장음표시 사용
171쪽
Rhetorices Novic operae saepissimae Ae a mul ad mediocre a mediocri ad humilem Ae eontrami res extetit c5uertitur oratio. 1uales singulae lint Le sigurae subiectis primu declarat ineptis uitia deinde his sxima:nequis decipiatur:ostendit.Postremo quas res eloc utio debeat here nos docet. Nos:latini nam καρυκτύi Ua graeci uocant. Non uitiosa. Quae enim uitiosa est. Nulli subest steneri. Grauis singulas diffinit figuras. Uer α grauiu ut inice requirunt: quae de ipse graues sunt. Magna di ornata eHstructione duas tagit ornatus species compositionem:qua: Ουαε dio a graecis uocatur:& propriam cultam* orationem quandem κυptorior tuu nominant in qua tropi sunt. Ex humili:ex humiliore oratioe u gra debeat. Sunt tetitur tria genera: Quae genera nosui conueniat figurae: Media denique est inter ii grauem di attenuatam. Puti: latini quidem ligur β aprillainus tanquibuS omnis oratio non in sed usitatissimi. In graui .Qualis in graui fi liosa consui tur: unam grauem:alteram medio gura oratio debeat ei se ostendit: st inueni crem: tertia extenuatam vocamiis: grauis est quaeri praecipit uerba liue propria et me translata ri
qua: rei aptissima uideantur esset ut sei licet ςQiuinte uerborum grauium magna 5 ornata cosubliinis materia sublimibus deseribatur uer- structione. Mediocris cst: quae conflat ex humilio bis. Propria sua cuiuis rei. ras ta cum re. Neque tamcn ex infima:& peruulearissima uer
rerumtuerborumque a propria significatione ε s. - in t o e
transsatio fit ad non propriam per similitu. rum dignitate. Attenuata est quae demisi a est uidinem: ut cum florere ciuitates: pubescere que ad usitatissimam pueri consuetudinem sermo quam κατGpΜdiu traeci uocant et ut eum que rei poterunt ornatis lima uerba reperiri siue pminutum animum dicimus pro paruo. Abu prsa suc curanea unamquamque i rem accommo
n2 dabuntur; graues amplificatio
pra Ostensum est aduersarii erimen amplifis ne occ amiteracione tractaur: cligetitur: dc uexeamus uel mouere ad misericordiam audito ornationes sentctiarum: aut uerborum quae grauarum animos studemus et his autem locis non es ta J LL L-
nisi graues conueniunt sententiae in fine enim Myς b*bςbunt de quibus post dicemus i adhibebuut in principio confirmationis: de eonsutas tur. In hoc genere rigura crit hoc exemplum. Nationis arramenta quae ualidissima sunt poni quis est uestrum iudices qui satis idoneam possit iii ματαλε eaeo Ra3Δictvlodio graeci dieunt. ςWyn pinnam emogitare qui prodere hostibus p Quae grauitatem tabebunt: ut repetitior triam cogitauit:quod maleficium cum hoc scelere continuatio:contentio:coniuratio. fui coε comparari: quod huic maleficio dignum suppli)s
sores onmes et aut fisturae in confirmatione: o . .. T L o
repraehensione: Ae conclusione conueniunt ' ζζixinuCniri Iuliis qui uiolassent ingenuamesunt nonnulli colores qui graui figurae:& prae matre familias constuprassent:pulsassent aliquem edi Es partibiis sic apte non congruunt. aut postremo necassent:maxima se licia maiores
r Nam quis aec. exemplum est in genere de A t e r
liberativo positum deliberatur enim ei ieien ' piei uini huic uero truculentissimo: ac nefadus ne sit ex urbe: his qui prodere hostibus pa rio facinori singularcin poenam non reliqueruntrat triam tentauit:siquis igitur in eum diceret is que in aliis maleficiis ad sinetulos: aut ad paucos ex
crimen exaggerare per amplificationem con
cludens sic posset. Tora autem haee oratio Mieno peccatriniuria puenit huius lacteris qui sunt ex uerborum.grauium magna-r de ornata con affines omni cosilio uniuersis ciuibus atrocissimas structione constat.'uod maleficium. calamstates machinatur:O scroces animos:Ocria
Decem sunt amplificationis loci:ut libro se , . - .
eundo dictum est. Hi enonus est qui ex pee deles cogitationes: Iderelictos homines ab humacatorum comparatione constat. Dicit enim maius ec maleficiu hostibus patriam proderern genuam uiolare: aut matrem familias constuprare: aut quenqua pulsare.ld It ex eo lacile intelli illam maiores nostri exteris criminibus digna suppIlcia inuenerunt: patriae uero proditori nullam poenam statuerunt quasi nulla satis digna excogitari posset sunt hie eolores repetitio:& interrogatio qui graui figura: conueniunt.mngenuam:liberam uirginem:&nobilem. Ateti in aliis die.secundus Iocus est amplificationis: ostenditur enim res de qua agiturmon ad paucos sed ad Omnes pertineret quod est atrocissimum. Ad sinetulos: u licum furtum.fit: iniuria ad unum:uel duos peruenit. Q ui sunt affines. huic sceleri proximi. O feroces animos:eolor est exclamatiorqua in amplificat criminu uti solemus. uenit.n. raui figurae plurimum dicimus aute amplificationis locus est: per que ola quae in gerendo negocio acta Lnte qua ili costa solet exponimus acrita: criminoscid: diligenter ut agi res 2 geri negocium uideae res con
172쪽
sequentium enumerationerquod hic cicero facit:est aut hie repetitio eolor.r aut se no putant: qui satiari patriae miscriis non psit et nisi illam in einerem conuersam uiderint. Nequeo:concludit hanc amplificationem ut finem imponat oroni. Vos mei n6 egeris: quoniam uos mel quo digni sint supplicio patriae oditores intelligitis. Videtur enim animus locus est b uoletiae: de simul iudicibuUraetcribie ad statuere in reum de ne. Vspurcissimorusticontinetissimos. Dominatu:tyrannide. In mediocri figura rexepta e mediocris figurae I iudiciali genere politu. nitate.O iud agere aus sunt:aut cogittae pnt Constitutio coniecturalis potest uidemquaeritur.n.
