장음표시 사용
101쪽
Disperiit, is illa animi tum squalida tabes artus homndum symiseros obduxis, O aluGransiet urgebant foedis abscessibus ossa Uisera proh Divum pietatem l informia pulchros Pascebana oeulos , O diae lucis amoυm,
Paseebantqu acri corrosas ulcere nares
XXIII. Cum tot itanta sint mala, quae in ex
ternas partibus observantur, non minora certe , nec pauciora numero in internis fieri observare saepe eonis
tingit ideoque cum morbus invalescere incipit, funis etiones omnes multiplici vitio laedi observantur chine eephalaea, vertigo caput tenet, tremor artubus incidit, spasmodicis motibus agitantur, grypnia sue-eedit, uti in Siphylo evenisse scribit laudatus Poeta
Cibi praeterea sumendi desiderium perit, nausea vomitu, diarrhaea vexantur obstruuntur saepe vi. scera, respiratio laeditur, & dispnaea, asthma, san guinis sputum supervenit, virium languor, debillitas, wsaepe marcore lectici, tabe demum conficiunis tur Ad hae cum lues venere non tantum petris existere possit, omnesque recensitos, aliosque morbos producere, sed praeterea eum aliis morbis comis,angi, symptomata morbosa exhibet a consueto lun
102쪽
ge diversa. solertiorum medicorum 8 chirurg rum sagacitatem fallentia. It que non modo cum morbis omnibus inflammatoriis, δε febribus cujus
cumque generis copulatur, sed requenter .cum arinthritica , scorbutica , scrophulosa acrimonia eon. juncta nor exiguum . medentibus facessit negotium XXIV. Licet autem ex hucusque recensitis morbis praesens lues confirmata facile cognosci posse videatur, tamen cum aliquando antae ut diximus
subtilitatis sit virus, ut nullis praecedentibias externius signis ad sanguinis Sc humorum universam mansam deferri possit, &Ἀymptomata quae observanmis ab alii etiam morbis pendere possint non seirim per expeditissimum est scire quando aeger ea re uvet detineatur . Saepe mal aliqua externa praem cesserunt, sed recte curata visa sunt, atque exunde aeger Iongo temporis spatio integra curporis , vale tudine ruebatur, ut latentis luis ne minima quidems pictai haberetur . Interea Venonum hoc, uti no ravimus, , non eodem modo in omnibus agit, differt progressionis modus pro varicaotain tem siem qit tutione, vitae genere, tempe4tλις, citan te M. Variant quoque ymptomata Iuis confii malae prout a cancris, vel gooorrhoea exotitur . et prout remedia adhibita ejus indolem immutaverunt, vel denique prout cum aliis morbis conjunctae es
103쪽
neratim ac praecipuas affetentias recensere, ex quibus symptomata venere a symptomatibus ex aliis morbiis pendentibus discriminantur. Et primo quidem maculae venereae quae in cute adveniunt, alae venere pendere censebimus . si nativitate, ab insolatu a graviditate in foeminis non pendeant, si praeterea aliquod Venereum symptoma praesesserit, vel comes sit Pustulae, tubercula venere totum orpus obsident, i praecipuae partes pilis resertas, cum caeterae pustulae ab alia aerimonia pendentes faciem ut plurimum empenti ULcera venere saucium, Vulae, tonsillarum, linguae,
palati, gingivarum, a corbuticis ulceribus distin. guuntur quod venere ordinario fauces, tonsi las prius occupent, deinde ad gingivas extendantur: in scorbulo vero a gingivis incipiunt, ad postica saucium proserpuntro. ulcera venerea circumscripta sunt, ut plurimum rotunda, basim mar- sine callosos habentia,' quaedam tantum loca occupant scortatica cirreguJarem figuram habent..totum os quandoque devastant s. ulcera . e. nere concava sunt margines rubros, undum griseum habente corbutica elevantur in fungosas
carnes & livida semper undique sunt 4. denique uenere praevio aut comite aliquo luis signo ex. . citantur , in scortaticis vero alia corbuti signa praωμdant, vel comitamur.
