장음표시 사용
41쪽
3. Humidum primigenium restaurat alimentis boni, in sq: nutrimenti, nec simile tantum reponit sed idem: destriinorem maeroeosni inhibet. iud minus, absumto vitali sui sure pabulo suo, S glutine, animal ad sccii temΔ irigiditatem deducit, inque senium , de mortempnecipitet lorem vicillantem balsami interni, seu liqum iis silis interioris seu inuiniae corpus a putrefactione pri-
servantis balsamicis medicam tis e macrocosmo petitis,calorem solis, S Lunae participantibus in integrum restituit imo auctiorem, de vegetiorem reddit: atque ita teste Cati. de san. tuendi vigorem aioc elisiuventae, usorentis aetatis tenorem quam diutissime conservat. . Medicina omnes omnium morborum, mortisque causas potest praecavet vertere,1 propuli re. Caviis, ob quas morim ur, sunt intariores quae naturalem: N ex tenores,quae saepe violentam mortem inieriti . Utrarumque iniurias ars Medica declinat. E. s. Causae intellinae satalis nostes interitus propinqua ires sunt: i. naturalis siccitas, de frigiditas,quae contingit humoris radiealis depastione,& ealoris innati exolutimne. r. triplicis substantiae, ex qua constamus, partium, uitiorum,& spi tuum indesnens es uvium. 3. τοῦ υ o
Ψωματών, sque excrementorum necestinus proventus.
Omnium horum.& singillorum actuin, progressum, ac iolentiam pras dire, retardare, diabarcere potest ais tuendae bonae valetudinis.
6. Naturali siccitati, de s siditati resistere potest ali
meRtit,& medicamentis lemiter humectantibus, de eat sicientibus, 4no,quiete. Omno.balneis,&c. practat enim maius,aedificilius: reinpetamentum dum & secum in calidi δε humidum converset,se-
nectutem dissert, tabem, de mata imum regeneraticine
philosophici curatis riplici, subitantis iacturam resit cli,quod partit, de ist, cibo, quod luimotis potu, quod spiritib alubris
aeri inspiratione, &arteriarum per piratione, nec non odoribun N spiritibus homogenei reparati sator quii pe mundus minorem coa slium ex se, de iuxta se condi tum, omniaque patris bona, de dolia possidentem sustianti, alit,per sanat. s. Rccrem torum vero abundantiam alimentis ei chrinis,eupeptis mininium ire excremetuitiis prohibet.
Quod sis papyruc internus ii iii ibus mechanicis invali-
d , : ueritates altioribus radicibus adhaerescetates prom
siti L parare, di per cinunctoria expellere nequit, potest ignis di isoni excitari. de succendi possunt fece eccorroticis, vel catliarticis cuilibes humori des liniri, exturbati, superfluitates sic tionibus , exercitiis, inediis absumi. io. Externae causae viis mi es sunt vel exit iles, ut
vulnus,casus.ictus,morsus, serarum oeci iis,& alia ins- nita,de quibus evitandis arseerta constititi nequit, non tem sunt neces riae,& ubi acciderunt, arte pertractantiar: vel sunt inevitabile . &ad vitam necessatiae, ea quae vel auii menda sunt,ut aer inspicatu cibus, potus, medi- eamenta e vel admovenda.ut aer ambitas, opica balneae vesiacienda musi lilies, somnus,le vigilia animi pa-ihemata: vel educenda sive excretari retenta, inter quae Venus. Vocantur res non naturales, quando enim nam dum cxciserint,sanitatem asi sunt a medioc late ire mentes conservara. Docet igitur e mi , moderami ne sex re ira indifferentium ianuiti vita statum quam longissime conservare. vero morborum omnium insessisti.
Horum vitae hostium insultu propulsat, sive id sat via
in fertiliseu unctura philosoplitea, quae omnes omni uni morborum languores aut sertis e via patriculasper niversalia iunctoria, di temedia appropriata ii spe- ei se . sie uilessam curat per leonem viridem, po- aigrain per iugitivum , h, di opem per alcat esse .lepram pera sali x. Si sumine exaltatos, de cardinales, etiam G. 5 inferiores; Nulla enim est remediorum penuria lae iaci
tr. Siquidem Deus, qui Medicum, & medium, seu medicinam in sui lionoion creavit, & ob id propter o cessitatem honorari postulat, nullum iusto suo iudicio peccatoribus in posuit morbum, quin eidem nusi rico dia tua opposuerit remedium. Iuru άπὸ τοῦ Θ ., de medicamenta auxiliares Des manus sunt, baculus vitae.&pars panis quotidiani. i'. sed assumonem nostram reddi:
commula: sexpcrientia. Nulli calamitate, vel xtumna premetur, qui vitae sundamentum ieceristemperant i Una enim temperantia totius est iucundae, silubri que vide moderatrix. Contra intemperantia mori, rum matri, Medicorum nutrix. Qui enim gulae, ac voLi-ptatibus vitae pestibus indulgent, gravissimis morbis implicantur quod Calenus in ieipso adhuc juvene exper
tus est,atque utitiam non plerique experiremur magno nostro damno vel cito e medio sublati naturalem te minum non attingunt. Nullum enim dubium est, quin plures crapula, ac luxu, quam naturali morte pereant, imo vix ullus naturae debitum,quomodo,N qua asci debet exolvit. Sie veluti dii, a Moc nosmetipsos ore illi mi ouam benigna parens natura satis longam ad bene agendum dedit vita n,brevistimam facimui. in . Ita multos videre est temperatis imos intelnpeianissim o si me inte te. Contra 1 ieroticus val tudinarius in Gntesimum annum adininiculo artis vitam
extendit. senes 4 mulieres icet infirmior es sint pueris, abistientia sua pauci tuis morbis conficta uiar. 11. Hesu iaci nonnulli vivendi regulas adunco naso suspendentes ad multos annos perveniunt sed id bonitati iraturae adstribendum est,quam si sequerentur diacon adtonse plures sine molestiis & morbis pervenirent. Rustici diaetam susque deoue habentes vivacisinu ut esurimam sunt, sed inses φῖ summa dixtae praecepta i se vant, genio non indulgent, nee viais cibis implentur quoi enim scicula, tot morbi N impigii sunt ad laborandum.16. patriarchae olim praeter singularem Des benedictionem di re vetitione, i rugalitate ac notitia areanorum medicinae quae etia brutis nonnullis revelarit natura tot annorum centurias suaviterile lubriter exeserunt,maxime cum omnia exordiis suis viciniora essent puriora
nondum mutuis cicinentorum transmutationibus confusa. Et eredibile est eos magisterii illius magnidi admi ranai possessi ea suisse, quod Adamum in familia tua
habuisse testitur Laciantius.1 . Art hius ope sapientiae suae mille annos vix stescribitur, velut alii quidam primo mundi se lo. Usis vero suit creber me post essentiam auri tinctura seni in morbis extrem S deploratis, & ladano, quod sere tum suum singulare vocavit. 4s. In Florida, Taprobana, hodie Summat tu,& Arabiae filici, urbe Reami, nee non Onor insula tomianes ob regionis temperiem, & coeli perpetuam elementiam simillimi sunt, des is δε, ατ . evadunt, testibus Lud Rontino &Vespinio in navis. De Cyrnu, Cors-cae incolis ineste victitantibus de Phthiopibus,sedibus qui in monte Atho Actitotum oppidum incolunt, admodum sensaeuia,vid Plin. R Solin. Agyptii nullas a stultitiassentiunt nequando male habent, triduanis j - juniis securant. iv Pollio Romanus centesimum annum iam eris dens, Augusto percontanti quibus prasidii, tantum animi Ed i ii es, robiit ad tantam senectutem eiisl Metu respondit: imus mullo,soris oleo. o. Demotatus consilium sanitatis tuendae rogatus, interna melle, rima oleo rigare iussit.ldein i Thesmophosaiunt: e suo coiit illaret, odore mellis ala panum
42쪽
calentium ) dies aliquot vitam sibi protraxisse dicitur.
sed obruimur exemplorum multitudine. ilee ubi rerum quotidiana adsunt stimonia, multis vobis, & operosis probationibus opus est. Concludimus igitur: a htimanae ternox M artis ca stis iis pro ciptis.
i. 7 lita humanae terminos nullo ingenio, nulla indu-V stitia produci posse, statuunt Theologi. Ipsorum iundamentum hoc est: Cuius rei sit, & nati sunt termi ni illius rei termini nulla arte polluti prodiaei. Vix humanae stas de desinis sunt te ini. L. Asimitum stabi
litur oraculis sacrae Seripturae,& legibus naturae. r. statutum est omni homini scin et mori, didit se aptura, vox velitatis : quocunque die comedetis exari, te scientiae boni , di mali, imorte morieris , di subtrahetur tibi lignum vitae, ne vivas in sempiternum. Jam vero homo rilapsus est a Monade ad binarium, a Deo ad ι - psum, & nihilum sitim. Stipendium autem peccati mors est. Justitiae divinae decretum immutabile, & 'ia-μο αν est.. Ego Dominus, & non mutor. Quod agnoscit patiens obus cap. 1 . Breve dies hominis sunt numerus mensum eius apud te est, constituisti terminos eius . qui praeitari non poterunt. . Vita Dei donum est, ut Plutarchus etiam fatetur, de depositum seu talentum hominum usurae commis sum, quod deputato puncto treposcit. Si itaque vitie saliter vitam a sedatam certis spadii, limitavit. di propriis e celli, uesust, quis illos dilatare, quis mutuum d
is, Stoic. inviolabiles sunt, Omniaque ejus opera
rum adepta evitari nulla artis ope pollunt, asiniente id ipsi in Cal. lib. demaraimo. Plotiendi poti naturalem necessitatem manis staevitica,tit argumenta desumta partim ab cilicientibu pari in a materiau spritici 2 Eisciens taplex est, remotum, sive universale dc propin una, sive particulare. . Ei iniena remotum este iam, in quo Deus uos conti ovos, de Opi sitos motus ab ortu ad occasum, de occasu ad ortum posuit, & partibus discrepantistis di seresames motus indidit, unde ad consimilem positum
. haud unqua in redeunt, tuin in sit . ut revolutione ecaelestiuin corporum per es en torum perpetua rerum cliculatio , de generationis, de corruptu,nis uic situ do exisserit.