quo pam hos es revulsis noni sepulchris
deiectis moeninus ovantes irrueret in ciuitate eipibus concitatae historia: autem hoc habet.M.Lis quo deum spoliatis tepi optimatibus trucida uius drusus tr.pLut maioribus uiribus sulceptam sare ingenuis sub holtile libidine subiectis urbis transferentur omni conatu uti coepisset:pernitiosae acerbissinio cocidat incedio costaetrata q se no spe largitiois plebem concitauit sociosui est italicos
sanctiis lime patriae mi radum lceleritati uide tia legem quoui iudiciariam: tulit ut aeq ra parte iurint cinere. Nequeo uerbis cosequi iudices in dicia penes senatum cie equestrem ordinem eent.Ca
με ora Ic . deinde promisi a ciuitas non praeliaretur irati italio
dignitatem rci: sed negligentius id tero; quia es desectionem agitauere. Liuius ipse senatui iuisus uos mei non egetis. Vester enim nos animus famis est: de uelut socialis belli auctor icertu a quo amantissimus reipub. facile edocet ut eum et domi occisus: qui igitur in drusum 2 quoidam aliose u ciuitatis principes: ut Marcum Aemylium scaurum:
fortunas omnium uoluerit prodere pr/ Opi &-a au.Vario hispano accusatus fuit: qutem perturbetis. ex ipsa ciuitate: quam is cho socios ad arma concitasset et dicere uoluisset hac utimum spurcissimorum dominatu nefario uo/ potuisset oratione: qua non sponte suar ut dieebatur
τ ε et is sed aliis instigantibus sumpsisse in romanum popuIuit obruerc. In mediocri figura uersabis ora ostenderet. TSi haee: uerba lubitatio: si haae ut ante dixi aliquantulum demiseri inia ae graues sententias quales in graui figura effamus: neque tamen ad infimum descenderia de re:ostensum e. I Aliquantulum: ut ad infima
- ti . . uerba non descendamus: led mediocritatem serveo
mus sic. uibus cum bellum gerimus iudi mu,. Q uibus ecum arguit a consuetudine aquaces uidetis cum sociis qui pro nobis pugnare temere discedere non sol us. TVirtute: ad uiresta imperium nostrum nobiscunt simul uiri, spectat.TIndustri Mad consilla refertur. Si eum χ
te &industria selliciti lunt seruare. Hi cum se potuisse Propinquitatem:ulcinitatem. α opes suas &copiam necessarioru norint: TCum non M. Si omnes socii desecissent: audere tum uero ni hilominus propter propinquita sorias e PQ irinx sed maxima pars adhue in
. . . V .e fide manet:quo fit:ut non sua spontersed horu quostem:&omnium rerum tametatem: quidiona aeeuso freti auxilio ccepisse arma uideantur. Maneμnibus rebus popu. ro .sesset: estimare poto re in officio est in 'de perseuerare. TCum non mula Imr eloti inrue ne Aellis, titudinem di facultatibu, arguit: quas non affuisserant. Hi cum nodii cum acu rMent rhum i saeultatum autem nomine pecuniae: esas gerere: qu aeso quae res erat: qua freti bellu tu si, commeatuumili rest duces arma: & caetera eius o perc conarentur:scirc di cum maxima mul modi continentur. Si cum finitimis. xornatio
tos Muim parte in ossicionianererent cu sibi non multitudine mutummo id uniuersus orbis paruit: de finibus bellum gereretur eneos imperatores:no mcunia publicam prae ad rem gerendam apparatius descenderent:quanto
H - I ieitur maeis instructus cum romanis manum con-
store vidcretur modent spullartaqrςβ r sdicte illo, eonueniebat. Cumque modicis freti ui net ad bellum administrandum.'cum illuci ribus. ae pene inconsul terde tumultuarie id fecerint emis de finibus bellum etcrerent: si totum cer non sua sponte eommotos esse apparetyr sed ciuium
aliauorum suileestionibus: concitatos: a quibus uis
tamen in uno proelio positum: tarent tame finibu xmore ocius rebus instructi orcs&apparitioresue de imperior semper incomparatione singula singiniis conferuntur: & alterum minuitur Uilterum augerur. Uno praelio.Nam si uno flio uictores socii fuissent:nd tamen romanoru uires cino debilitassent Manere in off5
173쪽
maetorices Novae Fregelix strictoria
re 2 bnficiis mori: se lubieceruntetur per illis A impare aliis maluerint:ut salisei auctor Llulus. Tatulis radixodupuis. Quaeret alim:AObisci possent: colatat:& qret inquit ex me aliqs: sua spore latios node Dei me dicis Nee uerisimile uideri sed no ne illud ide fregellani fecere.Si illi sua spote secere 2 ii sua sponte facere ausi sunt:rfidet: si hoc cogitassem:multo minus ausi essent quonia fregellanis male sue t.Sed
impiti ante gestarum reru exempla non petierunt. Imprudentes aut in errores facile cadunt. Rhetoricum s m ε ε -
uero est: aduersariorum argumenta ac rationes in Gu. Wrct neGuin illud orbis terrae imperium isaea priae argumentu conuertere:quod hic facit Cice imperio omnes geres: reges: nati oncs:parsis adsenatum legatis conditionem detulerunt:ut si pa armis:aut uberalitate a popu. m. Iupati es ce habere uel lentralterum ex latinis consule facerent. sent ad se transferre tantulis iuribus conare ab ur.c6. Descissent. Nam rerumqui rerum impe sponte conari lanci Eo quident tui minus sariti sunt:nec exempla sibi proponunt:quibus futura C. cile conaretur: quod illi quemadmodum de
ru usiim habent: cautiores solent esse. Fraude perieu ni uidebat. Nam rem imperiti qui unitum. Ex aliorum eventu: ex eo.quod aliis euenit: ad ustinusis rei de rebus ante gessis 'exempla sibi quoo euenire possit: intelligunt. Quis Crodid petere:non possent hi per imprudeliam A
ra introducitur qui adolescentem increpat: a cuius set 'reidu Π.nulla I Ireti arma sustineruta uis pulsatum se dicit.TAdolescens primo nihil respon utS hoc crederet latam amoentiam queus eurra adolescens incessitur. Constitutio nulla clici. nullis copiis ret . Ergoaliquid fui uenecet
tur:quoniam nihil ab adolet cente respondetur: Noui secst:quid aliud ni si quod dico potest eo. In
