장음표시 사용
701쪽
tulus De vita & moribus Parochorii vice speculi,in quo suos
erratus cotepletur. Deinde totus tit.dedisseminatione verbi. Praetet ea, integer titulus de administratione sacramelorum. Postremo, totus titulus de constitutionibus ac consuetudinibus ecclesiasticis. In his enim tribus proximis titulis P rochorum officium dilucide explicatur. ao facto ex ordine clericoru dabuntur aliquot viri gra ues. His summaria praedictorum titulorum distincte relegentur, ac super singulas interrogentur,num omnes clerici illius parochiae secundum eorundem articulorum normam sua studia & vitam instituerint.
Einde,num Parochus ad eu modisi vivat, verbii dei disseminet, sacrameta administret, ac ritus eccletiasticos
populo declaret ac observet, uti articuli ex ordine praescribsit,&praesertim an populum in priuatis confessionibus,& subinde ex suggesto symbolii fidei, oratione dominica, salutatione angelica,dece prscepta, & sacrameta ecclesita edoceat. Examinandus quoq; super formis sacramentalibus, & ritu sacramenta ministrandi. Item de lectione precum horariarum.
odii hic vel in clericorum S parochi vita corruptio,
vel in officio cessatio comperiemur, solerti cura dete ctus suppleatur & excessus corrigatur, id in spiritu lenitatis mon omittenda tamen interim virga disciplinae in publice criminosos & protervos, qui scandalo sunt domui Israel, & propser quos blasphematur doctrina Christi sic ut
tales e medio tollantur,aut suspendantur,donec resipuerint alijs in eorum locum suffectis. idem putamus necessarium ubi parochi omnium literarum inexperti,& praesertim tam ignari ut summam religionis nostrae minime callere reperti tuerint,qui ad scholas remittantur. Potissitnu autem visitatores nostri interrogationibus illis, quae Io.II.I2.I3.14. Ι .acl6.articulis sub titulo de risitation. ac synodis Episcopalibus, Archidiaconibusque continentur infitient. Vbi visum fuerit visitatoribus nostris&prae temporis penuria integrum, poterint semel parochum exsuggesto ad populum audire conesonantem,Nam ex v na concione satis su-
perq; percipient,quid crepet fidelia.
702쪽
IN sedibus Archipresbyteralibus, Archipresbyteris,praeter
articulos istos omnes,qui ipsos uti parochos, imo paro chorum& presbyterorum patres respiciunt, proponendi sunt articuli i9.Sc caeteri sub titulo de visitation.& synod.&c. usq; in finem,quonia illi obseruationem synodorii ruralium respiciunt,ad quos articulos deinceps suas synodos exigent. Praeterea Archipresbyteri seu Decani isti rurales scire debent se vocatos in parte solicitudinis Episcopalis,propterea debent esse vigiles,& diligeter respicere,ut intra limites suoru Deca natus a per omnes parochos, presbytero S ac clericos, secundum forma ecclesiasticam ac Concilij nostri prouincialis doceatur ac vivatur. Quod ii copererint alicuius parochi doctrinam& verbi praedicationem de haeresi aut nouatione suspectam, aut vitam probrosam, eunde ad se aduocabunt &precedente correptione fraterna monebut,v t a tali vel doctrinae, vel vitae impuritate desistant,ac rectam viam catholicae fidei, pietatis ac charitatis inambulet. Quod si hic pervicax esse malit,praesertim quod ad impuritate doctrinae attinet debebit hoc ipsuin Decanus ruralis ad viiitatores nostros,aut nos scripto referre,ut apponamus securim ad radicem. Praeterea simul omnibus proponetur articuli 6.Z.8.s.& IO. sub titulo de iurisdictione ecclesiastica contentiosa,vt sciant quam poenam expectare debeant delinquentes,utq; testametasitorum confratrii approbari atq; exequi procuret. Vt si quos sciat testamenta suppressisse,aut minime executos fuisse,illos revelent. Item instruantur super votis solemsibus & non solennibus, super impedimentis contrahendi & contracti ina trimoni j.In terrogandi quoq; de iure patronatus ecclesiae quo pacto sint in ecclesia instituti facerdotes de iure patroni quod sibi in ecclesia vendicat, De fundationibus vicariorum,aut ossiciorum perpetuorum,num supprimatur,num diuinus cultus iuxta piam testiuatium voluntatem peragatur.