s. Quie uia ultor in mundo hoe sublunati e illi pro ter duplicis ii ius, de opposti motus impressiones,
variis murationibus obnoxium est. Nam ut saepe Plataionem testentibus occurrit, k Metaph. scitum est, dii a diis: con vationis, di perpetuationis, iri sed uotiis, di desti uctionis causaesh& usu plurimum inest diis euitatis. Vix enim acti sipui tuum, potu humorum, cibo paratum ci luxum tedant grabimus, cum hae sint naturae opera, qua seu cine, irrita sunt omnia. Aeris vel gratia, quem singuli, mo mentia haurimus in intimos eordis reccilii, tanta est sub itinfir &qualitatum permutatio, ut ii ullis vitibus omnia
eius incommoda averti det corrigi possit ii. Materia rursus est prima, di secunda. Maresa prima, ex qua omnia constant, adiunctam sibi habena privationem principium est subjecium, de
ia. Materia secunda sum es emcnta eontrariis instra cla qualitatibus invicem agentibus & patientibus, ex quarum exuperantia vel deficientia oritur mixti dissi, tu tua , destructis, quae contrariorum invicem pugnantium actiones sustinent, sit stantiis. Quicquid igitur ex el mentis est eompositum, in eadem resolvitur. l. Atq; ita non expetientia solum, sed irrefragabilibutar tamentis ostendimus hominem aeternae legis inimi tabili decreto, de naturae necessitate mori. Concludi mus igitur : Vi humana trem nos benescia arris Medica Homoveri mi me posse.
s. Eniciens propin uum sive coniunctuin est inter
Hum, vel ex ria uni. Internum est calor nativus actio num omnium, quarum unio de communio υ ta dicitur,
soli , te origo. Qui ctim agens iit stiri cum virtuti; salitae in agendo repatitur, longoque usu attesar, de lan-Diescit, atque ex alimentis impuritate scatentibus in to eum deperitis minusta dcterius, ac siccius .proque aereoaqueuin sui scititandemque prorsus i rcescit. Adde, quod res perio privatus oisbus enim, & eartilaginibus lanio se eescet uisus, partibusque concident sus thorax libere moveri nequit suis canir & c Mingultur. Sie hostem in sinu se mus , di nascentes incipirati moes , imo singulis momentis . cum virastin perpetuo suis. mors est ultima clausula, di terminus ad quem, meritoque a Bittite risus fuit, qui mortem ultro venientem invocaret. io Externa enies ira sunt, quae amica familiaritate vitam nostram detendunt, vel inimica qualitate, quan- ι io.
titate, vel modo eana offendunt, in quorum delectu i de vitam ad
di utit on enim iidem utrobiq; termini. Ee mortes eodem respectu de modo inrelliguntur. r. sunt enitri termini quidam h1peti hysici a Deo, eui omnia sua opera nota sunt, &capilli capitis nostri de numeras euilibet homini, imo mimis linili animesci lis. de creatis omnibus praestituti, quos transserte , aut procrastinare simpl citer impossibile est. Divina nam i providelitia, quae in vos, hier non solum genera singu- linum, sed etiam singilla generum concernit, falli &mutari non potest. id quod Theologia libenter concedunt Medici, ut Nic. florentinus, de Petrusci Ap tio conciliator abunde testatum faciunt. 3. sunt alii termini naturales praefixi a natura tam uti
versat i, quam partieulari, di domi stica semini insiti stocujusque temperamento, corpo is straictura, de princia piis vitae simio Qui vel instititatibus discieramex, in quibus ut abrumpendis libido voluntatis humanae, ita dolatandis de propagandis aliis prudem plurimum valet.
. Sunt etiam termini accidentarii, seu decurtas, quos abbreviatos vocat Avioqui tamen divina piovidentia, quae fortunam omnem excludit, de quandoque humano ibi O reguntur. . Atque ita thesis loquitur de terminis vitae natura libus , de moriem conside at philosophice, consumi
onem illam liumidi es ealia primigenii. Antithess intelligenda est de supernaturalibus, de mortem accipit theologice pro satili isto termino, qui est pretia peccas. illi termini possunt breviores vel longiores reddi, hi vcio immos pcri ant. c. Huc facit illi id para si effatum e mor, ex illae resolutione per industriam Mediei impediri potest , at
illa quae ex ente minime. . Ne sario igitur molitur homo res meta divinae voluntasis, quae tamen necessias non est omni modo absoluta. multo minas ei boni, , sea linmutabilitaui de consequentiae. 8. Ne satio item aliquando motitur neces tate
physica, non autem determinate. Mors enim certa, b ra vero inciria est.
s. Contingenter idem molitur respectu caldarii secundarum. Prima enim causa iecundarum in agendo libertatem neutiquam tollit, Deique praeviso non si parat mea a a sae, sed cum mediis vitae de moti est
udae Faeel tarn lethali morbo liberat, annos prolongat, nihilo tamen
43쪽
minus imponi in dat buboni pestilenti emplastrum ex fetibus uiaturarivuin. r. Reg. 2O. I ii. Sie ipse vivator aegros ad convalestendum Medico indigere asserit, Maiis. 8.1r. Mediis igitur uter dum, sed non nitendum, quod in Ara rege culpat sacra pagina, a. Chron. s. r.
ar. C ictum etiam licet motu, so acidi insimo haec
inferiora in veat, voluntatem tamen hominis. quae ita iuris cit, non cogit, &quantumvis inclinet, tamen non Lecessitat. i, Obstiti uiri et in materia bri thoi nccessitas,
quia coelestia non agunt, nisi adsit materia capax, a quali' via sic rationes , S praeparationes pro singulis elo ite determinantur a litorum impressorici. .Praeterea qui in specie unicia que animanti statutus est vita terminus,praetulit noti peteli, in individuis tamen ta singuli potest seorsim ob vatia temperamenta, divariana vitae rationem, inanim termines piopiis i ruptionis. Sic dissi resi potest mors, quae vi morborum, non qua sponte naturae aecidit, dc nemo nisi cum fato, di suo die, inque seuex moritur. 43. Atque irae ratione sarum, quod oraculo olim responsum fuit. retardari, sed non impediti potes . itimis ii dis uisitioni nonnulla dubia r linquenda sunt,
i. a est nctatio, de corruptio, necessatio danda sunt Oesementa. Atqui cti Ea. Assumtum tim, ν, & sensibus obvium. Connexum probvii . In omni transmutatione tequisitur subjecium in quo, de ex quo. Ex nihilo etiam ni is sit.&iu ichilum nihil eorrumpitur sed unius corruptio coi nexam tibi habet alterius generationem. Requiritus
Omati tui actio est a conuatio,ia. Numerum iuxta, de naturam elementorum evan cunt συζυγίη quatuor qualitatum alterativarum, caliditati de trigiditatis, actorum: humiditatis, d. feeitatis, passivarum , quae tamen post majoris resistensae sunt. D. Hae vcro qualitates non ipse Elementorum so ma . somiae enim horum ut Scaliger in bit actus materiae quaeque suae sunt, quae materiae, quia ad operinitorem compositionem a natura destillatis stitit, stimim est, ut sicut&ipsae , ita di formae calum coitimis cri
i . Quia tamen formae nos latent, di qualitates simimentorum sormis educendis, quarum vi de aetione ac passione mutua pernus centur, principia, de instrumentam 1,tionis statu utitur.
i3. Quodlibet autem clementum duas obtinet qualitates, intenta quidem sici dum omnem latitudinem, sed non secundum omne rigendi eiseaciam, ast alteram in gradu remisci, alteram in immo, ciuia in quoc-
bet genere reperiatur unum, seu primum, qui caeterorumst mensura.
