장음표시 사용
691쪽
' Vo facto Visitatores authoritate Dei iubebunt, vita guli de seipsis, totoque eius ecclesiae quae visitatur statu. . ' interrogati syncere depositis omnibus humanis affectibus, amore, odio, spe, seu timore, solaveritate innixi euidenter quae corrigenda videbuntur,referant. Nulli tamen crimen imponant,quod probari non possit ne eiusdem criminis reatu ac poena,cuius proximum falso deferre conuicti fuerint se inuoluant.A tq; subinde inquirendum,Num sciant aut credant aliquid in ea quae vilitatur Ecclesia reformationis vel correctio uis tam in capite,quam in membris indigere.
ET quo haec inquilicio omni conuentionis dedecore vacet, per Vidiatores, noslatum ex Clero cum de eius vita& doctrina) sed & ex populo cum de ipsius fide & conuersatione inquiretur quidam qui ad veritate dicendam ma- Sis apti videbuntur deligendi, ac sigillatim&secreto super ungulis articulis, ac alijs de quibus operae pretium videbitur in modum qui infra sequitur,interrogandi sunt. ATque hic iterum nobis talis agendi ordo conuenientissimus apparet,ut secuti praeceptum domini,primum de his inquisitionem instituamus. Primo, quae nam ad repurgationem animorum facere videbuntur, Mundemusq; prius quod intus est calicis & paropsidis, ut fiat,& id quod deforis est mundum. Nam ipsi homines Christiani in unitate fidei per vinculum charitatis congrega ti, reuera sunt ecclesia visitanda.Et templum illud quod peculiariter spiritui sancto dedicatuin esse debet. Secundo. Deinde ut de exterioribus ritibus, alijs rebus,vel ad conseruandam, vel ad dissipand m tranquillitatem facientibus quaeratur. Tertio. Deniq; ut & domum Dei hoe est temploru ac aliarum sanctarum aedium exteriorem quoque faciem contemplemur.Illa enim oportet facere,hoc vero non omitterς. Generale.
Udi reperientur beneficiorum Ecclesiasticorum Collatores, Electores, patroni laici, & Archidiaconi ijs generatim praelegantur, & inculcentur. I.2 3 '. N .articuli sub titulo,de Impositione manuum.Speciatim autem collatoribus,articu. s. Electoribus.7.8.&9.Patronis II.I4.& I .Archidiaconis a.& I3. Super quo tamen necesse erit cum ipsis latius
692쪽
itus agere & inquirere,emendareq; vi tiosa,quoad fieri potest. Sin Archidiaconi resistant ,ad nos referre. Praeterea ipsis proponetur articul. 26.sub titulo de Metrop. Cathiar. & Colle. EcclesItidem inculcabuntur omnes articuli,sub penult.titu Io, De iurisdictione Ecclesiastica contenti. Similiter I8.cum caeteris articulis sequentibus,sub titulo, De visitatione ac Synodis Episcopalibus,Archidiaconalibusq; comprehensi. Aliud. anquam ad visitationis executionem duo requiratur: Instructio scilicet& Coertio, Doctrina& virga disciplins,quae pari gradu incedere oporteat. Quia tamen haec visitatio nostra,noua & rara est, populusq; tam delieatas habet aures, ut omnis seuerae increpationis , priusquam ad poenitentiam cordis conuersus fuerit, sit impatiens. Propterea hortamur Visitatores nostros, ut Paulinam sentetiam,& exemplum potissimum spectent, nempe,ut sint patientes ad omnes, consolentur pusillanimes, suscipiant infirmos. Post, non omittant corripere etiam inquietos. Expedientius enim est, ut Visitatores nostri nunc omnium primum, potius videantur in charitate&spiritu mansuetudinis ac leni tatis, quam in virga venisse. Quare praecipua eorum cura erit, V t contristent quidem eos ad quos mittuntur, sed secundum Deum ad poenitentiam & salutem. Coertio tamen ut diximus moderata, maxime in contumaces nequaquam omittenda est, aut ad nos referendum.
I De uisitatione eorum qui nostro officio funguntur. V Icarius noster in pontificalibus suijpsius Visitator erit.
Respiciunt officium eius Canones sub titulo, De impositione manuum,a I 6. usque ad 3o. Quare super singulis articulis se concernentibus cum collegijs suis mature consultabit, ut omnia quae illis continentur, ad suum effectum deducantur.
