장음표시 사용
81쪽
uis teterrima hujus morbi exempla ante oculos' heant; utile esset remedium commodum, securum hujusmodi prae manibus haberes, quo saltem qui
absque culpa luem contraxerint. sacilius sanitatem reis cuperarenta reliqui vero breviorem , neque adeo molestam curationem minus refugientes, perse te sanati, alios non inficerent, Sc tam late diffusurnςontagium sisteretur tandem, atque cohiberetur.
X. Medicorum igitur est altius hujusce plantae naturam indagandi, quid polleat in hujusmodi mor- his prudenter explorando, .num in nostra haeregione culta idem praestare possit auxilium. Neque hic loci praetermittere debeo phyleumae innaei varias species indigenas in hac lue curanda honos effectus praestasse ex observationibus chirurgi mjusdam , qui iis usus est pro iobella siphylitica poemplantae hae assinitatem habeant cum naturali geris-re iobeliae siphyliticae. An ejus at sines plantae con-ἔbniles afferre possent utilitates
82쪽
oedus, obscaenus, ac teterrimus morbus a causa venere ortus, sontes ut plurimum, non raro etiam
insontes aniciens, lues venere communiter, aut
Siphylis nominatur. Ab Hispanis Christophorum columbum ex America reducem comitantibus delaista haec lues anno circiter ηυ, Hispaniam, Italiam . Galliam, atque Europam denique totam e .pit pervagare, sensimque per reliquas orbis partes diffundi. At nonnulli sunt, qui morbum hunc novum non esse contendunt, sed extitisse jam antea, neque veteribus incognitum fuisse, ex sacris litteris, Me auetoribus Graecis, Arabicis, aliisque i λprobare conantur verum ex his quidem evincitur partes genitales utriusque sexus ab omni aevo mo hae variis cum lue venere aliquid simile habentihus obnoxia fuisse; sed certum est eam malorum
si Vide strue de morb. ener t. t. lib. I. ev. II Boerhaave de lue Aphrodis. an Φieten T. V. p. 3. IVGardan ReehereL prat fur es ma- Iad veneri non Examen historique ut avariettion de la malaiae veneri en Eurode.
83쪽
Vndromen,' peculiarem indolem, o quam so litis remediis non cedunt, veteres minime obser vasse , cum profunde super haec sileant eorum scripta di certum quoque est adeo novum hune
morbum illivs aevi medicis apparuisse, ut a malignis aspectibus siderum eum deducerent, atque epi-demicum esse censerent. At brevi cognoverunt eundem, neque ex pravo alimento, neque ex infecta atmosphaera , nec denique ex humorum spontanea corruptione originem duceres, sed a persona
infreta ad sanam nisi a parentibus in sobolem transeatra contagio mediato vel immediato unico propagari. Cum primum in Europam se manifestavit multo saevior erat haec lues, totum Orpuxcito pervadens , tubercula atque ulcera pessima ex gitans; sed procedente tempore mitius esse coepit, Wientius progredi susceptuit contagium. Periodos autem, per quas siphylis successive usque ad nos transiit recensere aut mox allatam de ejus ortu, antiquitate quaestionem agitare, & dissertationis limites vetant, temporis angustia prohibemur. II. Omnis porro lues venere , vel hereditariae,st, vel adventitia. Hereditaria dicitur, quae a parentibus lue inlaetis provenit, qua magis vel minus assietetur infans, prout vel ambo parentes, aut eorum alteruter tantum insectus est, prout insectio jam aderat conceptus tempore, vel diu postea uin
84쪽
pervenit. Adventitia autem lues est, quando a e sona insecta in sanam contactu mediato , vel immediato diffunditur, quod plurimis modis evenire potest. Potest enim contagium suscipi contactu alicujus rei venere pure insectae, uti linteis, poculis e si , praesertim si pars quae contagio exponitur rosa sit , vel tenui cuticula tantum obtegaturi ut plurimum vero lactatione , seulis
actu venere M. , cum persona insecta conirahitur.
