장음표시 사용
591쪽
vitateS novo onere premi, aut earundem bonam habitudinem convelli: aut talem cultum sibi a t ridere, ut quis cpmmunis vitae laboribus seipsum - subtrahens altis sui alendi necessitatem obtrudat, ac quae materia ultroneae libertatis esse debebat, i eam in durissimi tributi indolem convertat. Post, k quam super numero sacerdotum conventum sit,
F in proclivi deinceps esse judicare , quousque exuberantem Lacri ordinis opulentiam castigari pari sit, & quidem non in extremae 'necessitatiS casu, quo depellendo nihil ampli9 sacrum est, sed quan- do de componenda rite rep. & corrigendis ejus- dein morbis agitur. Scilicet ordini sacro prospici
par esse,nom 1olum ut necessaria ipsi stuppetant,sed & ad dignitatem eidem conciliandam facere, si paulo copiosus ac splendidius, intra luxuriam tamen,habeantur. Prout enim parce aut splendide a civitate tractari vulgus cernit ministros publicos, ita de ipsorum munere judicat ; ac nauci habetur
ars,quae cultorem suum esurire patitur. Eo majorem autem curam facerdotum a summis potestatibus agendam,quo magis genuinaChristi religio animos civium ad facile leserandum imperium i- doneos reddit. Hinc illis non sis tum deberi velut mercedem laboris, sed& cum altari inserviant, ex eodem ipsiss alendos,quod non macilenta , sed lectissima sibi pecora vindicat. His conditionibus si contenti esse sacerdotes, opumq; cumulandarum finem aut modum facere nolint, ac supervacua sui P multitudine civitates onerare pro lubitu institu-
tue vitio verti non posse principibus, juris divini
592쪽
humanique intelligentibus,si a sacerdotum natio ne postulaverint, ut ad leges tranquillitgiis civi lis sese lubenter attemperent, & si qua si alui civi tatum adversa aut onerosa, irrepserunt , ultro mendent. Pontifici quippe ac sacerdotibus Ecese- site salutem semper in ore esse, & omnium actionum scopum jactari.Neminem autem negare pos- se, eo stabiliorem esse in aliqua civitate religio- lnem,quo arctius illa cum rationibus status publi- lci conjuncta fuerit,ac quo minus oneris illa eidem ' , , conciliet. Inde ossicium ejus,qui sese totius Ec- i,,clesiaePraelidem feri,uti l , in eo versari,ut ita sa- aD cerdotuna nationem eorumq; OpeS moderetur,' i. D quo ipsis optime cum salute & tranquillitate cruci ldi, Vitatum conveniat.
Isthaec igitur cum hactenus sat plane videantur deducta,ultima demum quaestio superest; Si Ponti- ,
sex Romanus,ultro aut rogatu Prine um dege- neres ac foedos sacerdotes in ordinem redigere, aut in universum ipsisrum numerum atq; opes usibus lrerump. attemperare nolin an non tunc rectores . civitatum ultro queant circa reformandum Clerum suscipere, quod ex usu esse videbitur λ Heic . quidem Ponti x Rom. longe recusabit, jactitans ldiversis ordinibus diversia abs Deo munia injuncta: pri cipibus negotia secularia, sibi sacra curaesere : in negotiis Ecclesiae Reges subjectorum in- 4s arserere nec sibi quid aliud potestatis legitime poste arrogare, quam ut viribus sitiis iussa summi sacerdotis exsequantur. Sat illustribus exemplis constare, quam iratum illi Numen senserin
593쪽
qui in sacerdotum munus ipsi profani involare sustinuerint. Contra rectoribiis civitatum in procli vi est reponere: se lubenter, si quae sacerdotibus propria sint, relinquere. Enimvero heic agitariataon de negotio aliquo sacro, aut interpolandis
dogmatibus relig. Christianae; sed num quispiam ipsis invitis obtrudere alendos possit homines