sint.Quortidianu:quo iter nosqtiottidie colloquetes V quottidianum sermoem demissume hoe utimur. Hi ne cognosccre licet sic latinam linguam mi excplum. Nam ut sorte hic in balneas
apud ueteres in usu fuisse: ut eadem pene uernacula es o in T,
set: quod de alibi apud Cicerone etiam apertius ita su ,. p pq isse compra henditur. Nam ut sorte:aliquid eoeno. de ubi uisume: utinatum descederet ecceseitur praecestisse sermonis: sorte .n. interrogatus de ibis iste detrasverso:h iqi adolesces oueri
hac re quispiam:increpitum fuisse adolescentem astur H ra: de adolescentem nihil respondis e iam dixerat: qaut melius aperiret: subiunxit.Nam ut sorte di caetera. Hate aut e uerba balneae uenire:sticaririn alueum descendere 2 quae secutur: sic humilia lunt:& demissa ut nullus no ea et rudis Ac imperitus intelligat. Posts persulas eit. Maiores nostri post exercitationem di defatigatione :antea cibum sumerent in sole:uel ad ignem:si balneu non erat ungebant Oleo cui uinum nonunqua:de paulum contriti salis adiiciebant: si erat balneum prius in tepido residebant: fricabanturque: deinde ubi paulum conquieuerant:in solium descetabant de marsus muIm oleo uncti leuiter plaicaban e: hoe di Cornelius celsus heri ab omnibus utiliter dicite Balneas: quae qm uncti oleo stringebantur hoc est radebantur di sticabantur :Blctoria appellabant lintea item quibus ad hoc opus utebantur strigiles notabant. Tranquillus Augustum nimio usu strigilis cute lesisse reseri: de Persius ait.I puer: εο strigiles eris pini ad balnea perfer V Perfusis oleo. 'Tricari tui suaderet. Ut in alueum descenderet. Vas est aquarium alveus uel cauatus lapis in quo pleno ad umbilicum usque se lauantes stabant Cornelius celsus solium uocat:dicens. Ante ola in tepido residere.Deinde ubi paula coquieuerint descedere in soliv.Martialis ite hoe s alueo usurpauit ea ait: No uis i solio pri' Iauari queg cattile.ea q nisi haec e.Vndis ne fouearis irrumatis: pri' te licet abluas: necesti e. An hie metula A caput lauef. Ille:lcurra que an notauerat. De trasuersorex trasuerso uenies: hoc at uerbil magis accedest quottidiana Iermone uix posset. ueri serui.Satissaetas oportet:Tu iat poenas p tuis Fuis Us oportet qa pulsarunt. Satisfacere ut Pardianus alte titi facere quantum satis sit irato ad poenam. Hic quia . Adolestes: Σ quia scurram non nouerat:& quia reta imperitus propter aetatem adhuc erat:sic appcllatus erubuit
174쪽
ct nihiIrnit. d aetatis: sut irratis:& 1 si adverbialiter Mnitur. Iste.&urra. Clarius:estiuinit illud dic elara ut audiat hospes. Triae adolet cens:post multa scurrae conuitia tande sine me considerare indiensi dicereti an te pullauerint nescio. siderare uolo potuerit cic uoluerit te pulsare. u uero leurra aus adolesenentiet iterbis clamare 6c incessere multo magis expit. Falla autem ad terrore conuitia in adolescente iaciebat. Nam cum timidus esset di minime loquax: petulantem:& acrem appellauit.Petulans Pro libidinosor lasciuo: do liceter nimiu dicaci accipi solet. Aere ferox e: fortis diuehemes. TUt ne ad solaria sidem αcate petulas inquit es:&acer: ut in scena mi
tui non me pullarunt siti Sesas oportet hic et hi ae similibus scre locis iter 'mos di mira plono
u non in foro di celebri ae Itonesto ciuitatis loco uerta
id aetatis ab ignoto praeter conlucrudinem *p semper uideatis ae est locus ab attributo Psona: pellatus esset erubuit.Iste clarius eade:& alia qa conuictus dieitur. Solarium aut instrumetam est Solariudicere coepit: hic uix tandentiquit: sine me co diei ae noctis horae cognoscuri Tldem cie libro
siderare. Tum uero iste corPt clanine uoce eum pyrrho bellatum est:ad aedem qnirini statuisse. iste:quae per facile quiuis rubores iniicere pol L. papyrius cursor tradi f.M. Varro primum statuta sit: ita petulans es:atch acer: ut ne ad solariu in publico inudum rostra Primo bella punico a II. quidem ut mihi uidetur sed penes icinna: deportatum. Id ergo odiicitur auolei centi: quod re in eiusmodi locis exercitatus sis:conturba foro romano ed rostris ubi horologium fuit ueriatus pedagogi lites ad auriculas uertaretur impe iureia adnue intonare auribus uidebane. Perio ciusmodi cou tiorum. Ubi enim iste uidis Oeogi uero u sunt a pueris adhibene custodes ae siliu habere Pod de cratu UOe perderet: ut raestia ab audientibus ritum captat mon salua digni omnia sine famae detriincto facere postit. υ tate persona: ra in dictis ac iactu utitur licentia:F ui
tur genera figurarum ex is exemplis Hiel
Ii poterunt. Erat enim attenuata uer tu enum rubor e. Iuvenalis de eo aΙudoris fines trans
constructio quaedam dc alia in grauitate: alia pressus erubescere desiit: sic ait: 4do recepit eiectumii edum Iam gentra consectemur infinitima: irimento diminutioner non enim potest bona fama
ta propinqua ustia ueniamus CVitium adgrauem lauram
minui in quo nulla est. igitnr concludit CaueduNon satis fuerat cieeroni quod de in alus seruauit paceptis genera ostendere elocutionis in Abus ortatioois non uitiosa columitur nisi ella quae uitata eissent ostenderet. Finitima: Rpinqua. quae fallunt Ipe uirtutis: cum in medio constitat uirtus de undi. γ uitium
Am gravi tigurae ae laudan disie diffinitur ab oratio.Virtus e me Ada est: propinquae ea:quaesu dium ultiomuttinet redacta exempli caula liberali γ ri psenda est. quae recte uidebat eas.luncauaritiam:hierdigalitatem habet di quonia I f αμ appellari: si sui fulta nominabi diliemier te eonsiderant:liberalis iudicatur: leatur:nam ut corporis bona ha tum inter prodigum ac liberalem interest.Ille.