III. Partes, quae eontagio Venere exponuntur, non uno eodemque modo assici constat, sed magis vel minus, facilius vel dissicilius contaminantur pro diversa earundem structura. Ita, quae partes cute .cuticula densa , .crassa obteguntur, rarius i
sciuntur, nisi excoriatio aliqua in iisdem adsit 1 rsacilius vero prae aliis, ac magis assiciuntur,. qua. tenera subtilique membrana velantur, uti glans penis, interior pars praeputii, urethra in viris; a
tines labiorum pudendi, nymphae , vagina , papil
lae mammarum in faeminis; lahia, lingua, aliaequo ψris partes e , in utroque sexu. Facilius autem 6 Wan Sameten T. V. pag. II.
et Hoc modo obstetrices , ataue alios ulcera e nerea contrectando assutos fuisse probabile est. n. on Gall. Aphrodιοι ac P. 465.
85쪽
eommunicatur hae concubitu, si vitium aliquod in organis generationis viri aut oeminae existat, uti ex gr. ulcus, aut purulenti humoris fluxus, si patintes inflammatione laborent dissicilius contra , si nihil hujusmodi adsit, atque humores universim in secti tantum sint. Hoc modo pluries contagio exponuntur quin malum aliquod incurrant sed qua doque mutata aliqua in humoribus dispositione acrius
evadit, ac magis evolutum Venenum, vel major in persona sana ad eum suscipiendum praedispositio adest, & tunc morbus communicatur. Praeterea
naturalis quaedam in alterutro vel utroque dispbsitio partium contagioni expositarum me it, ut alii prae aliis morbum facilius incurrant. IU. Prima suscepti iasmatis signa in ea parte
observantur, quae contagio exposita suit raro ob- Servatum est nullis praecedentibus externis signis luem interiores partes infecisse. Hinc si osculis , factu contractum malum sit, in ore, eire areolas mammarum ulcuscula primum manifestantur sy vero per generationis organa transmissum venenum sit, gonorrhoea, aut ulcera etiam praecipue obsedivantur. Cum vero tam actuosum est venenum,
tantaeque subtilitatis, ut nulla relicta exterius impressione massam humorum subeat, aut cum in externis partibus aliquamdiu arsit, interius serpit, a
sorbetur, iciri totum corpus diffunditur, symptomata
86쪽
8a exhibet varia pro diversitate partium quas asscἰ adi pro varietate modi, quo in solida, Si fluida agit. Hinc commode dividi potest ues in recentem,
localem, sive particularem , Min universalem , aut confirmatam. Quapropter conjunc , d symptomata siphylidis particularis primum exponam postea quae exhibeat mala reseram , quando ad humorum massam universam pervenit, eamque insecit, ciue venere confirmata vocatur ultimo loco de hujui veneni natura, atque indole nonnulla proponam. V. Humoris mucoso purulenti ex genitalibus utri, usque sexus destillantis fluxustion Orrhoea virulenta vocatur i . De virili gonyrrhoea praecipue hic verba faciemus , cum multa ejus conjuncta, multe. bri communia etiam sint; ubi vero diversi aliquid in hac eveniat, prout oceasio seret recensebimus, Post impurum concubitum intra jctemerum, alias ad . . o. q. diem aut longius etiam tempus , sardius nempe, et citius pro variis circumstantiis , species titillationis aut ardoris sensus in rethra persentitur paullo post dolor urens accedit, prae incipue dum urina emittitYr, qui ossa naviculari glandis , ut plurimum respondet: inargines ostii ur
si De gono rhoe simplici a causa venere non, Pendente aerere supersedemus, eum ad s*blidis
87쪽
thrae rubent, inflammantur sequitur deinde glandis, urethrae inflatio AE tensio perinaeum tumia dunt evadit, ponderis is distensionis sensus ad testiculos quandoque Meedic, urina dissicile, ista gno cum dolore emittitur, qui dolor ea emissa augetur. aesti spe adhuc perdurat erectiones
involuntariae, noctu praesertim miseros aegros ex cruciant, eo quod rethra graviter inflammata cum irritabilis admodum contractilis sit , revior redditur, corporibus cavernosis in erectionem
nitentibus nequit coextendi, inde distorquetur pe, ni dum riget deorsum inflectitur. incurvatur, quasi ligamentum aut chorda peni subtensa sit, e x quo symptomate chordata gonorrhoea Vocatur. VI. In bemini gonorrhoe frequenter absque ardore et dolore incipit aliquando vero inflammatio vehemens simul adest vagina tumida est, otium dum emittitur urentem dolorem excitat. Haec auatem differentia tum a majori, es minori materies bificientis acrimonia tum a iversa morbi sed de, pendet. Si enim in solis vaginae mucosis glandulis haereat virus, cum urina dum exit illi non peristingat neque dolorem facit, neque inflammatio tinem auget. Cum vero urethram occupat morbus , atque in ejus lacunis proserpsit malum, tune c
dolor ingens, et major inflammario se comitematas.