ig. l laesi calidissimus, ideoque 1ictuosissumus, di
maxime tot malis,qui homo inea congregat, heteros neas tegat, cuius calor maereo mixtus totam tria sim p tineatimiscet concoquit, icitia .i . Aquaesisti dissima omogenea &heterogenea
unum cogens, calorem contemperans terrae siccitatem continetis,eamque mastim reddens.ls. Aer humidissimus calorum primum , deinde iri sus obtundit, tenuitate sua nisi am penetrat, aperit,so-
i9. Terra sectissima ealorem A si istis acuit,& c polibus determinationem addit. Eo. H. si vitibus impasa concurram, validius imbecillius in sitam naturam convertit, oriturque clemcn
ai. Si vitibus quodammodo paria in se mutuo conta ima agant. totaque toti contemperentur, de qualitatibus eonfundantur, lit inlatio, quae est ταν μιικε: i
ar. in qua unitione formae elementorum a bi sim
Sin contrarium. . perfeci non rc manerit, scd, ut elegatiter subtilis Seoli 3. Jam vero materiam praebent corporibus millis se Inter se suis domitae qualitati tuis pristinum naturae L. corpora illa simplici quae ob id elementa dicuntur, qui bus substeminit eommuni, illa materia prima subiectui omnis mutationis primum. . Sunt igitur elementa corpora simplicia pesina, Rhommunia. ici aliam speciem indivisibilia, e quibu, in- existentibus corpora teliqua primo componuntur, Siti quae clim insint ultimo resolvuntur.3. Ideoque plura sint, numero sinita, magnitudine dividua,de natur a sua patibilia. s. Ex contrarietate argumentatur Aristo es a. de
ortu c. s. γιν ecie . συ ἐκ τῶν ἐιαν- ών. si igitur tetrata aqua inest,etiam contra taliorum ignis Saetinerunt. Item ex ni uitione: απα,ves τρ viae αυτρῖς, α ρ ἴψήν. Omnia veto pluribus nutriuntur. ., 8. s. De cciso probat per .aχε σιν. segregantur ex
mistis quatuor. Tot igitur sunt. V. Numerum etiam os eiulit ex motu gravium,& l vium. simplici corporis inplex motus convenit. Jam lanii simpliciter levis a medio sursum semper tendit.Te ui abiblute gravis ad medium seu cemnam deorsum tanquam ad locum proprium , di persectivum d
cumbit. a 3. Cum vero ab extremo ad exare mun per in alam in quovis motusa: tiansitus, &us natura con tiar. fore tinnatem , cxtrema interventu mediorum
inito artis o eonnectat, duplex interposuit medium, quod parum imminere,partim subesse debeatinerem qua ad naturam ignis, di aquam, qua ad naturam terra Pr pius acccdcto. gorem sub unius potiori in stione nudipe resultantis) imperio deponunt. ormae itaque missi sitas ivlunt, di conditionum materialium tantum rationem otia tinent.
M. ciuit autem qualitat prii ae nequeant per se in agendo servare modum, calda aliqua superior & praestantior requiritur, qua instar oriscis actionem earum subernet, Sad certum finem disgati Talis incat sessi cuiuslibet sotina, in animantibus ipsa an ima, seu olor plasticus in stantiae. di . Duplicem enim calorem in timulatibu, ipse agnoscit Arist. coelestem, in spumoso corpore spiritum, proportione lemento stellarum re Und tem, essesentis, &formae vices obeuntem, diciementarem mate Ealem. et . Hinc nonnulli duplex elunt animalis temper mentum: aliud misti, concordiam quatuor qualitarum; aliud viventis,humori, primigenii, S caloris nativi aequot lini sonem. Illud vocant tempe unetitum quasi
latum quod facile mutabile est, hoc vel 5 formae,quod
est constantius.16 Quam distin sonem si adduiisset Ferasiu , illi tanquam iundamento solidiori decretum suum de morbis formae sus ei struere potuisset.: . Et quia snis millioniis est pcrpetua individuorumaa speciei conscivasonem successio, di renovatio, cata sunt albi. bi perpetuam perpetuo motu praed tam, qaia lis circuli sest eculestibus corporibus competere C lum igitur omnia continens, ceu forma clementorum,
44쪽
antinuae vicissitu imis inseriorum causa est.&contra
iii, sui, motibus contrarias mutationes, ortus, & interius e scit. 13. Sicut vero appositione substantiarum, Sunione qualitatum clementarium sit mistio, ita unione, di harmonia qualitatum sit crasis, Me temperamentum necessarium omnium mitti actionum instrumentum.
19. Etli enim sordia si cauti actionum princeps, si
tremi cite tamen non agit. Nam in corpore animato opus a iunctione penaci, iunctio a iucultate , facultas a
forma mediante partis temperamento, ceu dis 'stione necessaria. Quod GaI . meth. e. s. innuit, ubi inimitem potis propriam ab alterius ita iij scire dicit, quem
admodum temperamento a temperamento, es ibidem, eonservare temperamentum esse conservare actionem di forma P.
so. Hine Medicis, quibus actionum integestas curae est, sorma, qua pars uit , v patitur, est ipsum tremi' ramentum , cui sanitatis, S morborum caulas assignant di remedia adhibent. 31. 8mmetria enim, sive proportio quatuor clemen totum, sue quod pei deest humorum, quae proxima nostri corpolis sunt elementa prioribus exaeic corre- sp dentia sinitatem: muti; sive intempores, hoe est, excessiis, vel desectus, vel translatio morbum ei scit. 3r. Intempeties illa vel in eum a cluxu materiae, vel e mattaa, & partibus similaribus proprie tribuitur,
quarum torma est temperamentum, ta a quibus actio nes inchoantur. 3. A dissimilaribus autem persciuntur , 'marum morbus est mala compositio in conformatione, numc-ro , magnitudine, contensii,Sstu: utrisque communisi i solutio continui.
34. Morbi cognostuntur,sgnis suis diagnostici, &prognostaeis, communibus, Si albognomonicis, sue inseparabilibus.. Locum esse in indicant actio lasi, excreta, si tim,doloris proprietas, accidentia propria,&c. 36. Ipsa morbi species manisci tatur ea propriis omiplomatibus excretis , loci natura, doloris proptietate. morbi accidentibus ,&c. Inter signa vero pulsus & uti
na excellunt. 7. Curantur autem remediis contrariis, quorum
tempera nema qualitatibus istimantur, primis nempe, ees quibus secuti ix & retria deducuntur, quibuς priniae investigati tui, di virtutes medicamentorum deprehenduntur, maxime sapo biis. 38. sunt tamen nonnullae quae ab sp, a forma speeis a immediate promanant, unde tota sibilantia. & qualitates occulta vocantur sola experientia noscendae. 39. Coniungenda igitur ratio cuin experientia, haec namque sine illa temeraria est, do fallax, illa veto sue liaediisellis, di incerta.
o. Jubet itaque Calen. exercitatione uti in particu latibus , & methodo in universalibus, quae quidem perficitur indicationibus, quibus albo medie; dis iur , t sciat quia, quibus remediis, quando, quo modo, quo tempore, quo ordin edi via sit agendum.
i. Desumuntur autem ab ipsa rei natura, seu comtemplatione scoportito, de intentionum, nempe a mor. Lo, eiusque causis de sγmptomatibus, a temperamento totius, & idio syncrasa, a par te affecta,uilibusatere, aetate, consuetudine , sexu , vitae genere, morbi longiti
dine, temporibus, & parox sni , naturae sani bonibus, remediorum viribus. siderisus.& limitibus. qu milia lationali, Medicus prudenter examinet prius, quam in rum adhibeat, quo discursu ab imperito & temeratio Tmpiricorum vulgo disseret.
simul: evidentius tamen αι uii 1 scos spar ca in quod enim quidque resolkitur, xeoscin compositum constat. Omnia mixta resolvi hiur in tria. E. Propositio luce sua radiat, di philosophiatum ea culis munita est. Assumtio confirmatur sensuum luset Iio irrefragabili. Irim artium magister, M. anorum in
vcntor, di examiti or natura sua simplis, rixet. φυλα
τυγα . . Metti . ὰ mixti, diuersissimia artifice nihil tale moliente, tria eorpora sub eadem sim per sorma in lucem profert, duo liquida. iquolam,quoddammam plene aversatur,ti tu lignis viridibus in sumum abicias , si colligatur, in aquam coagulatur: de oleagi' nostina, seiti bituminosum flammam avide concipiens, quod in vapores resolutum si cohibeatur in oleum eon verritur , illud Mercurii, hoe sulphuris nomine Par celsus ini nixit: tertium est siccitin.&terrestre quod in cineribus remanein aquarum lixiviis eluitur, inq; humido,& frigore solvitur. calore concrescit, omnes vessilis proprietate, pollidens, ideoque sal appellatur.3. Quantum enim individua illa in suo gem te, minei rati nempe, homogeneo ' naturae unitati maximὰ consenun essent iis, pro timi bi , Nactionibus inter se
serunt, tantum etiam laxe in reliquis.
. Hermes Tristae istus philosophorum pater spi
ritus. animae & corporis vocabulis usus est. Ut enitu nima medium tenet inter spiritum di corpus, con usa gens duo extrema : se inter Merc utium volatilem , retilem fixum medium intercedit sulphur, dide utroque salis secitatem , & Mercitis liquiditatem
i. Rincipiorum necessisas iisdem fere rationum L momentis , quibus elementorum , demon- sua viscositate, salis densitatem, S Mercurii perme a litatem inolli sua sui litate, tilis amaritudinem,&Me eurii ariditatem dulcedine sua contemperat. CC nu ria namque sunt, nec sine medio glutine coeunt. quod quidem unum est, non geminum , ut sacer ccnlicite
s. Siquidem omnia a s smo, summo, vermi pili cipio triuino condita sunt uniuina c. Nomina ex mineralium famil a liberiar erit os phica traduxit mysteriarcha, quoniam in his & metallis ipso actu insui t. di simplici sepalation modo segregantur, in vegetabilibus , Sanimalibus analogice magis. sed & ipsa clementa Ai u ei. inesse perhibentur.
