장음표시 사용
71쪽
novis experimentis innixus sanguinis ruborem unice ab aere deducere videtur, ex quo nitrosi aliquid sanguinem subeat wPhlogisιon superabundans ex pulmone in eumdem dimittatur Sanguinem extrae tum rubrum floridum colorem superne habere censet ob aeris attactum insta vero nigri care, quia aeris. accessus impeditur idque manifestum fieri ex eo , quod si ex Cl. Cigna I experimentis lamina suprema removeatur, proxima quae minus rubebat purpureum colorem acquirit, rite porro ex ordine quaeque lamina, prout aerem attingit ruborem induit. At vero si oleum superfundatur, unde aeris accessus impediatur, aut in vacuo ponatur atram reddi sanguinis superficiem, quae aeris contactui exposita rubra suisset. Insuper sanguinem purpureum
eo lorem acquirere in pulmonibus juxta Q. He soni experimenta ob PMogition ab ipso exhalans, is
Pur aere Sanguinem subeunte meque serum , nequσtunica vasorunt hanc absorptionem impedrre oste
di experimento sanguinis vesica in aere suspensa excepti, cujus tota superficies exterior purpureum colorem aequisivit. Praeterea sanguinis coagula insarius nigricantia in aere atmosphoerico rubrum colo in rem acquisivisse, Win aere inflammabili prineiplodestituto, seu ut hastam utar vocabulo ephlogiis
72쪽
ιGaio proindeque magis puro . atque ad respirandum aptior hujusmodi coagula jam nigra, vividiorem colorem rubrum semper obtinuisse is ei-'tius quam in aere communi cum contra purpureo colore praeditus sanguis in aeris speciebus res, pirationi minime aptis, atro colore insectus fuerit, uti in aere lixo , inflammabili, nitroso, Phlogisticato. Attamen quam vis concedat Cl. Hallerus aeris at tactum ad mutandum sanguinem plurimum facere et praesertim ad purpureum vividum colorem ei conciliandum, forsitan ex eo quod Phlogiston ex halans admittat exinde tamen perpetui, veri
ruboris causam ab aere non esse repetendam, cum
hic effectus fugax sit 5 post aliquod tempus eva, nescat, Sc nigrum colorem acquirat. Praeterea addi potest in foetu Min pulli incubat ovis, s ut alia similia mittamus rubrum purpureum colorem a. bere sanguinem licet aer nondum accesserit. I VII. Ex iis, quae ex sanguine diximus diver. simode spectato utilitates praecipuae, quae ab hoc vitali fluido in animali corpore derivantur, quasi sponte se produnt Pars rubra sanguinis , quae globulis constat igneo, quo scatet, et ferre elemen to calorem fovere, imo procreare videtur, cum in eadem ratione cum sanguine sit. Densitas vero aqcit, ut melius cor irritetur, atque ut globuli impressam velocitatem tueantur , aliisque i
73쪽
minus densis motum aliquem impertiantur; phoerica globulorum figura inservit ad iaciliorem moritum, ad resistentias melius supefandas, quae velocitati opponi possent, si majoribus in punctis umsorum latera contingerent Partes in sanguine coari gulabiles ad solidarum partium incrementum, atquct
instaurationem praecipue inservire videntn x quod enim viscidum est pressione facile solidescit, ac temreorum elementorum congestionem juvat Pars mu- eos ad irrorandas, bliniendas superficies , ad exilitatem in solidis conservandam salsae particulae ad solvendum cibum , ad stimulanda vasa , et ad persectam miscelam inservire videntur Aqua omniabus intermixta, .magnam partem hum6rum fere omnium constituens fluiditatem δε meabilitatem facit, ipsos diluit is coneretiones impedit. Ignismiiditatem faeit numquam enim in naturali statu ad eum gradum ascendit, in quo cogantur hum res Aer externi aeris pressioni sustinendae conducit. fortasse Phlogisti vehiculum est caeterum aliae ejus utilitate satis notae non sunt. Ex omnibus deisiaque simul in justa proportione, et motu constitutis , vita, sanitas, omnesque unctiones animal machinae dependent r
74쪽