reip- graves aut supervacuoS ; aut magnam bonorum partem, quae in sinu rei p. sta, & ex eadem prosedia sunt, in ipsis rum ac caeterorum civium fraudem immunitate donare.Pontificis bullam do cumento esse, stat 'in ac bona Clericorum cedere saluti reip.Nec minns pla*uΓ,ex commodo relin Christ. esse,ut illa sese honestis reip. rationibus a temperet, & civitatibus, intra quas recipitur,non
sit molesta hospita . Contra hoc si quid peccatum
fuerit,ejus esse ultro remedium afferre,qui omniusese Eccles summum moderatorem serat. Hic ubi officium facere neglexeritium ideo salutem suarucivitatu sibi negligenda ρ Clatioribus documentis opus esse,ut credant; Salvatorem per dogmata sua ipsis detrahere voluisse aliquam particula potesta tis,ad bene gubernandam remp. necessariae: sibiq; negatum adversus gravem civitatis morbum aut intemperiem remedia adhibere, quamdiu nol erit is, cui ista prava civitatis habitudo emolu mento c t. Contra sibi persuasum esse,magnifice se mereri de Ecclesia,si efficiant,ut omnes principes sui status amantes non possint non religionem Christianam fovere, tanquam optimiS, Iranquillitati publicae maxime idoneis moribus
inimos civium imbuentem , nullis superfluis
594쪽
uiritibus onerosam, nec de simino imperio quiquam dilibantem. Praesertim cum huic rei rem dia suppetant plane mollia,& quae sine molesto sensu adplicari possint. Puta si libertas fiat rellii quendi ordines iis, qui inviti, aut inconsulto petu eos subierant: qui velint, imori suis institutis 'Queant,ut tamen novi non adsciscantur socii, quibus principes hoc indulserint: si iidem ord nesinspectioni Episcoporum sitbsint;Episcoporum au torita aut obligatio extra silain cujusque civitatem ne petatur: si superfluae opes, & luxui aut su- perbiae materiam praebiturae,aliis reip. usibus adhi-'i beantur, modusque novis adquirendis statuatur; si denique pecuniarum aucupia & dogmata, quae di- -avinis literis ignorata a sacerdotibus in quaestum reperta sunt,proscribantur.Isthaec si tolerare sacerdotes nolint, ipsos satis indicare , non pietatem sibi cordi esse,sed dominationem,St ut ipsis per pingue otium saginae suae vacare liceat. Ex his igitur & similibus in utramque partem jactatiS, uti a veritati propius accedant, penes intelligentes judicium
DISSERTATIONI DE REPUBLICA IRREGULARI. V m quidem citra aliud responsiam di
mittete animus erat, ni amici monuissent,postquam caeteros notarum script
595쪽
res exercitii causa excutere instituissem, huic quo que aliquid reponerem, ne sorte solus rem acu tetigisse videatur. Igitur licet pleraque ex alitudi- diis dissolvi queant ue pressus tamen ejus vestigiab legere placet,qua rationibus rem gerere aggredi- tur. Nam tanti nobis ejus viri supercilium non est,ut de eo quoque laborandum nobis sit,quid isti citra additam probationem contra Severinum asi firmare aut negare in mentem venerit; cum liceat nobis tantundem autoritatis Severint dictis,quam i Teutenburgii adhibere. Ad Caytis n. igitur g.I. ille carpit, quod corporum naturalium sanitas cti. habilitas ex apta par Iu intersi harmonia con-l Mexione resultare dicatur. Regerit ; corpori,cujus
membra bene inter se nexa sint, deesse sanitatem l posse. Verum si Physicos s Medicos, d quOS proVOrit cat,audire velit,discere poterit, inter partes corporis v. g. humani,etiam numerari humores & spii ial tus ; inter quos nisi proba sit harmonia, sanitate '- hautquidquam gaudebit ilomo,utut brachia ac se- mora,caputq; bene cum irctiaco sint connexa. Sic-- uti &'hoc novae cujusdam mechanicae est, qhiod harmonia seu proportio partium in armis aliisque i fruimentis ad eorundem habilitatem nihil faciat. Falso quoq; negatur, corporumoralium firmitate