88쪽
VIL Gonorrhoeae inflammatorium statur suppuri Tatio consequitur, quae nunc celerius, nunc lentius
se manifestat. Quandoque tertio quartove die post susceptum virus aliquid lymphatici viscidi exstillat,
quo urethrae ostium conglutinatur; postea purulenta materies flava, viridescens, interdum sanguina intermixta copiose effuit alias lentius praeparatur raliquando , quod rarius evenit, parum vel nihil ex stillat. Inflammatorius horum partium status plus minusve perdurat inde symptomata imminuuntur, dolores mitescunt, pacatius fluit gonorrhoicus humor tumores interim dissipantur , Huens materies
albidior podetentim evadit, copia minuitur, d neerintegra sanitas iis partibus restituta sit . VIII. Sedes Aorrhoeae in glandulis urethrae mutilaris , comperianis , prostata , quandoque etiam in vesteulis seminalibus reponenda esse videtur. Enimvero cadaverum sectio ostendit glandulas, vesicu-Ias, mucosas lacunas aut omnes, aut majori ex parte affectas et quae contaminatae erant, durae, ru-hrae tumentes, inflammatae deprehensae sunt: saepe suppuratae, Waliqua ex parte rosae , ulceratae,& purulento humore diversi coloris repletae hserinvabantur facies interna urethrae ad glandem usquo
eodem sanioso humore obducta, rubra, nflammaara, bc frequenter phlictenis obsessa i). ι LitiremG. de Acad. de scienc. an. II .
89쪽
IX. Omnis autem, quae in onorrhoea emittiniem teries, neque seminalis materia est, uti aliqui voluerim, neque sincero vero pure eonstare vi, detur, quod ex ulceribus urethrae, glandularum ad
jacentium in receptaculorum seminalium iuuat ἔCum es Starp, morgagno potius ensemus materiam uentem partim ex pure, partim vero ex humore viseidulo ob irritationem a vir inductam majori copia a glandulis erumpente, quemadm odum videmus ex irritante purgantium vi majorem seros humoris quantitatem ad intestina deduci, Messundiarii indulis intestinorum aut inflammata membrana narium pituitaria, uti in gravedine, catharro, eho fieta, insignem quantitatem seri continuo depluere; aut denique eum ab irritante fumo ahae ingentem copiam salivae ad os allici, expui observamus. Rem vero ita se habere ex eo conjici etiam potest, quod humoris per menses Suentis quantitas major certe est quam quae a parvis ulcusculis urethrae suis perficiem internam obsidentibus suppeditari posse videatur. In gonorrhoe muliebri fluxus hic opioissus etiam est, attamen sollicita investigatione nullum ulceris vestigium in vagina deprehenditur X. Iam vero gonorrhoea periodos descriptas RVI. VII. semper non excurrit quandoque enim evenit, ut paullo post quam fluere coepit, vel per vel ob causam aliquam repente supprimatur an
90쪽
tequam partium tumor ex integro dissipatis se erit .vitiati humores ex integro depurati tunc o-uorrhoea ad finem perducta videtur , sed ali iste inritiore post,breviori vel longiori intervallo denuo appareo
idque variat pro varietate causarum actionem occulti virus determinantium taliquando vero nunquam refliti Gonorrhoiqum virus suppressum eodem in loco semper non remanet , sed iertur ad partes alias inicia esticulos, oculos c. vel massam humorum infiiaeit,in universalem luem producit. Denique inter dum onorrhoea per annos integros fluit, multi mala gignit, uti stranguriam veneream, fistulami Mnaei M. XI. Ex his patet varias esse posse ono rhoeam differentias variam scilicet eamdem esse debet pro variat morbi sedes, prout nempe magis vel minus Penetrat Venenum , Vel rethrae lacunas solum assidit, vel glandula eo perianas, vel prostatim, x vel vesiculas seminales variare etiam prout aliquasti tantum ex hisce partibus morbus detinet, vel plurires simul occupat, aut omnes. itfer quoque go-norrhoea pro varia inflammationis vehementia. In
aliquibus statim magnam prompta est inflammatio, symptomata violenta producit, &auppurationem c Ierem copiosam atque haec onorrhoea ituri & facilius sanatur, eo quod paullo major inflammatio discutit melius, ex resolvit obstructas ia-