SEd interim hic duo erunt per Visitatores agenda. Primia
conferetur cum Scholastico ecclesiae nostrae ut ille suis Commissariis quos & huic rei idoneos esse volumus Vi eario nostro adiungendos,madatum faciat his decretis parendi. Deind-t diligeter unus aut duo Theologi, qui his rebus vacare possint, relaturi a nobis sui laboris mercedem,quorum
693쪽
DIOECAS Is COLON IENS I s. cconscientiam in re tanta onerare cogemur.
OFficiali nostro proponentur articuli sub titu.de impo
sitione manuum a 3O.cum sequent.vsque ad articulum
3 . Deinde omnes qui sunt sub titulo, De iurisdictione Eccle.contenti. Admoneaturque ut eosdem articulos tam
ipse servet,quam per alios sibi subiectos obseruari faciat. Praeterea aduocabuntur Fiscales, quoniam sunt aliquot articuli, qui illorum officium peculiariter concernunt. Dehortandi ab omni auaritia, ac cohortandi, ut vigilantissime prospiciant, ne alicubi a nostris decretis praua praeuaricatione discedatur. inibus si quid deerit, nos supplebimus, de quo ad nos referatur. Deinde interrogabitur Ossicialis,an reformationi iurisdictionis ecclesiasticae, per nos promulgatae, per omnia pareatur. Admoneaturq; visi alicubi cessetur,id suppleatur.
VI xij nostris in spiritualibus proponendus est artic
lus 3 .sub titulo, De impositione manuum. Et diligenter commonedi v t in omni permutatione beneficiorii, De statu, & qualitate personarum, de conditione beneficiorum permutandorum,& quis adfectus compermutantes moueat ad permutandum, & quae conditiones intercesserunt, an sit permutatio reuera fucus, an vera permutatio, an velint in compermutandis beneficiis residere,aut illius per aliossaltem satisfacere, an potius pecunia principaliter quaeratur, vel iam data, aut per extinctionem danda, atq; adeo,an quaestus tantum aut luxus causa permutatio fiat, inquirant. Idq; antequam recipiant iuramenta. Alioqui rei essent criminis, in quod consentiendo saltem facientibus incurrent.
CV m extra quadragesimam &aduentum domini Vicarius noster in Pontificalibus, paucis diebus concion tur.Nos vero ex animo cupiamus perpetuum verbi concionatorem, virum doctum & integrum, tam necessario muneri,in ecclesia nostra M etropolitana praeficere.Idcirco Visitatores, post maturam mutuo habitam deliberationem, ad nos referent.Quo pacto per unionem,aut suppressionem alia cuius beneficii ecclesiastici, cuius redditus talem virum alere possint voto nostro satisfieri queat. Quod non tam pium, quam necessarium putamus.Nam hic futurus erit dux gregis, quo instruente ac arguente, Claus ac populus tandem sanctis decretis assuescent.
694쪽
Deusitatione Ecclesiaru collegiatarum tani
extra, quam intra Coloniam constituta
rum, quae ad ini far eius, quam nos in M e tropolitana nostra coepimi ,peragetur.
O S T Missae sacrum, Concionemq; in domo capitulari habendam, atq; alia solennia per Visitatores, omnes articuli, sub titulis, De officio priuato ac publico clericorum. Item sub titulo,deMetropolitanis,cathedra libus & collegiatis ecclesiis,& in his minimantitas timum toti collegio integre ac diserte praelegentur. Deinde virisillis integris ex collegio,vt praedictum est,ad inquisitionem faciendam delegendis Summaria tantum artieulorum distincte repetentur.Sic tamen ut articuli illi qui tantum Ecclesias intra Coloniam constitutas concernunt, extra Coloniam omittantur. Fiatque diligens ad singulos articulos quae factum respiciunt inuestigatio. Qua nam in parte aduersus unum vel alterum peccetur,atque ibi apponenda manus,v bi lapsus compertus fuerit. Reseratur ad nos de correctione Breuiariorum & Missaltu. ITem contedant Visitatores inspicere statuta Ecclesiarum,& quae minus iusta,ac sancta erunt,resecare. Quod si capitula reclainauerint, vel in toto,vel ex parte, ad nos reseretur. Praeterea, contendant modum imponere annis carentiae, vi ireclamatum fuerit,ad nos referent reclamationis causas.