. salis principii substantii ei propita .st vis .eikὸ
coagulum enim praebit . rebus ueci; intentiam, solia talem ac determinationem superadit.tias e divigor exacuit, micabiles penetrandi, distobendi. detergendi evacuandi virtutes obtinet, corpora a putresictione praeservat, saporiam di fierentias e diibet, in hepatis ess-cina sidem fixam habet. indeque cum sanguine per v nas, ceu aquaeductus disiusus totam corporis provinciam instat vivisci nectaris irrigat s. sulphur est balsimum vitale pHi sum vegetat cinis , aecretionis, di transmutationis organum , quod benigna commixtione sal & Mercutium in uitam cor potis substantiam compinnit, odores ex se spargit, quod in corde caloris soco, vitaque sonte concentratum, exindeque per arterias ceu tubulos in omnes corpo is regiones disseminatum instrum partium calorem exsusciatat, res cillat, eonservat, inamque amat D. Mercurius purissimus. Liberou ille sputius sit sum motumque omnibus elargitur, instar est,iri, vires arcanas ri bus ingenerat,&assiduo beati ror insti duo priora ainionuni frequentia ad secitatem.&sseniamin
bonas sestinantia sustinet . ac siilia Abbili stibstantia mixtionem omnium faciliorem reddit, Lle suo volatilico iutus colores Onan genot producit, reserique ps-mam cerebri naturam , ex quo ceu Palladis pro per medullam vicariam .ex ea propagato nervo ceu fu niculos delapsus sibiecta membra omnia ccxlecti irra- alitione fovet, & movet.
o. Adde quod in nuis at onibus p inias hie obs- neu, sile, de sulphure saltem adminiculantibus , ouae
45쪽
poliea maximam partei noctem degenerantia per
emunctoria vel simul, vel seorsim ab Archao innato expelluntur. Quemadmodum enim G principiis hisce generati sumus . ita iisdemmet conservamur, nutrimur, augemur. Sie vegetabilia spiritibus balsamicis minet libus ex ventre retrae attractis, animalia vegetabilibus, renuneresibus, homo, qui ex omnibus est coagmentatus, in quo ut in centro colligata sunt omnia, propter quem e finem facta sunt omnia, animalibus, vegetabalibus, demineralibus sustentatur.
u. Ex quo fundamentoni tmeos mi nomine a pristi, philosophis honoratus, sui: non ob superscialem quan Quintimilitudinem, sed quod reipsa,& secundum spe-E internam pura, & invisibile corpus in visibili coi elusum) omnia de singula in se complectatur, quaecunque visibili forma in triplici illo regno, totiusque undi
phitheatro explicata continentur.
H. Porro principia illa ex se qualitatum corporearum sunt pertia, possimi tamen singula cum singulis apte
combinata.ita tamen ut Mercurius elemento aquae com
paratus frigidus magi , di humidus ,& in generationeniateriae passibilitatem ratione corporis sol abilis aemu lari a nonnullis eenseatur: sulphur licet dici queat calidum , si gidum , humidum , S sceum, igni tamen colla tum, cuius activitatem imitatur, calidam S secum iud cetur : sti vero terrae terminabilitatem ex mens calidus de seeus, prout ipsa terra omnis generis semina in matri ces beneficio caloris fovens, statuatur: aer vero perspistum repraesentatur, ui tamen ad Mercurium reduci
u. Suntque haee principia corpora quidem , quia corporeorum,sed plane spiritualia coelestiuin seminum i , luxu impraegnatae sunt spiritus, sed corporei, atque
ita inter utramque naturam ambigentia, aequali favorei atriusque proprietates ostendunt, & in qualibet miri partieula minui illina, & adsensum similari sine consutione inviolatas custodiunt, neutrius tamen conditiones exquisite reserunt. Et quandoquidem proptietatibus cherioniis , fixisque actio nutri impressionibu delimata
sunt, corpusque non trimetrum modo , sed activum reddunt, omites omnium a sonum cause per se proxime illi assignantur, meritoque suo formalia, ast alia, de ccelestia dicuntur, tan uam exordiis suis, & vitalibusi Ancipii viciniora virtutibus holum fucunda. 1 . Non enim sunt a seipsis. nec a seipsis tantas facultate, halinit, sed ab astris. radicibus , di seminibit, in se contentis, quorum etiam rationes, & soboles defini
4s. Siquidem in ips a seminibus astralibus tanquam
laritalibus potentiis incomprehens bis sapientia uec
ratis totius naturae opulentissimae Jesauri, mixtionum, generationum , transplantationum , di corruptionum insurgi ae , motuum lcges, temporum desilitae leges, universae speeiei tincturae, complexiones, proprietates, omnia corporum ornamenta, omnesque dispositiones mechanicae, stientur, dona, artes continentur, totius
ire naturae visibilis,& invisibilis, superiori, ,&ini foris syni pathia Se aiat pathia custoditur is. Sola enim semina corpora ad insilitatem, di hoc quod nihil nobis esse videtur, magno impetu singulis momentis labentia stabili virtute retinent. de quandiu
corporibus insident, vita functiones equuntii r. luci pie imaginem repraesentant, quorum vigore destituta tenebris obducuntur, ipsa vero individuorum renova sone. R indesinenti sui sectione specierum perpetuit tem custodiunt a . His autem tanquam receptacula substernuntur communissima naturae fundamenta, elementa spies tilia, di incomaptibilia illa vitali, validaque potestate munitis linia, in quorum sinu& matricibus semina cc lestia, aerea, aquatica terrestria foventur. quorum foetem promoventur de emerita in pristina diversona, de
paternam si is immutabili quiete beatam benigne
recipiuntur. i8. Nam ad explicandam miram multitudinem na. turae potestate vitalis N immortalis Sciensi, in uniueis latenae visentis,ui verbi omnipotentis. crescite, de mus tiplicamini , semina generationi consecrata ex oreo de nocte in lucem, ex abyssis suis in hane mundanam sic nam ab Archaeo, seu communi illo naturat Oeconomo protruduntur , qui magquin illud mysterium, ii velliasten , chaos, di materiam primam omnium matrem in
tria,nempe in sit sulphur, Mereutium disponit, indeque res omnes in proxima genera dispescit, ex quibus Ares alter naturae dispensitor species, & individua pr ducitii . Dominatur enim in natura lavii bilis ille vi seu ignis, si quo calor non ex uel calorem, si iis se ore privatur: anima illa mundi, quae omnia aniniat: spirituaille Hermetis,quo moveri r omnis in orbe spiritu, bali mi in illud Paraceis, vitale, & in combustibile sulphur,
benedicta viridit facietis res omnes germinare, natura seminum rationibus foecunda, quorum fluxus, & pr gressio non quidem a non ente ad ens sed ab invisibili ad visibile, de corporeum, pollent enim vita, potestate, Nessentia unita generatio, refluxus, corruptio dicitur, cum deposito corpore in abysum se recondunt. Nam dum suunt semina nobis auges, dum refluunt, minui vi dentur, di quod per corruptionem deformatum fuit, per gelicrationem, seu potius regenerationem reso
ro. semina a fonte uti se progressa in alio fundari necesse fuit. Vitale i itur principium ex elementi, tibi similis,&domestica, suisque ossiciis consentanea cor porum principia sabescat mediantibus spi tibiit , qui
cum contrarii intersitat pugnas excitant, veramque miritonem a penetrationis dimens onum periculis expeditam constituunt. ra. Cumque riuuitatur natura aliqua , quae diuisbili proprietate temporum, locorum , de dimensionum mnium necessarias e licationes admittat. de vitalibus potentiis teriminose nstiti , adeo ue universae natu raesores claudat, semina, sorumque vicasa principia iambis eum negotiatura ei elementis corporea indumenta
sibi assumunt. Nuda enim in conspectum mortalium non prodeunt. Et quia seminum imagines perestinari
oportuit, elementorum quoque consentaneam imagianibus naturam comitati aequum fuit. Quae tria mixti onis instrumento arctissime colligata unitatem suorum, exemplarium quantum possunt aemulantur , unamque
in milio parilem substantiam sensibus obiiciunt.