, oriri ex decenti partium snter se connexione, Ino
t. do observetur, a Severino praesupponi, materiam ejusmodi corporum in se quidem robur habere; quod ut egregie lesie valeat expromere, simulque diuturnum sit, apta partium connexio utique plu- 'aum confert. Inepte porro colligit Teutenbur
596쪽
gius , quia partes diversarum societatum, v. g. sce claratorum , familiar, & civitatis dispari veludar . tudine sibi innectuntur : igitur quae laxe cohsirent,non statim aegras esse pronunciandas. Nam uti prius admittimussita si in quovis corpore morali non ea si partium connexio, quam indoles &scopus ejusdem requirit,quin aegrum id sit, nemo sanus dubitaverit.Sic si ponas,materiam cietatis cujusdam velut nativum robur habere,quin eadem firma dicenda sit, si concinnitas formae accesserit, lmihi quidem firmiter perivadetur ; quicquid circa concinni voeabulum Τeutenburgius cavilletur ruvelut inauditum foret concinnum, R irregulare aut monstrosum sibi opponi. Porro uti Severinus etiam ante Teutoburgii notulas intellexisse videtur,quid irregulare,& monstrossim differat ; ita. illud facile obtinebimus,in civilibus,praeter enodi qmem totius civitatis,aut unius membri magnitu-dinem, monstrum dari posse ex forma valde irre - gulari & incommoda proveniens. Dari autem
bustisma facile concedo. Sed & vicissim dabithi Teutoburgius, si s bcietas illa irregularis aut monstrosa in se am regularem do concinnam: foret dispqsta, ejusdem firmitati non parum in- lerementi esse accessurum. Nihil porro Glidius, quam Smplicium vocare, qui simplicenm
res illas riseitates non aliae possint intelligi, quam quae diversa orata sunt praeditae, nam sine se sit
597쪽
ldiceretur,v. g. unam monarchiam trahere aliquid essentia aliarum monarchiarum juxta Tea- tenburgium , si Diis placet , simplex v. g. 11lona
siclita erit, etiam ubi summa potestas est penes plu-laeSuno , neq; ejus simplicitati aliquid devdet,liali cet de e sientia aristocratiae aut demociatiae aliquidl traxerit, i. e licet summa potestas ex parte penes concilium Optimatum aut populi sit. Ergo jun ligantur jam gryphes equiS. De GEtero Ll fares .Severinus intelligere videtur , quicquid abs plano & populari dicendi genere a it. Quarum adhibitarum nomine veniam is pctit non sane ob Teutenburgium, ejusq; commatis
homines, quibus nequaquam deis ras aures a
bitratur esse, sed ob istos,quibus satim ad ea, quael vel paululum scholam redolent, frons contrahituruli Ad f. a. reprehenditΤeutenburgius, quod a Se- ὼVerino inquiratur, quae forma regiminis singulis Germanici Imperii partibus competat. Si enim snguli Ordines singulas constituunt RespublicaS, frustra quaeri, quae forma toti corpori sit assi gnanda. Sin de hujus scrina recte quaeriturigratis super forma partium laborari. Inde hanc quastionem praeiudicialem prius definiendam, urrumGe mania, an Ordines singulisini Qera ciseisin Emnavero cum Severini mens sit, Germania est e corpust irregulare, singulis autem ordinibus ad perfectael quidem civitatis indolem aliquid deesse,ut tament talia adsint, quae subditorum conditionem exce-l dant,& non longe a suma potestate abeant 3 adpa-
'uluto de so a Sitotius, S partium non absurde Mari,
598쪽
quaeri. De qua pronunciare multum an parum di ficultatis habeat,quilibet ex uo ingenio ac no tia judicat. Praelatorum,ut Principum,qui dua ditiones indivisim possident , mentio emc p. .g' .a, cs Vsi . . nec opusculi ratio serebat omnes minutias conse stati. Quare autem Severis nus Principatibus nonarchiarum instar attribuerit in promtu causa est; quia aliquid ipss deest,quo minus pro separatis & plane independentibus haberi civitatibus queant, proptar vinculum, quo toti corpori adhuc innectuntur. Quod nons , stat,quo minus xecte dici queat, aliquos principa, itus absolutae, alios limitatae monarchiae instar gerere. Id tamen miramur,tanti supercilii hominem