irationem non mediocri eum successu tamquam specifidum remedium Mercurius adhiberi soleat, it tendum tamen non os ejus usum difficilem, moi a tum, non raro perlaulosum esse, Winterdum imauffcientem ita ut adhuc exoptandum sit reme..dium , quod absque ejus incommodis pares, ne diisaam majores utilitates afferre possit. Inter indigena atque exotica remedia , quae ad hujus morbi cura tionem recipi solent, nullum est hucusque inventum, quod mercurio palmam praeripiat attamen si vera n quae a l. Petro almio aboensium Prosesso re , Ma l. artram, de Lobeliasiphylitica narra tur, sperandum est eam demum ore, quae cum munia medentium vota explere tandem possit. Cum utem de ea disserere nunc temporis proposuerim, statim sub ipsa initia dolendum mihi est in oblivio- Me veluti positam fuisse Europaeis Medicis hane plantam, ita ut nulla extet de ea chemica analysis, paucae aut serme nullae accuratae observationes, quae saltem nobis sint cognitae Planta haec in regione etiam nostra advecta in Taurinensi R. Horto
75쪽
Bolanico eoteritur observationes iusti uendi eo po in areis ejusdem experimentorum capiendo rum causa elapso anno ubique luxuriabat, sed
xima ipsius pars elapsa hyeme periit quin suarum
radicum copiam dederit. Quum autem verosimile sit eam nostri climatis clementiam serre posse, dum eodem loco quo perierat, sponte rursus nata pro maxima qua aderat parte crescere pergit, liceat mihi quoque nova experimenta desiderare, & ejusdem historiam ex auctoribus tradendo, eam si ad meis moriam revocare, ut iacilius plures ad eadem ea-pienda incitentur. II. Plures sunt Lobeliae species, sed quae adve sus luem veneream adhiberi solet, ea est, quae
ideo Siphylineae triviali nomine distinguitur, tari Linne si vocatur Lobelia auia ereeto, foliis
valO-lanceolatis, subserratis , abeum inubus re
flexis eademque a U. Morisono appellatur Dranculus galeatus Virginianas, flore violaceo m. Q 1 . In Virginia spbnte nascitur hae planta inlotis pinguibus , umbrosis, humidis, ad bipas an nium & fluviorum . Ejus radix brosa est , dc fibrae albae circiter lineae crassitiem , duorum digitorum longitudinem aequantes veluti centro radicis dimittuntur . Caulis ipsius simplex si stem. Veget. . 667.
76쪽
γχest, reetus, pedalis, Multra, an olis pilis figiducilis a fosiorum marginibus decurrentibus. Folia alter in ovato-lanceolata, serrata Obscure virentia su sessilia, seabriuscula. Flores versus superiora caulis, erecti, solitarii axillares , magni, brevissime pedunculati Calyx serrato-denticulatus , laciniis lanisceolatis, sinubus reflexis , germen tegentibus. Corolla supera , monopetat , angulata , quinque fida laciniis subaequalibus carina ciliatis, palato gibbositatibus duabus. Si herba recens frangatur, succus lacteus extillat radix vero saporem abaci aetnu-
latur, qui diu ori adhaeret, nauseam, id vomitum
III. Americam septentrionalem peragrans laudatus et Malmius, atque Canadensem regionem inter alias , statim a multis, ac praecipue a Chiliarcam Ionhson edoctus est seros Americanos pecu iari sollertia pollere luem veneream solis herbis facillime profligar dia insignes stupendasque curationes institutas vid sis se absque aegrorum vitae discrimine neminem ex Americanis hac lue unquam obiisse, eo quod si timis insecti sunt ad . hoc remedium confugiant, neque adesse exemplum aegroti hac curatione vita defuncti, aut ab eo remedio non sanani. Imo etiam si adeo praevaluisset morbus, ut aeger velut emi, putris ulceribus undique depastus intolerabilem foetorem spargeret, tamen brevi integram sanitatem
77쪽
recuperare, neque rursus erumpere morbum, nisi ex nova caussa eum denuo contraxisset. Tandem Eu-
ropaei, qui antea mercurio sanati fuerant, deinde alia vice in America insecti, obelia curati sunt assirmare, hanc curationem priori minus molestam Wmulto praestantiorem esse. Novit etiam plures, qui ho morbo graviter ante aliquot annos laboram te hujusmodi remediis intra Meem dies vires recuperasse assirmabant , postea vero integrae sanitati redditos sensim fuisse, nulla superstite infirmita in te sobolem vegetam ex inde procreasse. IU. Dissicile autem sui scire quanam planta uimns hujusmodi quippe arcana sua studiose ervat, credens remedia sua vires vii tutemque amit-tre si Europaeis innotescant; si aliquis ex istis l. detinebatur, liberaliter eum apta curatione Ameriani sanabant; sed neque auro neque aliis blandi isti a Gallis non paucis allici unquam potuerunt ut aranum revelarent. Demum Chiliarea, Iohnson tui a multis jam annis ita inter eos versabatur,uo multa quae ipsis barbaris praestiterat ossicia, ri reverentia ab iis coleretur ha es Kalmio de-:atus, incitatus in hac re cognoscenda omnemrontulit. Itaque quamplurimis allectis mulieri-hiri siseitatis mulieribus enim morbi curatio praeciaph commissa erat circa plantam qua utebantur,ejusquearibendae modum, a tribus mulieribus Oadem herba,