tios e imperitis uidetur ea tu urget in ta uirtute, tu uitia elocutioni sat aduertenda lanime qssatae cum aut nouis et aut priscis uerbiS: aut uti nos uirtute: credetes in uitiuillirximuicidamus.
t alium detriinstatis: gravioribus: in gu
quam res postillat aliquid dicitur hoc modo- oletis ueibis:si nimisi duris utam tractationibus:Uditi si quale sit:Cice.excplo satis manifeste apparet. 'Vffulta turrida de inflatarquasi nimium sulta cie non per seipsam tumens sumpta ab homine simi. litudine euius corpus cum forte uitio tumeat. na: habitudinis ab imperiti, dicitur esse:sed aliter gmedicus ouam imperiti iudicabit. Has ludo uero habitus est re quesim corporis ponte 2 pro pin Mido
ri quam pinguior accipitur.Terenoraui fistura.Illa enim oratio carere uitio imperitis uidebituriquae ab oratore bono ulti'sunma iudicabit. Tumor eorporis inflatio. TNouis:futteda est ut aiebat castor nouu di tabitis
175쪽
eo qui ruere hostibus patriam tentasset cum hostibus dici debeat:uitiose perducllionibus: dicitur: quod verbum priscum est. Perduellionem uetustillimi romani pro eo que nunc hoste vocamus. Hoste uero prinperegrino aecipiebant postea ut rei asperitas uerbi lenitate mitigaree:pro perduellioe hoste dixersit. Auctor Cicero libero de ossiciis. In neptvnnias lacunas aliena tras latio:noc e in mare. Depultus:hoc priscum est uerbu:antiqui depulixi:1 depulsum dicebat:& pultareppulsare loco.τ.S. Ponetes. Penitet igitur &c.Dura nimis trassatio: cu moles belli P asperitate ponuntur. Nam difficilis i mdies est asceiu3 blam qui perduellionibus uendidit patriam Campi uero pacis p ipsa pacis isnix-xς quoni pyδ-s supplicii dederit: si praeceps in neptum sunt campi:in hoc genere docet cur multi illoc MYYi, V, L. MD . di incit latuitium. The grauitatis Gravem.n.oratio mas depultus erit lacunas. Uoenitet igitur illunem credunt esse: cum turgida sit ae innRia. qui montes belli fabricatus cum campos sustu Ui in mediocre die.uitium ostς di x m di ' pacis.Inhoegeus pie i cu declinauis Ien p
leri figurae proximum: qa dissolutum n Y U -
- latur: & fluctuans: qiii pcricetae orat. onis ut ab eo quo protecti sunt oberrauerunt:Σ lpe nullam rationem in se continet: dumque humilem grata latis falluntur: nec prospicer possunt oraso
fugit: nimiuascendit: dum tumida re inflatam: ni . Γ L Linium descendit .mdissoluto:cur dissolutum appel tionis rumor .letur statim subiungit: quando sine numeris:&articulis est: quemadmodum autem corpus si neruis careandi luatur nccesseicst:imo ei Ie non potestrita oratio q nueris: articuli lo caret dissoluta erre oratio dici PopOt.l Cu oratio sic diffiniatur.Oratio est: compositio dictionu consumans sententiam: reque pellecta significan . Sine numeris:hoe e sine Hlythmise:autem Rhythmus pidum temporum luctura:eum lenitate:sine modo: tres est uersus imago modulata seruans numerum syllabarum postio
itium messi ras. Ut in mediocre genus oratio ' mis profecti sunt si peruenire eo
non potucrunt: errantes peruem uni ad consilium eius gene
nem fame lublationemni continens. Certum fine z . . , aut dicit Quintilianusiad habet. Differta metro quod est sine neruise articulis: ut hoc modo . hoc certa qlitate ac numero syllabarum t forum appellem fluctuans eo quod fluctitat huc Sin finitur:certi sui pedibus consistit ac claudi xur Cu silue.tiee potest cosrmarem uiriliter sese rhythmus temporum ac syllabarum pedumque c. . a. O gruentia in infinitum multiplicetur ae profluat Mi pa dire idem huiusmodi: Oocii nolui cum belmus aut enumeris:d pedibus constare olone deq Fectare nobiscum uellent prosecti raciocina
re Cl. li .de oratore ad quitu fratre:& in oratore ad Are
brutu:& ite Quinti. aliiqi no pauci multa dissersit. etiam atq; etiam: quid possent facereTArticulis oratio: ut ait Quin talia iuctae&eone siquidem sua sponte facercnt:&non haberetrxa: alia soluta: qtiali si sermoeci epistolis:nisi cu ali hinc multos malos homines:&audaces . SO
cuid supra natura suam tractant:connexa tres fiet 1 . .. ε --
formas quas Ci. nuc artieulos appellat: ineisum qu ient enim diu cogitare omnes. qui magna ne praeci vomici dicunt:Membrum quod illi κολοv g Ia uolunt agere non potest huiusmodi ser appellist& periodum quae ex incisis di membria co tenerem attentum auditorem dissiuit.im