ITem quaeredum de damnata illa dispensatione,quam pre
cipimus in usu esse sacerdotibus ruralibus fornicarijs, qui sibi mutuo permittunt sacra mysteria celebrare etiam non confessis,donec iterum conueniant,& suam si ita dici mereatur, absolutionem rursus mutuo impartiuntur.Quem morem uti execrabilem damnamus. His inculcandum est, Deum non
impune irrideri.& quod lata mysteria celebret & corde & ma
703쪽
nibus pollutis in iudiciu & conaemnacionem. O niae peccant,id quod non procul est a peccato in spiritum 1 3ctum. Item quod Paulus ad Ephesios ait : Hoc scitote,intelligetes quod omnis fornicator, aut immudus aut avarus,quod est idolorum seruitus, non habet haereditatem in regno Christi & dei.Nemo v os seducat inanibus v et bis. Nolite effici participes eor um,& caetera eius cemodi quae tales praeuaricatores ad poenitentiam commouere possint. Si qui reperiantur clerici aut sacerdotes qui exorein hos officium assumunt,diligenter examinandi sunt G m 1 L endi , ut vel desistanta superstitione, vel officium
pD e oratoriis in parochi a conlii tuti S. aeratur de fundatore,ad quos spectet praesentatio,institutio accofirmatio rectoris,cuius aut horitate Oratorium erectum sit, de conditione rectoris,de officio cui astringitur,illi secundum formam fundationis satisfaciat,ac id genus similibu . . DLugonter quom prospiciendum est,ubia maganes politae sunt,ad quas superstitiosius concurritur,ut populus doceatur,de vera ac syncera imaginum veneratione, ne superstitionis reus fiat. Quod si tantus est abusus,ad sublationem etiam citra scandalum tum procedendum erit.
I De uisitatione populi. Post Missam & concionem ad modum suprascriptum habendam,quum viri aliquot honestissimi delecti fuerint. - Interrogabuntur absque exactione iuramenti. . NV m omnes parochiani recte instituti sint in articulis fidei,dece praeceptis,oratione dominica ac caeteris praedictis populi Christiani rudimetis num omnes diebus dominicis ad parochiam conueniant audituri Missam paro ἀchialem & praedicatione Euangelij Dei.Num exeat ante fini-xum sacru&sermonem,quod fieri non oportuit, Num fabulentur in ecclesijs vel coemeterijs sub sacro, An semel in anno saltem cofiteantur& sacrosanctam Eucharistiam percipiant.
704쪽
xta datam Vilitatoribus nostris a deo prudentiam. Et praesertim rogabuntur,num quempia in parochia haereticum,schismaticu,aut ea de re suspectum.Item, an couenticulas in domu aliquam,an praedium,agrum,aut alium locum,fieri 1ciant, An talia receptatores,fautores,defensores ac ministros,maxime Anabaptistaru &Sacrametariorum nouerint.
Num sint qui nouam religionem introducere satagant. Num sint in parochia publice criminosi, velut blasphemi incaem,adulteri, homicidae sacrilegi,coniuratores seu conspiratores,vsurarij, ebriosi,i Olennes rerias non seruantes,ecclesiae laudabiles ritus, veluti ieiunia indicta,& id genus alias pias ceremonias contenentes,decimas denegantes,sen similia crimina,quae ecclesiastici aut mixti fori sunt committentes. Rua inquisitione tacta, Visitatores facile intelligent,quae publice contionando & priuatim admonendo, reprehedere, corrigere & reformare debeant,accommodaturi sermonem, personis, rebus, tempori, & loco,dispensaturiq; sermonem,se cundum captum auditorum di diligentissime cxpensuri,qua via correctioni rectius consulatur.