Ε obseruatione capitulorum, iuxta articulos diligenter inq uirent,maxime vero, num sint in capitulis dissidia & cotentiones. Num praelati omniti vota audiant, Num fauore,aut odio,aut alio deprauato assectu quorundam priuatorii res gerantur, & an expectetur omniti sententia,aut etiam c5temnatur,quantuuis causa ecclesiae utilitate respiciat.
ITem an fundationibus pijs quarum praetextu quotidianae distributiones percipiuntur, satisfiat. Et hae fundationes exhiberi debent,& per nostros Visitatores inspici,ut sicubi negligentiae suppletione opus fuerit, suppleatur.
695쪽
De Decani S. ANte omnia Visitatores se de coditione de moribus DG canorum certiores reddi curabunt. Nam hi si caeci fuerint, cosequitur ,ut grex quibus ducatu prestant in praecipitium cum ipsis ruant.Quare inquirant potissimum, an bonum exemplum frequentando Ecclesiam,& bene vivendo caeteris praebeat. An Ecclesiae laudabilia statuta faciat obseruari. An ea quae inordinate & vitiose fiunt, ferueter repraehendant. An citra personarum acceptionem excessus puniant. An negligetes in monedo Ecclesiae personas, tam quod ad diuinum officium, quam quod ad vitam & mores attinet,lint. HIs Visitatores summo serio demandabunt, ut quam diligentissime respiciant,quo decretis Concili j in omnibus & per omnia pareatur,utq; cum necesse erit,& consilium & auxilium capituli advocent. Quod si ipsos audire noluerint,vi tum ad noS referant.
QVod si inter visitandum commissarij nostri inquietos
quosdam & rebelles Decanis ac Pr latis repererint,lios castigabunt,& ad obedientiam reducent.Si reduci nolint, eos nostro nomine ab officio & beneficio suspendent, donec nobis suspelionis retaxatione obtinere mereatur, Decani quibus cura animaru comissa est)interrogavi cui administrationem sacramelorum commiserint. Ab alijs quoq; inquirendum , quemadmodum ille officio suo satisfaciat, imo exhibenda persona est. Quae respicere poterit quid correctione egeat, tam quod clerum, quam quod ad familiam attinet, non discutiendo personas.
De PraepositiS. NEc interim praetexeundi erunt Praepositi quod ad di
gnitatis gradu attinet Decanis ex more praelati Nam 'ubique fere hi disiblutiore vita gerunt,ignorantes, aut dissimulates ad quod munus sint vocati cuius admonebutur. NAm ut de ecclesiae redditibus luxurientur, no sunt instituti, sed ut ecclesiam suo sumptu ac opera defendant. Et ut excuset eos coram hominibus, mos aliquis non satis legitimus a frequentanda ecclesia, praesti tim, cum per ecclesiae negotia minime retrahuntur:admonendi tamen stine, vi cogitent suam desidiam noli ita comprobari Deo , sed iustum esse, ut officium gerant,propter quod datur beneficium utque Dei
696쪽
milites non seculi se esse meminerint Inspicienda eorum iuramenta. Inlpiciendae separationes & num illis pareatur. Ad habitum quoque & tonsuram clericales reuocandi.
is De scholasticis. aerendum de schola: Qualisnam illa habeatur. Quiant magistri puerorum. An eruditi satis, an ab omnis in syncerae doctrinae suspicione longe alieni.
A N fiexi pol it ut iuniores Canonici, qui rudimeta nos
satis callent ad scholas hasce relegari possint,videnda, seu saltem ut lectiones aliquot priuatae per illos instituerentur, quas semotis pueris horis quibusdam delectis audirent. . Quod ad Scholasticum maioris ecclesiae attinet, nos vIcle bimus. Quanquam de scholae theologicae statu ad nos referri velimuS.
Is De magistro fabricae. aerendumvt.iit fabricae prouisum. Si minus prouisum lit ex comunibus redditibus per prςbendam ut v o- Ga currente prouideatur,v t sarta tecta teneatur.
π N Custos quem alibi Thesaurarium,alibi Sacrista ap -' pellant) vasa atq; alia ecclesiae ornamenta diligenter fa II eiat conservari. Et de ablutione pallarum, quemadmodum habet articulus ultimus, de Metropol.& Cathe.ac Collegi. Ecclefac infra latius dicemus.
V De Canonicis. Q Atis superque in Concilio prouisum est,despsorum vita &M conuersatione.
