandi sub colo te cairbiorum; ergo sus tulit hoc genux cambii, quia osseti maximam occasionem scenerandii hinc enim oritur eius periculum
60쪽
s fi Antonil serendae contri Iur. Lib. 1 . cap. XLI IL
9 Sententiam autem sivini sic exponit , Issi satis periculosum esse, occasionein maximam
faenerarissi gerre, neminem exissimo dubitare i assi, te tamen,σ omnimo damnandum csicut aliauos video Deere non censeo, saltem ego non ita facile auderenta,mmmd si non exerceasuir cum flavere , aut viro d n gotiis omnino ilens, sed eum alijs mercatoribus, sanuarebas,sia Iges non habeant pecunias , vel cred
tinnis Leo illi emisio destinaso, habe a tamen in aliis heis, ad pia patest illivssolutio deinde simoes remittit Cum veto Salon adeo limitate suam propola rit approbationem huius eambii, cur proponis
eum simpliciter, velut approbatorem huiusmodi Cambiit 96 Exponit deinde eausam suae opinionis i m iusmodi nanque eambirim,ridetur,ut plurimam ad bonum commune pertinere,eum experientia teste,innumera n
gotia, ct commercia , Rei' maximὰ necessariau oeg nere eambiendi sublato, celsarent omnino. Non quod propter bonum commune sit aliquis emtractus ini Pusa tuendua, sed quia in re dubia, er qua probabiliter potes defendi, maxima sit boni eom. σω p. habenda
ratio: Uerum eum deceperiant campsores, realia enim eambia omnibus negotiis expediendis sunficere,praeteritorum saeculorum experientia ostedit, hoc namq; genus cambij esse valde recens te- satur ipse mei Salon num. q. vers. hoc genus cambij. Imo dico, hoc genus cambii nulli generi co. mercia deseruire, quia virtute horum cambiorun vix unquam soluitur pecunia numerata in loco destinatae solutionis, R ideo per ipsum non augetui, vel diminuitur abundantia pecuniae.
ς7 Ait deinde Salon , mibi ergo satis probabilis vide.
tur sententia eorum, qui hunc modum cambu 2 verum modum censient. Primo propter rationem avi naturitur,
etenim si potest ea sor titeras dare ad proprium facto.
rem,qu- ex pecunia , vel alterius fastor ille cani. Dum asino ea fore collarum perfluat, cur nontice, bit eidem eam ori ocere , ut ex sua propria pecunia illud similare perstiluarare Ucrum rationem diuersitatis claris verbis proponit idem Salon in controuersia anteced. col. in respons. ad primu ar dum ait , ad confirmationem dico, millum esse in om- .modum,ut campsior, qui pecimia Valentia consiertio se
ras stinum quesse fideiussorem factori sio exffienti Ne tria :si quidem comet se infideiussor sibi ipse, 'pecunia, quam jom Uulantiae confert; esset profecto Id,
mentum; nullus enim sibi ipse diluo ,lat Admissor eonstitui poteIssi es in hoc genere contractus solum conpliam seipsum in fideiusso; , ex quo factor inius soluet
Metina pro ea suario i Hoc eit enim illud, quod docent receptae sententiae auimores ; deficer scilicet materiam solutionis, cum ex pecunia propria ca soris vera solutio, ipsi iis fauoreis . heri non possit, ut bene explicat Salon in expositione primi fundamenti sententiae receptae: eui considerationi nullam affert responsionem, dum
proponit fundamenta suae opinionis ex sententia aliorum,& sit etiam si enim col. Io. latissime vel, setur in explicanda ratione, qua institor eampis, ris duas repraesentet personas, scilicet debitoris, de ereditoris, dissimulat tame disticultatis sunda mentum,in eo positum, quod mandato campis. tis sibi soluit tanquam eius procuratori pecunias,
ipsiusmet campistis: quod est illud, quod expli. sandum est, cum impediat, veram fieri soluti nem,quia idem est, sic si ipsemet ereditor sibi sol
ueret ex pecuniis pleno iure aci se ipcciantibus: di proinde huiusmodi sententiae aiuliores deli Ddunx nos, dum proponunt velut quid exploratu, non mutari naturam contractus ex eo , quod so- Iucio fiat ex eiusdem cassoris bonia , modo verὰ fiat
iussolutio; hoc est enim quod iios negamus,& ipsi nec conati quideui suet unt ollendere, quoa odovera solutio fieri possit per nun erationem pecu niuam pleno iure ad se spectantium secutam suo mandato pro solutione can. bij, cum per ipsam nihil amplius acquirat, quam ante eam liaberet: 98 Secundum indamentum situm Salon his ex ponit verbis i regula eIIS laestra, quam omnes si amplectuntuν; υmm ct iroi eamluum esse illud, in
quo nec aliquidsumitur ratione temporis , nec sarius, arbitrio peritorum, in aliquo grauafur ; imgra
tiari aurem camporium per hoc genio sesunonis ampliusquamgrauaretur si ex pecunia inerrus Alueretiar cam bium retum AE: Verum deficit euidenter probatio minoris, quia non probauit, hoc in casu non summi aliquid ratione temporis ι quod tamen necesse est dicere, nisi ostendatur, adesse titulum iu sum, cuius virtute possimus. vltra id quod dedimus, aliquid ab eo expectare , qui nostram pecuniam accipit: Regula ergo Syli restri pertinet ad quaestionem , quale sit cambium , no autem ad quaestionem, an adsit verum cambium
in casu, de quo agitur, quod est illud , de quo nos
99 Cum vero acutissimi viri ingenium non qui sceret coactus exposuit veram causam, curi Ooeambium desienderet his uerbis , me in lianc sentcntiam potissmε induxisse, quod haec cabia p. ita exercentur in Italia , & aIiis Regionibus Catholicis, nec tamen expresse suerunt reprobata: mlo
Pium V. in sua constitutione ea iaci reprobauisse, etiam si sciret, haec cambia esse usitatar Verum eum eminisse oportebat , campsores post constat tionem Pii U. in enisse magistros prurientes au ribus suis, qui approbarunt cambia peiora illis, quae iii ea damnantur, ut ostendi supra nu. 3. cumscq.; ex quibus unum est illud, quod prae manibus habemus; utilius enim est debitori cambit, non mitti literas cambii ad nundinas, quia non graua retur eo sumptu, quem vocantia , ouisione: Pi denter itaq; putauerunt Ecclesiae Pastores, med
iam huius desperati morbi esse expectanda a m sericordia Diuina r quod si expediret, tibi allegarem duo exempla valde insgnia, quae in hac ipsi
materia acciderianti Paucis rem expediam, nobis non esse pugnandum eum obscuritate intellectus defensorum cambitumi sed eum pervcrsa eorum voluntate, qui magnum expectant v xiI ita tis,& existimationis augmentum ex atri cam Morum illecitoriim desensione: Eos, qui errore In qllectus labuntur, haec disputatio, nisi vehementer
fallor, o fauente ad rectam reuocabit sentitam Ioci Illis aute qui spreta cosset etia ea desediit,opinionis probabilis 'textus magnum interim pri trobur , interim inquami si enim DEVS.vitam, ac vires dederit, mox persect.: rus sum comentarium de opinione eIigenda in ambiguitatibus f ri interni,& externi,ex quo patebit,quam multos induxerit errores perniciosissimos,opinionis probabilis allegatio; Si aute ausericordia Diuina mis