78쪽
loheli siphylitie scilicet adlata est. Praeterea es. Mimio contigit eo tempore hominem novisse, qui eodem morbo eum laborasset, a sera quadam muἀIiere perseete restitutus, servabat adhuc manipulum radieum si hi tam salutarium, quas ut inspexit, minnes ex iobelia esse cognovit. U. Methodus adhibendi hae est Radices plan earum quatuor aut se recipiunt, nempe circiser m nipulum unum alii recentes commendati, alii vero siccata malunt etiam a tribus annis eas probe lavant, .eoquunt in vase quocumque in aquae strensuris tribus. Decoctum propinatur quovis mane Iejuno stomacho, a modica mensura incipiendoti per intervalla reliquum intra diem hibendi me vero mensura, quae varia esse debet pro divertaegri aetate, viribus, constitutione , augetur quotide donec aeger vim purgantem amplius serre nequet. Communiter i. artram libram unam ter m. 4e exhibendam docet, mane videlicet, ante prandi , cubitum. Si vero multum exinde purgetur aegr-tans, hypercatharsis superveniat, nimis dehis evadat, uno alterove die a remedio quiescunt, inuntque paulatim vires resumere, postea denuo ex bent, aut dilutius decoctum parant es ministranes nec omnia luis symptomata evanescant, atquec valescat aeger.
79쪽
nra vleera aliquam corporis partem obsideant.
tertio die praeter potionem consuetam totum cor
pus ipso decocto lavant, aut in balneum exeo p ratum aegrum bis in die deducunt, usque dum ulcera probe depurata, ac serme sanata suerint. Cum vero profunda ac putrida deprehenduntur, tune ad ea citius detergenda atque exsiccanda inspergunt pulve rem corticis interioris Ceanothi Amerisani, et u Hrem rassicis Gei 1 exsiccatas. VII. At si malum inveteratum radices jam fundiores egerit,' parum proficiat ex decocti Lobeliae usu sumunt radices Ranunculi foliis radicatibus, reniformibus, renaιis, caulinis, digitaris, e riolatis . Gronov. Flor Virgin .m datas miscenelobeliae, decoctumque aegro ut supra exhibent. D tactum hoc vehementer purgat, di vomitum ciet,
curam cum suceessu absolvit. In hoc tamen a 'endum est, ne hujus ranuneuli nimia quantitas as
sinatur, quippo exinde intestinorum inflammatio facie oriri posset. Si enim sortius fuerit decoctum
NMen Osam naturam acquirere constat. Alius insuperiis mericanis qui in morbis venereis curandis lebris erat, obeliae radicem commendabat qui m sed pluris aestimabat radices Ceanothi in i Geum floribus nutantibus fructu oblongo . minum cauda molli plumosa Linn.f. Succ. P. a4.
80쪽
tieani innaei, seu Celastri nemis foliis satis seseratis, trinemeis Linn. Hori. Cliis. 73. decoeto hujus plantae, quod rubrum instar sanguinis est,
curationem totam peragebat. At si morbus nimis pertinax, asperatus esset, radices rubi auteaealeato , foliis ternatis . Linn. Flor Suec. p. 4IO. assumebat, prioribusque miscebat ad curationem perinficiefidam. VIlI. Interea vero vietus semper esse debet tenuis , atque e vegetabilibus potissimum , licet interdum carne quoque vesci aegrotantem liceat P
tu tenuissimus sit, Ma vino serme omni abstinendum est, ut etiam ab aliis liquoribus caput obnubilantibus. Haec diaeta per dies quatruordecim, aut tres hebdomadas continuatur, quo tempore toti saepe curatio absolvitur. Hac medendi ratione, hi, que cautelis medicamentorum mercurialium ignari
hunc morbum lacillimum curatu reputant . IX. Si parem virtutem nostris etiam in regionibus eaereret, e tot inveteratos dolores, condylomata, parulentos fluxus, tumores dissicilis omnino curatiotis auferre valeret tam facile, ita ut promissis etfeea responderent, magno certe gaudio assici deberem . Et licet vehementer cuperem ut nem unquam
rei, qui aut his herbis, aut mercurio opus habent tamen cum nulla spes sit contagium hoc sublatim, iri ob non coercendam hominum libidinem, irari'