rr. Quae quidem elementorum corpora ανα χιιι span ea duplicia apparent, siccum unum, cinis elotus, vel terra absurda arenosa, sive damnata, eaput mori
uim dicta nullam vim nisi secantem di emphimeam boben .: alterum phlegma inspidum, quoa tantum hii mei est citra aliam energian, aut activitatem medie . Corpora enim isthie princi totum velamenta longitiai seminibus processere, ideoque nullam habent νHippoe. nee in ea astra aliquid sit iter imprimere pocsunt, cum steriles solummodo signaturas , de qualitates mobiles, infirmas, crudas imputas, & corruptibiles ob linutant: ideoque per se mortua sunt, Acessisti, actu
que sormarum secundos remorantur, di cum exo mentis corporum morborum, & mortis anatomiam
in se eontinent, nis benigna felicioris balsami per α.tione sitientiae aeream.&in unam anatomiam cor
spirent, cuius merito essectus quandoque naturae suae lumites haud parum excedentes edund . Non Enim prorsus contingenter, ut nonnullis videtur, de per errorem naturae accessere, licet postpr varicationem universali illa transplantatione peregrinae
cunditate e citis temporibui suscitamur, ad mar U- tincturae, & impuritates morbiscae supervenerint, iliai-
46쪽
bus lexioribus individuae naturae proprietates, validio ibus specierum tignaturae transplantatae novae iamiliae ii sinitia si re demonstrant. . Eadem vero transplantationis, quae uenerationis alba sunt, ideoque principiis supra positis Omnia
bona vel mala, generatio, corruptio, sanitas, morbus acceptarcserenda sunt.: . si enim haec tria in unum coeant, planeque conspirem sanitatem: si rupto scedete divortium faciant, di ex genuino statu in alienum transeunt, quod sit, quando ab astro in inatum vergetite virilia redduntur, seu exas Lantur, morbos pariunt. rs. Astra autem seu causas morborimi essedisces, quas tia vocat luraces oportet enim ut sint reale si id solida radi e constans ) iuxta eundem quintuplicia sunt ei saltiale naturale, ens veneni, ens spirituale,&deale. Triatame prioial sc ochristiano dedicos uiscere possent a . Lxaltatui sal, cum resolvitur, coagulatur, calci- natur, reverbcratur, scolistitur, unde ulcera, scabies, dysenteriae, colicae, calculi, Milesidites. Sulphur. ubi accenditur , coagulatur, resolvitur, dic. inctaminationes, sobres, variosque affectus narcoticos inducit. Mercurius quando calore digestivae nutis accidentalis de stillatur, mortem subitaneana, apoplexiam, seu guttam Seius species: quando calore exercitationis sublimatur,ma iam , phrenesia. Omnesque amentiae Decies: quando calore alborum. vel etiam frigore de suo gradu d turbatur , de praecipitatur, catarthos. podagi ain, i hira grani , aliosque morbos articulares gignit.concurrentelaitaro, quod ex esculentis, de potulentis signitur. . Fructus enim elementorum, quibus vi tamus impuritates plurimas conjuncitas liabent, quae, nisi abalchio venti culi communis, vel propria cuiuslibet partis sino. a s paremur, , expcllamur, balsam uni cotti quinant, tuinque saltei,5 lal natum instinius coniti. sium ineunt, de continua nutricatione inclementumiumunt, digestique maturitatis tempora consecuta iiD-cius iudicibus & floribus similes proserunt, di natura gravara obluctante manifestos paro sinos exhibent. 29. Quae quidem materia vocatur tartarea ex cibo 'potu prognata ,hac tamen est subtilior; sicut illa, quae L ,
internis, principiis oritur, materia cruoris. Talturusve dedi dupla, istit, viscosta, ex leguminibus, oleribus , siticia us: &bolitis excarnibus, Spiscibus.Uter que vel coagulatus est, vel re lutus. so. Humorum in hepate generatio, inde ue deducia morborum origo , di curandi indicatio imaginaria est. ln sanguine enim, tanquam Hemento, innumerabilia semina sunt proprietat bus trium principioni ,stumi ruralium, maxime vero salium signaturis ornata gulat uni iam est, reducendum, di expellendum per sp4ritum silis resolventem. A spiritibus etiim actione, nspiritibu morbus, a spiritibus medela. . Qualia medicamina scit peditat nobis ars signata, seu anatomia illa physognomonica, est titiali , de sol malis , qua ipsae res nobiscunt colloquuntur, quod cum Euripide Phraesiti, exoptat, suamque indolem nobis ex plicant . ii t vere possinus dieere, hunc morbum este illius remedii. 5e illud temedium cile huius morbi. 3;. Nullus enim affectus , inquit serues subsistere potest in nobis, cui non pariter conitatium quidda tanquam remedium natura protuletit. sicut autem unum
unius morbi est remedium, se unum est morbi S rem dii sanum proprium di reciprocum, sic pulmotio,&tussilago eandem signaturam gerunt, unde tuis lagoes obstructionis pulmonum, di obstrui tiones νulmonum sunt tussi lapi ius, di quicquid mattici prodest, eius signa
tura prata tum est, omniaque corporis humani membra in animalibus, vegetabilibus, mineralibus, de metal-tallis partim figura, partim proprietatibus spanti 'corporum sectione noscendis inveniuntur.36. Plerum ue tamen syndromes orum ad eonstituendum medium est cogenda , N eo iungenda es anatomia semina morborum ,&remedio m. Ex illa enim hominem morbi, ut Parac. vocat. sive ipsam inor bi speciem, ex hae foeminam inorbi, sive remedium at propriarum perdiscinans.
3 . Monet igitur Paraeel. a remediis discendos esse morbos &iuua remedia disti:n uendos de denomina dos . de doeetidum esse quid in homine iit, non ex ipso homine, sed eae maiore mundo, ex quo, de secundum quem est conditus,in quo, & aquosustentatur, de sp ritualiter, seu potentia in se habet omnia quae maiora, Aridi realiter, unde β θ ex maiore in minorem naturae συμ et ιντα, morbisque di π ex se compo tanda sunt, quae cum sint naturae invicem magiacticae.
nullis indigent dire, io i,. sed sponte ex forma inllia ad membrum assectum sestinam, quod ais nitate substantiae corroborant, impuritate, vero inriti, sea, destructiva contrarietate averruncando , liberam spiritui vitae circulationem di transitum restituunt,idque tincturis arcanis, non per solas evacuati nes, quae tollunt tantum excrementa, vel iis que symptomara mitigant. morti rum vero causis adulant ut, sed quae radieem si Atus otii pant, excrementa tamen prius educenita, ne virtus speciscorum collu .ie illorum obtunditur. u38. Et quonia in in omnibus rebus est venenum. res ue inutiles, excrementis , noxiae . A cibilantes a vera medicina sunt sequestandae, cruaitates nuturanda, corporea a compedibus liberanda, spiritualia,&quibus adhaerent excrementa, ipsis vero humoribus nec astralia reddenda, nucilitat , itis sit mi istandae, & austo conitamuς, nec nutrimur, nee in mundana Anatomia rendae illaesis virtutibus morborum euratricibus. viva uspiam represuntur , tamque multiplex est eorum milito, ut uni alicui morbus attribui nequeat.
moti, rum, ac sgiis, nee ullam cum alii is moiborum consuentiam. nec ad curationem ei scaciam habentam
de iace cognitio morborum , nec curatio sub eo si iesutidamento supelli tuenda erit. r. Vcra aute iudicatio non sollini remedii. sed Se numscitis, es modi utendi e natura seminum, si ii astris inter. is principiis petitur, nec solis saporibus a sale prose. eiis temediorum investigatio, & aestimatio concedendacii, cum odores etiam di colores ex sulphuredi Mercu. o magnarum virtutum principiis emergentes suas sibi
i. Quaerenda sunt remedia similia similibus cuna imi
te afect a tignaturis praedita, naturae amica eadem ana tomia depromta, holii tamen, seu proprietatibus, astrorum sirecte oppos Sic in generatione latori spiri-39. In quibus practandisar, t mi praeeestu unio de licinae naturalis lux & duae, docens invenire tres piirmas substantias, cujus suri naturae, propHemiis, de con- Dionis in omnibus erraturis, & tunc propter concordati iam in homine microcosno creaturam compei dio . cuius solius naturae condiso, praeparatio, ec admianistratio medicam constituit scientiam , retriumphum nominis siri, nempe Natii ae consuli; Medici incrctur.
i. r TTraque docti ina sui stabilita rationibus locu 3 habere potest, nee se mutuo evertunt, licet in nonnulli, differant. Si enim cum aliqui sua dicamus semetiti eis principia remota, haec veto propinqua, vesartis chymi propria, subbla erit omnis eontradi o.
Non entiri omnia proxime constant ex dementis, astas non essent tot heic genea composta, di principia: nerationis nostrae immedrata sunt semen , 5e niaternuitu salis coagulationis causa x incendus, de impediendus lianguis potestate clementa in se continentia. Nie. Calen. est, quia nudus ulteritii coagulare queat, & quod coa se clim partes similares votat es enia com
47쪽
propria,& proxima re liuitiores in animatibus sangui ne praeditis eandem rationem habere, quam Elcmenta ad reliqua asseverat , non rimat elementa prima disimplicia. a. Neutri etiam Alist. repugnant,qui materiam,so niam, Ze privationem astruit rerum naturalium princia pia, hie enim omnibus praedictis sunt priora, dinosonalia potius, seu cognitionis, & demonstrationis sunt principia 3. Pulcre ctiam cum elementis comparari rost intprincipia Chimica, s tali attribuamus terram , sulphuri ignem, Meteiatio aquam, &aetem, quae sublii natione sola de iis . viilentur dii ire. ita sutilibus responde tittibus sal. sulphur, hutnoribu, Mercurius, parta Nee absolutὰ elementa re si Paracel. nam in lib. de s .es . ex quosbet corpore uitatuor iubstantiat se
parare docet, maxime appropinquantea ad naturam cuiusque elementi particulatis. s. Nec ci-ria: eodem modo elementa considerat. Calen. enim considerat clementa relate in respectu admixtionem , quatenus omnibus inistis materiam prae bent, ideoque concrete, quo sensu Hipp. vocabulis ea lidi, stiaidi, Sc. imus citi pata l. vero absolutE elenaen.
tu simplicissitio, impermiscibilia, incorporea, formalia,
Deque ex lii tanquam materia res componunt ut, sede
marticibus f eundis pullulascunt, de elementa in ora omnia per haec vires sitas exercent. & accipiunt. Ideoq; longe divina aiione elementa exponit Paraces. quibus tamen posteriora evirporum lamenta in mechanico generati num pro illi necessatio adiungit, quae prioribu si balternantur, 'uod istorum singula quatuor illa coimilaeant, de generaliora sint. 6. Elementa Calenicis ultro fatentibus male talia
sunt,&palliis, &per siti nihil peneianir pesticipia
vero Paraeel. formalia, Raetiva sunt, naturaeque rationem obtinent. 7. praesipponunt Galeo. cum Perip. mate iam primam formarum omnium sieeessive capacem, & appetentem , ceu matricem cominutiem , locum de icce piaculum. 8. Praemiuiuat naturam, quae est pilii cipium inte num eat olicum, omnis motus, 3e quietis, generationis,& eorruptionis r quae rebus naturalibus omnibus essen
tiam largitur , materiam novis subinde formis induit Sexornat, nihilque patitur corrumpi, quod non ἡ Vesti onova forma inuauiret. Quae natura quid aliud est, quam uniuetialis quaedam .rina, si anima mundi. quae seriam particularcs conseret , ea citie sustentat, di pereuntibu ungulis novas subinde suscitat ad sectierum proh sationem. Ut enim omnia communi essentia partiei pant, sic et in sotitia, quae est λόγo jM , M. Haec igitur est natura illa vegetabilis, hoe lumen , de numen naturae, vis lucida sulphvias, ignis, de anima inediae naturae, vis lucida sulphuris, ignis, de anima mediae naturae. haee ins gnia vivae formae, haec linea viridis ubique δε-tans omnium colorum patri ecps, haec arcana vis numinis, ordinaria nempe Dei potestas, ministra Dei, ius 4s, de vox Dei natura. s. Concedunt πασσα φ υ αν,&divina benedictone rebus seecunda implantata esse simina, in quibus est na iura, qua possunt te in infinitum multiplicate: credunt eum Arist. semen cujusque foecunditatis sui causam continere & calorem plauicum non esse igneum omnia iistinentem, spiritumque . qui in spumoso corpore eontinet, et corporis architectum proportione elemento sellaruni respondere, & propriam citiusque rasonem ει essentiani ni quaquam ex elementis emergorito. uuiuetiam iussimum solis, I unae, S reliquorum corporum e estium admittunt , S consuentiam, seu conspirationein superiorum liaud gravare recipiunt, ut . verum maneat Aesivi. dictum: sol di homo senerant hominem. C una enim, ii quinta essentia, seu quintum formale, de sientiale elementoriam corpora pigrata mortua movet, exacuit, animat: semina sua in Vei trem terrae vento suo importat, nunquam cessat, nun quam exhauritur, nee imminutionem facultatrum patitur, unde a nonnullis natura univis di anima mundi
appellatur. Si igitur asit in lire iusti tota, sinitem sibi substantiam in iisdem producet.
u. Agnos eunt Caleniciat bonum vires elementorum super uiam evidentia adducti divinius in natura princi pium , irale in animatis dicunt esse ipsam animam, cuius iustiumentum est humidum primigenium uis localore S mitu perfusum, quod omnia ab initio eon i
maria, auxit, Stanquam onansum operum naturalium
causa nutri it: in reliquis soruam appellant', sive adhun,&-principem actionum compositi caulai M. H. Sunt enitri duplicei actiones, quae lam ira ' --τ λι - , quae in in latus e ulti, ves inanilesia que laurea serina per essenti seira proprietatem proce uotquae . . . consubstantialis,sive isti A: abis i qualitas occulta vel tota substantia nuncupatur, quaedam vero sunt , quae a forma qui em, sed mediante temperamento seu crati elementarium scit sibilium qualitatum prosciicuntur. 13. Plurimas igitur actiones matiis uin qualitatibus attribuunt, nonnullas tamen seritiae sp etificae asignare coguntur. siquidem purgantium, xenenorum, pcnis, moibi galli es, aurae venenatae, Erilapsiae, speciscorum medicamentorum vires,& agetidi modi ex cras semel tari minime deduci possunt. i . Qualitates et tilia de subiecti harum non ita commodE semper, sicuti principii, os cndi queunt tamque visus est graduum in qualitatibus lab)rinibus, ut ratio mixturarum S idiotynerasiae viae constet. .Qualitates tamen non plane excludit Parac. cum in actioniblis concurrant, acet non ut cause principales, i men ut instri mentales, adiuvantes, s sine quibus non,i imi ceu legatorum comit in functionibus asistunt .de multi stitit morbi et mentares excursu quatuor qualitatum suboles, qui Hementaribus. sei, alimentariis remediis, de levibu alietationibus, qua per qualitare sunt, ab ipso Parae es. prosigantur. H. Quod vero humores non proisis repudiet, in
nifestum est ex archid. aliisque eius cliptis, in quibus pharmacaptae tibit, quae bilem utramque,&pituitatem
Lartiuntur Cal. Par. in alimentis esse quippiam nostrae familiare, quod hi balsimul in pellant, sed negant in alimens, o mima acti, in se, cY illis
otiuntur, de non per transmutationem substantia pigni, sed tantum actione calo is nativi separari & manifestas. Negant sumores ideo non dari, cum sensus ipse con incar ex alimentis sanguinem, non sulphur, sal. aut Vc curium generati, di sceia vena substantiis, coloribtis, i poribus, At qualitatibus diversum sanguinem essundi, eoque corpus nostrum nutriri, & excrementa separat .i 18. Cumque de humoribus &Hementis loquuntur, eis qualitatum vocabula saepius in ore habent, tamen subiti ligunt , de connotant crinas incognitas , Ssubstantias elementorum, I humorum, ac corpo- ra propcletatibus itisructa . ae qualitate, in pari determinatas un; cuu i ii itu insito, di ius uente innuunt. atque ita accidens ii suo subjecto complicant, & n
minato hospitem uid indipitant. Sic tibiis est calor noti simpleY, sed tali, tu est,sebrili, in parte restes iiii,3 pellitur irigore, tisitiplici, sed i b iugo, acido nimiarum re putredinem arcente proportionato.
. Quod si elementa si unantur una cum sui, in Adeci niti, quiuiis, tolerati potest quod citi ui principia elementorum quatuor molimenta seu rudimenta esse v sunt
M. Climici vero non contenti fallacibus stasium in exteriore corticeboemium an est, ilia ad xivtiira
48쪽
magis resecant, N artificiosa resoliuione in sanguine ilia principia apotius demoniitam, matri frorum aperiunt, earumque naturam, Sprocreatorum af ctione, & di ciemus ostendivit,ipsos musciuum, Mimasque beneficio subtiliorum corporum oculis quas sibi ciuint, di a qua parte ceu sonte actiones proma
D. Multo etiam explicatius, distinctius, δέ nati ira converilantius loquuntur, ac in morbis cuis hoe est, tres primas substantias qualitatum causas subuemunt. Non enim antecedens tantum attributi, sive accidens, de qualitas aliqua, sed etiam consequos patiis, sive substantia aliqua ad consciendum demonii rationis Medicae medium est adhibendum.1r. Re itaque a 4 reddenda, omnes a monum N soniam causa, nonnulli duplex temperamentum sul stantiae ualitatum faecie videmur. Licet enim so inae proprie tibi contraii ae non esse perhibeantur, sunt tamen principia ad actiones contrarias perpetrandas, Ni undamenta actionum , in quibus ratio conuarietatis iundata cit. M. Qtarc ut concludamus, omnem vim qualitatibus evidentibuς adimere, Nad specificati areana ceu sacram ancholam , di asylon ignorantiae semper confugere est non modo sensibus repugnarς, , Pyrrhoniorum more fluctuare, sed etiam citra ncces iueitu plerumque igno tum per notius declarate. 2 . Contra, nantiniani estis quo statibus incliti vili est ipsi naturae summa impudentia bellum infert instrv. menta pro opisce arripere qualitardibus eam vim obtrudete, quae ultra naturam earum eli, di soli sormae est ii tisi debetur cuin nilui ultra vires eu speciem suam agat, de Ascctum non ius proportiona citi in materiam ii
23. Una igitur propcle tum cognitio, sentcntia seinctii, resipias cxcirect , reliquae omnes vix aliud quam verba. Qualitates tamen & humores non sunt cxelii ldendi, cum suas habeant operationes, di multum de na iura principiorum, di seminum, quibus copulati sunt, retineant. Medium i vir est tenendum , de in morbi, allialibus de occultioribus vires specificae seminali sinctura praeditae opeiosa elaboratione in actum deductae petendae sunt, in appareb ibus actui se identibus in iii ueti erat licita di rudiora medicamenta sufficiunt. es. Methodus vero medendi, qua Calenici exces lunt , summasque laudes consequuntiar, unice rationali Nediecta amplectenda, quam etiam Parac. in legitimoti thoi uit, ut ex cliirurgicis eius cumprimis appa-
i. On Apollinis ni is verum est, atque hoc Naivini seni, responsiuni in t di ilati esti aph.
inanitionis replet O , olidi iii dum , frigidi calidum ,
cratis attenuans, die. Hoe dictatoricoraculum C te ni alter Medicinae eo phalis, S cum eo tota prosapia, ceu immorum.& immutabile atiis medendi fundamentum unanimi consensu amplectuntur, A mo dictis defensitant. r. l iustissima enim ti titur ratione ex ipsa naturae rerum visceribus emta,quam nemo sans mentis in dubium vocare ausit. Quicquid enim inorbum e corpore ceu hostem expellit, non potest ei simile ei te, sed auuerium. 3. T ;υώου titio ita simile simile auget, de conservat, nec agit in simile, ut immuto . seu omnis actio est a contrario in contrarium, de agens eo fine agi ut patiens sibi a sinitet, ubi simile reddidit, ab actionectitit. . Tu et . υλλήλων : contrusa sunt corrumpentis natura, teque mutuo e si scio; littit. Sie medicamentum opponitur morbo, ut cum
e subjecto corpore ejiciat , di sannalem introducat Non enim possunt in eodem subsistere. Contratium et s. Morbus est intemperies, ad temperiem igitur re ducendus non per similis additionem: omne etiam tale additum suo tali Leit illud magis tile: sed per alterationcm , quae fit a contrarias qualitatibus. c. Quam assertionem ipse sensus, quem nemo nissensu privatus obnegaverit, liquidissime comprobat. Persentisci nus enim cesorem di siccitatem i, pcieausti pellere frigus, & humia talem. Sed cum hac sententia
adeo usu recepta si, ut balneatoribus nota, Sanici ius, ae barbitonsoribus aliisque medicastricin ore si, alteram minus tritam, sed non minus veram ct ploscuam pluribus deducemus, ac corroborabimus.
i. C I milia similium este remedia ex lumine naturae, seu concordantia gradaria,&concatenata majoris Aminori, mundi Philoi si sedici Herinctis discipuli ex piseati cuit. Medicina enim. ut uno verbo omnem artis vim comprehendamus, est c. seu esόλσM: Apposuio, vel adjectio descietitiiun, α ibi ractio, siue latici redundantium optirnusque Me dicus est itis. τικο . qui duo haec Optime prastat. r. Ex quo fonte emergunt duo generalissimi citrario vi numicopi, impuritatiun superfluarum, seu moibista res. scripta eii ni Hipp.&Cal diluenter legit, &pon in averruncatio, sue evacuatio, 3 virium relectio.
deravit, multaq: in illis explicuit Aillustiavit, mutati, deliive baliami interni ,&huinidis ira genii testati alio industria nominibus : quam nominum multiplicati l . 3. Utiumque attingcinus,&consequeti tu similibus. onem non probamus , cum alias Molic a schola non ita sive pussemus , sive consortemus. Purgantia lotitiunum multitudine, obscuritate , am,iguitate abo, it l&bstantiae similitudine , seu forma specifica humo e sta licii ii ii aste illi ad celsi a improbos nova Chrotiae inventa iosi lx de negligenda est Medici, nomianum cura, modo de rebus ipsis conveniat 1 . Indicationum apud P. maior est latestudo. sun datque eas in proprietatibus minet alium, vegetabilium N anima una, quae doctrina quia veram maioris S mi noti, mundi barmoniam nobis proponit, priori sedulo est coniungenda. 28. Mmeralibus utitur frequentius, quia spiritus ha bent potensili mos in homogeneo balsamo vigentes. &impressiones astrorum feliciti. recipiunt, Dicunciat. 9. An vero similia similibus recie curet, quaestione tertiat an necessitate aliqua compulsis medicamenta . Eus praeparet, quaestione quarta explicabimus. eum & internecinum movere, adeoque morbum ad L NANilo ΑNLΣ IIL OEPA id ΕΥ Taxo N, dete morbo ,&ipsin et clem nta turba velle. N i s Poc, hisci. C tra, a contrarim Ortimur. t s. simile vero libentis me it ad simile. S a nimia IIs nurii ci. - - cibus in or vidua imὰ arripitur, Nobscs spiritus . cum letit uiit pii sibi familiares attrahere a Meaeorum universa turbasti
. Quod Hipp. plantarum simili pecusares succos,
acidum, amarum, dulcem, , ex terra iurabeii tuim declarati. de nat. lium.
. Eandem vim attractescem , & iri ne leam Gai eat nicis iudies hi de const. art. 3. de siniphiae e 1. Quidam sinit iudine subli auae humores augeri pu
s. Naturae e sotiatio fit per alimenta , Nanaleptica similia, ves ut Hipp. ait expetita
aut fovent, τά γὰρ Ar tia Corpus igiturigrum contrariis ais e re qualitatibus est morbum triaritare, di naturae bello intestino pene oppressae extians
49쪽
ros ac disse testibi iii Libsidium occurrent , congaudentcim promtissime arctillimeque adhaerescunt, de eorum puritate suam infectionem emundare, eque in temperiem revocare & erigere sit um,non sociis ac semine in terrae gremio congenere novorum spirituum catellitio stipata renascuntiar, uberrimis incilibus luxuriantur.
V. Sicut igitur in republica oborta sedit ione patri d biliori auxiliariae copiae sunt mittendae: ita in pu a principiorum corporis distidentium imbellicitis suo com pari est adiuvandum , de balsamus dcbilitatus cibo suo, nempe balsamo medicinali refocillandus.
IO. Natura enim animalium servatrix viribus suis redintegrata, & commeatu instructi infesta omnia a plob svrtalium elementorum repellit, de tyrannos extra moenia, de ditionem proscribit. dc extrudit, omniaque tibi Ribdita in ossicio continet ,& in statu tranquillo integra
tuetur. Aι γ M τῶν νου.... in . . Natura est verus, summus, di solus morborum omnium archiater. Natura sibi sussiciens plurimos morbos per se sol, curat rhaee in moibis coctiones & pepasmos esticit : haec ino bos pluti mos, maxime universalis . & actitos per cristi
terminat: haec continui solationes per muni suam
unit, si per similia sustentetur. & intusae sens thmim, ii tibiis defendatur: lare omnes in universisti Hori sit sanguinis mi diffo-
ai. Quare praecipuus Gal. scopus cst, qui a virtute si
mitur, iubetque medicum eo imprimis animum intendere, ut conservetur illud θ quo agendi facultas, utque ad naturalem statum reducat.
ra. Quandoquidem Medicus naturalis est naturae mi nister, qui integre iudicanti. N in lucta cum morbo triumphanti velut otiosus spectator totis in permittit, de amplaudit. Quando vero prae imbecillitate tinem operi imponere non potest , ct opem Medici implorat, tum Medicus, quod descit, supplet naturam lab factantem
rescit, sopitam, Nad. tria morbum infimore nonaa gredientein, excitat, Haesici in canit, impedimenta submovet, di victoriam expeditiorem coriorem : reddit.
a. α omiser c Q, cum natura relucta
tur, aut satisdit, & a morbo plurimum si perata certare
amplius recusat, Mise πὰντα, vana, Si tustanea sunt cinnia. Auxilia nempe per se causas neutiquam extirpant, nece scientibus ad Persantur, sed et e iis, & ubi inarui ae adminiculum postulint.& crine Gliam motum iuuira ita l. iunt, quae per se postea totum opus pratinito tempore absoluit. N. Consuetudo etiam, qui est altera natura, similia noscit& indicat remedia. Quam respiciens Hippoc. Puctas temperamento humidi .&aliis, qui se vitam instituerunt febre putrida assectis , diaetas numidas putredini concipetulae idoneas ad robur nativum oraeservandum, custodiendum, & reparandum utiles esse scribit. q. ln l. de morbo sacro morborem plerosque ex iis curari, ex quibu, nascuntur. Jam vero demonstratum .esta Chymic. aegrotare nos e trium diis sio principi rumin quatuor elementotum nutricibus delites entium. Morbus igitur sulphureus non curabitur Mercurio, aqua enim oleo non miscebitur. Pestis ex elemento ignis, leu firmamento . non habebit antidotum ex elomento terrae. ita enim coelum terrae miscebitur: morbus mineralis non pelletur remedio plane vegetabilir mor-I usastralis non tolletur auxilio elementari : spiritus liausti non satiabunturhiupis, sed spistualibus essentiis, non enim c uni filius sagitat panei disterendus est ii ii l pis, aut scorpius.
. an. Quin imosmilia dies merentur pharmaca, quoniam similibus , di iisdem signatus imaginibus, , so nimius ita sunt, in quibus ad partes, morbosque est
latis vera & vitalis eorum anatomia sita est , oi tendens conivnsere, quae sunt conjugenda secundum natura . Ioperiorata, humeum, andro mon, radix gens T. H. iicliat ictibus de vulneribus conducunt, sanguinem erim tritu profundunt. de puncturas exhibenti Lapidosa se omnia calculum Dangunt , cardui punctitras mitigantiis. Hi s aecedit, quod in ipsa mei contrarietate semper concurrat aliqua similitudo. Sie enim indicans, de indicatum, remedium, di id cui medemur, sunt contraria, utique erunt sub eodem genere. Contraria enim sunt, quae sub uno N eodem genere posita plurimum in ter se classerunt, di velut e legione perpetuo adversantur, S unius contrarii una est contrarietas genere conveniens. sin autem communi generis essentia partiemiant, quis neget esse similia, cum eadem sint genere pi7. Hinc Calen. accurratὰ praecepit divisonem in dicantium in eodem genere fieri debere , nullo unia
iram transtu de morbis in causas cominisso, sed a seneralissimi, ad stibahernas, ab liis ad speciscat indieatione, destendere iubet. Et Arist. nihil inveniri posse arbitratur, nisi facta divisone in eodem genere. i8. Oportet in per ut temedia morbo contrarie opposita gradu sint aequalia. i ρ. Sed & ipse Hipp. & Cal. medicorum antes anismil bus in morborum curatione usi sunt. Hipp.l.ue locio boni. id seri posse testatur, praemissa enim contrarierate subjundit per similia morbum oriri.& per sinisa oblata ere morbis sanari,quod declarat exemplis strangutiae,
tuis febris a tumefactione orta,fluxus alvi, vomitus. L. de sati famem dicit esse morbum: torquet enim homunem: quare medicamentum esus erit alimentum,quia famem sedat, quod quidem desectui, quem restitist. est conuatium,substantiae tamen deperditae simile, di qum dammodo idem iit & humor desideratus cum siti. ao. Juvenem μὰ in tetano detentum astutione a
quae segidae sanavit , a L 3. lib. 11.Ophthalmian balneo,
fomentatione, & vini usu curavit, nec admittere voluit colhfum narcoticum,aphsisI.6.1i. Cui calculum adiicit commentator Cal. & ipsephi monen pulturis simili medicamento calefaciente S seca ite curari posse,i istorica e perrentia doetu, scribit , & ii. meth. Lorpionis invisum scorpione curari assest. ar. Medicamenta quae sinistudine totius substantiae
agunt,omnibusque intem rerutiliis, veluti mecha extrenus obsitant haud gravate admittit. L. 8. de comp. ni. s. l. cor cord cerebrum cerebro, pulmonem pulmonibus iuvas : is mcti .e.is. lienem iecur similia ni dicam ei ta S alimenta hostulare ait,& ii. meth. missa contrarietate hutiat sic dicta ad opposta piovocat. 23. Argenterim vero in levior sdiversitate, seu rationis etiam discrepantia aequiescit. et . Fernelius morbos quosdam similibu, remediis, licet per accidens, lepelli eoncedit. as Medicamentum cum dolore operans saepe cai sim prioris tollit , vel materiam distrahit, vehementior dolor minorem obscurat c. 16. Ex quibus luee metidiana clii us apparet, morbos simillibus curati, imo cepitu , & prudentem medicum quandoque similia,quandoque contraria usurpare, cium iux. Hipp. l de loe. in hom. medicina nunc,& paulo post non idem Deiat, & sbiipsi, eontraria faciat, eaque sibi ipsa contraria. Fines enim aesones vastat.
II usque secte sententiae verbis potius quam rebit, ipsi dissident .&divellae sunt, non adverse, nec sibi eontradicunt. cum non intelligantur eadem sine ambiguitate contraria & similia secundum idem , ad idem, & eodem modo. r. Conuiua dicuntur remedia. quoniam desectus resarciunt desideria an ea saturitato explent, spiritus & in puritates consevi eas deliniunt, di earum ccasumtiones Leo eccibi
50쪽
N ablationes procurant. Similia dicuntur, quoniam 3 alia actu contraria, alia potentia, alia per se , alia veris o a c. . .el I :- accidenti, quodlamen in propuli dis morbis ratum interest. i . Concludamus igitur ex mente Hippoc. contraria contrariis curari propter ani pathiam remedii cum morbo, vel causa eiusdem : S similia limit bus curari juxta mentem Herme. & Pataeelii. propici bini mi, atra remedii eum natu a morborum curauice, satae, cprincipio affecto. 13. Ut autem fui iniit , quid de vir oue icontroversia sentiamus , salvo aliorum rectiustium iudicio veritati enim rationibus monstratae libet ter manus cedemus Paraceis via in investigatione morborum & remediorum mihi videtur compendicum, certior, iucundior aegrotantibus utilior. Unum alia ramex inplum : mucis inein illam aciem , pungici vam,& ctinosivain, vel etiam aluminosam , acidam,s pascam , qua in corpore ex alimentis relinquitur, oca succo suo separata juxta vatium naturae motum des nito tempore locis ad recipiendum idoneis a supervcn ente spiritu salix coastitatur,di collisi tui . tartariim vocati dii hi similitudine ob adhaesione tartari in vino, qua sei libus Ginnium obvia est: quo nomine audito suamn Pe cipio , quae causae, qui modi generationis, quod sit -- medium. Collatio tamen ut iisque opinionis miramasset et iucunditatem, maiorem utilitatem, iacit latum, αeertitudine . ex eadem naturae familia hauriutur, eandem anatomiam, similesque signaturas, tincturas, radices, virtutes proprietates continent. Hoc pacto definiti senilibus Het- metis allectae curas morborum procreavit, foves debere , nunquam hoc illis in mentem venit, sedeontrariis hoc pacto acceptis contraria abigunt. . Non autem intelligunt eo atrasa continuo elementa , aut contrarias qualitates , nee eas sive primas, siue secundas in generatione & curatione morborum
respiciunt : quippe tam parum de iis sunt solicis, ut cum
Hipp. omne in eis ara μιν detrahant, nec eis resistant, nisi quatenus impedimento sunt verae curationis progressui, sterilesque signaturas, di accidentia solius cor potis medicamenti gratia innata appellitant nullam prorsus cuin astris tum generationis, tum transplantat Onis morborum consuentiam habere alleverant.
s. Sed ipsis substantiis in corpore contentis qualitatum excessivarum causis ,radicibus di subjectit remedia applicant, eaque substantialibus virtutibus , di vi seminali instructa,quae proprietate essentiali& specifica impuritates balsamo adnarentes separare, di dissipare . ball, muinque in sine & vigore perpetuare, ta in integrum
6. Ita curationibus enim cumprimis ad causam morbi continentem maxilneque materialem respiciendum esse commonent, quo respectu Paraccis plerumque compendium quaerens morbum causae nomine indigitat, ei quidem ablatio morbi est curatio, S sanitatis restitut
, S sanitatis restitutio, eum immediato de necesiario nexu cohaereant. . Qualitatibus tamen aliquem relinquit locum, ut videte est in I. de grad. & compos recepti sed alii lime in morbis evidentibus, & superficiariis. 8. Committuntur ergo contra leges oppositionis non eadem extrema, sed elcmenta, qualitates, imperamenta contraria oponuntur bestimo, principiis , potestatibus
s. Vetum en vero hae similitudinis assertione ,- ωm Hippocratica tantum abest, ut subvertatur, ut maxime etiam lubiliatur. Quantumvis enim Herm. similibus se curare perhibeant, contrarietatem tamen non excludunt. sed magnopere inculcant. Nam licetiti genere sint similia, in specie tamen manifesto contra riantur. Calculus a sale coagulato etenitus curatur quidem sale, sed resoluente. Uleusas de corros vocuratur sale. sed eo solidante,& incarnativo: arstitis a salibus aeribu, leniti in , &e. Sulphur inflammatum sebrem excitans, sistitur sulphure, sed acido, vitti lato , res is rante, di serocientes spiritus coagulante , atque ita utiphul medicum expugnat. & expellit morbis cuin. o. Utut etiam remedium similest ei, quod seeundum uram est, aetio tamen naturae in id, quod praeter S contra ipsi est, agentis, nempe in morbum, in
i. Potast unum idemque remedium diverso respei ita simile S contrarium nuncupari. Medicamenta naturae sunt similia, siquidem eam eonfortant. adversus hostem adversum adiuvant, & sanitatem reddunt. sunt item similia membro esse , eandem enim naturam habent externam, quam illud interuam : morbo vero sunt contraria , ipsit in enim tanquam adve satium practigant,&naturae imperium restituunt. Q. Etsi aliquando contingit morbis est ei milia eausis tamen sunt contraria : sic iliabarbarum calidum febrem biliosam solvit, quia materiam educit, A. obstructo-Mo expeditiis. I sirenid multiplex est contrariorum acceptio,
pocrates & Calenus duo lumina di numina Medicinae ea caruerunt : caruerunt ea tot retro se lis celeberrimi Medici, nee mini a veram, imo seliciorem medicinam habuerunt Primus Paracelluc Eremita, scin Ocbes sus,namus, maledicus, linguarum, at tum methodique ignarus di contemptor, ausu quodam temerasti, &bi mano generi pernicios simo eam in lucem produxit. r. sa reiectis veterum rationibus, principiri. Scausis evidentissimis nova principia novasque causas ex suoc rebro excogitavit, antitis inae, &xetissimae Medi indi&Philosophiae ex diametro opimilias ' polliccetur specie
rum transmutationem, soritiae a materia separationem,
quint essentiae, quae in s il lunaribus nulla est, cum ce lum sit ὰσυ λ ω .extra sonem, Mementaris erassi ei in clementatis sequestrationemaeum tranen ipsus magia steti,.tini mirae sales olea nihil plus sint, quam poni in materia r spondet compactissimorum corporum , de ipsus auri solutionemr ploriatur de pet Gon rerum naturalium,e in omnia ab ipse Deo persectissimp ere tu, &usibus humani, convenientissime a natura mixta sint, uam nulla arti, indust, atae tu pol st. 3. Imo paraeelsus, & ipsus complices vitam umet bilium destruunt , humidum primi eniti nil, orben mixtionsi concentum, &crisia, a qua purgandi vis, omnes ue actiones dependent, dirnunt,& multa, quae ii tegrae sunt liliaria, solutione pellitera reddunt. . Mineralibus qiiiii erim, & metillicis utuntur naturae humanae prorsut insecti . mo venenos ix sinet desediti praeparata igni, violentia eat; lora, ae lora. eat stica, corrosea medii este ne ulla correetione mi nima et in dosi exhibita .n mia acti, ita e corpus to tum per dentia subito conturbant, ae debit tant, nec sective purgant. sed promiscise quosvix ob hum res exturbant, calos, nas i. & spi tuum inquissum
numerat: quaedam sunt simpliciter contraria, quetesint irre arabilem iacturum siesunt, triti u Hoeipibus
culti, facultatibus, Si ormis speeiseis. Sunt praetcrea quadam violentia pi propere e medio tollunt.