stat. Conrnaarernula numeris Q neruis caret equi . -
intendere:& cocitare sententias uidenti& non itio neu quicq compraehendemus perrectis do ei lici sit: ut audita delectet oratio:sed ut animos uerbis amplectetur. quo moueat qd multas rationibus Dbat quintilia m. iriliter te expedire.Cum eni fluctuetr & nu . . meris alia' articulis destituta sit: csseminata plaevo CVicium attenuatae. e:& uiribus caret:nec uidetur cu auditumaut Ierici posse ad exitum pumire. Socii nostri:excptu est: quo uitiu mediocri figurae finitimum quale sit eos gnoscitur:necat numeros aute nem articulos habet haec oro quare Z.ssoluta e :& fluctuans: sie aute his debet: ut uitio careat.Cu socii tiri bellu nobiscu gerere statueret: diu atm multu sid efficere possent antea mpitassent nee tantam re a teredi sua sponte ausi essent.Solentin. magris acturi negocia diu an incipiant cosulere. Persectis uerbis.Nullum. n.nem in clausulae partibus: neui in exitu perfectum uerbum est. Cauerba or sine re sentu principalia in fine incisorum membrorum & periodi collocari soleant. V. uero:de uitio nite loce qa est attenuatae fieturae sximum in qd illi ieiddi: g du timet ne sublimi imium utantur oratione: humi serpunt ut ait oratius.7 Et ea utuntur quae arida estin propterea iboc uitium exile uocat Ciccio. Facetissima:urbanissima. Couenit .n.lamone attenuatae figura:
Ui non pnt in illa facetissima uerbos vin
denuatione comodo uersari: ueniunt ad
176쪽
scirent esse 5e urbansi qes auditores:deIectet de eo comici ututur. Arldss: ueluti succo caremthoe est orira turae tum uerbore:tuna latarum copia ad uerba aridum: angue ad lentetias resertur. Na istie:non discedit a materia a supra posuit:de scurra di adolesce te. In balneas accessit: nihil debilius 2 aridius. Eriuolis:nulli Ru:ae uanis. friuolis dirq, sere obolus si taut quibusdam placet:obolus uero mundura fuit minatissimu. si liberalis:qui minime libero liOmine conuelitariquem elegatius Iog decet a seruuq Puris latinis de sine uitio. lectis elegitibus:sed humilibus:2 humili materiae aptissimis. Omne genus: ois inacoratio in quocunque trium generum fuerit coloris
aridum: dc exanguc genus orationis quod no laus efficitur uerbos 2 sentetiarum. Cauae si .. alienum est cxile notam cuiusmodi est hoc. I mcnaum iit: ruina ia
m si ri , , , ut rare Ornanima xl me orationem:ita frequetes m
. illei illic in baricis accellit ad hunc pol ea dixit: mium deformem reddunt:raras in exordio ae narra hic tuus seruus me pulsauit: sica Scit hic it conuenit esse.N a exordium nimium apparatis
magilip plentibus multis clamauit. Triuolus tiones maxie decet. Na dicetis minute aestimatio q
quemur:q si rare disponentur distincta: sic cu uariane colores re alius altu stati cosequit.Sed fili coloribus: si crebro collocabuntur obliqred gurRm T inutandam in diccdo figura dicit: nee
ν - - π IC- - - - temper in eadem smanendum: id aute pro perlona
dunt oratione. Sed rigura in dicedo comutare rum 2 negociorum qualitate fieri conuenu.Na 2 ioportet:ut graue mediocris mediocrcm cxci graui materia dicendum aliquid accidit submisse: αniat attenuata.Deindc identidem comutetur i0 humili Ne cdtendim': quare oratius quoin ale
r .a in interdum in & uocem comoedia tollit. Iratus ruere
ut facile facietas uarierare uitetur, tumido de litigatore. Et tragic' pleru* dolet sermone pedestri.Telephus ae peleus: cu pauper αε e ornamentis. v ςr -Proicit ampullast 2 sexdpedalia uet v. . L - o i si curatem spectantis tetigisse quaereta. Cum narrai Vonia quus igeia UVelocu mus ineolumi utimur fictararcui amur humili: caitio uersari dbeat disice: uidea repraehedimus graul. Ut facile ratio cur uariada: nuc:quas res debeat here sinx Ne ii G de fuerit fastidio auditor assiet xl tur.Varietas autem ut in cibis fastidium pcllit. Uoniam quibus euansiti sie utitur:& tria elo
En debere: ostendit: ac singula diis
innit. Elepatia:ouotiens apertis utinam uo. cauuiis:&latinis ut & culta si r materiae qualitate oratio & perspicua elegans esse dicitur. Quinti.li. yili.de elocutione Depta dat:cui pspicultatem subii
t maxie admodu oratoris acco I modata e :tres res in se debet habere:elegantia:compositione: dignitatem.