ignorare, Qeram monarchiam cum potestate
rara non pugnare; aut dari in Germania Principe, icujus potestas nullo pacto cum Oidinibus provin- lcialibus circumscribatur. Cfus rei exemplum satim suggererem,ni ambitio1una videretur an to censore plus sapere velle. Denique uti moro, sana plane superstit nem arguit quaerere,quid rei sani urbes libera ita Germania 4 ita sitffecit sc6pό Monrambani in genere notasse, quae in ista regimine sit disserentia ; ut alii circa singulas m, nutatiin eviscerandas sudent,non invidet. Ad g. 3. Teutenburgius pro dictatoria sua in dogmatibus politicis autoritate irregularem re lpublicae formam plane proscribit. Super qua alibi a nobis tradita supervacuum est repetere ; praeser tim cum mox ipse dicat; alias quodammodo αν-cei posset, Imperium Romano-GG
599쪽
'egniare F. Quid ergo vitiligitase De caetero vo 4norose cavillaillem Teutenburgiuin presse coia sectari operae pretium non est.: Ad g. q. Vocula sesso bi morsicat censor, quassi illud semper notaret nixquidniaruman, & non tami etiam splendidinia & magnificum. viam subne- declamationem de eminentia Caesaris, ea su- . pervacua est, cum MOHZambano non sit propos ,
tum aliquid de ea detrahere. Nisi forte quovisi modo in apriciam proferendus sirit flosculus alle
unita Sicuti& puerile est, quod ex potestate conse-l rendi nobilitates, doetoratus,palatinatus creandisi poetis & notariis, &similibus concludi poste aut
rum Sevelinum,si quam objectionem ab aliis pro positam ipse convellit, Teutenburgius diversa reisl Φonsione destruct um eat. Ad f. s. vellicat Teutenburgius, quod Severi nus ad aristociatiam requisiverit Senarum partim
merpetuum, quem hic nihil aliud quam Con- Optimatum summa potestate praeditum ii l telligit. Habebimus ergo deinceps regna sine reisl ge,& democratias sine concilio populi Quod eiu
snodi Senatum conventus ordinum corasituat, nondum a Teutenburgio probatum vidi Sicuti
600쪽
assequi licet. Dein & hoc admittero det si
patuere nisi per Alios sino, semper a Dii secundo, tamen actas primo. Nqui non video, quid. haec claulula Ttuteliburgi prosi nisi hoc asserere velit ; Prineipsi SGermala esse Gubernatores duntaxat & Praesides suariu ditionum , in quas sinama potestas sit penes un: Verses ordines. Quod an isti admissuri. sint, dub to. Equidem dantur Aristocratiar,in quibuS Senatus ille ,. penes quem sumna a rerum , angustior alicui concilio selectorum optimatum certa n Cgotia deliberanda, aut expcdienda. sub certa mandati formula delegat Sed quid. hoc contra Sever num,aunpraeuienburgioΘiiis1 forte hoc re velit,Ordines Myerii ab alio quodam amplioconcilio deputatos esse ad ne i a publica. expdienda. Sed nec opus erat distinistione, snte ac primum sescenndum. Nam satis noratSeverini non opus esse,ut Optimates ne ad cibum quider capiendum, aut somni crisa domum discedati Sed&hoc nosse debebat Teutenburgius, ariu'cratiae non congruere,utpenesumam a liquρmi quando Senatum convocare velit, fuso; coitii. nem ad decem, duodecim, imo viginti octo ann aeficere. Dixerat porro MonZambanus , in aristo
cratia Isratus debere rationem ,eddere Sen. in . Regerit Teutenburgius ; Ord nos inpriKentos quos tionem reddere tenera uns μή ,eorumqj capiti in Imperio. Num igitur c6M