QVod ii quos in haec enormia crimina saepius relapsos
copererint hos publicam poenitentia subire compellat. Nam hoc estv nichiremediu,quo ecclesia sordibus istis expurgabitur.Poterunt isti integriores viri ex laicis delecti de moribus & vita parochi ac clericorii interrogari, praesertim de auaritia& luxu,& quae illis viiijs adhaeret,& praeser tim an aleae lusu perditi,an in tabernis desideat, an ebriosi,ma-ledici, contentiosi,pugnaces seu percusso res sint. ITem de ossicio eorum,an illo recte fungantur,ian res ecclesiae& spiritales& corporales seu exteriores recte administrent.
Trime hic visitatores cu quid sinistrude clericis ex laico
ru delatione intellexerint,no statim excandescet,sed in spiritu lenitatis clericos delatos instruat,res incognitas nemini imputates. Nec facile credetes.Na ipsoru credulitas probabilis erit,dc ex veris signis colligeda gaudere enim non debemus in infamia subditorum.Proindeq; Visitatores nostri non dicet ad promiscuti populsi. Ut siquis aliquid derectore aut clericis sciat,id ut dicat,cum laicorii accusatio in clericos non facile audienda sit,inultominus incitanda, sed tantum vi
705쪽
diximus,cum aliquibus delectis bonis,prudelibus , honestis&sdedignis viris de parochia de his inquirere debet. Chartulas
autem quas passim leues laici aduersus suos parochos clanculum offerre ac porrigere soletu, non facile recipient.
CV odii offeratur, inquiret an delatus de eiuscemodi crimine publice diffamatus sit. Quod ii delator affirmare
non ausit, imponant ipsi talentium. Sin astirmat, quaerat unde nam id 1ciat.Quodsi dicat se audiuis Ie,quaerant a. quibus & quot,propter enim di sta paucorum non debet quisquam infamatus reputari. Quaerant etiam a quibus audiuit. Numa malevolis, maledicis, aut vilibus. Nam eo casu ad in quilitionem procedant.Quod si clericum infamatum de crimine reperiant, accito illo narrabunt, quid de ipso fama praedicet,& acri modestia obiurgabunt eum,tamen se ipsi in praesentiarum parcituros, nec te canonicae disciplinae seueritate erga eum usuros,tantum videat ne posthac talia committat,quibus in eandem suspicione veniat. In correptione enim, sicut saepe
diximus, potissimum adhibenda est benignitas. Quod si infamia tanta fuerit,ut merito ob enormitatem criminis inquirendum videatur. Tum id visitatoribus noltris etiam solenniter fieri licebit. Praemittent tame praefatiunculam quandam,qua officij tibi commissi necessitatem declarabut,in hunc vel limi- leni modum: Deus omnipotens qui est scrutator cordium&renum,& ante cuius oculos omnia aperta ac nuda 1 unt, Vt nosa praecipitandae sentetiae prolatione copesceret,non antea voluit cotra Gomorrhe os sententia damnationis ferre quam cognosceret de his quae publicitus per illos scelestissime comittebantur. Vnde ait) descenda & v idebo virum clamore qui v enit ad me, opere compleuerint. Quod Christus in parabola de villico confirmat. Is enim licet ellet diffamatus apud dominum quali dissipasset bona illius, tamen non est damnatus in auditus,sed accersito eo,dominus dixit: Quid audio de te3redde ratione villicationis tuae. Haec Dei & Christi monita,in se
quentes, licet pleraque a pluribus fidedignis & idoneis personis de te mala reserantur, quae etsi urgente conscientia& ossi cii commissi necessitate non poterimus nec debebimus dissi-
706쪽
AC tum articulis consectis super diffamatione criminum solenniter inquirat, in qua solenni inquisitioneticebit
Uilitatoribus cum opportunum esse viderint exigere iuramentum de respondenda veritate. Post haec de victu & sustentatione Parochorum diligenter inquiretur , Idq; secundum decreta sub titulo devictu Paro chorum posita. . Maxime autem videbunt Visitatores, num expediat ut vel duae ecclesiae Parochiales uniantur, aut vicariae seu officia aliqua ecclesi e parochiali incorporentur.