m clegantia. luerbu pure dc aperte dio uidea significandi reserti vult: nee auditur sed intellectu trair L p diuiditur in latinitatem dc perpendi. Latinitas:alius sic definiuit.r Latinita, coleruat purum ab omni uitio rcmotu. Vitia ra analogiarcosuetudinerauctoritate. Natura uerbo in sermoe quo minus Elatinus sit: duo possut Dura omnium eqncquas plus aut minus tribuit nora bis aqd accepit. Analogia est ordinatio sermonis a natura salti sim artis scriptores.CGsuetudo norde sed uiribus analogia: Iarest.Hare multoru consensione coaluit.Cui artis ratio n6 accedit:sed idulget. Auctoritas est ad qua:eu oia defecerint:uelliti ad anchora decurris risi opinione siue lectione ueteie recepta . Vuo minus latinus sit purus & aptus. Solaecismus:gd sit sol cismus diffinit. diomedes se diffiiiiii molaecismus est eontra rJnem romani sermonis disturbas Oionem. Miratus uero sic. Sola eismus e uitium in contextu partia oronis contra regulam artis gramarices politum.i. non conueniens latino sermoniiunctura uel ru .Latine captio uel imparilitas appellatus est: ct a uetustioribus latinis stribilieoahqn ctus suidia uersutia uidelicet ae prauitate tortuosae orationis tanu sterobiligo. Asinius capito sic diffiniuit. Solaxum' e Uat:&icciueici positura pitu oronis graece de oes oucsouoc. i. Regri serviis corruptio: ur
177쪽
bans:similiter uitiosae loqntes apud atheni cses solaecismi di ebant:uel a solone legii auctore: et indiffere er locul' est auot modis fiat lolaecisis di barbarismus diomedes de Donatus docet cie soloecism' quem sera a barbarismo hie discrepates aut inconsequetes iter se dicti6es hel:ille at in singulis uerbis se vel scriptis uel onunciatis di a barbaris dieie quos ideo: ut strabo ait sic appellatos constat: Φ difficulterripere ac duriter loqrener ut blelos balbolis dicim'. Sumus.n .ad cofingera eognata rebus nota igeniosi esse:ses sinus:& barbarissimus. Solacissimus res:& i iis a male graecissant barbarismus 'et e in il superiori non accomodatur.Barbarismus estelis latini notarea male latina pronunciant. In arie cum uerbum aliquod uitiose prosertur.inae: Parati inicultare possinius in artes, in 'xplanatio uero apertam ut itelligi facile pos ca dilucide dicemus. it.adeo p sic appellas. Vsitatis uerbis: non
exoletis:aut nouis nimium. TVitium uel maximum - . te oronis alui a consuetu
. 'ropriis: Obus singu dine cois sensus abesse dicit Cira uulgari genere oronis alui a consuetuaDhorrere. 'ropriis: Oblae res sepatim significans. Aut ec pnt. Licet ei' relppria no sint:de q loquimur:Willa in ponunt: siue petranssationem quae uerba non suis rebus accommo dat: siue per abusionem.
Xplanatioc:quc reddit apor tam de dilucidia orationcm.' ea comparatur duabus rebus usitatis uerbis de 'riis: usitata sunt ea q uersant in sermoncre per auulionem. 5ccosuetudine quottidiana Ppria: quae et 'rei
numerum. Perpolita qm uerba ta probata: de electa collocat Ae aeqliter disp5it. Crebras ore. si incompostibile. uocaliu cocursus cu accidit hiat:& itersistite & qsi laborat opo.iouhsta re hiat corone fieri dicit Cic. hoe - L ncicoposita. Et si uitabimus: erit ite eoposita oro: si Ompolitio est uerborum conitru
uitabimus eii isdem litterae in dictionum Principiis et o mauabiliter perpolita: ea con obiectioni:qilia dicere quispiam posset e quid alieno et g lcabulorum conuexi: ones: i ualla uteris exemplo: eu supius propriis urendβ ed p uo atque hyantem reddunt orationem: ut haec se si haec uerbi assiduitas cu roe ornameti fiat hoc mor uitabimus eiusdcm litterae nimiam auiduita ui nihil het.in uita iocudius uita:is cum uirtute ut rem: iustio hic uersus crit excolo : nam hic
cinniore oratione redditreotra accidit si nulla dictio prohibet in uitiis alienis uti cxemplo. Ointer ide uerba ponaturiqa in planti apparet meplo Hic tute tati ubi tanta tiranc tutula: dc hic eius
tropo paronomasiae simile hoc uitiu. Et si n6 utimur.Aliud ultiucu multa ponite uerba: quOMiideret de
e sieiusdem uerbi ast iduitate
eeritus,sed dicet Aspiam similiter eades: de similiter ni in Pr . . desines no ne exornat ora sunt:q cocinnam efficiunt insana su emus ea est huiusmodi r nam cuius Gone:sunt ingsed en iteruallis:ut insta ppelax:sed rationis ratio non exret: es rathes ratio no est
quando simili tu multa uerba line interuallisitan
gsituriisse uitia est. Et si uerbos. Aliud uitiu no Ddem habero:&Ii non utemur continenter si transitio: d eh ipsa exornatio est:sed diluciditati eon militer cadetibus uerbis hoc modo: sctes: plorearia: utremo lib.dictu est.Si igis rara se H in hantes lachrymates:obtestates:&siucr rupVer Greade.n .serme uerba repetunt in trii sitio . δ . , . . neruia adluistis ad regarioα Gne nsic mea, audite. tractationem uitabimuS: tau quae crit conciar Grellius:poetammiciis ritet eaelius scriptor histo qua de reposterius loquemur:quo in uicino e
litus assiduus:ut in prior libro
transcensio fidam iter si ordine distilibans uel est scriptas luci intumus eis. Item Hagcre oportet mutatio ordix. Auditoris mires. a me da plam loniam uerborum c5tinuationem: ad aumsi in pnuneiat Ae uitlsi: Plura q ad eopositione o tiis in compositione uitatis reliquum operistinentes missiosus apud Quinti.comperier. consumanitidum est in digilitate.
178쪽
Imita .r Tertia clocutiois pars est:q in uerbo ae sniarum figuras diuiditur quas graeci o conet λε εαο appellata καimi αΗoiad.Sunt asit figurae: sicut note ipso patet:confo
a ei munuadeo Tropis ipsa res natura colunctaeriat discernere impromptu n6 sit .auida etiam tropos eas nominauerunt: qui siue ex hoc duxerat nomen:* sint sormati quodammodo:siue ex eom uertant orationem:unde re motus dicuntur satendum est esse:in figuris etiam usus quoin est idem Nam de vim rebus adiiciunt:& gratiam praestant.Auctor Quinti. ex ipsa praeterea tropide fieturae diffinitione: ide pene esse cognoseitur. Nam tropus se dis De dignitate. finitur. Sermo a principali significatione tran ir usta natus ad aliam ornandae orationis gratia.