V De uicarris. Similiter,cogendi ii ii interini sunt, ut fundationes suarum
vicariarum exhibeant.Quibus relictis,ubi in officio cessare comperti fuerint,adigendi, ut illi satisfaciant. I De reliquis ministris quos Campanarios ac uirgiferOS UOCRmUS. HI post haec suo officio personaliter perfungentur, nisi vel aetate, vel morbo impediamur, aut idoneos delegent arbitrio Decani & Capituli admittendos, aut reiiciendos
697쪽
De collegiis Canonissaruna secularium. θ Collegia Cationissarum, quae secularcs vocari delectan
tur,ad instar collegiorum quae virorum sunt, suos ritus habent. Proinde multa sub praecedenti titulo, quae ibidem, quemadmodum in virorum Collegijs ad censuram' concilij reuocandassint. MAxime autem videndum,ut vita illa licetiosa sub Ca- nonum regulas trahatur. Quod fiet si in spiritu lenitatis ex scripturis,sui offici j,imo saltem vitae Christianae admoneantur. Nam nisi per verbum ad pietatem trahantur, minae hic proderunt parum.
UD e monasteriorum uisitatione. PEractis Missa ac Concione qua ad Christianam&mu
tuam charitatem,mundi contemptum & votorum sitorum obseruationem, ad pacem denique & tranquillitatem commovebuntur,in domo capitulari habenda per visitatores. In primis Abbatibus ac alijs monasteriorum praelatis seorsum paulisper receptis, Duodecim priores articuli sub titulo de vita & conuersatione monastica recensebuntur dilLgentiq; cohortatione illi monendi simi, ut hisce decretis tam in nouiter recipiedis monachis ac velandis monialibus quam in reliquis omnibus sese attemperent, pecuniam pro receptione ne extorqueant, utq; in ijs ad quae ipsi corrigenda no suffe-
cerint,implorent nostram authoritatem.
Ubi uisitatores nostri, Abbates ipsos repugnata tes repererint, ad nos distinete referant V praesertim nostro nomine in eo erunt,ut sumptuosi iliali praepoliti abrogentur. Quod si in ipsorum potestate non fuerint, saltem ad nos referent post visitationem, quid facto opus sit. Ubi haec cum praelatis actasuerint, Regula ordinis, simul. cum formula visitationis si habeatur, pete la est atq; relegenda sic tamen ut instruantur regulam S doctrinam Christi solam esse quae ducit ad vitam, regulas vero monasti cas expeditiorem tantum semitam indicare qua facilius viam domini inambulare pergamus. Confidente iterum toto conuentu cum praelatis praemittenda est illa generalis adiuratio de non occultanda,sed syncere dicenda veritate. Deinde se motis arbitris TY α
698쪽
Ιnterrogetur Abbas, aut eius loco moderator ConuentuS. QVando proxime vilitatio obseruata sit, & an diligeter, Regulam ac M onasterii statuta obseruari procuret, an pax inter fratres, conuersos deuotos ac familiares effloreat. Dissidi, si quid fortasse fuerit,origo perquiratur
Interrogetur Prior. DE obseruatione diuini officij. De obedientia,paupertate , continentia, silentio, Communi menta, Mutua reuerentia,Mutuo colloqui o,Hospitum accessu. Interrogentur fratres sigillatim. 1 De vita & conuersatione Praelatorum.1 Αn vilitatio proxima rite obseruata sit. 3 An praelati quae ad obseruationem religionis & ordinis pertinent,diligenter persequantur. An vitia fideliter corrigant citra acceptionem personaria. ue An honeste cum laicis conuersentur. 6 An bonum exemplum suis subditis praebeant. 7 An in obseruandis,ordinis regula,ac statutis sint seruetes. 8 An desides sint,An eadem ad Christiana pietatem mode
s An fratres ad studia sacrarum literarum sedulis inritent. Io An pacem, tranquillitatem & concordiam inter omnes sibi subiectos seruent ac nutriant. ii Item de clausura & ingressu monasteriorum.1α De victu quotidiano.
dum,an qui illis praefecti sunt,ueluti Camerarij,Sacristet Cellarij,procuratores,& id genus alii, suis singuli om-cijs grauiter incumbant.
rum diligenter quoque quaerendum est.
Qui si errata sponte confessi fuerint, ad disciplinam Abbatis, iuxta regulae formam remittendi sunt, lic tamen , ut Abbati mandetur,ne Christianae leuitatis modum excedat, quod habita
699쪽
bita ratione personae,censuram potius mitigari quam exasperari con uen erit in haud praefractis.1 Quod si neget delictu infamatus , adhibeantur testes, ad monitis prius omnibus,ne fraudi sit testibiis veritate dixisse. Legantur deinde articuli sq. I .a 6.i7. sub titulo , de vita de
Postremo declarata vitae monasticae prima institutione, adhortentur omnes,ut viam quam amplexi sint, ad vita aeternam expeditiorem in charitate, de conscientia bona &fide. non ficta inambulent, & pro ecclesia Dei sedulo orent cuius eleemosynis sustentantur. Item,cum fratribus mendicantibus eadem via incedendum est,ipsis tamen peculiariter articuli,a sexto usq; ad xv.sub titulo,Qui admittendi,legendi & persuadendi sunt. uisitatione monialium.
est forma mo nasteria v irorum visitandi,eadem re-,bser uatur in v ilitatione monialium, nisi quod hie interim quaedam addi possint. Praesertim ut quaeratur, Quibus affectibus dc qua sorma ad electionem A bbatissarum ac aliarum quibus monasteriorum moderatio commissa est,procedatur: An in eligedo seruetur regula,cessetqomnis impressio ac corru pilo. Admoneantur,ne non professas virgunculas, quam nondum de voluntate sua statuere possunt,ad professionem meulitis verbis alliciant. Prohibendus omnis suspectus ingressiis & egresilis. Omnis suspecta conuersatio prohibenda, Et priuata diuerticula penitus tollenda. De exercitationibus& operibus extraordinarijs quaerendum est. Et in primis dehortandum omne otium. Deinde cohortandae potissimum, ut assiduae sint in reuoluendis sacris scripturis& pijs opusculis,quae poterint ipsis facile comparari,& cohortanda lesti ix,ut omnem operam adhibeat, quo sorores suas in Christi verbo a se doctiores semper dimittat. Quod si& corporales exercitationes amplecti velint,cura- dum v t tales sint nec mente Deo dicata euertant,atq; a Christo in mundii retrahant,qualia sunt quaedam artificiola in texendis sudariolis ac camisijs quae magis praetermissa oportuit. Nam diabolus alioqui mille artifex,iuuandus non est ad irri-
700쪽
tanda umplices conscientias, sed modis omnibus abigendus. De victu quoque diligenter quaerendum. Et si ut interdum fieri 1blet,fatuis superstitionibus teneau tur, illae caute antinis earum eximendae sunt, inflammandae ad verum Dei cultum & vivam charitatem. Qua sine, eamΟ- monasteria no Dei,sed eiusque prohibeat Deus,domus sunt. Ante omnia veto diligenter examinabitur is qui monialibus a confessionibus est. Qualem hunc esse oporteat declarat articulus 8. sub titulo de vita & conuersatione monast.instruendusq; est in omnibus ferme articulis qui parochii concerniit, praesertim qui poenitentiae sacramentum relpiciunt. Qui si veIlealculus vel vitae minus inculpate vel inerti litus,breuiter ad munus cui praefectus est, in idoneus fuerit, repellatur,& alius idoneus in locum sium surrogetur,aut ad nos referatur. uisitatione domorum militum Teuthocorum S.Ioannis oc Antonitarum. Ic multa reformatione opus est quam articulus I 3. subl a titulo De vita&conuers. monast. breuiter comprehendi Idit.Vbi ad visitationem ventum erit caetera occurrent.' De uisitatione Parochialium ecclesiarum. ς Ic opus hic labor est, hic multa solicitudo adhibenda.
Ars enim artium ac scientia scientiarii cura animarum - optimo iure dicitur.
- Quemadmodum aduentus visitatorum praenuntiandus sit aliquot ante diebus, & caetera quae ad conuocationem Cleri& plebis pertinent,deinde qualis habenda post Missam ad po pulum concio supra diximus. Ad reliqua ordine infrascripto
' De uisitatione Cleri qui in Paroch ijs est.
CVm ad parochia acceditur, priora die ad sacristia Paro
chus cum presbyteris ac clericis eius loci co uocabuntur.
ibus accitis S congregatis post concionem, In primis
diligenter & exerte totus titulus de officio priuato aepublico,vitam ac moribus clericorum generatim praelegetur,&sicubi visum fuerit, latius explicetur. Nam hic respicit omniti clericorii ac sacerdotu vita& c5uersationem.
Ostea Parocho seorsum praelegendus est titulus de paro chis ac eorum vicarijs, alijsq; verbi ministris. Item titulus,Qui admittendi,vsq; ad articulus extum. Itidem ti-