104쪽
Dolores venere a rheumaticis, podagricis ea detinguuntur eo quod hi calore, ut plurimum disissipentur aut mitescant illi hac de caussa exasperentur. ' ossium mollities a serophaeos viri, saetiis ractura ex canceroso scorbutico c. pendere etiam potest; at ex signis horum morborum propriis a venerea causa distinguitur Demum exostoses, calli, caries a fractura , contusione, scrophuloso, an ceroso scorbutico c. vim produci etiam possunt. Verum hi morbi a venereis similibus diseriminan- aur ex signis antecedentibus ' ex propriis cuique horuin morborum symptomatibus. Ex omnibus
his igitur , aliisque simul collectis, probe animadvorsis 4 cum aliis morbis collatis , facilius prae
sentem luem universalem dignoscemus.
XXV. Ex iis, quae hucusque prolata sunt non dissicile patet , quid sit sentiendum de venere mias malis natura ιδε indole, de qua pauca modo dia
cenda restant, Scilicet apertum est seminium uJvsmodi nunquam in corpore per se oriri, sed ab aegro in Sanum contagio unice diffundi. Hanc nempe scimus esse corporis humani proprietatem , ut solo ad cutim attactu tenuissimae particulae nullissensibus conspiciendae ingredi queant. Cum autem illa sit humor uin nostrorum, etiam dum hene a
lemus, dispositim, ut a minimis corpusculis umoris
105쪽
bustiisdem immixtis adeo mirifice corporis actiones
mutentur, ut omnia a sua natura aliena fiant , aber prent consimili sere modo quo rabiosi canis venenum vulnusculo instillatum horrenda excitat sympi mala aut pus variolosum vix conspicuo vulnusculo immissum, ebrim, et peculiares pustulas per totum corpus producit ita quoque probabile est
venereum virus humoribus commixtum, eorum cra-
sim vitiare, pervertere, .cum iis per universum eorpus circumductum omnia descripta mala, Lalia pene innumera producere. Hoc igitur virus pauca quantitate 5 inconspicuis viis in sano corpore eis mel admissum pedetentim copia, Sc emeaei ita augetur, ut totam humorum massam citius tardiusve inficere valeat. Quemadmodum vero omnibus venenis peculiaris natura inest, qua singula peculiares , ac determinatos morbos producant sic quo que S ipsa venere lues peculiari indole pollet, sibique propria, qua determinatos morbos in coriapore inducere valet. Inutile ver ac supervadaneum esset circa ejus intimam naturam quaerere, num videlieet ad acidum , an ad altalinum vergat, eum principium illud contagiosum adeo subtile sit, ut sensus omnes iugiat, Sciroinde nonnisi inanes conjecturae huc usque in hanc rem prolatae sint. Unum
igitur superest , ex peculiari videlicet ipsius agendi modo, ejusdem naturam Sc indolem evolvere.
106쪽
ost XXVI. Venereum virus in partibus , quas asseῖ
ruborem , calorem , dolorem verbo , inflammaticiis ne excitat si ci sibique permissum sensim rodit, exulcerat, depascitur partes 1 si partes aliquas non exulcerat, stagnationes, et tumores diversi generis in iisdem producit 3 ergo ex his colligi posse videtur virus hujusmodi acrimoniosae natu-gae esse , quae sensiles partes irritat , humorum circuitum pervertit solidarum paritum affectarum stamina scindit, dissolvit, quida corrumpit, aut inspissat,in cogit. Quahdoque summae acrimonia est , multa ac vehementia cito sibi succedentia symptomata excitat etiam cum vitae diserimine: Ientius interdum proeedit, latet saepe diu inteorpore, quin ullam unctionem laedat et oportet proinde ut in hoc casu mitioris indolis sis, aut peculiarem mutationem subeat observatum est venenum cancrorum citius humores inficere ersymptomata majora producere quae tamen hiis venereae magis propria sunt unde ab aliis morbis continuo discriminatur mercurio ver ad hibito facile sanari ex adverso virus sonorrhoicum
si s. V. XVI. x s. XVI. XVII. v s. XIII. XX. . s4 s. XUIII.
107쪽
difficilius humores inficere, eum labem in iisdem induxit minora suscitare symptomata, entius incedere facile cim, aliis morbis onfundi, ratia ficilius remediis vinci. Quamvis igitur virus cancro rum a gonorrhoico differre minime videatur, eum e eodem sonte utrumque malum sorti possit, tamen gonorrhoicum mutationem aliquam in organis, quibus excipitur subire videtur , quam non patia tur ii, eancris stagnans virus unde illud tardius,insere personatum progredituri hoc vero suam indo lem immutatam servatra illud humoribus aliis involutum dissicile vim remediorum' experitur hoc vero sincerum proprium characterem servans spe
eifieo promptius subigitur. Praeterea mus indoli est venereum iasma, ut iacile cum aliis acrimoniis, ex. r. arthritica, scorbutica rheumatica, scrophulosa e iungatur; tunc propria symptomata vix ulla producit, dimetitusque ognoscitur, ac de- hellatur. in concludere licet aerimoniosam ejus naturam et indolem , variam admodum esse prout infinite variant circumstantiae, quae pendent abi causis nulla enumeratione exhauriendis.