I utas e qui reddit ornata Orone uarietate .iqua arte mutata dicendi rati ozdistingues haec in uer F:dcsniarum exor exornationibus denique uerborum de quibus nationem diuiditur. Ucrboru exornatio est: quae Cicero.Tum tropis:tum figuris a lcri
' - - - ii Q. ptoribus artis subiiciuntur. 2Schema textos sic
ipuus sermonis inlignita coimetur Ur poli iti QRος diffinitur: ordo uerborum aliter quam debet ii sententiarum exornatio est:quae no in uerbis: sed guratus: aut metri: aut decoris: aut emphassc Dc repetitione: maxime eollocationi exquisitum est et de Emtitio est cum cotincntur ab uno:at y eo rhetoricum magis dicitur. Propterea aute praecipia sumuntur hoc modo. vobis ii tua at ssidium leuant:&a uulgari dicendi genere nos tribuedum est:nobis etratia habeda votas res ista defendunt.
carthagine deleuit: seipio pace peperit icipio Oin lux itum figuris loquetur ..Loge plurestate seruaust: ite tu in sorii prodire:tu luce cospice Vraecis et tum a latinis traduntur auctorit
ncere: audes quicqua ab iistis petere:audes suppli eiusdem serme sunt naturae: Stertinius rhetor Iuniae cars: quid est:quod possis defcndere: ud Optimus & peruetustus uolumen unum coloriri a dicauit.Illud in singulis seruat Cieeror ut est quod tibi putes cocedi oporterς RQ MikR des lati deinde exempla subiiciat: ulti relinquisti no am cos ydidisti non parcii manus mo quam uim habeat ostedat:ex quo facile comtulisti no denici, inoi dccore uolutatris:hac ex gnosci potest quis color cui generi causae cui fi. 3 o rurae dicendi: eul parti orationis conueniat.
oriratio tumultu vcnultatis habet- tu grauit/Wβ' repetitione autem incipit quae aribom&actimoniae plurimum. uare uidetur ei se adlit astraecis uocatur: N: sie ab aliis di finitur. Anabedam:&adornandam:& cxauratam oratione. phora est relatio eiusdem uerbi: aut simili spe
principia uersuum plurimorum.ut diate mea: CUc conuersione . . uires:mea magna potentia solus. Hac in tribus' uersio est per quam non : ut ante: pri utimur generibus prateipuae tamen iudiciali r
imuin minus uerbum:sed ad postremum
TContinentur:sine aliquo interuallo. Similibus: eiusdem sententiae. Vt uobis illud attribuendum est iudices &e.Diuersis:ut Scipio Numantiam substulit.Scipio carthaginem deleuit.Nam enim idem est Nuhoe in demostrativo genere exepra e. Ite tu Ac.ram ex iuri tuaiciali genere ur ec piat at 1 cd ulna:ucialiu coluratore haec cicta uideri. Horu patrum conscriptorsi:quos trucidare uoluisti. 'etere: ut uenia tibi dem. escari depellere:&ia te remouere. Relia quoniam no seruasti:quod iuraueras. Haec exornatio: hine demostrativo generi de mediocri figurae conuenire cognoscitur. I si grauitalis 2 acrimoniae:hic iudiciali et generi ae graui figurae corvere Ondie. Venustatis si laudam is:acrioniae: aspitatisci uehemet:ae: si accusamus ti uituperamus. Ad comendanda: orrianda in demonstrativo genere. Exauetenda in iudiciali: ci in confirmatione 5: eonfutatione:ubi per amplificationes argumentaloes nostras ad augemus est 2 alia anaphora:per quam elocutio non conuenicter respondens aliud resera occulte: hac Salust: ur utitur cum ait:sed ante item coniurauere paucisn quibus Catilina: de qua u breuissime potero dicam:hic de qua intelligendum est coniuratione. Onuerso: hunc colore quidam ciuetziπλMeos speetem uolunt ee:quidam enctSpeipuu magis graece uocari' differre 'repetitione:qm ea hisdem utitur principiis: haec uero eodem exitu i mi
179쪽
Rhetorices Novae V Continenterisne linteruallorui iter membra ae mebrum nihiI ponatur. oenos &e.ExempIum est in
demonstrativo generer populus. n.romanus laudatur. rem demonstrativo genere positu uideri excmplum pol.Si illi accusane: q populi romani libertatem substulerunt: pol di in deliberarivo genere esse: si ad tuenda libertate hortat.Ite dic.in demonstrativo genere est. Nauus strenuusu uostrius. Item nam cum istos: in iudiciali emere est. Ut deierentiaurati erant iudices: st absoluere qui peci casse conuict' erat:no poterat. Aestim . .
irraecis voeae:&-cordia ae ciuitates lata cit:rei p.I lata enite. .. lotuerbi in principio positi: i fine uer lius homo nouus erat igenioIus:erat doemis bonis uisus uel mebri fit reperitio ut mul iup si sido studiosis amicus erat et Oxo in ciuitate primus
priamo rostitans super hectore multa am o . Vbos lapi' dictos colores coplectis eonue crat.licin istos ut absoluant te rogas.ut peiore rogas nit trib' generibus sed iudiciali praecipue ut existimatione negligant rogas: ut leges π.ro.maei genere icarthaginensibus qui uicti uenia petebat: non eue ignoscendum. Ulte que senatus in iudiciali genere est hoc exemplum: cie in uertem potest dictum uideri. sit aductio.Color hic a traecis di/ritur ErravoriOe: uel Metalore
omplexio est: quae utrans complectitur exornationcm: dc hanc:dc quam ante creo fuimus: dc ut repetatur Idcm primum uer bum saepius:& crebro ad idem postiemum reuertatur hoc modo. Quae sunt qui foedera saepe ria rite Gnim uerba: ut ῆ nihil dixm quod runt Carthaginenses: qui suntqui in Ilia a rnon sit prius dictum. Differt a superiori/ bellum gesseruiit Carthaginenses qui sunt:quiis italiabus: nam nem primu uerbum: neo medi deformauerunt: carthaetineses lanimui sti postulant positusia t. nuenit graui fietiis iudi ignoscit: carthaginenses. uidere ergo quid conueniat ciali generitnarratoirconfirmationi:& co coSimpetrarc.Itcmque senatus danauerit: quempo. futatot. aut nihil Ita tisic. Accusaxur ro. damnant: que omnium existimatio damnarit eum
aliqs ch n'mia uitae cupiditate signa deler , -- o e
uerit c igit excptu in iudiciali stenere post sententii S nostris abloluitis. a. Ite eu holam appestas. Et hoe exe CDe traductione.
plu i iudiciali generes:TAccusae enim Raductio est. quae facit ut cum Idem uerbu
aliquis in holem occidere uoluerit. Ipse re
sibi inimicus reperiretinuoniam ea ausus d crebrius ponaturnion modo non oriendat est:que hois non sunt. Item diuitias: in aniscursed et orationem cocinsorem reddat Gliberativo genere est:hoc exeplum. Sua hoemo: qui nihil habet iusta lacussius uita
uitii r& ab ea ppter diuitias.dilaedere no uirtute uitae nO Et colere.Itchunc tu holem appellit.)Zκ eode genere.Duas traductois spe las et si suisset ho nuqua in crudeliter hois usta petisset
cum ide uerba repetitur quidem: sed in di tin inimicus:item diuitias line diuitum :tu uero uir uersa significatioer ut meptis patet. In his tutepser diuitiis: na si uelles diuitias cu uirtute coparceno inopia redire nos ad idem uerbudiciti eode genere est cxornatiois:cum ide uerbu mosed ut festiua hoc est dulcis de suavis sit oro ponitur i hac re:mo in altera re poniae: mo cur etia
Ooldio a mees, di studiosecuras:q multas tibi dabit curas: ite m
utitur.Graui figurat:& iudiciali go amari iucundu est: u curct neqd instamari:keuetuam an conuenit praecipueradhibetur ad nos similii senatus dat uenia:in his quatuor geneia
rara uerbora quam sententiarum: uet in Fnt:ut ad ide uerbii redeat sepi'. sed Iest semustas: ut cum dicitur nocte uigilas die uero dor in facilius auribus di Iudicari: q uerbis demonstrari poemis: Iententiarum:ut eum dicitur: in iudio m Veiis regnas:in contionibus laees: non uno C c contentione.
180쪽
singuIis appdnun&ut uicit pudor libido:timorem audaciam aut bina bini,nit no nil ingenii auxilii est: aut Inia sententiae ut dominetur in contionibus: iaciat in iudiciis.TAssentatio: exemplum est: λ snia color sensus est quispiam laudari se uidet in quis falso laudetur credit tamen primo uere se laudarire paudet:cum uero derideri se intelligit:doletrassentari est omnia ad alterius sensum:uolutat ut loqui. Item inimicis.TIn demonstrativo genere sunt haec Gepla: vituperatione enim continet. ubat ionitum:accidit enim timidis: quodiuuenalis ait.Soluattio cosese hoc mo. Habet asinatio iucuda pri tibi cornux uentrem. Ecgraues di ornati:dupliee
- i - - . . . ostendit effectum contentionis grauitatem die orna
cipia ea ci cmtus amarissi imos arreritate iniit distinguemus:ut non latum in figura gracis te placabilem:amici Sin exorabile prae s. ut utamurised etiam mediocri. Italia octo tumultuarii: tumultu solus es octo N Xclamato alaru Omato graeel a S popu
ges iaccrccu opus e clamasNu lOct coucit ob ieiaiiolum comouendammai et di in aliis figuris: de
tuo hi cocione de uirtute lociris i praelio p ignauia eatione aliqua e mimuAut uos ego ira albat tumu
is . . i. Enatiois: se amplificatione. s Te nunc alloquor ex
tione doloris:aut idignamis au et amatio est a persone appellatione et ae ad miseratio cui 'p hois:aut urbis:aut loci: nem pertinet. contra eos pUt dictu uideri: qui Gracaut rei cum ia coo linei noni occiderut corneliae sororis prioris asticam fili aut rei cuiuipia copellationem sorore.hie cognoseis nepotes nH h mo. tenuc alloquor africae 4 ex filii, natos:sed ex ilibus re sororibus dici. Ite
ius mortui quom nonae spledori:aut decori pfidiose fregestae:qm defecerutruia soloeille fuerui. 'e ciuitati:tui claristinii nepotes suo.sanguicis uolucrut inimicocto crudelitate. Ita ophio De iuerunt.Hae exclamatione:ostendii quis huius exorgelle:u facile scelere uestro colabuistis: utcu nationis cul potissimum parti conueniaturami etio urbis Italia nupillustrauit: ei nunc clicitur.Graui pr*cipue conuenit figurae cic iudiei ali generi. Dantum ad partes at inet
uix fundamctorum reliquiae mancat.Item bonorum isidiatores latrocinio uita cuius ino in in i
centissimi petistis:ne tanta ex iniquitate iudi αα 4 9
cioru ucstris caluniis ashmitis facultate: hac sed uo, qui iadet Ous aut uenistis aboris: rim P clamationes loco utemur:& rara &curei fiduranoaecipiet edit laqno sciscit an gratia alla
i ς oia faccres:diceres:administrares uteri ldm appellaturiquoniam uis syllogismi sub ead dimos sociorum ab re u.remouebas. de ullo Σ-positis qbusdam de conces
G dia CPu, CH Ou a - aue sis eois istis apiaraumina graecis uocatur V imVxM RS an non:α utrum aliquem exorari opor hoe colore quotiens aliquid dicimus cur dicam ista I hiberetac fieritio sineret an nou. ipsi nobis ipsis rone subiicimus: subirerrogatim col