Item diligenter de Decanis interrogabunt. Et quo pacto illae sint parocitialibus ecclesijs detractae.Quodsi iniuste facta comperietur,studeant modis omnibus v t ecclesis in pristinum
statum reuocentur aut ad nos referant.
Ubi parochiae sunt incorporatae vel collegi js vel monasterijs. Si compererint portionem vicario perpetuo relictam nimis exilem esse, eandem ex collegij vel monasterij redditibus augebunt ac tantum assignabunt, ut rector iura episcopalia soluere& congruam sustentationem habere possit,aut ad nos
Item a prouisoribus ecclesiae inquirent,an ecclesiae redditus iuxta fundationem ac alias debite dispensent. Num damnum fiat in diuini cultus rectoris ac aliorum ministrorum praeiudicium ac detrimentum, ac in fraudem piarum voluntatum. Item de solutione decimarum, de oblationibus ac caeteris interrogandi quae videbuntur opportuna.
Et in primis inculcandus articulus ultimus sub titulo devictuparochorum, & ad oblatione alias faciendas ex scripturis quae victum pastori suppeditari i ubent co hortandi sunt. Articulus quoq; postremus sub titulo de constitutionibus& cosuetudinibus ecclesiasticis, qui de fraternitatibus est,commemorabitur, & fraternitates ad normam illius articuli posthac exigentur.
V De uisitatione hospitalium. MAgistris hospitaliu omnes articuli sub titulo de hosp1
talibus diligenter proponentur declarabunturq; cum feruenti admonitione,ut posthac illis obsequantur.
Quaeratur, qui sint patroni, qui prouisores hospitalis, an hospitalarius ibi a patronis institutus sir,a quo,& an ab eccle-. siastieo
707쪽
siastico praelato confirmatus,an res dc bona hospitalis incuria rhospi talari j deteriores reddatur aut intereant. An luxu ipsius aut alias minus recte dilapidentur, distrahantur, subtrahanturq;, An infirmis quod ipsis ex institutione hospitalis debetur, praestetur.
De lectsi, fulcimentis ac alijs huc pertinentibus etiam perquiretur. An magister hospitalis erga infirmos ac debiles mitis sit ac misericors,an potius durus ac seuerus. De ecclesiastico rectore hospitalis diligenter quaerendum quis ille sit,an ritepraesit, docendo & sacramenta egenis ministrando. Speciatim quoq; de prouisione hospitalium quae ad ecclesias collegiatas pertinent videndum, quomodo pauperes procurentur,a quibus instituantur,Qui sint prouisores,an reddatiar calculus,& cui.
I De uisitatione templorum Ec aliarum sacrarum aediu, quod ad exteriore faciem attinet. IN primis locus ubi venerabile sacramentu corporis & sanguis dominici, ac sacrum Chrisma conseruatur ac reponitur inspiciendus est,qui debet esse nitidus,purus,ornatus &obseruatus, an sacramenta illa suis debitis temporibus renouentur. Quaerendum,an lumen ante hunc locum perpetuo ardeat, quod secundum Canones fieri oportet ad designandum . quod ibi corpus eius reconditu sit,qui est candor lucis aetern . Deinde baptisteriu invisendum, in quo regenerantur infantes an mundum & clausum retineatur. Nec est praetermittendus reliquiaru locus. Altaria insuper & capellas inspiciat,& per totam ecclesiam seu templum oculis discurrat, visurus num omnia munda & nitida seruentur. Deinde iuxta articulum ultimum sub titu. de metrop. Ca thiar. & colleg.ecclesijs videndum est de ablutione corpora- lium, aliarumque pallarum.
ET in primis de sacrista seu Custode inquirendu est.Num
officio suo recte praesit,num redditus illi qui huic officio
deputati sunt ad reformationem Ornamentorum, aut pe
708쪽
sit inuentarium tradere,& de omnibus reddere rationem. Item Visitatores facient ad se adferri ornamenta, eademq; explicari quo negligentia ministrorum deprehendatur,inspicienda Missalia, Gradualia, Antiphonalia, ac caeteri libri ex quibus succinitur,num integri seruentur. Quaerendum an res & bona ecclesiae indebite allanentur an hypothecetur,an ad tempus,aut perpetuo locetur,& quoruna consensu id fiat, an dilapidentur seu dissipentur, an mobilia distrahantur. Postremo eundum est ad aedes seu domos virorum ecclesiasticorum. Et curandum ut domus ruinam minantes erigantur,ut quae prolabuntur in statum deteriore, restaurentur ac reformentur.Quod in primis ut fiat in domibus parochialibus quas dotales dicimus,curandum est. Videndum etiam ut suppellex ad perpetuit usum Parochi, seu alterius ecclesiae ministri,destinata,salua substatia manente v sit seruiat praesentis Rectoris & successo i i tradatur eadem lege custodienda. . cVtile fore putamus ut in singulis eccleujs duo libri conliciantur sigillandi, aut per notarium lignandi. In quorum altero scribantur. In primis bona immobilia ipsius ecclesiae, per
vocabula,confines,quantitatem ac mensulam pro ratione loci v bi fit visitatio.Subinde bona mobilia in altero scribantur, decimae ac reliqui census ad quos soluendos Parochiani obliganturin annotentur non soluetes,quod multum fecerit pro eonseruatione rerum & bonorum Ecclesiasticorum. Generale.
VBi solae Archipresbyterales sedes inuisuntur, ibi quae
oculis subiici non possunt ea per Archipresbyteros ex Visitatorum nostrorti mandato deinceps agentur, qui&de omnibus ipsis Visitatoribus referent, ut vel ipsi prospiciant ubi reformatione opus est,u et per eos ad vos relatio fiat.
SI ecclesiam aut parochiam inuenerint, ubi nec doctrinae
insynceritas, nec morum turpitudo dominantur publicitus. Inter valedicendum ex suggesto, aut alioqui in conspectu concion. Deo gratias agant,ac exhortentur coetum,Vt de virtute in virtutem procedat.Nam hoc ipsum alacritatem,& calcar ad virtutem addet hominibus bonς voluntatis.Nam 8c ethnicus poeta dixit: Virtus laudata crescit.
709쪽
Sin multa correctione digna compererint, ad poenitentiam omnes cohortentur, & ad fructus poenitentiae dignos. Paulus ubique copiosam subministrat materiam,neq; incommodum argumentum ex cap. .ad Ephe.desumi poterit. Eratis aliquando tenebre nunc autem lux in domino,ut silij lucis ambulate. Fructus enim lucis est in omni bonitate & iustitia& veritate, probantes quid sit beneplacitum Deo, & nolite
communicare operibus infructuosis tenebrarum. Et caetera quae sequuntur.
I De scholis, T ypographis ac Biblia
thecis ussitandis S Cholae ac Bibliathecae diligenter visitandae sunt iuxta Decretorum sub titu.de Scholis, Typographis ac Bibliathe
Academiae nostrae Colonien . restaurationem ex animo cupimus , sed quoniam res ad multos pertinet, & ut sunt in uniuersitate multa capita, ita multi sensus libenter audiemus ab
eis quo pacto ipsi putent publicis stud ijs subueniendum,faciemus nos deinde quod principem decebjt. Caeterae scholae tam apud Collegiatas quam parochiales ecclesias diligeter repurgandae sunt lecti ones in bonis literis, in sacris quoq; praescribendae sunt: Didasculi quod ad erudi tionem de vitain attinet diligenter cxaminandi, simul&eorum libri inspici edi,qui si suspecti ac nothi fuerint,abijciatur. Vbi de stipendio satis prouisum no erit,ad modum in Concilio praescripto prouideatur. Caetera, Visitatores pro ipsorum circumspectione de prudentia a Deo data disponent. FINIS.