108쪽
Piphylidis tum incipientis, tum confirmatae hist
riam superiori dissertatione exposuimus nune ea ipso ordine curatio est tradenda: quam revera ad Medi eos jure spectare nemo inficias itiit, licet quae in hoc morbo accidunt ulcera , aut alia quae mainnuum opem requirunt tractare Chirurgorum sit. Et nim eum morbus hic externas non solum , sed in aternas partes non raro assiciat, unctiones omnes la
dere possit,in multimode cum alῖ morbis tum acutis tum chronicis implicari, symbolam suam conferre, patet omnem Medici QChirurgi solleristiamin sagacitatem requiri in eo dignoscendo' curando. Sed frequent videre est curationes vel ab empiricis, tonsoribus , vel a chirurgi suscipi , qui lanceolamin novaculam vix coeperunt pertractare quid ergo ex levi morbo gravem faciunt; non externa solum multa adhibent, sed in terna plurinia, quae sibi propria quisque servat, praedicat arcana ingerunt, aegrorum crumenam ex hauriunt, dum vires omnino pessundant, inuod reliquum est sanitatis labefactant. Neque hoc aliter esse potest patet enim, ut ait Celsus, non posu
109쪽
eum seire quomodo morbos urare conveniat, qui a de hi sine ignoret .... saepe et imidera nova mera morborum , in Ibus nihil adhue usus ostendit, u ideo necessarium si animadverure unde ea come rina .... praeter haec cam in interioribus aridas Odolores, O morborum varia genera nascantur, neminem putandum adhibere posse remedia, quas ipsa μιμνα .... neque curari id, quod aegrum est, posscabo , qui, quid sis, ignoret. II Antequam vero ad tuis venerme . curationem tradendam descendamus , quaedam generatim de mercurio , aliisque nonnullis remediis praemittere lubet, quae huic morbo tollendo opportuna esse ereduntur . Cum primum apparuit in Europam monis struosa haec aegritudo, Medici, qui tunc temporis florebant, novi morbi , qui solitis remediis non cedebat, ferocia stupefacti diu haeserunt ancipites, quid agerent plane nescii i) imo ab ejus curatione plurimi refugiebant a ci atque aegros malo hoc
'aborantes, ceu putridum cadaver ab hominum conasortio separabant. Aliquo post tempore, cum me eurius jam in usu esset apud Arabes, atque adi diculos, scabiem , herpetem exteriori usui reciperetur , ex analogia adversus luem veneream exis si Gava Torella Traet de dot in pudend. 1yIacob Cataneus Daci de morb. gau.
110쪽
Iosterius, parca os nonnulli adhibere coeperunt, . optimo quidem cum successu Sed empiricorum ignorantia iraecipitatione actum est, ut remedium istud a Medisis quampIurimis multorum insortuni vim testibus damnaretur tamquam periculosum, in morbo ipso ferocius, ac proinde an pejus amgue sugiendum Circa ea tempora ex India in E ropam deseri coeperunt sudorisera una, guajacum, fassastas , aretaparilla, aliaque quibus Indi adversus
luem veneream utebantur remedia hae miro apis Plausu excepta sunt, atque alacriter adhibita odose flectus praestare visa sunt: at brevi compertum est, saepe insuffcientia esse, quandoque perniciosa Itaque necesse sui mercurii praeparationes in usum re
vocare, cu deinceps experientia magis magisque eompertum est dummodo opportunae cautelae adhibeantur securius remedium esse ex iis omnibus, quae adversus luem solent adhiberi. De methodo autem eundem adhibendi magna est
inter auctores opinionum varietas neque minora
sunt dissidia ire modum quo in eorpore agit mer- eurius, Sc salivam ciet. At de his ubi de luis venereae confirmatae curatione erit agendum , nonnulla inferius proponemus. Ex vegetabili quoquo sonte plura petita sunt adversus luem praesidia. De lignis sudoriseris jam diximus, quae aliquibus in ea-sibus multae revera utilitatis esse possunt. Sed pra: